महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-12, chapter-97
भीष्म उवाच ।
नाधर्मेण महीं जेतुं लिप्सेत जगतीपतिः ।
अधर्मविजयं लब्ध्वा कोऽनुमन्येत भूमिपः ॥१॥
नाधर्मेण महीं जेतुं लिप्सेत जगतीपतिः ।
अधर्मविजयं लब्ध्वा कोऽनुमन्येत भूमिपः ॥१॥
1. bhīṣma uvāca ,
nādharmeṇa mahīṁ jetuṁ lipseta jagatīpatiḥ ,
adharmavijayaṁ labdhvā ko'numanyeta bhūmipaḥ.
nādharmeṇa mahīṁ jetuṁ lipseta jagatīpatiḥ ,
adharmavijayaṁ labdhvā ko'numanyeta bhūmipaḥ.
1.
bhīṣmaḥ uvāca na adharmeṇa mahīm jetum lipseta
jagatīpatiḥ adharmavijayam labdhvā kaḥ anumanyeta bhūmipaḥ
jagatīpatiḥ adharmavijayam labdhvā kaḥ anumanyeta bhūmipaḥ
1.
bhīṣmaḥ uvāca jagatīpatiḥ adharmeṇa mahīm jetum na
lipseta adharmavijayam labdhvā kaḥ bhūmipaḥ anumanyeta
lipseta adharmavijayam labdhvā kaḥ bhūmipaḥ anumanyeta
1.
Bhishma said: A ruler (jagatīpati) should not desire to conquer the earth through unrighteousness. Who would approve of a king (bhūmipa) who has achieved an unrighteous victory?
अधर्मयुक्तो विजयो ह्यध्रुवोऽस्वर्ग्य एव च ।
सादयत्येष राजानं महीं च भरतर्षभ ॥२॥
सादयत्येष राजानं महीं च भरतर्षभ ॥२॥
2. adharmayukto vijayo hyadhruvo'svargya eva ca ,
sādayatyeṣa rājānaṁ mahīṁ ca bharatarṣabha.
sādayatyeṣa rājānaṁ mahīṁ ca bharatarṣabha.
2.
adharmayuktaḥ vijayaḥ hi adhruvaḥ asvargyaḥ eva
ca sādayati eṣaḥ rājānam mahīm ca bharatarṣabha
ca sādayati eṣaḥ rājānam mahīm ca bharatarṣabha
2.
bharatarṣabha hi adharmayuktaḥ vijayaḥ adhruvaḥ
asvargyaḥ eva ca eṣaḥ rājānam mahīm ca sādayati
asvargyaḥ eva ca eṣaḥ rājānam mahīm ca sādayati
2.
Indeed, a victory associated with unrighteousness (adharma) is impermanent and does not lead to heaven. O best of Bharatas, such a victory destroys both the king and his kingdom.
विशीर्णकवचं चैव तवास्मीति च वादिनम् ।
कृताञ्जलिं न्यस्तशस्त्रं गृहीत्वा न विहिंसयेत् ॥३॥
कृताञ्जलिं न्यस्तशस्त्रं गृहीत्वा न विहिंसयेत् ॥३॥
3. viśīrṇakavacaṁ caiva tavāsmīti ca vādinam ,
kṛtāñjaliṁ nyastaśastraṁ gṛhītvā na vihiṁsayet.
kṛtāñjaliṁ nyastaśastraṁ gṛhītvā na vihiṁsayet.
3.
viśīrṇakavacam ca eva tava asmi iti ca vādinam
kṛtāñjalim nyastaśastram gṛhītvā na vihiṃsayet
kṛtāñjalim nyastaśastram gṛhītvā na vihiṃsayet
3.
gṛhītvā viśīrṇakavacam ca eva tava asmi iti
vādinam ca kṛtāñjalim nyastaśastram na vihiṃsayet
vādinam ca kṛtāñjalim nyastaśastram na vihiṃsayet
3.
Having captured a person whose armor is shattered, who says, "I am yours," who has folded hands, and who has laid down their weapons, one should not harm them.
बलेनावजितो यश्च न तं युध्येत भूमिपः ।
संवत्सरं विप्रणयेत्तस्माज्जातः पुनर्भवेत् ॥४॥
संवत्सरं विप्रणयेत्तस्माज्जातः पुनर्भवेत् ॥४॥
4. balenāvajito yaśca na taṁ yudhyeta bhūmipaḥ ,
saṁvatsaraṁ vipraṇayettasmājjātaḥ punarbhavet.
saṁvatsaraṁ vipraṇayettasmājjātaḥ punarbhavet.
4.
balena avajitaḥ yaḥ ca na tam yudhyeta bhūmipaḥ
saṃvatsaram vipraṇayet tasmāt jātaḥ punaḥ bhavet
saṃvatsaram vipraṇayet tasmāt jātaḥ punaḥ bhavet
4.
bhūmipaḥ ca yaḥ balena avajitaḥ tam na yudhyeta
saṃvatsaram vipraṇayet tasmāt punaḥ jātaḥ bhavet
saṃvatsaram vipraṇayet tasmāt punaḥ jātaḥ bhavet
4.
A king should not fight a person who has already been defeated by force. Instead, he should conciliate them for a year, for a fresh alliance or offspring might arise from that (conquered) individual.
नार्वाक्संवत्सरात्कन्या स्प्रष्टव्या विक्रमाहृता ।
एवमेव धनं सर्वं यच्चान्यत्सहसाहृतम् ॥५॥
एवमेव धनं सर्वं यच्चान्यत्सहसाहृतम् ॥५॥
5. nārvāksaṁvatsarātkanyā spraṣṭavyā vikramāhṛtā ,
evameva dhanaṁ sarvaṁ yaccānyatsahasāhṛtam.
evameva dhanaṁ sarvaṁ yaccānyatsahasāhṛtam.
5.
na arvāk saṃvatsarāt kanyā spraṣṭavyā vikramāhṛtā
evam eva dhanam sarvam yat ca anyat sahasā āhṛtam
evam eva dhanam sarvam yat ca anyat sahasā āhṛtam
5.
vikramāhṛtā kanyā saṃvatsarāt arvāk na spraṣṭavyā evam eva
sarvam dhanam ca yat anyat sahasā āhṛtam (na spraṣṭavyam)
sarvam dhanam ca yat anyat sahasā āhṛtam (na spraṣṭavyam)
5.
A maiden taken by force should not be approached (sexually) before a year has passed. Likewise, all other wealth that has been violently seized (should also be held back for a year).
न तु वन्ध्यं धनं तिष्ठेत्पिबेयुर्ब्राह्मणाः पयः ।
युञ्जीरन्वाप्यनडुहः क्षन्तव्यं वा तदा भवेत् ॥६॥
युञ्जीरन्वाप्यनडुहः क्षन्तव्यं वा तदा भवेत् ॥६॥
6. na tu vandhyaṁ dhanaṁ tiṣṭhetpibeyurbrāhmaṇāḥ payaḥ ,
yuñjīranvāpyanaḍuhaḥ kṣantavyaṁ vā tadā bhavet.
yuñjīranvāpyanaḍuhaḥ kṣantavyaṁ vā tadā bhavet.
6.
na tu vandhyam dhanam tiṣṭhet pibeyuḥ brāhmaṇāḥ payaḥ
yuñjīran vā api anaḍuhaḥ kṣantavyam vā tadā bhavet
yuñjīran vā api anaḍuhaḥ kṣantavyam vā tadā bhavet
6.
tu dhanam vandhyam na tiṣṭhet brāhmaṇāḥ payaḥ pibeyuḥ
vā api anaḍuhaḥ yuñjīran vā tadā kṣantavyam bhavet
vā api anaḍuhaḥ yuñjīran vā tadā kṣantavyam bhavet
6.
However, wealth should not remain unproductive. Brahmins should drink the milk, or oxen should be harnessed. Alternatively, then (if it's put to such use) it (the seizure) may be considered permissible.
राज्ञा राजैव योद्धव्यस्तथा धर्मो विधीयते ।
नान्यो राजानमभ्यसेदराजन्यः कथंचन ॥७॥
नान्यो राजानमभ्यसेदराजन्यः कथंचन ॥७॥
7. rājñā rājaiva yoddhavyastathā dharmo vidhīyate ,
nānyo rājānamabhyasedarājanyaḥ kathaṁcana.
nānyo rājānamabhyasedarājanyaḥ kathaṁcana.
7.
rājñā rājā eva yoddhavyaḥ tathā dharmaḥ vidhīyate
na anyaḥ rājānam abhyaset arājanyaḥ kathaṃcana
na anyaḥ rājānam abhyaset arājanyaḥ kathaṃcana
7.
rājñā rājā eva yoddhavyaḥ tathā dharmaḥ vidhīyate
anyaḥ arājanyaḥ kathaṃcana rājānam na abhyaset
anyaḥ arājanyaḥ kathaṃcana rājānam na abhyaset
7.
By a king, only a king should be fought; such is the natural law (dharma) prescribed. No other person, certainly no one who is not of the warrior class, should attack a king in any way.
अनीकयोः संहतयोर्यदीयाद्ब्राह्मणोऽन्तरा ।
शान्तिमिच्छन्नुभयतो न योद्धव्यं तदा भवेत् ।
मर्यादां शाश्वतीं भिन्द्याद्ब्राह्मणं योऽभिलङ्घयेत् ॥८॥
शान्तिमिच्छन्नुभयतो न योद्धव्यं तदा भवेत् ।
मर्यादां शाश्वतीं भिन्द्याद्ब्राह्मणं योऽभिलङ्घयेत् ॥८॥
8. anīkayoḥ saṁhatayoryadīyādbrāhmaṇo'ntarā ,
śāntimicchannubhayato na yoddhavyaṁ tadā bhavet ,
maryādāṁ śāśvatīṁ bhindyādbrāhmaṇaṁ yo'bhilaṅghayet.
śāntimicchannubhayato na yoddhavyaṁ tadā bhavet ,
maryādāṁ śāśvatīṁ bhindyādbrāhmaṇaṁ yo'bhilaṅghayet.
8.
anīkayoḥ saṃhatayoḥ yat īyāt brāhmaṇaḥ
antarā śāntim icchan ubhayataḥ na
yoddhavyam tadā bhavet maryādām śāśvatīm
bhindyāt brāhmaṇam yaḥ abhilaṅghayet
antarā śāntim icchan ubhayataḥ na
yoddhavyam tadā bhavet maryādām śāśvatīm
bhindyāt brāhmaṇam yaḥ abhilaṅghayet
8.
yat brāhmaṇaḥ saṃhatayoḥ anīkayoḥ antarā īyāt ubhayataḥ śāntim icchan,
tadā na yoddhavyam bhavet.
yaḥ brāhmaṇam abhilaṅghayet saḥ śāśvatīm maryādām bhindyāt.
tadā na yoddhavyam bhavet.
yaḥ brāhmaṇam abhilaṅghayet saḥ śāśvatīm maryādām bhindyāt.
8.
If a Brahmin comes between two armies that have joined in battle formation, desiring peace for both, then fighting should not occur. Whoever disregards a Brahmin (as an envoy of peace) would break an eternal boundary (maryādā).
अथ चेल्लङ्घयेदेनां मर्यादां क्षत्रियब्रुवः ।
अप्रशस्यस्तदूर्ध्वं स्यादनादेयश्च संसदि ॥९॥
अप्रशस्यस्तदूर्ध्वं स्यादनादेयश्च संसदि ॥९॥
9. atha cellaṅghayedenāṁ maryādāṁ kṣatriyabruvaḥ ,
apraśasyastadūrdhvaṁ syādanādeyaśca saṁsadi.
apraśasyastadūrdhvaṁ syādanādeyaśca saṁsadi.
9.
atha cet laṅghayet enām maryādām kṣatriyabruvaḥ
apraśasyaḥ tat ūrdhvam syāt anādeyaḥ ca saṃsadi
apraśasyaḥ tat ūrdhvam syāt anādeyaḥ ca saṃsadi
9.
atha cet kṣatriyabruvaḥ enām maryādām laṅghayet,
tat ūrdhvam saḥ apraśasyaḥ ca saṃsadi anādeyaḥ syāt.
tat ūrdhvam saḥ apraśasyaḥ ca saṃsadi anādeyaḥ syāt.
9.
But if a mere claimant to the warrior class (kṣatriyabruva) transgresses this boundary (maryādā), he would thereafter be dispraised and unacceptable in an assembly.
या तु धर्मविलोपेन मर्यादाभेदनेन च ।
तां वृत्तिं नानुवर्तेत विजिगीषुर्महीपतिः ।
धर्मलब्धाद्धि विजयात्को लाभोऽभ्यधिको भवेत् ॥१०॥
तां वृत्तिं नानुवर्तेत विजिगीषुर्महीपतिः ।
धर्मलब्धाद्धि विजयात्को लाभोऽभ्यधिको भवेत् ॥१०॥
10. yā tu dharmavilopena maryādābhedanena ca ,
tāṁ vṛttiṁ nānuvarteta vijigīṣurmahīpatiḥ ,
dharmalabdhāddhi vijayātko lābho'bhyadhiko bhavet.
tāṁ vṛttiṁ nānuvarteta vijigīṣurmahīpatiḥ ,
dharmalabdhāddhi vijayātko lābho'bhyadhiko bhavet.
10.
yā tu dharmavilopena maryādābhedanena
ca tām vṛttim na anuvartera
vijigīṣuḥ mahīpatiḥ dharmalabdhat hi
vijayāt kaḥ lābhaḥ abhyadhikaḥ bhavet
ca tām vṛttim na anuvartera
vijigīṣuḥ mahīpatiḥ dharmalabdhat hi
vijayāt kaḥ lābhaḥ abhyadhikaḥ bhavet
10.
yā tu dharmavilopena ca maryādābhedanena yuktā asti,
tām vṛttim vijigīṣuḥ mahīpatiḥ na anuvartera.
hi dharmalabdhat vijayāt kaḥ abhyadhikaḥ lābhaḥ bhavet?
tām vṛttim vijigīṣuḥ mahīpatiḥ na anuvartera.
hi dharmalabdhat vijayāt kaḥ abhyadhikaḥ lābhaḥ bhavet?
10.
A king (mahīpati) desirous of victory should not follow that conduct which involves the transgression of natural law (dharma) and the breaking of boundaries (maryādā). Indeed, what greater gain could there be than a victory obtained by upholding natural law (dharma)?
सहसा नाम्य भूतानि क्षिप्रमेव प्रसादयेत् ।
सान्त्वेन भोगदानेन स राज्ञां परमो नयः ॥११॥
सान्त्वेन भोगदानेन स राज्ञां परमो नयः ॥११॥
11. sahasā nāmya bhūtāni kṣiprameva prasādayet ,
sāntvena bhogadānena sa rājñāṁ paramo nayaḥ.
sāntvena bhogadānena sa rājñāṁ paramo nayaḥ.
11.
sahasā nāmya bhūtāni kṣipram eva prasādayet
sāntvena bhogadānena saḥ rājñām paramaḥ nayaḥ
sāntvena bhogadānena saḥ rājñām paramaḥ nayaḥ
11.
saḥ rājñām paramaḥ nayaḥ sahasā bhūtāni nāmya
kṣipram eva sāntvena bhogadānena prasādayet
kṣipram eva sāntvena bhogadānena prasādayet
11.
A king should quickly appease his subjects, even after having subdued them by force. This is the supreme policy for rulers, achieved through conciliation and the provision of enjoyment or resources.
भुज्यमाना ह्ययोगेन स्वराष्ट्रादभितापिताः ।
अमित्रान्पर्युपासीरन्व्यसनौघप्रतीक्षिणः ॥१२॥
अमित्रान्पर्युपासीरन्व्यसनौघप्रतीक्षिणः ॥१२॥
12. bhujyamānā hyayogena svarāṣṭrādabhitāpitāḥ ,
amitrānparyupāsīranvyasanaughapratīkṣiṇaḥ.
amitrānparyupāsīranvyasanaughapratīkṣiṇaḥ.
12.
bhujyamānāḥ hi ayogena svarāṣṭrāt abhitāpitāḥ
amitrān paryupāsīran vyasanaughapratīkṣiṇaḥ
amitrān paryupāsīran vyasanaughapratīkṣiṇaḥ
12.
bhujyamānāḥ hi ayogena svarāṣṭrāt abhitāpitāḥ
vyasanaughapratīkṣiṇaḥ amitrān paryupāsīran
vyasanaughapratīkṣiṇaḥ amitrān paryupāsīran
12.
Subjects who are being unjustly exploited and tormented in their own kingdom would surely resort to enemies, anticipating a flood of calamity [for their ruler].
अमित्रोपग्रहं चास्य ते कुर्युः क्षिप्रमापदि ।
संदुष्टाः सर्वतो राजन्राजव्यसनकाङ्क्षिणः ॥१३॥
संदुष्टाः सर्वतो राजन्राजव्यसनकाङ्क्षिणः ॥१३॥
13. amitropagrahaṁ cāsya te kuryuḥ kṣipramāpadi ,
saṁduṣṭāḥ sarvato rājanrājavyasanakāṅkṣiṇaḥ.
saṁduṣṭāḥ sarvato rājanrājavyasanakāṅkṣiṇaḥ.
13.
amitropagraham ca asya te kuryuḥ kṣipram āpadi
saṃduṣṭāḥ sarvataḥ rājan rājavyasanakāṅkṣiṇaḥ
saṃduṣṭāḥ sarvataḥ rājan rājavyasanakāṅkṣiṇaḥ
13.
rājan te saṃduṣṭāḥ sarvataḥ rājavyasanakāṅkṣiṇaḥ
ca asya āpadi kṣipram amitropagraham kuryuḥ
ca asya āpadi kṣipram amitropagraham kuryuḥ
13.
And, O King, these subjects, thoroughly discontented from all sides and yearning for the king's misfortune, would quickly provide support to his enemies during a calamity.
नामित्रो विनिकर्तव्यो नातिच्छेद्यः कथंचन ।
जीवितं ह्यप्यतिच्छिन्नः संत्यजत्येकदा नरः ॥१४॥
जीवितं ह्यप्यतिच्छिन्नः संत्यजत्येकदा नरः ॥१४॥
14. nāmitro vinikartavyo nāticchedyaḥ kathaṁcana ,
jīvitaṁ hyapyaticchinnaḥ saṁtyajatyekadā naraḥ.
jīvitaṁ hyapyaticchinnaḥ saṁtyajatyekadā naraḥ.
14.
na amitraḥ vinikartavyaḥ na aticchedyaḥ kathaṃcana
jīvitam hi api aticchinnaḥ saṃtyajati ekadā naraḥ
jīvitam hi api aticchinnaḥ saṃtyajati ekadā naraḥ
14.
amitraḥ na vinikartavyaḥ na aticchedyaḥ kathaṃcana
hi api aticchinnaḥ naraḥ ekadā jīvitam saṃtyajati
hi api aticchinnaḥ naraḥ ekadā jīvitam saṃtyajati
14.
One should never completely alienate an enemy nor severely harm them by any means. For a man who is excessively cut off [from hope or means of existence], or severely wounded, will indeed ultimately abandon his very life.
अल्पेनापि हि संयुक्तस्तुष्यत्येवापराधिकः ।
शुद्धं जीवितमेवापि तादृशो बहु मन्यते ॥१५॥
शुद्धं जीवितमेवापि तादृशो बहु मन्यते ॥१५॥
15. alpenāpi hi saṁyuktastuṣyatyevāparādhikaḥ ,
śuddhaṁ jīvitamevāpi tādṛśo bahu manyate.
śuddhaṁ jīvitamevāpi tādṛśo bahu manyate.
15.
alpena api hi saṃyuktaḥ tuṣyati eva aparādhikaḥ
śuddham jīvitam eva api tādṛśaḥ bahu manyate
śuddham jīvitam eva api tādṛśaḥ bahu manyate
15.
aparādhikaḥ alpena api hi saṃyuktaḥ eva tuṣyati.
tādṛśaḥ śuddham jīvitam eva api bahu manyate.
tādṛśaḥ śuddham jīvitam eva api bahu manyate.
15.
Even with very little, an offender is indeed satisfied. Such a person considers even a pure life to be of great value.
यस्य स्फीतो जनपदः संपन्नः प्रियराजकः ।
संतुष्टभृत्यसचिवो दृढमूलः स पार्थिवः ॥१६॥
संतुष्टभृत्यसचिवो दृढमूलः स पार्थिवः ॥१६॥
16. yasya sphīto janapadaḥ saṁpannaḥ priyarājakaḥ ,
saṁtuṣṭabhṛtyasacivo dṛḍhamūlaḥ sa pārthivaḥ.
saṁtuṣṭabhṛtyasacivo dṛḍhamūlaḥ sa pārthivaḥ.
16.
yasya sphītaḥ janapadaḥ saṃpannaḥ priyarājakaḥ
saṃtuṣṭabhṛtyasacivaḥ dṛḍhamūlaḥ saḥ pārthivaḥ
saṃtuṣṭabhṛtyasacivaḥ dṛḍhamūlaḥ saḥ pārthivaḥ
16.
yasya janapadaḥ sphītaḥ saṃpannaḥ priyarājakaḥ saṃtuṣṭabhṛtyasacivaḥ,
saḥ pārthivaḥ dṛḍhamūlaḥ.
saḥ pārthivaḥ dṛḍhamūlaḥ.
16.
That king whose country is prosperous and rich, whose ruler is beloved by the people, and whose servants and ministers are contented, he is indeed firmly rooted.
ऋत्विक्पुरोहिताचार्या ये चान्ये श्रुतसंमताः ।
पूजार्हाः पूजिता यस्य स वै लोकजिदुच्यते ॥१७॥
पूजार्हाः पूजिता यस्य स वै लोकजिदुच्यते ॥१७॥
17. ṛtvikpurohitācāryā ye cānye śrutasaṁmatāḥ ,
pūjārhāḥ pūjitā yasya sa vai lokajiducyate.
pūjārhāḥ pūjitā yasya sa vai lokajiducyate.
17.
ṛtvik purohita ācāryāḥ ye ca anye śrutasaṃmatāḥ
pūjārhāḥ pūjitāḥ yasya saḥ vai lokajit ucyate
pūjārhāḥ pūjitāḥ yasya saḥ vai lokajit ucyate
17.
yasya ṛtvik purohita ācāryāḥ ca anye ye śrutasaṃmatāḥ pūjārhāḥ pūjitāḥ,
saḥ vai lokajit ucyate.
saḥ vai lokajit ucyate.
17.
That person, by whom the ritual priests, household priests, teachers, and other learned individuals who are revered for their scriptural knowledge are honored when they are worthy of worship, he is indeed declared a conqueror of the world.
एतेनैव च वृत्तेन महीं प्राप सुरोत्तमः ।
अन्वेव चैन्द्रं विजयं व्यजिगीषन्त पार्थिवाः ॥१८॥
अन्वेव चैन्द्रं विजयं व्यजिगीषन्त पार्थिवाः ॥१८॥
18. etenaiva ca vṛttena mahīṁ prāpa surottamaḥ ,
anveva caindraṁ vijayaṁ vyajigīṣanta pārthivāḥ.
anveva caindraṁ vijayaṁ vyajigīṣanta pārthivāḥ.
18.
etena eva ca vṛttena mahīm prāpa surauttamaḥ anu
eva ca aindram vijayam vyajigīṣanta pārthivāḥ
eva ca aindram vijayam vyajigīṣanta pārthivāḥ
18.
etena eva ca vṛttena surauttamaḥ mahīm prāpa.
ca pārthivāḥ anu eva aindram vijayam vyajigīṣanta.
ca pārthivāḥ anu eva aindram vijayam vyajigīṣanta.
18.
And by this very conduct, the best of the gods obtained the earth. Similarly, kings desired to achieve the victory of Indra.
भूमिवर्जं पुरं राजा जित्वा राजानमाहवे ।
अमृताश्चौषधीः शश्वदाजहार प्रतर्दनः ॥१९॥
अमृताश्चौषधीः शश्वदाजहार प्रतर्दनः ॥१९॥
19. bhūmivarjaṁ puraṁ rājā jitvā rājānamāhave ,
amṛtāścauṣadhīḥ śaśvadājahāra pratardanaḥ.
amṛtāścauṣadhīḥ śaśvadājahāra pratardanaḥ.
19.
bhūmivarjam puram rājā jitvā rājānam āhave
amṛtāḥ ca auṣadhīḥ śaśvat ājahāra pratardanaḥ
amṛtāḥ ca auṣadhīḥ śaśvat ājahāra pratardanaḥ
19.
pratardanaḥ rājā bhūmivarjam puram rājānam
āhave jitvā śaśvat amṛtāḥ auṣadhīḥ ca ājahāra
āhave jitvā śaśvat amṛtāḥ auṣadhīḥ ca ājahāra
19.
King Pratarđana, after conquering the city - excluding its land - and its king in battle, continuously brought forth immortal treasures and herbs.
अग्निहोत्राण्यग्निशेषं हविर्भाजनमेव च ।
आजहार दिवोदासस्ततो विप्रकृतोऽभवत् ॥२०॥
आजहार दिवोदासस्ततो विप्रकृतोऽभवत् ॥२०॥
20. agnihotrāṇyagniśeṣaṁ havirbhājanameva ca ,
ājahāra divodāsastato viprakṛto'bhavat.
ājahāra divodāsastato viprakṛto'bhavat.
20.
agnihotrāṇi agniśeṣam havirbhājanam eva ca
ājahāra divodāsaḥ tataḥ viprakṛtaḥ abhavat
ājahāra divodāsaḥ tataḥ viprakṛtaḥ abhavat
20.
divodāsaḥ agnihotrāṇi agniśeṣam havirbhājanam
eva ca ājahāra tataḥ viprakṛtaḥ abhavat
eva ca ājahāra tataḥ viprakṛtaḥ abhavat
20.
Divodāsa seized the fire rituals (agnihotra), the remnants of the sacred fire, and even the oblation vessels. Consequently, he became wronged.
सराजकानि राष्ट्राणि नाभागो दक्षिणां ददौ ।
अन्यत्र श्रोत्रियस्वाच्च तापसस्वाच्च भारत ॥२१॥
अन्यत्र श्रोत्रियस्वाच्च तापसस्वाच्च भारत ॥२१॥
21. sarājakāni rāṣṭrāṇi nābhāgo dakṣiṇāṁ dadau ,
anyatra śrotriyasvācca tāpasasvācca bhārata.
anyatra śrotriyasvācca tāpasasvācca bhārata.
21.
sarājakāni rāṣṭrāṇi nābhāgaḥ dakṣiṇām dadau
anyatra śrotriyasvāt ca tāpasasvāt ca bhārata
anyatra śrotriyasvāt ca tāpasasvāt ca bhārata
21.
bhārata nābhāgaḥ sarājakāni rāṣṭrāṇi dakṣiṇām
dadau anyatra śrotriyasvāt ca tāpasasvāt ca
dadau anyatra śrotriyasvāt ca tāpasasvāt ca
21.
O Bhārata, Nābhāga gave entire kingdoms, including their kings, as a ceremonial gift (dakṣiṇā), but he excluded the property of Vedic scholars (śrotriya) and the property of ascetics (tāpasa).
उच्चावचानि वृत्तानि धर्मज्ञानां युधिष्ठिर ।
आसन्राज्ञां पुराणानां सर्वं तन्मम रोचते ॥२२॥
आसन्राज्ञां पुराणानां सर्वं तन्मम रोचते ॥२२॥
22. uccāvacāni vṛttāni dharmajñānāṁ yudhiṣṭhira ,
āsanrājñāṁ purāṇānāṁ sarvaṁ tanmama rocate.
āsanrājñāṁ purāṇānāṁ sarvaṁ tanmama rocate.
22.
uccāvacāni vṛttāni dharmajñānām yudhiṣṭhira
āsan rājñām purāṇānām sarvam tat mama rocate
āsan rājñām purāṇānām sarvam tat mama rocate
22.
yudhiṣṭhira purāṇānām dharmajñānām rājñām
uccāvacāni vṛttāni āsan tat sarvam mama rocate
uccāvacāni vṛttāni āsan tat sarvam mama rocate
22.
O Yudhiṣṭhira, there were various deeds of the ancient kings, those who understood the natural law (dharma). All of that is pleasing to me.
सर्वविद्यातिरेकाद्वा जयमिच्छेन्महीपतिः ।
न मायया न दम्भेन य इच्छेद्भूतिमात्मनः ॥२३॥
न मायया न दम्भेन य इच्छेद्भूतिमात्मनः ॥२३॥
23. sarvavidyātirekādvā jayamicchenmahīpatiḥ ,
na māyayā na dambhena ya icchedbhūtimātmanaḥ.
na māyayā na dambhena ya icchedbhūtimātmanaḥ.
23.
sarvavidyātirekāt vā jayam icchet mahīpatiḥ na
māyayā na dambhena yaḥ icchet bhūtim ātmanaḥ
māyayā na dambhena yaḥ icchet bhūtim ātmanaḥ
23.
yaḥ ātmanaḥ bhūtim icchet mahīpatiḥ sarvavidyātirekāt
vā jayam icchet na māyayā na dambhena
vā jayam icchet na māyayā na dambhena
23.
A king who desires his own prosperity should seek victory through the preeminence of all knowledge, not by deception (māyā) or hypocrisy.
Links to all chapters:
ādi parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97
Chapter 98
Chapter 99
Chapter 100
Chapter 101
Chapter 102
Chapter 103
Chapter 104
Chapter 105
Chapter 106
Chapter 107
Chapter 108
Chapter 109
Chapter 110
Chapter 111
Chapter 112
Chapter 113
Chapter 114
Chapter 115
Chapter 116
Chapter 117
Chapter 118
Chapter 119
Chapter 120
Chapter 121
Chapter 122
Chapter 123
Chapter 124
Chapter 125
Chapter 126
Chapter 127
Chapter 128
Chapter 129
Chapter 130
Chapter 131
Chapter 132
Chapter 133
Chapter 134
Chapter 135
Chapter 136
Chapter 137
Chapter 138
Chapter 139
Chapter 140
Chapter 141
Chapter 142
Chapter 143
Chapter 144
Chapter 145
Chapter 146
Chapter 147
Chapter 148
Chapter 149
Chapter 150
Chapter 151
Chapter 152
Chapter 153
Chapter 154
Chapter 155
Chapter 156
Chapter 157
Chapter 158
Chapter 159
Chapter 160
Chapter 161
Chapter 162
Chapter 163
Chapter 164
Chapter 165
Chapter 166
Chapter 167
Chapter 168
Chapter 169
Chapter 170
Chapter 171
Chapter 172
Chapter 173
Chapter 174
Chapter 175
Chapter 176
Chapter 177
Chapter 178
Chapter 179
Chapter 180
Chapter 181
Chapter 182
Chapter 183
Chapter 184
Chapter 185
Chapter 186
Chapter 187
Chapter 188
Chapter 189
Chapter 190
Chapter 191
Chapter 192
Chapter 193
Chapter 194
Chapter 195
Chapter 196
Chapter 197
Chapter 198
Chapter 199
Chapter 200
Chapter 201
Chapter 202
Chapter 203
Chapter 204
Chapter 205
Chapter 206
Chapter 207
Chapter 208
Chapter 209
Chapter 210
Chapter 211
Chapter 212
Chapter 213
Chapter 214
Chapter 215
Chapter 216
Chapter 217
Chapter 218
Chapter 219
Chapter 220
Chapter 221
Chapter 222
Chapter 223
Chapter 224
Chapter 225
sabhā parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
vana parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97
Chapter 98
Chapter 99
Chapter 100
Chapter 101
Chapter 102
Chapter 103
Chapter 104
Chapter 105
Chapter 106
Chapter 107
Chapter 108
Chapter 109
Chapter 110
Chapter 111
Chapter 112
Chapter 113
Chapter 114
Chapter 115
Chapter 116
Chapter 117
Chapter 118
Chapter 119
Chapter 120
Chapter 121
Chapter 122
Chapter 123
Chapter 124
Chapter 125
Chapter 126
Chapter 127
Chapter 128
Chapter 129
Chapter 130
Chapter 131
Chapter 132
Chapter 133
Chapter 134
Chapter 135
Chapter 136
Chapter 137
Chapter 138
Chapter 139
Chapter 140
Chapter 141
Chapter 142
Chapter 143
Chapter 144
Chapter 145
Chapter 146
Chapter 147
Chapter 148
Chapter 149
Chapter 150
Chapter 151
Chapter 152
Chapter 153
Chapter 154
Chapter 155
Chapter 156
Chapter 157
Chapter 158
Chapter 159
Chapter 160
Chapter 161
Chapter 162
Chapter 163
Chapter 164
Chapter 165
Chapter 166
Chapter 167
Chapter 168
Chapter 169
Chapter 170
Chapter 171
Chapter 172
Chapter 173
Chapter 174
Chapter 175
Chapter 176
Chapter 177
Chapter 178
Chapter 179
Chapter 180
Chapter 181
Chapter 182
Chapter 183
Chapter 184
Chapter 185
Chapter 186
Chapter 187
Chapter 188
Chapter 189
Chapter 190
Chapter 191
Chapter 192
Chapter 193
Chapter 194
Chapter 195
Chapter 196
Chapter 197
Chapter 198
Chapter 199
Chapter 200
Chapter 201
Chapter 202
Chapter 203
Chapter 204
Chapter 205
Chapter 206
Chapter 207
Chapter 208
Chapter 209
Chapter 210
Chapter 211
Chapter 212
Chapter 213
Chapter 214
Chapter 215
Chapter 216
Chapter 217
Chapter 218
Chapter 219
Chapter 220
Chapter 221
Chapter 222
Chapter 223
Chapter 224
Chapter 225
Chapter 226
Chapter 227
Chapter 228
Chapter 229
Chapter 230
Chapter 231
Chapter 232
Chapter 233
Chapter 234
Chapter 235
Chapter 236
Chapter 237
Chapter 238
Chapter 239
Chapter 240
Chapter 241
Chapter 242
Chapter 243
Chapter 244
Chapter 245
Chapter 246
Chapter 247
Chapter 248
Chapter 249
Chapter 250
Chapter 251
Chapter 252
Chapter 253
Chapter 254
Chapter 255
Chapter 256
Chapter 257
Chapter 258
Chapter 259
Chapter 260
Chapter 261
Chapter 262
Chapter 263
Chapter 264
Chapter 265
Chapter 266
Chapter 267
Chapter 268
Chapter 269
Chapter 270
Chapter 271
Chapter 272
Chapter 273
Chapter 274
Chapter 275
Chapter 276
Chapter 277
Chapter 278
Chapter 279
Chapter 280
Chapter 281
Chapter 282
Chapter 283
Chapter 284
Chapter 285
Chapter 286
Chapter 287
Chapter 288
Chapter 289
Chapter 290
Chapter 291
Chapter 292
Chapter 293
Chapter 294
Chapter 295
Chapter 296
Chapter 297
Chapter 298
Chapter 299
virāṭa parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
udyoga parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97
Chapter 98
Chapter 99
Chapter 100
Chapter 101
Chapter 102
Chapter 103
Chapter 104
Chapter 105
Chapter 106
Chapter 107
Chapter 108
Chapter 109
Chapter 110
Chapter 111
Chapter 112
Chapter 113
Chapter 114
Chapter 115
Chapter 116
Chapter 117
Chapter 118
Chapter 119
Chapter 120
Chapter 121
Chapter 122
Chapter 123
Chapter 124
Chapter 125
Chapter 126
Chapter 127
Chapter 128
Chapter 129
Chapter 130
Chapter 131
Chapter 132
Chapter 133
Chapter 134
Chapter 135
Chapter 136
Chapter 137
Chapter 138
Chapter 139
Chapter 140
Chapter 141
Chapter 142
Chapter 143
Chapter 144
Chapter 145
Chapter 146
Chapter 147
Chapter 148
Chapter 149
Chapter 150
Chapter 151
Chapter 152
Chapter 153
Chapter 154
Chapter 155
Chapter 156
Chapter 157
Chapter 158
Chapter 159
Chapter 160
Chapter 161
Chapter 162
Chapter 163
Chapter 164
Chapter 165
Chapter 166
Chapter 167
Chapter 168
Chapter 169
Chapter 170
Chapter 171
Chapter 172
Chapter 173
Chapter 174
Chapter 175
Chapter 176
Chapter 177
Chapter 178
Chapter 179
Chapter 180
Chapter 181
Chapter 182
Chapter 183
Chapter 184
Chapter 185
Chapter 186
Chapter 187
Chapter 188
Chapter 189
Chapter 190
Chapter 191
Chapter 192
Chapter 193
Chapter 194
Chapter 195
Chapter 196
Chapter 197
bhīṣma parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97
Chapter 98
Chapter 99
Chapter 100
Chapter 101
Chapter 102
Chapter 103
Chapter 104
Chapter 105
Chapter 106
Chapter 107
Chapter 108
Chapter 109
Chapter 110
Chapter 111
Chapter 112
Chapter 113
Chapter 114
Chapter 115
Chapter 116
Chapter 117
droṇa parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97
Chapter 98
Chapter 99
Chapter 100
Chapter 101
Chapter 102
Chapter 103
Chapter 104
Chapter 105
Chapter 106
Chapter 107
Chapter 108
Chapter 109
Chapter 110
Chapter 111
Chapter 112
Chapter 113
Chapter 114
Chapter 115
Chapter 116
Chapter 117
Chapter 118
Chapter 119
Chapter 120
Chapter 121
Chapter 122
Chapter 123
Chapter 124
Chapter 125
Chapter 126
Chapter 127
Chapter 128
Chapter 129
Chapter 130
Chapter 131
Chapter 132
Chapter 133
Chapter 134
Chapter 135
Chapter 136
Chapter 137
Chapter 138
Chapter 139
Chapter 140
Chapter 141
Chapter 142
Chapter 143
Chapter 144
Chapter 145
Chapter 146
Chapter 147
Chapter 148
Chapter 149
Chapter 150
Chapter 151
Chapter 152
Chapter 153
Chapter 154
Chapter 155
Chapter 156
Chapter 157
Chapter 158
Chapter 159
Chapter 160
Chapter 161
Chapter 162
Chapter 163
Chapter 164
Chapter 165
Chapter 166
Chapter 167
Chapter 168
Chapter 169
Chapter 170
Chapter 171
Chapter 172
Chapter 173
karṇa parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
śalya parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
sauptika parva
strī parva
śānti parva (current book)
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97 (current chapter)
Chapter 98
Chapter 99
Chapter 100
Chapter 101
Chapter 102
Chapter 103
Chapter 104
Chapter 105
Chapter 106
Chapter 107
Chapter 108
Chapter 109
Chapter 110
Chapter 111
Chapter 112
Chapter 113
Chapter 114
Chapter 115
Chapter 116
Chapter 117
Chapter 118
Chapter 119
Chapter 120
Chapter 121
Chapter 122
Chapter 123
Chapter 124
Chapter 125
Chapter 126
Chapter 127
Chapter 128
Chapter 129
Chapter 130
Chapter 131
Chapter 132
Chapter 133
Chapter 134
Chapter 135
Chapter 136
Chapter 137
Chapter 138
Chapter 139
Chapter 140
Chapter 141
Chapter 142
Chapter 143
Chapter 144
Chapter 145
Chapter 146
Chapter 147
Chapter 148
Chapter 149
Chapter 150
Chapter 151
Chapter 152
Chapter 153
Chapter 154
Chapter 155
Chapter 156
Chapter 157
Chapter 158
Chapter 159
Chapter 160
Chapter 161
Chapter 162
Chapter 163
Chapter 164
Chapter 165
Chapter 166
Chapter 167
Chapter 168
Chapter 169
Chapter 170
Chapter 171
Chapter 172
Chapter 173
Chapter 174
Chapter 175
Chapter 176
Chapter 177
Chapter 178
Chapter 179
Chapter 180
Chapter 181
Chapter 182
Chapter 183
Chapter 184
Chapter 185
Chapter 186
Chapter 187
Chapter 188
Chapter 189
Chapter 190
Chapter 191
Chapter 192
Chapter 193
Chapter 194
Chapter 195
Chapter 196
Chapter 197
Chapter 198
Chapter 199
Chapter 200
Chapter 201
Chapter 202
Chapter 203
Chapter 204
Chapter 205
Chapter 206
Chapter 207
Chapter 208
Chapter 209
Chapter 210
Chapter 211
Chapter 212
Chapter 213
Chapter 214
Chapter 215
Chapter 216
Chapter 217
Chapter 218
Chapter 219
Chapter 220
Chapter 221
Chapter 222
Chapter 223
Chapter 224
Chapter 225
Chapter 226
Chapter 227
Chapter 228
Chapter 229
Chapter 230
Chapter 231
Chapter 232
Chapter 233
Chapter 234
Chapter 235
Chapter 236
Chapter 237
Chapter 238
Chapter 239
Chapter 240
Chapter 241
Chapter 242
Chapter 243
Chapter 244
Chapter 245
Chapter 246
Chapter 247
Chapter 248
Chapter 249
Chapter 250
Chapter 251
Chapter 252
Chapter 253
Chapter 254
Chapter 255
Chapter 256
Chapter 257
Chapter 258
Chapter 259
Chapter 260
Chapter 261
Chapter 262
Chapter 263
Chapter 264
Chapter 265
Chapter 266
Chapter 267
Chapter 268
Chapter 269
Chapter 270
Chapter 271
Chapter 272
Chapter 273
Chapter 274
Chapter 275
Chapter 276
Chapter 277
Chapter 278
Chapter 279
Chapter 280
Chapter 281
Chapter 282
Chapter 283
Chapter 284
Chapter 285
Chapter 286
Chapter 287
Chapter 288
Chapter 289
Chapter 290
Chapter 291
Chapter 292
Chapter 293
Chapter 294
Chapter 295
Chapter 296
Chapter 297
Chapter 298
Chapter 299
Chapter 300
Chapter 301
Chapter 302
Chapter 303
Chapter 304
Chapter 305
Chapter 306
Chapter 307
Chapter 308
Chapter 309
Chapter 310
Chapter 311
Chapter 312
Chapter 313
Chapter 314
Chapter 315
Chapter 316
Chapter 317
Chapter 318
Chapter 319
Chapter 320
Chapter 321
Chapter 322
Chapter 323
Chapter 324
Chapter 325
Chapter 326
Chapter 327
Chapter 328
Chapter 329
Chapter 330
Chapter 331
Chapter 332
Chapter 333
Chapter 334
Chapter 335
Chapter 336
Chapter 337
Chapter 338
Chapter 339
Chapter 340
Chapter 341
Chapter 342
Chapter 343
Chapter 344
Chapter 345
Chapter 346
Chapter 347
Chapter 348
Chapter 349
Chapter 350
Chapter 351
Chapter 352
Chapter 353
anuśāsana parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97
Chapter 98
Chapter 99
Chapter 100
Chapter 101
Chapter 102
Chapter 103
Chapter 104
Chapter 105
Chapter 106
Chapter 107
Chapter 108
Chapter 109
Chapter 110
Chapter 111
Chapter 112
Chapter 113
Chapter 114
Chapter 115
Chapter 116
Chapter 117
Chapter 118
Chapter 119
Chapter 120
Chapter 121
Chapter 122
Chapter 123
Chapter 124
Chapter 125
Chapter 126
Chapter 127
Chapter 128
Chapter 129
Chapter 130
Chapter 131
Chapter 132
Chapter 133
Chapter 134
Chapter 135
Chapter 136
Chapter 137
Chapter 138
Chapter 139
Chapter 140
Chapter 141
Chapter 142
Chapter 143
Chapter 144
Chapter 145
Chapter 146
Chapter 147
Chapter 148
Chapter 149
Chapter 150
Chapter 151
Chapter 152
Chapter 153
Chapter 154
aśvamedhika parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
āśramavāsika parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47