महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-14, chapter-60
वैशंपायन उवाच ।
कथयन्नेव तु तदा वासुदेवः प्रतापवान् ।
महाभारतयुद्धं तत्कथान्ते पितुरग्रतः ॥१॥
कथयन्नेव तु तदा वासुदेवः प्रतापवान् ।
महाभारतयुद्धं तत्कथान्ते पितुरग्रतः ॥१॥
1. vaiśaṁpāyana uvāca ,
kathayanneva tu tadā vāsudevaḥ pratāpavān ,
mahābhāratayuddhaṁ tatkathānte pituragrataḥ.
kathayanneva tu tadā vāsudevaḥ pratāpavān ,
mahābhāratayuddhaṁ tatkathānte pituragrataḥ.
1.
vaiśaṃpāyana uvāca kathayan eva tu tadā vāsudevaḥ
pratāpavān mahābhāratayuddham tat kathā ante pituḥ agrataḥ
pratāpavān mahābhāratayuddham tat kathā ante pituḥ agrataḥ
1.
vaiśaṃpāyana uvāca tadā tu pratāpavān vāsudevaḥ kathayan
eva mahābhāratayuddham pituḥ agrataḥ tat kathā ante
eva mahābhāratayuddham pituḥ agrataḥ tat kathā ante
1.
Vaiśampāyana said: 'Then, the powerful (Vāsudeva) Krishna, while narrating the (Mahābhārata) war, was indeed at the conclusion of that story before his father.'
अभिमन्योर्वधं वीरः सोऽत्यक्रामत भारत ।
अप्रियं वसुदेवस्य मा भूदिति महामनाः ॥२॥
अप्रियं वसुदेवस्य मा भूदिति महामनाः ॥२॥
2. abhimanyorvadhaṁ vīraḥ so'tyakrāmata bhārata ,
apriyaṁ vasudevasya mā bhūditi mahāmanāḥ.
apriyaṁ vasudevasya mā bhūditi mahāmanāḥ.
2.
abhimanyoḥ vadham vīraḥ saḥ atyakrāmat bhārata
apriyam vasudevasya mā bhūt iti mahāmanāḥ
apriyam vasudevasya mā bhūt iti mahāmanāḥ
2.
bhārata saḥ vīraḥ mahāmanāḥ abhimanyoḥ vadham
atyakrāmat iti vasudevasya apriyam mā bhūt
atyakrāmat iti vasudevasya apriyam mā bhūt
2.
O Bhārata, that great-minded hero (Krishna) omitted the narration of Abhimanyu's slaying, thinking, 'May this not be disagreeable to (Vasudeva).'
मा दौहित्रवधं श्रुत्वा वसुदेवो महात्ययम् ।
दुःखशोकाभिसंतप्तो भवेदिति महामतिः ॥३॥
दुःखशोकाभिसंतप्तो भवेदिति महामतिः ॥३॥
3. mā dauhitravadhaṁ śrutvā vasudevo mahātyayam ,
duḥkhaśokābhisaṁtapto bhavediti mahāmatiḥ.
duḥkhaśokābhisaṁtapto bhavediti mahāmatiḥ.
3.
mā dauhitravadham śrutvā vasudevaḥ mahātyayam
duḥkhaśokābhisantaptaḥ bhavet iti mahāmatiḥ
duḥkhaśokābhisantaptaḥ bhavet iti mahāmatiḥ
3.
Lest Vasudeva, the sagacious one, upon hearing of the great calamity of his grandson's death, should become overcome with intense sorrow and grief.
सुभद्रा तु तमुत्क्रान्तमात्मजस्य वधं रणे ।
आचक्ष्व कृष्ण सौभद्रवधमित्यपतद्भुवि ॥४॥
आचक्ष्व कृष्ण सौभद्रवधमित्यपतद्भुवि ॥४॥
4. subhadrā tu tamutkrāntamātmajasya vadhaṁ raṇe ,
ācakṣva kṛṣṇa saubhadravadhamityapatadbhuvi.
ācakṣva kṛṣṇa saubhadravadhamityapatadbhuvi.
4.
subhadrā tu tam utkrāntam ātmajasya vadham raṇe
ācakṣva kṛṣṇa saubhadravadham iti apatat bhuvi
ācakṣva kṛṣṇa saubhadravadham iti apatat bhuvi
4.
But Subhadra, referring to the death of her son (ātmaja) who had departed in battle, exclaimed, 'Tell me, Krishna, about Saubhadra's death!' - and with these words, she collapsed to the ground.
तामपश्यन्निपतितां वसुदेवः क्षितौ तदा ।
दृष्ट्वैव च पपातोर्व्यां सोऽपि दुःखेन मूर्छितः ॥५॥
दृष्ट्वैव च पपातोर्व्यां सोऽपि दुःखेन मूर्छितः ॥५॥
5. tāmapaśyannipatitāṁ vasudevaḥ kṣitau tadā ,
dṛṣṭvaiva ca papātorvyāṁ so'pi duḥkhena mūrchitaḥ.
dṛṣṭvaiva ca papātorvyāṁ so'pi duḥkhena mūrchitaḥ.
5.
tām apaśyan nipatitām vasudevaḥ kṣitau tadā dṛṣṭvā
eva ca papāta urvyām saḥ api duḥkhena mūrcchitaḥ
eva ca papāta urvyām saḥ api duḥkhena mūrcchitaḥ
5.
Then Vasudeva, seeing her (Subhadra) fallen to the ground, himself, just upon seeing (her), also fell to the earth, unconscious with sorrow.
ततः स दौहित्रवधाद्दुःखशोकसमन्वितः ।
वसुदेवो महाराज कृष्णं वाक्यमथाब्रवीत् ॥६॥
वसुदेवो महाराज कृष्णं वाक्यमथाब्रवीत् ॥६॥
6. tataḥ sa dauhitravadhādduḥkhaśokasamanvitaḥ ,
vasudevo mahārāja kṛṣṇaṁ vākyamathābravīt.
vasudevo mahārāja kṛṣṇaṁ vākyamathābravīt.
6.
tataḥ saḥ dauhitravadhāt duḥkhaśokasammanvitaḥ
vasudevaḥ mahārāja kṛṣṇam vākyam atha abravīt
vasudevaḥ mahārāja kṛṣṇam vākyam atha abravīt
6.
Thereafter, Vasudeva, filled with sorrow and grief due to his grandson's death, then spoke these words to Krishna, O great king.
ननु त्वं पुण्डरीकाक्ष सत्यवाग्भुवि विश्रुतः ।
यद्दौहित्रवधं मेऽद्य न ख्यापयसि शत्रुहन् ॥७॥
यद्दौहित्रवधं मेऽद्य न ख्यापयसि शत्रुहन् ॥७॥
7. nanu tvaṁ puṇḍarīkākṣa satyavāgbhuvi viśrutaḥ ,
yaddauhitravadhaṁ me'dya na khyāpayasi śatruhan.
yaddauhitravadhaṁ me'dya na khyāpayasi śatruhan.
7.
nanu tvam puṇḍarīkākṣa satyavāk bhuvi viśrutaḥ
yat dauhitravadham me adya na khyāpayasi śatruhant
yat dauhitravadham me adya na khyāpayasi śatruhant
7.
O lotus-eyed one, surely you are renowned on earth as a speaker of truth. O slayer of enemies, why do you not inform me today about the death of my grandson?
तद्भागिनेयनिधनं तत्त्वेनाचक्ष्व मे विभो ।
सदृशाक्षस्तव कथं शत्रुभिर्निहतो रणे ॥८॥
सदृशाक्षस्तव कथं शत्रुभिर्निहतो रणे ॥८॥
8. tadbhāgineyanidhanaṁ tattvenācakṣva me vibho ,
sadṛśākṣastava kathaṁ śatrubhirnihato raṇe.
sadṛśākṣastava kathaṁ śatrubhirnihato raṇe.
8.
tat bhāgineya nidhanam tattvena ācakṣva me vibho
sadṛśākṣaḥ tava katham śatrubhiḥ nihataḥ raṇe
sadṛśākṣaḥ tava katham śatrubhiḥ nihataḥ raṇe
8.
Therefore, tell me the truth, O all-pervading one, about the death of your nephew. How was one like him, your equal, slain by enemies in battle?
दुर्मरं बत वार्ष्णेय कालेऽप्राप्ते नृभिः सदा ।
यत्र मे हृदयं दुःखाच्छतधा न विदीर्यते ॥९॥
यत्र मे हृदयं दुःखाच्छतधा न विदीर्यते ॥९॥
9. durmaraṁ bata vārṣṇeya kāle'prāpte nṛbhiḥ sadā ,
yatra me hṛdayaṁ duḥkhācchatadhā na vidīryate.
yatra me hṛdayaṁ duḥkhācchatadhā na vidīryate.
9.
durmaram bata vārṣṇeya kāle aprāpte nṛbhiḥ sadā
yatra me hṛdayam duḥkhāt śatadhā na vidīryate
yatra me hṛdayam duḥkhāt śatadhā na vidīryate
9.
Alas, O Vārṣṇeya, it is truly difficult for men to die before their appointed time. How is it that my heart does not split into a hundred pieces from such grief?
किमब्रवीत्त्वा संग्रामे सुभद्रां मातरं प्रति ।
मां चापि पुण्डरीकाक्ष चपलाक्षः प्रियो मम ॥१०॥
मां चापि पुण्डरीकाक्ष चपलाक्षः प्रियो मम ॥१०॥
10. kimabravīttvā saṁgrāme subhadrāṁ mātaraṁ prati ,
māṁ cāpi puṇḍarīkākṣa capalākṣaḥ priyo mama.
māṁ cāpi puṇḍarīkākṣa capalākṣaḥ priyo mama.
10.
kim abravīt tvā saṃgrāme subhadrām mātaram prati
mām ca api puṇḍarīkākṣa capalākṣaḥ priyaḥ mama
mām ca api puṇḍarīkākṣa capalākṣaḥ priyaḥ mama
10.
O lotus-eyed one, what did my beloved, the swift-eyed one, say to you in battle concerning his mother Subhadra and also concerning me?
आहवं पृष्ठतः कृत्वा कच्चिन्न निहतः परैः ।
कच्चिन्मुखं न गोविन्द तेनाजौ विकृतं कृतम् ॥११॥
कच्चिन्मुखं न गोविन्द तेनाजौ विकृतं कृतम् ॥११॥
11. āhavaṁ pṛṣṭhataḥ kṛtvā kaccinna nihataḥ paraiḥ ,
kaccinmukhaṁ na govinda tenājau vikṛtaṁ kṛtam.
kaccinmukhaṁ na govinda tenājau vikṛtaṁ kṛtam.
11.
āhavam pṛṣṭhataḥ kṛtvā kaccit na nihataḥ paraiḥ
kaccit mukham na govinda tena ajau vikṛtam kṛtam
kaccit mukham na govinda tena ajau vikṛtam kṛtam
11.
govinda kaccit paraiḥ āhavam pṛṣṭhataḥ kṛtvā na
nihataḥ kaccit tena ajau mukham na vikṛtam kṛtam
nihataḥ kaccit tena ajau mukham na vikṛtam kṛtam
11.
Having turned his back on the battle, I hope he was not killed by enemies. O Govinda, I hope his face was not disfigured in battle on that account.
स हि कृष्ण महातेजाः श्लाघन्निव ममाग्रतः ।
बालभावेन विजयमात्मनोऽकथयत्प्रभुः ॥१२॥
बालभावेन विजयमात्मनोऽकथयत्प्रभुः ॥१२॥
12. sa hi kṛṣṇa mahātejāḥ ślāghanniva mamāgrataḥ ,
bālabhāvena vijayamātmano'kathayatprabhuḥ.
bālabhāvena vijayamātmano'kathayatprabhuḥ.
12.
saḥ hi kṛṣṇa mahātejāḥ ślāghan iva mama agrataḥ
bālabhāvena vijayam ātmanaḥ akathayat prabhuḥ
bālabhāvena vijayam ātmanaḥ akathayat prabhuḥ
12.
kṛṣṇa hi saḥ prabhuḥ mahātejāḥ mama agrataḥ
ślāghan iva bālabhāvena ātmanaḥ vijayam akathayat
ślāghan iva bālabhāvena ātmanaḥ vijayam akathayat
12.
Indeed, O Krishna, that mighty one, as if boasting before me, recounted his own victory due to his childishness.
कच्चिन्न विकृतो बालो द्रोणकर्णकृपादिभिः ।
धरण्यां निहतः शेते तन्ममाचक्ष्व केशव ॥१३॥
धरण्यां निहतः शेते तन्ममाचक्ष्व केशव ॥१३॥
13. kaccinna vikṛto bālo droṇakarṇakṛpādibhiḥ ,
dharaṇyāṁ nihataḥ śete tanmamācakṣva keśava.
dharaṇyāṁ nihataḥ śete tanmamācakṣva keśava.
13.
kaccit na vikṛtaḥ bālaḥ droṇakarṇakṛpādibhiḥ
dharaṇyām nihataḥ śete tat mama ācakṣva keśava
dharaṇyām nihataḥ śete tat mama ācakṣva keśava
13.
keśava mama tat ācakṣva kaccit bālaḥ
droṇakarṇakṛpādibhiḥ vikṛtaḥ nihataḥ na dharaṇyām śete
droṇakarṇakṛpādibhiḥ vikṛtaḥ nihataḥ na dharaṇyām śete
13.
O Keśava, tell me, I hope the boy was not mutilated and killed by Droṇa, Karṇa, Kṛpa, and others, and now lies on the earth.
स हि द्रोणं च भीष्मं च कर्णं च रथिनां वरम् ।
स्पर्धते स्म रणे नित्यं दुहितुः पुत्रको मम ॥१४॥
स्पर्धते स्म रणे नित्यं दुहितुः पुत्रको मम ॥१४॥
14. sa hi droṇaṁ ca bhīṣmaṁ ca karṇaṁ ca rathināṁ varam ,
spardhate sma raṇe nityaṁ duhituḥ putrako mama.
spardhate sma raṇe nityaṁ duhituḥ putrako mama.
14.
saḥ hi droṇam ca bhīṣmam ca karṇam ca rathinām varam
spardhate sma raṇe nityam duhituḥ putrakaḥ mama
spardhate sma raṇe nityam duhituḥ putrakaḥ mama
14.
hi mama duhituḥ putrakaḥ saḥ raṇe nityam droṇam ca
bhīṣmam ca rathinām varam karṇam ca spardhate sma
bhīṣmam ca rathinām varam karṇam ca spardhate sma
14.
Indeed, my daughter's dear son always used to compete with Droṇa, Bhīṣma, and Karṇa, the best among charioteers, in battle.
एवंविधं बहु तदा विलपन्तं सुदुःखितम् ।
पितरं दुःखिततरो गोविन्दो वाक्यमब्रवीत् ॥१५॥
पितरं दुःखिततरो गोविन्दो वाक्यमब्रवीत् ॥१५॥
15. evaṁvidhaṁ bahu tadā vilapantaṁ suduḥkhitam ,
pitaraṁ duḥkhitataro govindo vākyamabravīt.
pitaraṁ duḥkhitataro govindo vākyamabravīt.
15.
evaṃvidham bahu tadā vilapantam suduḥkhitam
pitaram duḥkhitataraḥ govindaḥ vākyam abravīt
pitaram duḥkhitataraḥ govindaḥ vākyam abravīt
15.
tadā evaṃvidham bahu suduḥkhitam vilapantam
pitaram duḥkhitataraḥ govindaḥ vākyam abravīt
pitaram duḥkhitataraḥ govindaḥ vākyam abravīt
15.
Then, seeing his father lamenting profusely in such a deeply distressed state, Govinda, who was even more distressed, spoke these words.
न तेन विकृतं वक्त्रं कृतं संग्राममूर्धनि ।
न पृष्ठतः कृतश्चापि संग्रामस्तेन दुस्तरः ॥१६॥
न पृष्ठतः कृतश्चापि संग्रामस्तेन दुस्तरः ॥१६॥
16. na tena vikṛtaṁ vaktraṁ kṛtaṁ saṁgrāmamūrdhani ,
na pṛṣṭhataḥ kṛtaścāpi saṁgrāmastena dustaraḥ.
na pṛṣṭhataḥ kṛtaścāpi saṁgrāmastena dustaraḥ.
16.
na tena vikṛtam vaktram kṛtam saṅgrāmamūrdhani na
pṛṣṭhataḥ kṛtaḥ ca api saṅgrāmaḥ tena dustaraḥ
pṛṣṭhataḥ kṛtaḥ ca api saṅgrāmaḥ tena dustaraḥ
16.
tena saṅgrāmamūrdhani vikṛtam vaktram na kṛtam,
ca api tena pṛṣṭhataḥ dustaraḥ saṅgrāmaḥ na kṛtaḥ.
ca api tena pṛṣṭhataḥ dustaraḥ saṅgrāmaḥ na kṛtaḥ.
16.
He never made a distorted face on the battlefield, nor did he turn his back on that exceedingly difficult war.
निहत्य पृथिवीपालान्सहस्रशतसंघशः ।
खेदितो द्रोणकर्णाभ्यां दौःशासनिवशं गतः ॥१७॥
खेदितो द्रोणकर्णाभ्यां दौःशासनिवशं गतः ॥१७॥
17. nihatya pṛthivīpālānsahasraśatasaṁghaśaḥ ,
khedito droṇakarṇābhyāṁ dauḥśāsanivaśaṁ gataḥ.
khedito droṇakarṇābhyāṁ dauḥśāsanivaśaṁ gataḥ.
17.
nihatya pṛthivīpālān sahasraśatasaṅghaśaḥ
kheditaḥ droṇakarṇābhyām dauḥśāsanivaśam gataḥ
kheditaḥ droṇakarṇābhyām dauḥśāsanivaśam gataḥ
17.
sahasraśatasaṅghaśaḥ pṛthivīpālān nihatya,
droṇakarṇābhyām kheditaḥ,
dauḥśāsanivaśam gataḥ.
droṇakarṇābhyām kheditaḥ,
dauḥśāsanivaśam gataḥ.
17.
After striking down thousands upon thousands of kings, he was exhausted by Droṇa and Karṇa and eventually fell under the control of Duḥśāsana's son.
एको ह्येकेन सततं युध्यमानो यदि प्रभो ।
न स शक्येत संग्रामे निहन्तुमपि वज्रिणा ॥१८॥
न स शक्येत संग्रामे निहन्तुमपि वज्रिणा ॥१८॥
18. eko hyekena satataṁ yudhyamāno yadi prabho ,
na sa śakyeta saṁgrāme nihantumapi vajriṇā.
na sa śakyeta saṁgrāme nihantumapi vajriṇā.
18.
ekaḥ hi ekena satatam yudhyamānaḥ yadi prabho
na saḥ śakyeta saṅgrāme nihantum api vajriṇā
na saḥ śakyeta saṅgrāme nihantum api vajriṇā
18.
prabho,
yadi ekaḥ hi ekena satatam yudhyamānaḥ,
saḥ saṅgrāme vajriṇā api nihantum na śakyeta.
yadi ekaḥ hi ekena satatam yudhyamānaḥ,
saḥ saṅgrāme vajriṇā api nihantum na śakyeta.
18.
O Lord, if one person were to constantly fight alone against another, he could not be killed in battle, not even by Indra, the wielder of the thunderbolt.
समाहूते तु संग्रामे पार्थे संशप्तकैस्तदा ।
पर्यवार्यत संक्रुद्धैः स द्रोणादिभिराहवे ॥१९॥
पर्यवार्यत संक्रुद्धैः स द्रोणादिभिराहवे ॥१९॥
19. samāhūte tu saṁgrāme pārthe saṁśaptakaistadā ,
paryavāryata saṁkruddhaiḥ sa droṇādibhirāhave.
paryavāryata saṁkruddhaiḥ sa droṇādibhirāhave.
19.
samāhūte tu saṃgrāme pārthe saṃśaptakaiḥ tadā
paryavāryata saṃkruddhaiḥ sa droṇādibhiḥ āhave
paryavāryata saṃkruddhaiḥ sa droṇādibhiḥ āhave
19.
tu tadā saṃgrāme samāhūte pārthe saṃśaptakaiḥ
sa droṇādibhiḥ saṃkruddhaiḥ āhave paryavāryata
sa droṇādibhiḥ saṃkruddhaiḥ āhave paryavāryata
19.
Indeed, when Pārtha (Arjuna) was summoned to battle by the Saṃśaptakas, he was then surrounded in that combat by Droṇa and other greatly enraged warriors.
ततः शत्रुक्षयं कृत्वा सुमहान्तं रणे पितुः ।
दौहित्रस्तव वार्ष्णेय दौःशासनिवशं गतः ॥२०॥
दौहित्रस्तव वार्ष्णेय दौःशासनिवशं गतः ॥२०॥
20. tataḥ śatrukṣayaṁ kṛtvā sumahāntaṁ raṇe pituḥ ,
dauhitrastava vārṣṇeya dauḥśāsanivaśaṁ gataḥ.
dauhitrastava vārṣṇeya dauḥśāsanivaśaṁ gataḥ.
20.
tataḥ śatrukṣayam kṛtvā sumahāntam raṇe pituḥ
dauhitraḥ tava vārṣṇeya dauḥśāsanivaśam gataḥ
dauhitraḥ tava vārṣṇeya dauḥśāsanivaśam gataḥ
20.
tataḥ vārṣṇeya tava dauhitraḥ raṇe pituḥ
sumahāntam śatrukṣayam kṛtvā dauḥśāsanivaśam gataḥ
sumahāntam śatrukṣayam kṛtvā dauḥśāsanivaśam gataḥ
20.
Then, O Vārṣṇeya (Kṛṣṇa), your nephew, having wrought great destruction of enemies in battle for his father, fell into the hands of Duḥśāsani.
नूनं च स गतः स्वर्गं जहि शोकं महामते ।
न हि व्यसनमासाद्य सीदन्ते सन्नराः क्वचित् ॥२१॥
न हि व्यसनमासाद्य सीदन्ते सन्नराः क्वचित् ॥२१॥
21. nūnaṁ ca sa gataḥ svargaṁ jahi śokaṁ mahāmate ,
na hi vyasanamāsādya sīdante sannarāḥ kvacit.
na hi vyasanamāsādya sīdante sannarāḥ kvacit.
21.
nūnam ca sa gataḥ svargam jahi śokam mahāmate
na hi vyasanam āsādya sīdante sannarāḥ kvacit
na hi vyasanam āsādya sīdante sannarāḥ kvacit
21.
nūnam ca sa svargam gataḥ mahāmate śokam jahi
hi sannarāḥ kvacit vyasanam āsādya na sīdante
hi sannarāḥ kvacit vyasanam āsādya na sīdante
21.
Certainly, he (Abhimanyu) has gone to heaven. Therefore, O great-minded one, abandon your grief, for virtuous people never despond when they encounter misfortune.
द्रोणकर्णप्रभृतयो येन प्रतिसमासिताः ।
रणे महेन्द्रप्रतिमाः स कथं नाप्नुयाद्दिवम् ॥२२॥
रणे महेन्द्रप्रतिमाः स कथं नाप्नुयाद्दिवम् ॥२२॥
22. droṇakarṇaprabhṛtayo yena pratisamāsitāḥ ,
raṇe mahendrapratimāḥ sa kathaṁ nāpnuyāddivam.
raṇe mahendrapratimāḥ sa kathaṁ nāpnuyāddivam.
22.
droṇakarṇaprabhṛtayaḥ yena pratisamāsitāḥ raṇe
mahendrapratimāḥ sa katham na āpnuyāt divam
mahendrapratimāḥ sa katham na āpnuyāt divam
22.
yena raṇe mahendrapratimāḥ droṇakarṇaprabhṛtayaḥ
pratisamāsitāḥ sa divam katham na āpnuyāt
pratisamāsitāḥ sa divam katham na āpnuyāt
22.
How could he, by whom Droṇa, Karṇa, and other warriors resembling mighty Indra were confronted in battle, not attain heaven?
स शोकं जहि दुर्धर्ष मा च मन्युवशं गमः ।
शस्त्रपूतां हि स गतिं गतः परपुरंजयः ॥२३॥
शस्त्रपूतां हि स गतिं गतः परपुरंजयः ॥२३॥
23. sa śokaṁ jahi durdharṣa mā ca manyuvaśaṁ gamaḥ ,
śastrapūtāṁ hi sa gatiṁ gataḥ parapuraṁjayaḥ.
śastrapūtāṁ hi sa gatiṁ gataḥ parapuraṁjayaḥ.
23.
sa śokam jahi durdharṣa mā ca manyuvaśam gamaḥ
śastrapūtām hi sa gatim gataḥ parapurañjayaḥ
śastrapūtām hi sa gatim gataḥ parapurañjayaḥ
23.
durdharṣa sa śokam jahi ca manyuvaśam mā gamaḥ
hi sa parapurañjayaḥ śastrapūtām gatim gataḥ
hi sa parapurañjayaḥ śastrapūtām gatim gataḥ
23.
O formidable one, cast off that grief and do not fall prey to anger. For he, the conqueror of enemy cities, has indeed attained a destination purified by weapons.
तस्मिंस्तु निहते वीरे सुभद्रेयं स्वसा मम ।
दुःखार्ताथो पृथां प्राप्य कुररीव ननाद ह ॥२४॥
दुःखार्ताथो पृथां प्राप्य कुररीव ननाद ह ॥२४॥
24. tasmiṁstu nihate vīre subhadreyaṁ svasā mama ,
duḥkhārtātho pṛthāṁ prāpya kurarīva nanāda ha.
duḥkhārtātho pṛthāṁ prāpya kurarīva nanāda ha.
24.
tasmin tu nihate vīre subhadrā iyam svasā mama
duḥkhārtā atha pṛthām prāpya kurarī iva nanāda ha
duḥkhārtā atha pṛthām prāpya kurarī iva nanāda ha
24.
tu tasmin vīre nihate,
mama svasā Subhadrā iyam duḥkhārtā atha Pṛthām prāpya kurarī iva ha nanāda
mama svasā Subhadrā iyam duḥkhārtā atha Pṛthām prāpya kurarī iva ha nanāda
24.
But when that hero was slain, my sister Subhadrā, overcome with sorrow, then approached Pṛthā (Kunti) and wailed like a curlew.
द्रौपदीं च समासाद्य पर्यपृच्छत दुःखिता ।
आर्ये क्व दारकाः सर्वे द्रष्टुमिच्छामि तानहम् ॥२५॥
आर्ये क्व दारकाः सर्वे द्रष्टुमिच्छामि तानहम् ॥२५॥
25. draupadīṁ ca samāsādya paryapṛcchata duḥkhitā ,
ārye kva dārakāḥ sarve draṣṭumicchāmi tānaham.
ārye kva dārakāḥ sarve draṣṭumicchāmi tānaham.
25.
draupadīm ca samāsādya paryapṛcchata duḥkhitā
ārye kva dārakāḥ sarve draṣṭum icchāmi tān aham
ārye kva dārakāḥ sarve draṣṭum icchāmi tān aham
25.
ca duḥkhitā Draupadīm samāsādya paryapṛcchata: "Ārye,
sarve dārakāḥ kva? aham tān draṣṭum icchāmi.
"
sarve dārakāḥ kva? aham tān draṣṭum icchāmi.
"
25.
Distressed, she then approached Draupadī and asked: 'Noble lady, where are all the children? I wish to see them.'
अस्यास्तु वचनं श्रुत्वा सर्वास्ताः कुरुयोषितः ।
भुजाभ्यां परिगृह्यैनां चुक्रुशुः परमार्तवत् ॥२६॥
भुजाभ्यां परिगृह्यैनां चुक्रुशुः परमार्तवत् ॥२६॥
26. asyāstu vacanaṁ śrutvā sarvāstāḥ kuruyoṣitaḥ ,
bhujābhyāṁ parigṛhyaināṁ cukruśuḥ paramārtavat.
bhujābhyāṁ parigṛhyaināṁ cukruśuḥ paramārtavat.
26.
asyāḥ tu vacanam śrutvā sarvāḥ tāḥ kuruyoṣitaḥ
bhujābhyām parigṛhya enām cukruśuḥ paramārtavat
bhujābhyām parigṛhya enām cukruśuḥ paramārtavat
26.
tu asyāḥ vacanam śrutvā,
sarvāḥ tāḥ kuruyoṣitaḥ bhujābhyām enām parigṛhya,
paramārtavat cukruśuḥ
sarvāḥ tāḥ kuruyoṣitaḥ bhujābhyām enām parigṛhya,
paramārtavat cukruśuḥ
26.
But hearing her words, all those Kuru women embraced her with their arms and wailed, as if in extreme anguish.
उत्तरां चाब्रवीद्भद्रा भद्रे भर्ता क्व ते गतः ।
क्षिप्रमागमनं मह्यं तस्मै त्वं वेदयस्व ह ॥२७॥
क्षिप्रमागमनं मह्यं तस्मै त्वं वेदयस्व ह ॥२७॥
27. uttarāṁ cābravīdbhadrā bhadre bhartā kva te gataḥ ,
kṣipramāgamanaṁ mahyaṁ tasmai tvaṁ vedayasva ha.
kṣipramāgamanaṁ mahyaṁ tasmai tvaṁ vedayasva ha.
27.
uttarām ca abravīt bhadrā bhadre bhartā kva te gataḥ
kṣipram āgamanam mahyam tasmai tvam vedayasva ha
kṣipram āgamanam mahyam tasmai tvam vedayasva ha
27.
bhadrā ca uttarām abravīt,
"bhadre,
te bhartā kva gataḥ? tvam kṣipram mahyam āgamanam tasmai vedayasva ha.
"
"bhadre,
te bhartā kva gataḥ? tvam kṣipram mahyam āgamanam tasmai vedayasva ha.
"
27.
Bhadrā then said to Uttarā, "O Bhadrā, where has your husband gone? You must quickly inform him of my arrival."
ननु नाम स वैराटि श्रुत्वा मम गिरं पुरा ।
भवनान्निष्पतत्याशु कस्मान्नाभ्येति ते पतिः ॥२८॥
भवनान्निष्पतत्याशु कस्मान्नाभ्येति ते पतिः ॥२८॥
28. nanu nāma sa vairāṭi śrutvā mama giraṁ purā ,
bhavanānniṣpatatyāśu kasmānnābhyeti te patiḥ.
bhavanānniṣpatatyāśu kasmānnābhyeti te patiḥ.
28.
nanu nāma saḥ vairāṭi śrutvā mama giram purā
bhavanāt niṣpatati āśu kasmāt na abhyeti te patiḥ
bhavanāt niṣpatati āśu kasmāt na abhyeti te patiḥ
28.
nanu nāma saḥ vairāṭi mama giram purā śrutvā āśu bhavanāt niṣpatati.
kasmāt te patiḥ na abhyeti?
kasmāt te patiḥ na abhyeti?
28.
Surely, that son of Virāṭa, having heard my words before, would quickly rush out from the palace. Why does your husband not come to me now?
अभिमन्यो कुशलिनो मातुलास्ते महारथाः ।
कुशलं चाब्रुवन्सर्वे त्वां युयुत्सुमिहागतम् ॥२९॥
कुशलं चाब्रुवन्सर्वे त्वां युयुत्सुमिहागतम् ॥२९॥
29. abhimanyo kuśalino mātulāste mahārathāḥ ,
kuśalaṁ cābruvansarve tvāṁ yuyutsumihāgatam.
kuśalaṁ cābruvansarve tvāṁ yuyutsumihāgatam.
29.
abhimanyu kuśalinaḥ mātulāḥ te mahārathāḥ
kuśalam ca abruvan sarve tvām yuyutsum iha āgatam
kuśalam ca abruvan sarve tvām yuyutsum iha āgatam
29.
abhimanyu,
te mātulāḥ mahārathāḥ kuśalinaḥ (santi)? sarve ca tvām iha yuyutsum āgatam kuśalam abruvan.
te mātulāḥ mahārathāḥ kuśalinaḥ (santi)? sarve ca tvām iha yuyutsum āgatam kuśalam abruvan.
29.
O Abhimanyu, are your maternal uncles, the great charioteers, well? All of them also inquired about your well-being, as you have arrived here eager to fight.
आचक्ष्व मेऽद्य संग्रामं यथापूर्वमरिंदम ।
कस्मादेव विलपतीं नाद्येह प्रतिभाषसे ॥३०॥
कस्मादेव विलपतीं नाद्येह प्रतिभाषसे ॥३०॥
30. ācakṣva me'dya saṁgrāmaṁ yathāpūrvamariṁdama ,
kasmādeva vilapatīṁ nādyeha pratibhāṣase.
kasmādeva vilapatīṁ nādyeha pratibhāṣase.
30.
ācakṣva me adya saṅgrāmam yathāpūrvam ariṃdama
kasmāt eva vilapatīm na adya iha pratibhāṣase
kasmāt eva vilapatīm na adya iha pratibhāṣase
30.
ariṃdama,
adya me saṅgrāmam yathāpūrvam ācakṣva.
kasmāt eva adya iha vilapatīm na pratibhāṣase?
adya me saṅgrāmam yathāpūrvam ācakṣva.
kasmāt eva adya iha vilapatīm na pratibhāṣase?
30.
O vanquisher of foes, tell me today about the battle as before. Why do you not speak to me today, who am lamenting here?
एवमादि तु वार्ष्णेय्यास्तदस्याः परिदेवितम् ।
श्रुत्वा पृथा सुदुःखार्ता शनैर्वाक्यमथाब्रवीत् ॥३१॥
श्रुत्वा पृथा सुदुःखार्ता शनैर्वाक्यमथाब्रवीत् ॥३१॥
31. evamādi tu vārṣṇeyyāstadasyāḥ paridevitam ,
śrutvā pṛthā suduḥkhārtā śanairvākyamathābravīt.
śrutvā pṛthā suduḥkhārtā śanairvākyamathābravīt.
31.
evam ādi tu vārṣṇeyyāḥ tat asyāḥ paridevitam śrutvā
pṛthā suduḥkha-ārtā śanaiḥ vākyam atha abravīt
pṛthā suduḥkha-ārtā śanaiḥ vākyam atha abravīt
31.
pṛthā suduḥkha-ārtā vārṣṇeyyāḥ tat asyāḥ evam
ādi paridevitam śrutvā atha śanaiḥ vākyam abravīt
ādi paridevitam śrutvā atha śanaiḥ vākyam abravīt
31.
Having heard this lamentation and similar words from Subhadra (the Vrishni woman), Kunti, deeply distressed, then slowly spoke.
सुभद्रे वासुदेवेन तथा सात्यकिना रणे ।
पित्रा च पालितो बालः स हतः कालधर्मणा ॥३२॥
पित्रा च पालितो बालः स हतः कालधर्मणा ॥३२॥
32. subhadre vāsudevena tathā sātyakinā raṇe ,
pitrā ca pālito bālaḥ sa hataḥ kāladharmaṇā.
pitrā ca pālito bālaḥ sa hataḥ kāladharmaṇā.
32.
subhadre vāsudevena tathā sātyakinā raṇe
pitrā ca pālitaḥ bālaḥ sa hataḥ kāla-dharmaṇā
pitrā ca pālitaḥ bālaḥ sa hataḥ kāla-dharmaṇā
32.
subhadre! raṇe vāsudevena tathā sātyakinā ca
pitrā pālitaḥ saḥ bālaḥ kāla-dharmaṇā hataḥ
pitrā pālitaḥ saḥ bālaḥ kāla-dharmaṇā hataḥ
32.
O Subhadra, that child, who was protected in battle by Vasudeva (Krishna), by Satyaki, and by his father (Arjuna), was nevertheless slain by the natural law (kāla dharma) of time.
ईदृशो मर्त्यधर्मोऽयं मा शुचो यदुनन्दिनि ।
पुत्रो हि तव दुर्धर्षः संप्राप्तः परमां गतिम् ॥३३॥
पुत्रो हि तव दुर्धर्षः संप्राप्तः परमां गतिम् ॥३३॥
33. īdṛśo martyadharmo'yaṁ mā śuco yadunandini ,
putro hi tava durdharṣaḥ saṁprāptaḥ paramāṁ gatim.
putro hi tava durdharṣaḥ saṁprāptaḥ paramāṁ gatim.
33.
īdṛśaḥ martya-dharmaḥ ayam mā śucaḥ yadunandini
putraḥ hi tava durdharṣaḥ samprāptaḥ paramām gatim
putraḥ hi tava durdharṣaḥ samprāptaḥ paramām gatim
33.
yadunandini! ayam martya-dharmaḥ īdṛśaḥ mā śucaḥ
hi tava durdharṣaḥ putraḥ paramām gatim samprāptaḥ
hi tava durdharṣaḥ putraḥ paramām gatim samprāptaḥ
33.
Such is the natural law (dharma) for mortals; do not grieve, O joy of the Yadus (Subhadra)! Your son, who was irresistible, has indeed attained the supreme state.
कुले महति जातासि क्षत्रियाणां महात्मनाम् ।
मा शुचश्चपलाक्षं त्वं पुण्डरीकनिभेक्षणे ॥३४॥
मा शुचश्चपलाक्षं त्वं पुण्डरीकनिभेक्षणे ॥३४॥
34. kule mahati jātāsi kṣatriyāṇāṁ mahātmanām ,
mā śucaścapalākṣaṁ tvaṁ puṇḍarīkanibhekṣaṇe.
mā śucaścapalākṣaṁ tvaṁ puṇḍarīkanibhekṣaṇe.
34.
kule mahati jātā asi kṣatriyāṇām mahā-ātmanām mā
śucaḥ capala-akṣi tvam puṇḍarīka-nibha-īkṣaṇe
śucaḥ capala-akṣi tvam puṇḍarīka-nibha-īkṣaṇe
34.
capala-akṣi puṇḍarīka-nibha-īkṣaṇe! tvam mahati
mahā-ātmanām kṣatriyāṇām kule jātā asi mā śucaḥ
mahā-ātmanām kṣatriyāṇām kule jātā asi mā śucaḥ
34.
You were born into a great lineage of magnanimous warriors (kṣatriyas). Do not grieve, O you with beautiful, restless eyes, whose gaze resembles lotus flowers!
उत्तरां त्वमवेक्षस्व गर्भिणीं मा शुचः शुभे ।
पुत्रमेषा हि तस्याशु जनयिष्यति भामिनी ॥३५॥
पुत्रमेषा हि तस्याशु जनयिष्यति भामिनी ॥३५॥
35. uttarāṁ tvamavekṣasva garbhiṇīṁ mā śucaḥ śubhe ,
putrameṣā hi tasyāśu janayiṣyati bhāminī.
putrameṣā hi tasyāśu janayiṣyati bhāminī.
35.
uttarām tvam avekṣasva garbhīṇīm mā śucaḥ śubhe
putram eṣā hi tasyāḥ āśu janayiṣyati bhāminī
putram eṣā hi tasyāḥ āśu janayiṣyati bhāminī
35.
śubhe tvam garbhīṇīm uttarām avekṣasva mā śucaḥ
hi eṣā bhāminī tasyāḥ putram āśu janayiṣyati
hi eṣā bhāminī tasyāḥ putram āśu janayiṣyati
35.
You should look after Uttara, who is pregnant. Do not grieve, O auspicious one! Indeed, this lady will soon give birth to her son.
एवमाश्वासयित्वैनां कुन्ती यदुकुलोद्वह ।
विहाय शोकं दुर्धर्षं श्राद्धमस्य ह्यकल्पयत् ॥३६॥
विहाय शोकं दुर्धर्षं श्राद्धमस्य ह्यकल्पयत् ॥३६॥
36. evamāśvāsayitvaināṁ kuntī yadukulodvaha ,
vihāya śokaṁ durdharṣaṁ śrāddhamasya hyakalpayat.
vihāya śokaṁ durdharṣaṁ śrāddhamasya hyakalpayat.
36.
evam āśvāsayitvā enām kuntī yadukula-udvaha vihāya
śokam durdharṣam śrāddham asya hi akalpayat
śokam durdharṣam śrāddham asya hi akalpayat
36.
yadukula-udvaha kuntī evam enām āśvāsayitvā
durdharṣam śokam vihāya asya hi śrāddham akalpayat
durdharṣam śokam vihāya asya hi śrāddham akalpayat
36.
Having thus consoled her (Uttara), Kunti, O best among the Yadu clan, abandoning her unbearable sorrow, then arranged the funeral ritual (śrāddha) for him.
समनुज्ञाप्य धर्मज्ञा राजानं भीममेव च ।
यमौ यमोपमौ चैव ददौ दानान्यनेकशः ॥३७॥
यमौ यमोपमौ चैव ददौ दानान्यनेकशः ॥३७॥
37. samanujñāpya dharmajñā rājānaṁ bhīmameva ca ,
yamau yamopamau caiva dadau dānānyanekaśaḥ.
yamau yamopamau caiva dadau dānānyanekaśaḥ.
37.
samanujñāpya dharma-jñā rājānam bhīmam eva ca
yamau yama-upamau ca eva dadau dānāni anekaśaḥ
yamau yama-upamau ca eva dadau dānāni anekaśaḥ
37.
dharma-jñā rājānam bhīmam ca eva yamau yama-upamau
ca eva samanujñāpya dānāni anekaśaḥ dadau
ca eva samanujñāpya dānāni anekaśaḥ dadau
37.
Having obtained the assent of the king and Bhima, as well as the twins who were like Yama, Kunti, being conversant with natural law (dharma), gave various donations (dāna).
ततः प्रदाय बह्वीर्गा ब्राह्मणेभ्यो यदूद्वह ।
समहृष्यत वार्ष्णेयी वैराटीं चाब्रवीदिदम् ॥३८॥
समहृष्यत वार्ष्णेयी वैराटीं चाब्रवीदिदम् ॥३८॥
38. tataḥ pradāya bahvīrgā brāhmaṇebhyo yadūdvaha ,
samahṛṣyata vārṣṇeyī vairāṭīṁ cābravīdidam.
samahṛṣyata vārṣṇeyī vairāṭīṁ cābravīdidam.
38.
tataḥ pradāya bahvīḥ gāḥ brāhmaṇebhyaḥ yadu-udvaha
samahṛṣyata vārṣṇeyī vairāṭīm ca abravīt idam
samahṛṣyata vārṣṇeyī vairāṭīm ca abravīt idam
38.
yadudvaha tataḥ bahvīḥ gāḥ brāhmaṇebhyaḥ pradāya
vārṣṇeyī samahṛṣyata ca vairāṭīm idam abravīt
vārṣṇeyī samahṛṣyata ca vairāṭīm idam abravīt
38.
Then, having bestowed many cows upon the Brahmins, O foremost of the Yadus, Kunti, the Vrishni lady, rejoiced and spoke this to Uttara, the princess of Virata.
वैराटि नेह संतापस्त्वया कार्यो यशस्विनि ।
भर्तारं प्रति सुश्रोणि गर्भस्थं रक्ष मे शिशुम् ॥३९॥
भर्तारं प्रति सुश्रोणि गर्भस्थं रक्ष मे शिशुम् ॥३९॥
39. vairāṭi neha saṁtāpastvayā kāryo yaśasvini ,
bhartāraṁ prati suśroṇi garbhasthaṁ rakṣa me śiśum.
bhartāraṁ prati suśroṇi garbhasthaṁ rakṣa me śiśum.
39.
vairāṭi na iha saṃtāpaḥ tvayā kāryaḥ yaśasvini
bhartāram prati suśroṇi garbhastham rakṣa me śiśum
bhartāram prati suśroṇi garbhastham rakṣa me śiśum
39.
yaśasvini vairāṭi suśroṇi iha tvayā saṃtāpaḥ na
kāryaḥ bhartāram prati me garbhastham śiśum rakṣa
kāryaḥ bhartāram prati me garbhastham śiśum rakṣa
39.
O glorious one, daughter of Virata, you should not feel sorrow now. O beautiful-hipped one, for the sake of your husband, protect my grandchild, who is still in the womb.
एवमुक्त्वा ततः कुन्ती विरराम महाद्युते ।
तामनुज्ञाप्य चैवेमां सुभद्रां समुपानयम् ॥४०॥
तामनुज्ञाप्य चैवेमां सुभद्रां समुपानयम् ॥४०॥
40. evamuktvā tataḥ kuntī virarāma mahādyute ,
tāmanujñāpya caivemāṁ subhadrāṁ samupānayam.
tāmanujñāpya caivemāṁ subhadrāṁ samupānayam.
40.
evam uktvā tataḥ kuntī virarāma mahādyute tām
anujñāpya ca eva imām subhadrām samupānayam
anujñāpya ca eva imām subhadrām samupānayam
40.
mahādyute evam uktvā tataḥ kuntī virarāma tām
anujñāpya ca eva imām subhadrām samupānayam
anujñāpya ca eva imām subhadrām samupānayam
40.
Having spoken thus, O greatly radiant one, Kunti then ceased. And having taken leave of her (Uttaraa), I then brought this Subhadra.
एवं स निधनं प्राप्तो दौहित्रस्तव माधव ।
संतापं जहि दुर्धर्ष मा च शोके मनः कृथाः ॥४१॥
संतापं जहि दुर्धर्ष मा च शोके मनः कृथाः ॥४१॥
41. evaṁ sa nidhanaṁ prāpto dauhitrastava mādhava ,
saṁtāpaṁ jahi durdharṣa mā ca śoke manaḥ kṛthāḥ.
saṁtāpaṁ jahi durdharṣa mā ca śoke manaḥ kṛthāḥ.
41.
evam saḥ nidhanam prāptaḥ dauhitraḥ tava mādhava
saṃtāpam jahi durdharṣa mā ca śoke manaḥ kṛthāḥ
saṃtāpam jahi durdharṣa mā ca śoke manaḥ kṛthāḥ
41.
mādhava evam saḥ tava dauhitraḥ nidhanam prāptaḥ
durdharṣa saṃtāpam jahi ca manaḥ śoke mā kṛthāḥ
durdharṣa saṃtāpam jahi ca manaḥ śoke mā kṛthāḥ
41.
Thus, O Madhava, your grandson met his death. O unconquerable one, abandon your sorrow, and do not let your mind dwell in grief.
Links to all chapters:
ādi parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97
Chapter 98
Chapter 99
Chapter 100
Chapter 101
Chapter 102
Chapter 103
Chapter 104
Chapter 105
Chapter 106
Chapter 107
Chapter 108
Chapter 109
Chapter 110
Chapter 111
Chapter 112
Chapter 113
Chapter 114
Chapter 115
Chapter 116
Chapter 117
Chapter 118
Chapter 119
Chapter 120
Chapter 121
Chapter 122
Chapter 123
Chapter 124
Chapter 125
Chapter 126
Chapter 127
Chapter 128
Chapter 129
Chapter 130
Chapter 131
Chapter 132
Chapter 133
Chapter 134
Chapter 135
Chapter 136
Chapter 137
Chapter 138
Chapter 139
Chapter 140
Chapter 141
Chapter 142
Chapter 143
Chapter 144
Chapter 145
Chapter 146
Chapter 147
Chapter 148
Chapter 149
Chapter 150
Chapter 151
Chapter 152
Chapter 153
Chapter 154
Chapter 155
Chapter 156
Chapter 157
Chapter 158
Chapter 159
Chapter 160
Chapter 161
Chapter 162
Chapter 163
Chapter 164
Chapter 165
Chapter 166
Chapter 167
Chapter 168
Chapter 169
Chapter 170
Chapter 171
Chapter 172
Chapter 173
Chapter 174
Chapter 175
Chapter 176
Chapter 177
Chapter 178
Chapter 179
Chapter 180
Chapter 181
Chapter 182
Chapter 183
Chapter 184
Chapter 185
Chapter 186
Chapter 187
Chapter 188
Chapter 189
Chapter 190
Chapter 191
Chapter 192
Chapter 193
Chapter 194
Chapter 195
Chapter 196
Chapter 197
Chapter 198
Chapter 199
Chapter 200
Chapter 201
Chapter 202
Chapter 203
Chapter 204
Chapter 205
Chapter 206
Chapter 207
Chapter 208
Chapter 209
Chapter 210
Chapter 211
Chapter 212
Chapter 213
Chapter 214
Chapter 215
Chapter 216
Chapter 217
Chapter 218
Chapter 219
Chapter 220
Chapter 221
Chapter 222
Chapter 223
Chapter 224
Chapter 225
sabhā parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
vana parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97
Chapter 98
Chapter 99
Chapter 100
Chapter 101
Chapter 102
Chapter 103
Chapter 104
Chapter 105
Chapter 106
Chapter 107
Chapter 108
Chapter 109
Chapter 110
Chapter 111
Chapter 112
Chapter 113
Chapter 114
Chapter 115
Chapter 116
Chapter 117
Chapter 118
Chapter 119
Chapter 120
Chapter 121
Chapter 122
Chapter 123
Chapter 124
Chapter 125
Chapter 126
Chapter 127
Chapter 128
Chapter 129
Chapter 130
Chapter 131
Chapter 132
Chapter 133
Chapter 134
Chapter 135
Chapter 136
Chapter 137
Chapter 138
Chapter 139
Chapter 140
Chapter 141
Chapter 142
Chapter 143
Chapter 144
Chapter 145
Chapter 146
Chapter 147
Chapter 148
Chapter 149
Chapter 150
Chapter 151
Chapter 152
Chapter 153
Chapter 154
Chapter 155
Chapter 156
Chapter 157
Chapter 158
Chapter 159
Chapter 160
Chapter 161
Chapter 162
Chapter 163
Chapter 164
Chapter 165
Chapter 166
Chapter 167
Chapter 168
Chapter 169
Chapter 170
Chapter 171
Chapter 172
Chapter 173
Chapter 174
Chapter 175
Chapter 176
Chapter 177
Chapter 178
Chapter 179
Chapter 180
Chapter 181
Chapter 182
Chapter 183
Chapter 184
Chapter 185
Chapter 186
Chapter 187
Chapter 188
Chapter 189
Chapter 190
Chapter 191
Chapter 192
Chapter 193
Chapter 194
Chapter 195
Chapter 196
Chapter 197
Chapter 198
Chapter 199
Chapter 200
Chapter 201
Chapter 202
Chapter 203
Chapter 204
Chapter 205
Chapter 206
Chapter 207
Chapter 208
Chapter 209
Chapter 210
Chapter 211
Chapter 212
Chapter 213
Chapter 214
Chapter 215
Chapter 216
Chapter 217
Chapter 218
Chapter 219
Chapter 220
Chapter 221
Chapter 222
Chapter 223
Chapter 224
Chapter 225
Chapter 226
Chapter 227
Chapter 228
Chapter 229
Chapter 230
Chapter 231
Chapter 232
Chapter 233
Chapter 234
Chapter 235
Chapter 236
Chapter 237
Chapter 238
Chapter 239
Chapter 240
Chapter 241
Chapter 242
Chapter 243
Chapter 244
Chapter 245
Chapter 246
Chapter 247
Chapter 248
Chapter 249
Chapter 250
Chapter 251
Chapter 252
Chapter 253
Chapter 254
Chapter 255
Chapter 256
Chapter 257
Chapter 258
Chapter 259
Chapter 260
Chapter 261
Chapter 262
Chapter 263
Chapter 264
Chapter 265
Chapter 266
Chapter 267
Chapter 268
Chapter 269
Chapter 270
Chapter 271
Chapter 272
Chapter 273
Chapter 274
Chapter 275
Chapter 276
Chapter 277
Chapter 278
Chapter 279
Chapter 280
Chapter 281
Chapter 282
Chapter 283
Chapter 284
Chapter 285
Chapter 286
Chapter 287
Chapter 288
Chapter 289
Chapter 290
Chapter 291
Chapter 292
Chapter 293
Chapter 294
Chapter 295
Chapter 296
Chapter 297
Chapter 298
Chapter 299
virāṭa parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
udyoga parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97
Chapter 98
Chapter 99
Chapter 100
Chapter 101
Chapter 102
Chapter 103
Chapter 104
Chapter 105
Chapter 106
Chapter 107
Chapter 108
Chapter 109
Chapter 110
Chapter 111
Chapter 112
Chapter 113
Chapter 114
Chapter 115
Chapter 116
Chapter 117
Chapter 118
Chapter 119
Chapter 120
Chapter 121
Chapter 122
Chapter 123
Chapter 124
Chapter 125
Chapter 126
Chapter 127
Chapter 128
Chapter 129
Chapter 130
Chapter 131
Chapter 132
Chapter 133
Chapter 134
Chapter 135
Chapter 136
Chapter 137
Chapter 138
Chapter 139
Chapter 140
Chapter 141
Chapter 142
Chapter 143
Chapter 144
Chapter 145
Chapter 146
Chapter 147
Chapter 148
Chapter 149
Chapter 150
Chapter 151
Chapter 152
Chapter 153
Chapter 154
Chapter 155
Chapter 156
Chapter 157
Chapter 158
Chapter 159
Chapter 160
Chapter 161
Chapter 162
Chapter 163
Chapter 164
Chapter 165
Chapter 166
Chapter 167
Chapter 168
Chapter 169
Chapter 170
Chapter 171
Chapter 172
Chapter 173
Chapter 174
Chapter 175
Chapter 176
Chapter 177
Chapter 178
Chapter 179
Chapter 180
Chapter 181
Chapter 182
Chapter 183
Chapter 184
Chapter 185
Chapter 186
Chapter 187
Chapter 188
Chapter 189
Chapter 190
Chapter 191
Chapter 192
Chapter 193
Chapter 194
Chapter 195
Chapter 196
Chapter 197
bhīṣma parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97
Chapter 98
Chapter 99
Chapter 100
Chapter 101
Chapter 102
Chapter 103
Chapter 104
Chapter 105
Chapter 106
Chapter 107
Chapter 108
Chapter 109
Chapter 110
Chapter 111
Chapter 112
Chapter 113
Chapter 114
Chapter 115
Chapter 116
Chapter 117
droṇa parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97
Chapter 98
Chapter 99
Chapter 100
Chapter 101
Chapter 102
Chapter 103
Chapter 104
Chapter 105
Chapter 106
Chapter 107
Chapter 108
Chapter 109
Chapter 110
Chapter 111
Chapter 112
Chapter 113
Chapter 114
Chapter 115
Chapter 116
Chapter 117
Chapter 118
Chapter 119
Chapter 120
Chapter 121
Chapter 122
Chapter 123
Chapter 124
Chapter 125
Chapter 126
Chapter 127
Chapter 128
Chapter 129
Chapter 130
Chapter 131
Chapter 132
Chapter 133
Chapter 134
Chapter 135
Chapter 136
Chapter 137
Chapter 138
Chapter 139
Chapter 140
Chapter 141
Chapter 142
Chapter 143
Chapter 144
Chapter 145
Chapter 146
Chapter 147
Chapter 148
Chapter 149
Chapter 150
Chapter 151
Chapter 152
Chapter 153
Chapter 154
Chapter 155
Chapter 156
Chapter 157
Chapter 158
Chapter 159
Chapter 160
Chapter 161
Chapter 162
Chapter 163
Chapter 164
Chapter 165
Chapter 166
Chapter 167
Chapter 168
Chapter 169
Chapter 170
Chapter 171
Chapter 172
Chapter 173
karṇa parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
śalya parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
sauptika parva
strī parva
śānti parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97
Chapter 98
Chapter 99
Chapter 100
Chapter 101
Chapter 102
Chapter 103
Chapter 104
Chapter 105
Chapter 106
Chapter 107
Chapter 108
Chapter 109
Chapter 110
Chapter 111
Chapter 112
Chapter 113
Chapter 114
Chapter 115
Chapter 116
Chapter 117
Chapter 118
Chapter 119
Chapter 120
Chapter 121
Chapter 122
Chapter 123
Chapter 124
Chapter 125
Chapter 126
Chapter 127
Chapter 128
Chapter 129
Chapter 130
Chapter 131
Chapter 132
Chapter 133
Chapter 134
Chapter 135
Chapter 136
Chapter 137
Chapter 138
Chapter 139
Chapter 140
Chapter 141
Chapter 142
Chapter 143
Chapter 144
Chapter 145
Chapter 146
Chapter 147
Chapter 148
Chapter 149
Chapter 150
Chapter 151
Chapter 152
Chapter 153
Chapter 154
Chapter 155
Chapter 156
Chapter 157
Chapter 158
Chapter 159
Chapter 160
Chapter 161
Chapter 162
Chapter 163
Chapter 164
Chapter 165
Chapter 166
Chapter 167
Chapter 168
Chapter 169
Chapter 170
Chapter 171
Chapter 172
Chapter 173
Chapter 174
Chapter 175
Chapter 176
Chapter 177
Chapter 178
Chapter 179
Chapter 180
Chapter 181
Chapter 182
Chapter 183
Chapter 184
Chapter 185
Chapter 186
Chapter 187
Chapter 188
Chapter 189
Chapter 190
Chapter 191
Chapter 192
Chapter 193
Chapter 194
Chapter 195
Chapter 196
Chapter 197
Chapter 198
Chapter 199
Chapter 200
Chapter 201
Chapter 202
Chapter 203
Chapter 204
Chapter 205
Chapter 206
Chapter 207
Chapter 208
Chapter 209
Chapter 210
Chapter 211
Chapter 212
Chapter 213
Chapter 214
Chapter 215
Chapter 216
Chapter 217
Chapter 218
Chapter 219
Chapter 220
Chapter 221
Chapter 222
Chapter 223
Chapter 224
Chapter 225
Chapter 226
Chapter 227
Chapter 228
Chapter 229
Chapter 230
Chapter 231
Chapter 232
Chapter 233
Chapter 234
Chapter 235
Chapter 236
Chapter 237
Chapter 238
Chapter 239
Chapter 240
Chapter 241
Chapter 242
Chapter 243
Chapter 244
Chapter 245
Chapter 246
Chapter 247
Chapter 248
Chapter 249
Chapter 250
Chapter 251
Chapter 252
Chapter 253
Chapter 254
Chapter 255
Chapter 256
Chapter 257
Chapter 258
Chapter 259
Chapter 260
Chapter 261
Chapter 262
Chapter 263
Chapter 264
Chapter 265
Chapter 266
Chapter 267
Chapter 268
Chapter 269
Chapter 270
Chapter 271
Chapter 272
Chapter 273
Chapter 274
Chapter 275
Chapter 276
Chapter 277
Chapter 278
Chapter 279
Chapter 280
Chapter 281
Chapter 282
Chapter 283
Chapter 284
Chapter 285
Chapter 286
Chapter 287
Chapter 288
Chapter 289
Chapter 290
Chapter 291
Chapter 292
Chapter 293
Chapter 294
Chapter 295
Chapter 296
Chapter 297
Chapter 298
Chapter 299
Chapter 300
Chapter 301
Chapter 302
Chapter 303
Chapter 304
Chapter 305
Chapter 306
Chapter 307
Chapter 308
Chapter 309
Chapter 310
Chapter 311
Chapter 312
Chapter 313
Chapter 314
Chapter 315
Chapter 316
Chapter 317
Chapter 318
Chapter 319
Chapter 320
Chapter 321
Chapter 322
Chapter 323
Chapter 324
Chapter 325
Chapter 326
Chapter 327
Chapter 328
Chapter 329
Chapter 330
Chapter 331
Chapter 332
Chapter 333
Chapter 334
Chapter 335
Chapter 336
Chapter 337
Chapter 338
Chapter 339
Chapter 340
Chapter 341
Chapter 342
Chapter 343
Chapter 344
Chapter 345
Chapter 346
Chapter 347
Chapter 348
Chapter 349
Chapter 350
Chapter 351
Chapter 352
Chapter 353
anuśāsana parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97
Chapter 98
Chapter 99
Chapter 100
Chapter 101
Chapter 102
Chapter 103
Chapter 104
Chapter 105
Chapter 106
Chapter 107
Chapter 108
Chapter 109
Chapter 110
Chapter 111
Chapter 112
Chapter 113
Chapter 114
Chapter 115
Chapter 116
Chapter 117
Chapter 118
Chapter 119
Chapter 120
Chapter 121
Chapter 122
Chapter 123
Chapter 124
Chapter 125
Chapter 126
Chapter 127
Chapter 128
Chapter 129
Chapter 130
Chapter 131
Chapter 132
Chapter 133
Chapter 134
Chapter 135
Chapter 136
Chapter 137
Chapter 138
Chapter 139
Chapter 140
Chapter 141
Chapter 142
Chapter 143
Chapter 144
Chapter 145
Chapter 146
Chapter 147
Chapter 148
Chapter 149
Chapter 150
Chapter 151
Chapter 152
Chapter 153
Chapter 154
aśvamedhika parva (current book)
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60 (current chapter)
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
āśramavāsika parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47