Skip to content
אתר זה לא תומך בגרסאות ישנות של אינטרנט אקספלורר
מומלץ להשתמש בדפדפן גוגל כרום או פיירפוקס מוזילה
(או באינטרנט אקספלורר / edge עדכני)
Enjoy Learning Sanskrit tips, tools, resources and more...

महाभारतः       mahābhārataḥ - book-4, chapter-66

Use the following checkboxes to set the display options for this chapter (You can also control the display of each verse separately):
what would you like to see in each verse:
which language(s) would you like to see in the translations:
विराट उवाच ।
यद्येष राजा कौरव्यः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
कतमोऽस्यार्जुनो भ्राता भीमश्च कतमो बली ॥१॥
1. virāṭa uvāca ,
yadyeṣa rājā kauravyaḥ kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ ,
katamo'syārjuno bhrātā bhīmaśca katamo balī.
1. virāṭa uvāca yadi eṣa rājā kauravyaḥ kuntīputraḥ yudhiṣṭhiraḥ
katamaḥ asya arjunaḥ bhrātā bhīmaḥ ca katamaḥ balī
1. Virāṭa said: 'If this king is Yudhiṣṭhira, the scion of Kuru and son of Kuntī, then who among these is his brother Arjuna, and who is the mighty Bhīma?'
1. וִירָאטַה אמר, אם המלך הזה הוא יוּדְהִישְׁתְהִירַה בן קוּנְטִי מצאצאי קוּרוּ, מי מהם אחיו אַרְג׳וּנַה, ומי מהם בְּהִימַה החזק?
नकुलः सहदेवो वा द्रौपदी वा यशस्विनी ।
यदा द्यूते जिताः पार्था न प्राज्ञायन्त ते क्वचित् ॥२॥
2. nakulaḥ sahadevo vā draupadī vā yaśasvinī ,
yadā dyūte jitāḥ pārthā na prājñāyanta te kvacit.
2. nakulaḥ sahadevaḥ vā draupadī vā yaśasvinī yadā
dyūte jitāḥ pārthāḥ na prājñāyanta te kvacit
2. And who are Nakula, Sahadeva, or the renowned Draupadī? For when the Pārthas were defeated in the gambling game, they were not recognized anywhere.
2. ומי נַקוּלַה, מי סַהַדֵוַה, ומי דְרַאוּפַּדִי המהוללת? כשהובסו בני פְּרִיתָה בקוביות לא נודע היכן הם בשום מקום.
अर्जुन उवाच ।
य एष बल्लवो ब्रूते सूदस्तव नराधिप ।
एष भीमो महाबाहुर्भीमवेगपराक्रमः ॥३॥
3. arjuna uvāca ,
ya eṣa ballavo brūte sūdastava narādhipa ,
eṣa bhīmo mahābāhurbhīmavegaparākramaḥ.
3. arjuna uvāca yaḥ eṣa ballavaḥ brūte sūdaḥ tava
narādhipa eṣa bhīmaḥ mahābāhuḥ bhīma-vega-parākramaḥ
3. Arjuna said: 'O lord of men, this one who speaks, this Ballava, your cook - he is Bhīma, the mighty-armed, possessing formidable speed and prowess.'
3. אַרְג׳וּנַה אמר, הו שליט בני האדם, הטבח שלך, זה שנקרא בַּלְלַוַה, הוא בְּהִימַה בעל הזרועות האדירות, שמהירותו וגבורתו מפחידות.
एष क्रोधवशान्हत्वा पर्वते गन्धमादने ।
सौगन्धिकानि दिव्यानि कृष्णार्थे समुपाहरत् ॥४॥
4. eṣa krodhavaśānhatvā parvate gandhamādane ,
saugandhikāni divyāni kṛṣṇārthe samupāharat.
4. eṣaḥ krodhavaśān hatvā parvate gandhamādane
saugandhikāni divyāni kṛṣṇārthe samupāharat
4. Having slain those influenced by anger on Mount Gandhamādana, he gathered and brought divine, fragrant lotuses for Kṛṣṇa's sake.
4. הוא הרג את הקְרוֹדְהַוַשַׁה בהר גַנְדְהַמָאדַנַה והביא לְקְרְשְׁנָה פרחי סַאוּגַנְדְהִיקַה שמימיים.
गन्धर्व एष वै हन्ता कीचकानां दुरात्मनाम् ।
व्याघ्रानृक्षान्वराहांश्च हतवान्स्त्रीपुरे तव ॥५॥
5. gandharva eṣa vai hantā kīcakānāṁ durātmanām ,
vyāghrānṛkṣānvarāhāṁśca hatavānstrīpure tava.
5. gandharvaḥ eṣaḥ vai hantā kīcakānām durātmanām
vyāghrān ṛkṣān varāhān ca hatavān strīpure tava
5. Indeed, this Gandharva is the slayer of the wicked Kīcakas. He also killed tigers, bears, and boars in your women's quarter.
5. הוא ה-גַנְדְהַרְוַה שהרג את בני קִיצ׳ַקַה בעלי הנפש המושחתת. הוא גם הרג נמרים, דובים וחזירי בר בחצר הנשים שלך.
यश्चासीदश्वबन्धस्ते नकुलोऽयं परंतपः ।
गोसंख्यः सहदेवश्च माद्रीपुत्रौ महारथौ ॥६॥
6. yaścāsīdaśvabandhaste nakulo'yaṁ paraṁtapaḥ ,
gosaṁkhyaḥ sahadevaśca mādrīputrau mahārathau.
6. yaḥ ca āsīt aśvabandhaḥ te nakulaḥ ayam paraṃtapaḥ
gosaṃkhyaḥ sahadevaḥ ca mādrīputrau mahārathau
6. And this Nakula, the tormentor of enemies, who was your horse-keeper, and Sahadeva, your cow-keeper – these two are the sons of Mādrī and great chariot-warriors.
6. מי שהיה אצלך מטפל הסוסים הוא נַקוּלַה, מכניע האויבים, ומי שהיה מונה הפרות הוא סַהַדֵוַה. שני בני מָאדְרִי הם לוחמי מרכבות גדולים.
शृङ्गारवेषाभरणौ रूपवन्तौ यशस्विनौ ।
नानारथसहस्राणां समर्थौ पुरुषर्षभौ ॥७॥
7. śṛṅgāraveṣābharaṇau rūpavantau yaśasvinau ,
nānārathasahasrāṇāṁ samarthau puruṣarṣabhau.
7. śṛṅgāraveṣābharaṇau rūpavāntau yaśasvinau
nānārathasahasrāṇām samarthau puruṣarṣabhau
7. They are adorned with fine garments and ornaments, handsome, and glorious. They are two chief among men, capable of fighting thousands of diverse chariots.
7. הם לובשים בגדים ותכשיטים מהודרים, נאים ומהוללים, מסוגלים להתמודד עם אלפי מרכבות שונות, והם אנשים דגולים.
एषा पद्मपलाशाक्षी सुमध्या चारुहासिनी ।
सैरन्ध्री द्रौपदी राजन्यत्कृते कीचका हताः ॥८॥
8. eṣā padmapalāśākṣī sumadhyā cāruhāsinī ,
sairandhrī draupadī rājanyatkṛte kīcakā hatāḥ.
8. eṣā padmapalāśākṣī sumadhyā cāruhāsinī
sairandhrī draupadī rājan yatkṛte kīcakāḥ hatāḥ
8. O King, this woman with eyes like lotus petals, a slender waist, and a beautiful smile is Draupadī, disguised as a female attendant (sairandhrī). It was for her sake that the Kīcakas were slain.
8. והיא סַירַנְדְהְרִי, דְרַאוּפַּדִי, שעיניה כעלי לוטוס, מותניה דקים וחיוכה מקסים. הו מלך, בגללה נהרגו בני קִיצ׳ַקַה.
अर्जुनोऽहं महाराज व्यक्तं ते श्रोत्रमागतः ।
भीमादवरजः पार्थो यमाभ्यां चापि पूर्वजः ॥९॥
9. arjuno'haṁ mahārāja vyaktaṁ te śrotramāgataḥ ,
bhīmādavarajaḥ pārtho yamābhyāṁ cāpi pūrvajaḥ.
9. arjunaḥ aham mahārāja vyaktam te śrotram āgataḥ
bhīmāt avarajaḥ pārthaḥ yamābhyām ca api pūrvajaḥ
9. O great king, I am Arjuna. Surely, this news has reached your ears: Pārtha (Arjuna) is younger than Bhīma, and also the elder brother of the two Yamas (Nakula and Sahadeva).
9. אני אַרְג׳וּנַה, הו מלך גדול. בוודאי שמעת עליי. אני צעיר מבְּהִימַה ובן פְּרִיתָה, ומבוגר משני התאומים.
उषिताः स्म महाराज सुखं तव निवेशने ।
अज्ञातवासमुषिता गर्भवास इव प्रजाः ॥१०॥
10. uṣitāḥ sma mahārāja sukhaṁ tava niveśane ,
ajñātavāsamuṣitā garbhavāsa iva prajāḥ.
10. uṣitāḥ sma mahārāja sukham tava niveśane
ajñātavāsam uṣitāḥ garbhavāsaḥ iva prajāḥ
10. O great king, we have resided comfortably in your dwelling, spending our period of incognito exile like beings residing within a womb.
10. הו מלך גדול, חיינו באושר בבית מגוריך, בגלות נסתרת, כיצורים השוהים ברחם.
वैशंपायन उवाच ।
यदार्जुनेन ते वीराः कथिताः पञ्च पाण्डवाः ।
तदार्जुनस्य वैराटिः कथयामास विक्रमम् ॥११॥
11. vaiśaṁpāyana uvāca ,
yadārjunena te vīrāḥ kathitāḥ pañca pāṇḍavāḥ ,
tadārjunasya vairāṭiḥ kathayāmāsa vikramam.
11. vaiśaṃpāyanaḥ uvāca yadā arjunena te vīrāḥ kathitāḥ pañca
pāṇḍavāḥ tadā arjunasya vairāṭiḥ kathayāmāsa vikramam
11. Vaiśaṃpāyana said: When Arjuna had identified those five heroic Pāṇḍavas, then Uttarā, the son of Virāṭa, recounted Arjuna's valor.
11. וַישַׁמְפָּאיַנַה אמר, כשאַרְג׳וּנַה סיפר מי הם חמשת הגיבורים בני פָּאנְדוּ, סיפר בן וִירָאטַה, אוּטַּרַה, על גבורתו של אַרְג׳וּנַה.
अयं स द्विषतां मध्ये मृगाणामिव केसरी ।
अचरद्रथवृन्देषु निघ्नंस्तेषां वरान्वरान् ॥१२॥
12. ayaṁ sa dviṣatāṁ madhye mṛgāṇāmiva kesarī ,
acaradrathavṛndeṣu nighnaṁsteṣāṁ varānvarān.
12. ayam saḥ dviṣatām madhye mṛgāṇām iva kesarī
acarat rathavṛndeṣu nighnan teṣām varān varān
12. He, like a lion among deer, moved amidst the throngs of chariots, striking down the foremost of his enemies.
12. זהו האיש שבקרב אויביו היה כאריה בין צבאים. הוא נע בין להקות המרכבות והרג את הטובים שבהם, אחד אחרי השני.
अनेन विद्धो मातङ्गो महानेकेषुणा हतः ।
हिरण्यकक्ष्यः संग्रामे दन्ताभ्यामगमन्महीम् ॥१३॥
13. anena viddho mātaṅgo mahānekeṣuṇā hataḥ ,
hiraṇyakakṣyaḥ saṁgrāme dantābhyāmagamanmahīm.
13. anena viddhaḥ mātaṅgaḥ mahān ekeṣuṇā hataḥ
hiraṇyakakṣyaḥ saṃgrāme dantābhyām agamat mahīm
13. By him, a mighty elephant adorned with a golden harness was struck and killed by a single arrow in battle, falling to the earth on its tusks.
13. פיל גדול שנפגע ממנו נהרג בחץ אחד, והוא, מעוטר ברצועת זהב, נפל בשדה הקרב אל הקרקע ונעץ בה את ניביו.
अनेन विजिता गावो जिताश्च कुरवो युधि ।
अस्य शङ्खप्रणादेन कर्णौ मे बधिरीकृतौ ॥१४॥
14. anena vijitā gāvo jitāśca kuravo yudhi ,
asya śaṅkhapraṇādena karṇau me badhirīkṛtau.
14. anena vijitāḥ gāvaḥ jitāḥ ca kuravaḥ yudhi
asya śaṅkhapraṇādena karṇau me badhirīkṛtau
14. He conquered the cows and defeated the Kurus in battle. My ears have been deafened by the sound of his conch.
14. על ידו נכבשו הפרות, ובני קוּרוּ הובסו בקרב. מקול חצוצרת הקונכייה שלו נהיו אוזניי חרשות.
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा मत्स्यराजः प्रतापवान् ।
उत्तरं प्रत्युवाचेदमभिपन्नो युधिष्ठिरे ॥१५॥
15. tasya tadvacanaṁ śrutvā matsyarājaḥ pratāpavān ,
uttaraṁ pratyuvācedamabhipanno yudhiṣṭhire.
15. tasya tat vacanam śrutvā matsyarājaḥ pratāpavān
uttaram prati uvāca idam abhipannaḥ yudhiṣṭhire
15. Having heard those words, the mighty Matsya king offered this reply to Yudhiṣṭhira, who had addressed him.
15. כששמע מלך המַטְסְיַה האדיר את דבריו, ובהיותו נוטה ללב יוּדְהִישְׁתְהִירַה, השיב לאוּטַּרַה כך.
प्रसादनं पाण्डवस्य प्राप्तकालं हि रोचये ।
उत्तरां च प्रयच्छामि पार्थाय यदि ते मतम् ॥१६॥
16. prasādanaṁ pāṇḍavasya prāptakālaṁ hi rocaye ,
uttarāṁ ca prayacchāmi pārthāya yadi te matam.
16. prasādanam pāṇḍavasya prāptakālam hi rocaye
uttarām ca prayacchāmi pārthāya yadi te matam
16. I certainly approve of conciliating the Pāṇḍava, as it is appropriate now. And I will give Uttarā to Arjuna (Pārtha) if it is your wish.
16. אני חושב שהגיע הזמן לפייס את בן פָּאנְדוּ. ואם תסכים, אתן את אוּטַּרָה לבן פְּרִיתָה.
उत्तर उवाच ।
अर्च्याः पूज्याश्च मान्याश्च प्राप्तकालं च मे मतम् ।
पूज्यन्तां पूजनार्हाश्च महाभागाश्च पाण्डवाः ॥१७॥
17. uttara uvāca ,
arcyāḥ pūjyāśca mānyāśca prāptakālaṁ ca me matam ,
pūjyantāṁ pūjanārhāśca mahābhāgāśca pāṇḍavāḥ.
17. uttara uvāca arcyāḥ pūjyāḥ ca mānyāḥ ca prāptakālam ca
me matam pūjyantām pūjanārhāḥ ca mahābhāgāḥ ca pāṇḍavāḥ
17. Uttara said: 'My opinion (mata) is that they are worthy of honor, reverence, and respect, and that this is indeed appropriate now. Let the greatly fortunate Pāṇḍavas, who are truly deserving of worship, be honored.'
17. אוּטַּרַה אמר, ראויים הם להערכה, לכבוד ולהוקרה, ולדעתי הגיע הזמן. יכבדו נא את בני פָּאנְדוּ, בעלי המזל הגדול, הראויים לכבוד.
विराट उवाच ।
अहं खल्वपि संग्रामे शत्रूणां वशमागतः ।
मोक्षितो भीमसेनेन गावश्च विजितास्तथा ॥१८॥
18. virāṭa uvāca ,
ahaṁ khalvapi saṁgrāme śatrūṇāṁ vaśamāgataḥ ,
mokṣito bhīmasenena gāvaśca vijitāstathā.
18. virāṭa uvāca aham khalu api saṃgrāme śatrūṇām vaśam
āgataḥ mokṣitaḥ bhīmasenena gāvaḥ ca vijitāḥ tathā
18. King Virāṭa said: 'Indeed, I myself had fallen under the sway of enemies in battle. I was freed by Bhīmasena, and thus the cows were also recovered.'
18. וִירָאטַה אמר, גם אני עצמי נפלתי בקרב לשליטת האויבים, ובְּהִימַסֵנַה שחרר אותי, והפרות נכבשו בחזרה.
एतेषां बाहुवीर्येण यदस्माकं जयो मृधे ।
वयं सर्वे सहामात्याः कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
प्रसादयामो भद्रं ते सानुजं पाण्डवर्षभम् ॥१९॥
19. eteṣāṁ bāhuvīryeṇa yadasmākaṁ jayo mṛdhe ,
vayaṁ sarve sahāmātyāḥ kuntīputraṁ yudhiṣṭhiram ,
prasādayāmo bhadraṁ te sānujaṁ pāṇḍavarṣabham.
19. eteṣām bāhuvīryeṇa yat asmākam jayaḥ
mṛdhe vayam sarve sahāmātyāḥ
kuntīputram yudhiṣṭhiram prasādayāmaḥ
bhadram te sānujam pāṇḍavarṣabham
19. Because our victory in that battle (mṛdhe) was due to the might of their arms, we, all the ministers included, shall conciliate Yudhiṣṭhira, the son of Kuntī, that best of the Pāṇḍavas, along with his younger brothers. May you be well (bhadra).
19. בזכות עוצמת זרועותיהם נצחנו בקרב. כולנו, יחד עם שריי, נפייס את יוּדְהִישְׁתְהִירַה בן קוּנְטִי, האדם הדגול מבין בני פָּאנְדוּ, יחד עם אחיו הצעירים. שיהיה טוב לך.
यदस्माभिरजानद्भिः किंचिदुक्तो नराधिपः ।
क्षन्तुमर्हति तत्सर्वं धर्मात्मा ह्येष पाण्डवः ॥२०॥
20. yadasmābhirajānadbhiḥ kiṁcidukto narādhipaḥ ,
kṣantumarhati tatsarvaṁ dharmātmā hyeṣa pāṇḍavaḥ.
20. yat asmābhiḥ ajānadbhiḥ kiṃcit uktaḥ narādhipaḥ
kṣantum arhati tat sarvam dharmātmā hi eṣa pāṇḍavaḥ
20. Whatever was said by us unknowingly to the king, he should forgive all of it, for this Pandava is indeed a person of righteous (dharma) character.
20. כל מה שאמרנו למלך בלי לדעת מי הוא, ראוי שימחל עליו, שהרי בן פָּאנְדוּ הזה בעל נפש ישרה.
वैशंपायन उवाच ।
ततो विराटः परमाभितुष्टः समेत्य राज्ञा समयं चकार ।
राज्यं च सर्वं विससर्ज तस्मै सदण्डकोशं सपुरं महात्मा ॥२१॥
21. vaiśaṁpāyana uvāca ,
tato virāṭaḥ paramābhituṣṭaḥ; sametya rājñā samayaṁ cakāra ,
rājyaṁ ca sarvaṁ visasarja tasmai; sadaṇḍakośaṁ sapuraṁ mahātmā.
21. vaiśaṃpāyana uvāca tataḥ virāṭaḥ
paramābhitusṭaḥ sametya rājñā samayam
cakāra rājyam ca sarvam visasarja
tasmai sadaṇḍakośam sapuram mahātmā
21. Vaiśampaāyana said: Then, King Virata, exceedingly pleased, made an agreement with King Yudhishthira after meeting him. That great-souled (mahātmā) one relinquished to him the entire kingdom, along with its army, treasury, and cities.
21. וַישַׁמְפָּאיַנַה אמר, אז וִירָאטַה, שמח עד מאוד, התקרב אל המלך וכרת עמו ברית. והוא, בעל הנפש הגדולה, העניק לו את כל הממלכה, עם הצבא, האוצר והעיר.
पाण्डवांश्च ततः सर्वान्मत्स्यराजः प्रतापवान् ।
धनंजयं पुरस्कृत्य दिष्ट्या दिष्ट्येति चाब्रवीत् ॥२२॥
22. pāṇḍavāṁśca tataḥ sarvānmatsyarājaḥ pratāpavān ,
dhanaṁjayaṁ puraskṛtya diṣṭyā diṣṭyeti cābravīt.
22. pāṇḍavān ca tataḥ sarvān matsyarājaḥ pratāpavān
dhanaṃjayam puraskṛtya diṣṭyā diṣṭyā iti ca abravīt
22. Then, the powerful king of Matsya, having placed Dhananjaya (Arjuna) at the forefront, joyfully exclaimed to all the Pandavas, 'How fortunate! How fortunate!'
22. ואז מלך מַתְסְיַה האדיר פנה אל כל בני פָּאנְדוּ, והקדים לכולם את אַרְג׳וּנַה (דְהַנַנְג׳ַיַה), ואמר שוב ושוב, איזה מזל, איזה מזל.
समुपाघ्राय मूर्धानं संश्लिष्य च पुनः पुनः ।
युधिष्ठिरं च भीमं च माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ॥२३॥
23. samupāghrāya mūrdhānaṁ saṁśliṣya ca punaḥ punaḥ ,
yudhiṣṭhiraṁ ca bhīmaṁ ca mādrīputrau ca pāṇḍavau.
23. samupāghrāya mūrdhānam saṃśliṣya ca punaḥ punaḥ
yudhiṣṭhiram ca bhīmam ca mādrīputrau ca pāṇḍavau
23. (King Virata) repeatedly embraced them, smelling the heads of Yudhishthira, Bhima, and the two Pandavas, the sons of Madri (Nakula and Sahadeva).
23. הוא נישק את ראשיהם וחיבק אותם שוב ושוב, את יוּדְהִישְׁתְהִירַה, את בְּהִימַה ואת שני בני מָאדְרִי,
नातृप्यद्दर्शने तेषां विराटो वाहिनीपतिः ।
संप्रीयमाणो राजानं युधिष्ठिरमथाब्रवीत् ॥२४॥
24. nātṛpyaddarśane teṣāṁ virāṭo vāhinīpatiḥ ,
saṁprīyamāṇo rājānaṁ yudhiṣṭhiramathābravīt.
24. na atṛpyat darśane teṣām virāṭaḥ vāhinīpatiḥ
sampriyamāṇaḥ rājānam yudhiṣṭhiram atha abravīt
24. Virāṭa, the commander of the army, could not get enough of seeing them. Extremely pleased, he then addressed King Yudhiṣṭhira.
24. ווִירָאטַה, מפקד הצבא, לא שבע מלראות אותם. מרוב שמחה אמר למלך יוּדְהִישְׁתְהִירַה,
दिष्ट्या भवन्तः संप्राप्ताः सर्वे कुशलिनो वनात् ।
दिष्ट्या च पारितं कृच्छ्रमज्ञातं वै दुरात्मभिः ॥२५॥
25. diṣṭyā bhavantaḥ saṁprāptāḥ sarve kuśalino vanāt ,
diṣṭyā ca pāritaṁ kṛcchramajñātaṁ vai durātmabhiḥ.
25. diṣṭyā bhavantaḥ samprāptāḥ sarve kuśalinaḥ vanāt
diṣṭyā ca pāritam kṛcchram ajñātam vai durātmabhiḥ
25. Fortunately, all of you have arrived safely from the forest. And fortunately, the hardship of your incognito period has been successfully overcome, remaining unknown to the wicked (durātmans).
25. איזה מזל שהגעתם כולכם בריאים ושלמים מהיער, ואיזה מזל שעברתם את התקופה הקשה הזאת בלי שהרשעים גילו מי אתם.
इदं च राज्यं नः पार्था यच्चान्यद्वसु किंचन ।
प्रतिगृह्णन्तु तत्सर्वं कौन्तेया अविशङ्कया ॥२६॥
26. idaṁ ca rājyaṁ naḥ pārthā yaccānyadvasu kiṁcana ,
pratigṛhṇantu tatsarvaṁ kaunteyā aviśaṅkayā.
26. idam ca rājyam naḥ pārthāḥ yat ca anyat vasu kiñcana
pratigṛhṇantu tat sarvam kaunteyāḥ aviśaṅkayā
26. O Pārthas, this kingdom of ours and whatever other wealth there may be – let the Kaunteyas accept all of it without hesitation.
26. הממלכה הזאת שלנו וכל רכוש אחר שיש לנו, הו בני פָּארְטַה, יקבלו אותם בני קוּנְטִי, כולם, בלי שום היסוס.
उत्तरां प्रतिगृह्णातु सव्यसाची धनंजयः ।
अयं ह्यौपयिको भर्ता तस्याः पुरुषसत्तमः ॥२७॥
27. uttarāṁ pratigṛhṇātu savyasācī dhanaṁjayaḥ ,
ayaṁ hyaupayiko bhartā tasyāḥ puruṣasattamaḥ.
27. uttarām pratigṛhṇātu savyasācī dhanañjayaḥ
ayam hi aupayikaḥ bhartā tasyāḥ puruṣasattamaḥ
27. Let Dhananjaya (Arjuna), the ambidextrous one, accept Uttarā. For this best among men is indeed a suitable husband for her.
27. אַרְג׳וּנַה (דְהַנַנְג׳ַיַה), הקשת המיומן בשתי ידיו (סַוְיַסָאצ׳ִי), יקבל את אוּטַּרָה, שהרי האיש המעולה הזה ראוי להיות בעלה.
एवमुक्तो धर्मराजः पार्थमैक्षद्धनंजयम् ।
ईक्षितश्चार्जुनो भ्रात्रा मत्स्यं वचनमब्रवीत् ॥२८॥
28. evamukto dharmarājaḥ pārthamaikṣaddhanaṁjayam ,
īkṣitaścārjuno bhrātrā matsyaṁ vacanamabravīt.
28. evam uktaḥ dharmarājaḥ pārtham aikṣat dhanañjayam
īkṣitaḥ ca arjunaḥ bhrātrā matsyam vacanam abravīt
28. Having been thus addressed, Dharmaraja (Yudhishthira) looked at Arjuna (Dhananjaya). And Arjuna, having been looked at by his brother, then spoke these words to King Virata (Matsya).
28. כששמע זאת, מלך היושר יוּדְהִישְׁתְהִירַה הביט באַרְג׳וּנַה (דְהַנַנְג׳ַיַה). אַרְג׳וּנַה, שאחיו הביט בו, אמר אל מלך מַתְסְיַה את הדברים הבאים.
प्रतिगृह्णाम्यहं राजन्स्नुषां दुहितरं तव ।
युक्तश्चावां हि संबन्धो मत्स्यभारतसत्तमौ ॥२९॥
29. pratigṛhṇāmyahaṁ rājansnuṣāṁ duhitaraṁ tava ,
yuktaścāvāṁ hi saṁbandho matsyabhāratasattamau.
29. pratigṛhṇāmi aham rājan snuṣām duhitaram tava
yuktaḥ ca āvām hi sambandhaḥ matsyabhāratasattamau
29. O King, I accept your daughter as my daughter-in-law. Indeed, this relationship is fitting for us both, O best among the Matsyas (King Virata) and the Bharatas (Arjuna).
29. הו מלך, אני מקבל את בתך ככלה (לבני). הקשר הזה ראוי לשנינו, למשפחת מַתְסְיַה ולמשפחת בְּהַרַטַה, הו מעולים.