Skip to content
אתר זה לא תומך בגרסאות ישנות של אינטרנט אקספלורר
מומלץ להשתמש בדפדפן גוגל כרום או פיירפוקס מוזילה
(או באינטרנט אקספלורר / edge עדכני)
Enjoy Learning Sanskrit tips, tools, resources and more...

महाभारतः       mahābhārataḥ - book-13, chapter-73

Use the following checkboxes to set the display options for this chapter (You can also control the display of each verse separately):
what would you like to see in each verse:
इन्द्र उवाच ।
जानन्यो गामपहरेद्विक्रीयाद्वार्थकारणात् ।
एतद्विज्ञातुमिच्छामि का नु तस्य गतिर्भवेत् ॥१॥
1. indra uvāca ,
jānanyo gāmapaharedvikrīyādvārthakāraṇāt ,
etadvijñātumicchāmi kā nu tasya gatirbhavet.
ब्रह्मोवाच ।
भक्षार्थं विक्रयार्थं वा येऽपहारं हि कुर्वते ।
दानार्थं वा ब्राह्मणाय तत्रेदं श्रूयतां फलम् ॥२॥
2. brahmovāca ,
bhakṣārthaṁ vikrayārthaṁ vā ye'pahāraṁ hi kurvate ,
dānārthaṁ vā brāhmaṇāya tatredaṁ śrūyatāṁ phalam.
विक्रयार्थं हि यो हिंस्याद्भक्षयेद्वा निरङ्कुशः ।
घातयानं हि पुरुषं येऽनुमन्येयुरर्थिनः ॥३॥
3. vikrayārthaṁ hi yo hiṁsyādbhakṣayedvā niraṅkuśaḥ ,
ghātayānaṁ hi puruṣaṁ ye'numanyeyurarthinaḥ.
घातकः खादको वापि तथा यश्चानुमन्यते ।
यावन्ति तस्या लोमानि तावद्वर्षाणि मज्जति ॥४॥
4. ghātakaḥ khādako vāpi tathā yaścānumanyate ,
yāvanti tasyā lomāni tāvadvarṣāṇi majjati.
ये दोषा यादृशाश्चैव द्विजयज्ञोपघातके ।
विक्रये चापहारे च ते दोषा वै स्मृताः प्रभो ॥५॥
5. ye doṣā yādṛśāścaiva dvijayajñopaghātake ,
vikraye cāpahāre ca te doṣā vai smṛtāḥ prabho.
अपहृत्य तु यो गां वै ब्राह्मणाय प्रयच्छति ।
यावद्दाने फलं तस्यास्तावन्निरयमृच्छति ॥६॥
6. apahṛtya tu yo gāṁ vai brāhmaṇāya prayacchati ,
yāvaddāne phalaṁ tasyāstāvannirayamṛcchati.
सुवर्णं दक्षिणामाहुर्गोप्रदाने महाद्युते ।
सुवर्णं परमं ह्युक्तं दक्षिणार्थमसंशयम् ॥७॥
7. suvarṇaṁ dakṣiṇāmāhurgopradāne mahādyute ,
suvarṇaṁ paramaṁ hyuktaṁ dakṣiṇārthamasaṁśayam.
गोप्रदानं तारयते सप्त पूर्वांस्तथा परान् ।
सुवर्णं दक्षिणां दत्त्वा तावद्द्विगुणमुच्यते ॥८॥
8. gopradānaṁ tārayate sapta pūrvāṁstathā parān ,
suvarṇaṁ dakṣiṇāṁ dattvā tāvaddviguṇamucyate.
सुवर्णं परमं दानं सुवर्णं दक्षिणा परा ।
सुवर्णं पावनं शक्र पावनानां परं स्मृतम् ॥९॥
9. suvarṇaṁ paramaṁ dānaṁ suvarṇaṁ dakṣiṇā parā ,
suvarṇaṁ pāvanaṁ śakra pāvanānāṁ paraṁ smṛtam.
कुलानां पावनं प्राहुर्जातरूपं शतक्रतो ।
एषा मे दक्षिणा प्रोक्ता समासेन महाद्युते ॥१०॥
10. kulānāṁ pāvanaṁ prāhurjātarūpaṁ śatakrato ,
eṣā me dakṣiṇā proktā samāsena mahādyute.
भीष्म उवाच ।
एतत्पितामहेनोक्तमिन्द्राय भरतर्षभ ।
इन्द्रो दशरथायाह रामायाह पिता तथा ॥११॥
11. bhīṣma uvāca ,
etatpitāmahenoktamindrāya bharatarṣabha ,
indro daśarathāyāha rāmāyāha pitā tathā.
राघवोऽपि प्रियभ्रात्रे लक्ष्मणाय यशस्विने ।
ऋषिभ्यो लक्ष्मणेनोक्तमरण्ये वसता विभो ॥१२॥
12. rāghavo'pi priyabhrātre lakṣmaṇāya yaśasvine ,
ṛṣibhyo lakṣmaṇenoktamaraṇye vasatā vibho.
पारंपर्यागतं चेदमृषयः संशितव्रताः ।
दुर्धरं धारयामासू राजानश्चैव धार्मिकाः ।
उपाध्यायेन गदितं मम चेदं युधिष्ठिर ॥१३॥
13. pāraṁparyāgataṁ cedamṛṣayaḥ saṁśitavratāḥ ,
durdharaṁ dhārayāmāsū rājānaścaiva dhārmikāḥ ,
upādhyāyena gaditaṁ mama cedaṁ yudhiṣṭhira.
य इदं ब्राह्मणो नित्यं वदेद्ब्राह्मणसंसदि ।
यज्ञेषु गोप्रदानेषु द्वयोरपि समागमे ॥१४॥
14. ya idaṁ brāhmaṇo nityaṁ vadedbrāhmaṇasaṁsadi ,
yajñeṣu gopradāneṣu dvayorapi samāgame.
तस्य लोकाः किलाक्षय्या दैवतैः सह नित्यदा ।
इति ब्रह्मा स भगवानुवाच परमेश्वरः ॥१५॥
15. tasya lokāḥ kilākṣayyā daivataiḥ saha nityadā ,
iti brahmā sa bhagavānuvāca parameśvaraḥ.