Skip to content
אתר זה לא תומך בגרסאות ישנות של אינטרנט אקספלורר
מומלץ להשתמש בדפדפן גוגל כרום או פיירפוקס מוזילה
(או באינטרנט אקספלורר / edge עדכני)
Enjoy Learning Sanskrit tips, tools, resources and more...

महाभारतः       mahābhārataḥ - book-13, chapter-93

Use the following checkboxes to set the display options for this chapter (You can also control the display of each verse separately):
what would you like to see in each verse:
युधिष्ठिर उवाच ।
द्विजातयो व्रतोपेता हविस्ते यदि भुञ्जते ।
अन्नं ब्राह्मणकामाय कथमेतत्पितामह ॥१॥
1. yudhiṣṭhira uvāca ,
dvijātayo vratopetā haviste yadi bhuñjate ,
annaṁ brāhmaṇakāmāya kathametatpitāmaha.
भीष्म उवाच ।
अवेदोक्तव्रताश्चैव भुञ्जानाः कार्यकारिणः ।
वेदोक्तेषु तु भुञ्जाना व्रतलुप्ता युधिष्ठिर ॥२॥
2. bhīṣma uvāca ,
avedoktavratāścaiva bhuñjānāḥ kāryakāriṇaḥ ,
vedokteṣu tu bhuñjānā vrataluptā yudhiṣṭhira.
युधिष्ठिर उवाच ।
यदिदं तप इत्याहुरुपवासं पृथग्जनाः ।
तपः स्यादेतदिह वै तपोऽन्यद्वापि किं भवेत् ॥३॥
3. yudhiṣṭhira uvāca ,
yadidaṁ tapa ityāhurupavāsaṁ pṛthagjanāḥ ,
tapaḥ syādetadiha vai tapo'nyadvāpi kiṁ bhavet.
भीष्म उवाच ।
मासार्धमासौ नोपवसेद्यत्तपो मन्यते जनः ।
आत्मतन्त्रोपघाती यो न तपस्वी न धर्मवित् ॥४॥
4. bhīṣma uvāca ,
māsārdhamāsau nopavasedyattapo manyate janaḥ ,
ātmatantropaghātī yo na tapasvī na dharmavit.
त्यागस्यापि च संपत्तिः शिष्यते तप उत्तमम् ।
सदोपवासी च भवेद्ब्रह्मचारी तथैव च ॥५॥
5. tyāgasyāpi ca saṁpattiḥ śiṣyate tapa uttamam ,
sadopavāsī ca bhavedbrahmacārī tathaiva ca.
मुनिश्च स्यात्सदा विप्रो देवांश्चैव सदा यजेत् ।
कुटुम्बिको धर्मकामः सदास्वप्नश्च भारत ॥६॥
6. muniśca syātsadā vipro devāṁścaiva sadā yajet ,
kuṭumbiko dharmakāmaḥ sadāsvapnaśca bhārata.
अमृताशी सदा च स्यात्पवित्री च सदा भवेत् ।
ऋतवादी सदा च स्यान्नियतश्च सदा भवेत् ॥७॥
7. amṛtāśī sadā ca syātpavitrī ca sadā bhavet ,
ṛtavādī sadā ca syānniyataśca sadā bhavet.
विघसाशी सदा च स्यात्सदा चैवातिथिप्रियः ।
अमांसाशी सदा च स्यात्पवित्री च सदा भवेत् ॥८॥
8. vighasāśī sadā ca syātsadā caivātithipriyaḥ ,
amāṁsāśī sadā ca syātpavitrī ca sadā bhavet.
युधिष्ठिर उवाच ।
कथं सदोपवासी स्याद्ब्रह्मचारी च पार्थिव ।
विघसाशी कथं च स्यात्कथं चैवातिथिप्रियः ॥९॥
9. yudhiṣṭhira uvāca ,
kathaṁ sadopavāsī syādbrahmacārī ca pārthiva ,
vighasāśī kathaṁ ca syātkathaṁ caivātithipriyaḥ.
भीष्म उवाच ।
अन्तरा सायमाशं च प्रातराशं तथैव च ।
सदोपवासी भवति यो न भुङ्क्तेऽन्तरा पुनः ॥१०॥
10. bhīṣma uvāca ,
antarā sāyamāśaṁ ca prātarāśaṁ tathaiva ca ,
sadopavāsī bhavati yo na bhuṅkte'ntarā punaḥ.
भार्यां गच्छन्ब्रह्मचारी सदा भवति चैव ह ।
ऋतवादी सदा च स्याद्दानशीलश्च मानवः ॥११॥
11. bhāryāṁ gacchanbrahmacārī sadā bhavati caiva ha ,
ṛtavādī sadā ca syāddānaśīlaśca mānavaḥ.
अभक्षयन्वृथा मांसममांसाशी भवत्युत ।
दानं ददत्पवित्री स्यादस्वप्नश्च दिवास्वपन् ॥१२॥
12. abhakṣayanvṛthā māṁsamamāṁsāśī bhavatyuta ,
dānaṁ dadatpavitrī syādasvapnaśca divāsvapan.
भृत्यातिथिषु यो भुङ्क्ते भुक्तवत्सु नरः सदा ।
अमृतं केवलं भुङ्क्ते इति विद्धि युधिष्ठिर ॥१३॥
13. bhṛtyātithiṣu yo bhuṅkte bhuktavatsu naraḥ sadā ,
amṛtaṁ kevalaṁ bhuṅkte iti viddhi yudhiṣṭhira.
अभुक्तवत्सु नाश्नाति ब्राह्मणेषु तु यो नरः ।
अभोजनेन तेनास्य जितः स्वर्गो भवत्युत ॥१४॥
14. abhuktavatsu nāśnāti brāhmaṇeṣu tu yo naraḥ ,
abhojanena tenāsya jitaḥ svargo bhavatyuta.
देवेभ्यश्च पितृभ्यश्च भृत्येभ्योऽतिथिभिः सह ।
अवशिष्टानि यो भुङ्क्ते तमाहुर्विघसाशिनम् ॥१५॥
15. devebhyaśca pitṛbhyaśca bhṛtyebhyo'tithibhiḥ saha ,
avaśiṣṭāni yo bhuṅkte tamāhurvighasāśinam.
तेषां लोका ह्यपर्यन्ताः सदने ब्रह्मणः स्मृताः ।
उपस्थिता ह्यप्सरोभिर्गन्धर्वैश्च जनाधिप ॥१६॥
16. teṣāṁ lokā hyaparyantāḥ sadane brahmaṇaḥ smṛtāḥ ,
upasthitā hyapsarobhirgandharvaiśca janādhipa.
देवतातिथिभिः सार्धं पितृभिश्चोपभुञ्जते ।
रमन्ते पुत्रपौत्रैश्च तेषां गतिरनुत्तमा ॥१७॥
17. devatātithibhiḥ sārdhaṁ pitṛbhiścopabhuñjate ,
ramante putrapautraiśca teṣāṁ gatiranuttamā.