Skip to content
אתר זה לא תומך בגרסאות ישנות של אינטרנט אקספלורר
מומלץ להשתמש בדפדפן גוגל כרום או פיירפוקס מוזילה
(או באינטרנט אקספלורר / edge עדכני)
Enjoy Learning Sanskrit tips, tools, resources and more...

महाभारतः       mahābhārataḥ - book-3, chapter-42

Use the following checkboxes to set the display options for this chapter (You can also control the display of each verse separately):
what would you like to see in each verse:
which language(s) would you like to see in the translations:
वैशंपायन उवाच ।
तस्य संपश्यतस्त्वेव पिनाकी वृषभध्वजः ।
जगामादर्शनं भानुर्लोकस्येवास्तमेयिवान् ॥१॥
1. vaiśaṁpāyana uvāca ,
tasya saṁpaśyatastveva pinākī vṛṣabhadhvajaḥ ,
jagāmādarśanaṁ bhānurlokasyevāstameyivān.
1. vaiśampāyana uvāca tasya sampaśyataḥ tu eva pinākī
vṛṣabhadhvajaḥ jagāma adarśanam bhānuḥ lokasya iva astam eyivān
1. Vaiśampāyana said: Indeed, even as he (Arjuna) was intently watching, Pinākin (Śiva), whose emblem is a bull (Vṛṣabhadhvaja), vanished from sight, just as the sun disappears for the world when it sets.
1. וַישַׁמְפָּאיַנַה אמר: בעוד אַרְג׳וּנַה מביט, פִּינָאקִי בעל דגל השור נעלם מעיניו, כשמש השוקעת מעיני העולם.
ततोऽर्जुनः परं चक्रे विस्मयं परवीरहा ।
मया साक्षान्महादेवो दृष्ट इत्येव भारत ॥२॥
2. tato'rjunaḥ paraṁ cakre vismayaṁ paravīrahā ,
mayā sākṣānmahādevo dṛṣṭa ityeva bhārata.
2. tataḥ arjunaḥ param cakre vismayam paravīrahā
mayā sākṣāt mahādevaḥ dṛṣṭaḥ iti eva bhārata
2. Then Arjuna, the slayer of enemy heroes, experienced great astonishment, thinking, "Indeed, Mahādeva himself has been seen directly by me, O Bhārata!"
2. הו בְּהָארַטַה, אז אַרְג׳וּנַה, מכניע גיבורי האויב, התמלא פליאה גדולה (וחשב) שראה במו עיניו את מַהָאדֵוַה.
धन्योऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि यन्मया त्र्यम्बको हरः ।
पिनाकी वरदो रूपी दृष्टः स्पृष्टश्च पाणिना ॥३॥
3. dhanyo'smyanugṛhīto'smi yanmayā tryambako haraḥ ,
pinākī varado rūpī dṛṣṭaḥ spṛṣṭaśca pāṇinā.
3. dhanyaḥ asmi anugṛhītaḥ asmi yat mayā tryambakaḥ
haraḥ pinākī varadaḥ rūpī dṛṣṭaḥ spṛṣṭaḥ ca pāṇinā
3. I am blessed; I am greatly favored, because I have directly seen and touched with my hand Tryambaka, Hara, the wielder of the Pināka bow, the bestower of boons, who appeared in a physical form.
3. ברי מזל אני ומבורך, שראיתי את טְרְיַמְבַּקַה הַרַה, פִּינָאקִי נותן הברכות, בדמות גלויה, ואף נגעתי בו בידי.
कृतार्थं चावगच्छामि परमात्मानमात्मना ।
शत्रूंश्च विजितान्सर्वान्निर्वृत्तं च प्रयोजनम् ॥४॥
4. kṛtārthaṁ cāvagacchāmi paramātmānamātmanā ,
śatrūṁśca vijitānsarvānnirvṛttaṁ ca prayojanam.
4. kṛtārtham ca avagacchāmi paramātmānam ātmanā
śatrūn ca vijitān sarvān nirvṛttam ca prayojanam
4. And I consider my own self (ātman) to have achieved its supreme purpose (kṛtārtha) by myself, and all enemies to be conquered, and my objective (prayojana) to be fully accomplished.
4. אני מרגיש שהשגתי את מבוקשי, בכוחי שלי, כמי שהגיע אל העצמי העליון. כל אויבַי כבר נוצחו ומטרתי הושלמה.
ततो वैडूर्यवर्णाभो भासयन्सर्वतो दिशः ।
यादोगणवृतः श्रीमानाजगाम जलेश्वरः ॥५॥
5. tato vaiḍūryavarṇābho bhāsayansarvato diśaḥ ,
yādogaṇavṛtaḥ śrīmānājagāma jaleśvaraḥ.
5. tataḥ vaiḍūryavarṇābhaḥ bhāsayant sarvataḥ
diśaḥ yādogaṇavṛtaḥ śrīmān ājagāma jaleśvaraḥ
5. Then, the glorious lord of waters (jaleśvara), whose complexion resembled lapis lazuli and who was surrounded by hosts of aquatic creatures, arrived, illuminating all directions.
5. אז הגיע אדון המים המהודר, זוהר כאבן יקרה בצבע וַיְדוּרְיַה, מאיר את כל הכיוונים, מוקף בבעלי החיים החיים במים.
नागैर्नदैर्नदीभिश्च दैत्यैः साध्यैश्च दैवतैः ।
वरुणो यादसां भर्ता वशी तं देशमागमत् ॥६॥
6. nāgairnadairnadībhiśca daityaiḥ sādhyaiśca daivataiḥ ,
varuṇo yādasāṁ bhartā vaśī taṁ deśamāgamat.
6. nāgaiḥ nadaiḥ nadībhiḥ ca daityaiḥ sādhyaiḥ ca
devataiḥ varuṇaḥ yādasām bhartā vaśī tam deśam āgamat
6. Varuṇa, the master controller and lord of aquatic creatures, arrived at that place, accompanied by nāgas, male rivers, female rivers, daityas, sādhyas, and other deities.
6. וַרוּנַה, אדון בעלי המים, המאופק, בא למקום ההוא, מלווה בנָאגוֹת, בנהרות גדולים ובנחלים, בדַיטְיַה, בסָאדְהְיַה ובאלוהויות.
अथ जाम्बूनदवपुर्विमानेन महार्चिषा ।
कुबेरः समनुप्राप्तो यक्षैरनुगतः प्रभुः ॥७॥
7. atha jāmbūnadavapurvimānena mahārciṣā ,
kuberaḥ samanuprāpto yakṣairanugataḥ prabhuḥ.
7. atha jāmbūnadavapuḥ vimānena mahārcīṣā
kuberaḥ samanuprāptaḥ yakṣaiḥ anugataḥ prabhuḥ
7. Then, Lord Kubera, whose body shone like gold, arrived, accompanied by yakṣas, in a splendid celestial chariot.
7. אז הגיע גם קוּבֵּרַה האדון, גופו זוהר כזהב, בכלי טיס בוהק בלהבות גדולות, מלווה ביַקְשׁוֹת.
विद्योतयन्निवाकाशमद्भुतोपमदर्शनः ।
धनानामीश्वरः श्रीमानर्जुनं द्रष्टुमागतः ॥८॥
8. vidyotayannivākāśamadbhutopamadarśanaḥ ,
dhanānāmīśvaraḥ śrīmānarjunaṁ draṣṭumāgataḥ.
8. vidyotayan iva ākāśam adbhutopamadarśanaḥ
dhanānām īśvaraḥ śrīmān arjunam draṣṭum āgataḥ
8. The glorious Lord of Wealth, whose appearance was wonderfully incomparable, came to see Arjuna, as if illuminating the sky.
8. כאילו האיר את השמיים, ומראהו כפלא, אדון העושר המהודר בא לראות את אַרְג׳וּנַה.
तथा लोकान्तकृच्छ्रीमान्यमः साक्षात्प्रतापवान् ।
मूर्त्यमूर्तिधरैः सार्धं पितृभिर्लोकभावनैः ॥९॥
9. tathā lokāntakṛcchrīmānyamaḥ sākṣātpratāpavān ,
mūrtyamūrtidharaiḥ sārdhaṁ pitṛbhirlokabhāvanaiḥ.
9. tathā lokāntakṛt śrīmān yamaḥ sākṣāt pratāpavān
mūrtyamūrtidharaiḥ sārdham pitṛbhiḥ lokabhāvanaiḥ
9. Similarly, the glorious and powerful Yama, the ender of the worlds, personally arrived, accompanied by the Pitṛs (ancestors) who sustain the worlds and manifest in both embodied and unembodied forms.
9. וכך גם בא יַמַה המהודר, מביא הקץ לעולמות, רב עוצמה, בנוכחות ממשית, מלווה באבות הקדמונים, בעלי צורה גשמית ובעלי צורה בלתי גשמית, מקיימי העולמות,
दण्डपाणिरचिन्त्यात्मा सर्वभूतविनाशकृत् ।
वैवस्वतो धर्मराजो विमानेनावभासयन् ॥१०॥
10. daṇḍapāṇiracintyātmā sarvabhūtavināśakṛt ,
vaivasvato dharmarājo vimānenāvabhāsayan.
10. daṇḍapāṇiḥ acintyātmā sarvabhūtavināśakṛt
vaivasvataḥ dharmarājaḥ vimānena avabhāsayān
10. The wielder of the rod (daṇḍapāṇiḥ), Yama, whose intrinsic nature (ātman) is inconceivable, the destroyer of all beings, the son of Vivasvat, the king of natural law (dharma), was illuminating [the region] with his celestial chariot.
10. מטה העונש בידו, בעל טבע בלתי נתפס, מכלה כל היצורים, וַיוַסְוַטַה מלך היושר, המאיר בכלי טיסו
त्रीँल्लोकान्गुह्यकांश्चैव गन्धर्वांश्च सपन्नगान् ।
द्वितीय इव मार्तण्डो युगान्ते समुपस्थिते ॥११॥
11. trīँllokānguhyakāṁścaiva gandharvāṁśca sapannagān ,
dvitīya iva mārtaṇḍo yugānte samupasthite.
11. trīn lokān guhyakān ca eva gandharvān ca sapannagān
dvitīyaḥ iva mārtaṇḍaḥ yugānte samupasthite
11. He illuminated the three worlds, the Guhyakas, the Gandharvas, and the Nāgas, appearing like a second sun (mārtaṇḍa) at the approach of the end of an age (yuga).
11. את שלושת העולמות, את הגוּהְיַקַה, את הגַנְדְהַרְוַה ואת הנחשים, כמו שמש שנייה בבוא קץ העידן.
भानुमन्ति विचित्राणि शिखराणि महागिरेः ।
समास्थायार्जुनं तत्र ददृशुस्तपसान्वितम् ॥१२॥
12. bhānumanti vicitrāṇi śikharāṇi mahāgireḥ ,
samāsthāyārjunaṁ tatra dadṛśustapasānvitam.
12. bhānumanti vicitrāṇi śikharāṇi mahāgireḥ
samāsthāya arjunaṃ tatra dadṛśuḥ tapasānvitam
12. Having ascended the shining, variegated peaks of the great mountain, they saw Arjuna there, endowed with spiritual austerity (tapas).
12. (הם) עמדו על הפסגות הזוהרות והמגוונות של ההר הגדול, וראו שם את אַרְג׳וּנַה בעל העוצמה הרוחנית.
ततो मुहूर्ताद्भगवानैरावतशिरोगतः ।
आजगाम सहेन्द्राण्या शक्रः सुरगणैर्वृतः ॥१३॥
13. tato muhūrtādbhagavānairāvataśirogataḥ ,
ājagāma sahendrāṇyā śakraḥ suragaṇairvṛtaḥ.
13. tataḥ muhūrtāt bhagavān airāvataśirogataḥ
ājagāma saha indrāṇyā śakraḥ suragaṇaiḥ vṛtaḥ
13. Then, after a moment, the divine Lord Indra (Śakra), mounted on the head of Airāvata, arrived accompanied by Indrāṇī and surrounded by hosts of gods.
13. לאחר רגע הגיע האדון שַׁקְרַה, רכוב על ראש אַירָאוַטַה, יחד עם אִינְדְרָאנִי ומוקף בגדודי אלים.
पाण्डुरेणातपत्रेण ध्रियमाणेन मूर्धनि ।
शुशुभे तारकाराजः सितमभ्रमिवास्थितः ॥१४॥
14. pāṇḍureṇātapatreṇa dhriyamāṇena mūrdhani ,
śuśubhe tārakārājaḥ sitamabhramivāsthitaḥ.
14. pāṇḍureṇa ātapatreṇa dhriyamāṇena mūrdhani
śuśubhe tārakārājaḥ sitam abhram iva āsthitaḥ
14. The Moon, the king of stars, shone splendidly, appearing like a white cloud resting there, with a pale umbrella held over his head.
14. מטרייה לבנה הוחזקה מעל ראשו, והוא האיר כמו הירח, מלך הכוכבים, העומד לצד ענן לבן.
संस्तूयमानो गन्धर्वैरृषिभिश्च तपोधनैः ।
शृङ्गं गिरेः समासाद्य तस्थौ सूर्य इवोदितः ॥१५॥
15. saṁstūyamāno gandharvairṛṣibhiśca tapodhanaiḥ ,
śṛṅgaṁ gireḥ samāsādya tasthau sūrya ivoditaḥ.
15. saṃstūyamānaḥ gandharvaiḥ ṛṣibhiḥ ca tapodhanaiḥ
śṛṅgam gireḥ samāsādya tasthau sūryaḥ iva uditaḥ
15. Being praised by Gandharvas and sages rich in austerity (tapas), he stood, having reached the mountain peak, like the risen sun.
15. כשהגַנְדְהַרְוַה וחוזים עשירי עוצמה רוחנית מהללים אותו, הגיע לפסגת ההר ועמד שם כמו שמש עולה.
अथ मेघस्वनो धीमान्व्याजहार शुभां गिरम् ।
यमः परमधर्मज्ञो दक्षिणां दिशमास्थितः ॥१६॥
16. atha meghasvano dhīmānvyājahāra śubhāṁ giram ,
yamaḥ paramadharmajño dakṣiṇāṁ diśamāsthitaḥ.
16. atha meghasvanaḥ dhīmān vyājahāra śubhām giram
yamaḥ paramadharmājñaḥ dakṣiṇām diśam āsthitaḥ
16. Then Yama, the wise one whose voice is like thunder, who is knowledgeable in the supreme natural law (dharma) and resides in the southern direction, uttered auspicious words.
16. אז יַמַה, היודע את היושר העליון, ישב בכיוון הדרום, וקולו כקול ענן, והוא פצח בדברים נעימים מתוך תבונה.
अर्जुनार्जुन पश्यास्माँल्लोकपालान्समागतान् ।
दृष्टिं ते वितरामोऽद्य भवानर्हो हि दर्शनम् ॥१७॥
17. arjunārjuna paśyāsmāँllokapālānsamāgatān ,
dṛṣṭiṁ te vitarāmo'dya bhavānarho hi darśanam.
17. arjuna arjuna paśya asmān lokapālān samāgatān
dṛṣṭim te vitarāmaḥ adya bhavān arhaḥ hi darśanam
17. Arjuna, Arjuna, behold us, the assembled guardians of the world (lokapālas)! We grant you vision today, for you are indeed worthy of such a sight.
17. הו אַרְג׳וּנַה, אַרְג׳וּנַה, הבט בנו, שומרי העולמות שהתכנסנו. אנו מעניקים לך כעת את כוח הראייה, כי אתה ראוי לחזות בנו.
पूर्वर्षिरमितात्मा त्वं नरो नाम महाबलः ।
नियोगाद्ब्रह्मणस्तात मर्त्यतां समुपागतः ।
त्वं वासवसमुद्भूतो महावीर्यपराक्रमः ॥१८॥
18. pūrvarṣiramitātmā tvaṁ naro nāma mahābalaḥ ,
niyogādbrahmaṇastāta martyatāṁ samupāgataḥ ,
tvaṁ vāsavasamudbhūto mahāvīryaparākramaḥ.
18. pūrvarṣiḥ amitātmā tvam naraḥ nāma
mahābalaḥ niyogāt brahmaṇaḥ tāta
martyatām samupāgataḥ tvam
vāsavasamudbhūtaḥ mahāvīryaparākramaḥ
18. You are the ancient sage of immeasurable self (ātman), named Nara, of great power. By the command of Brahmā (brahman), dear son, you have attained a mortal existence. You were born from Vāsava, possessing great valor and might.
18. הו בני, אתה חוזה קדמון בעל טבע בלתי נמדד, נַרַה שמך, רב עוצמה. בציווי בְּרַהְמָה באת אל חיי התמותה. אתה נולד מוָאסַוַה, בעל גבורה וכוח אדירים.
क्षत्रं चाग्निसमस्पर्शं भारद्वाजेन रक्षितम् ।
दानवाश्च महावीर्या ये मनुष्यत्वमागताः ।
निवातकवचाश्चैव संसाध्याः कुरुनन्दन ॥१९॥
19. kṣatraṁ cāgnisamasparśaṁ bhāradvājena rakṣitam ,
dānavāśca mahāvīryā ye manuṣyatvamāgatāḥ ,
nivātakavacāścaiva saṁsādhyāḥ kurunandana.
19. kṣatram ca agnisamasparśam bhāradvājena
rakṣitam dānavāḥ ca mahāvīryāḥ
ye manuṣyatvam āgatāḥ nivātakavacāḥ
ca eva saṃsādhyāḥ kurunandana
19. O delight of the Kurus (Arjuna), the warrior class (kṣatra), whose fierce touch is like fire and who are protected by Bhāradvāja (Droṇa); and also the immensely powerful Dānavas who have assumed human form; and indeed, the Nivātakavacas as well, must all be vanquished.
19. הו שמחת הקוּרוּ, מעמד הלוחמים, שמגעו כמגע אש, מוגן בידי בְּהָארַדְוָאג׳ַה, והדָאנַוַה רבי הגבורה שנולדו בגוף אנושי, וגם הנִיוָאטַקַוַצ׳ַה, יש להכניע אותם.
पितुर्ममांशो देवस्य सर्वलोकप्रतापिनः ।
कर्णः स सुमहावीर्यस्त्वया वध्यो धनंजय ॥२०॥
20. piturmamāṁśo devasya sarvalokapratāpinaḥ ,
karṇaḥ sa sumahāvīryastvayā vadhyo dhanaṁjaya.
20. pituḥ mama aṁśaḥ devasya sarvalokapratāpinaḥ
karṇaḥ sa sumahāvīryaḥ tvayā vadhyaḥ dhanaṃjaya
20. Karṇa is an emanation (aṁśa) of my father, the god who torments all worlds. That exceedingly powerful one must be slain by you, O conqueror of wealth (Dhamañjaya).
20. הו דְהַנַנְג׳ַיַה, קַרְנַה ההוא, רב הגבורה, חלק מאבי, האל סוּרְיַה המחמם את כל העולמות, עליך להרוג אותו.
अंशाश्च क्षितिसंप्राप्ता देवगन्धर्वरक्षसाम् ।
तया निपातिता युद्धे स्वकर्मफलनिर्जिताम् ।
गतिं प्राप्स्यन्ति कौन्तेय यथास्वमरिकर्शन ॥२१॥
21. aṁśāśca kṣitisaṁprāptā devagandharvarakṣasām ,
tayā nipātitā yuddhe svakarmaphalanirjitām ,
gatiṁ prāpsyanti kaunteya yathāsvamarikarśana.
21. aṁśāḥ ca kṣitisamprāptāḥ
devagandharvarakṣasām tayā nipātitā yuddhe
svakarmaphalanirjitām gatim prāpsyanti
kaunteya yathāsvam arikarśana
21. O son of Kunti (Kaurava), O tormentor of enemies, the emanations (aṁśa) of gods, Gandharvas, and Rākṣasas who have incarnated on earth and are to be struck down by you in battle, will attain a destiny (gati) conquered by the fruit of their own actions (karma), each according to their own merits.
21. הו בן קַאוּנְטִי, מכלה האויבים, החלקים של אלים, גַנְדְהַרְוַה ורָאקְשַׁסַה שירדו לארץ, כשתפיל אותם בקרב, יגיעו כל אחד כראוי לו אל היעד שכבשו בפעולות העבר שלהם.
अक्षया तव कीर्तिश्च लोके स्थास्यति फल्गुन ।
त्वया साक्षान्महादेवस्तोषितो हि महामृधे ।
लघ्वी वसुमती चापि कर्तव्या विष्णुना सह ॥२२॥
22. akṣayā tava kīrtiśca loke sthāsyati phalguna ,
tvayā sākṣānmahādevastoṣito hi mahāmṛdhe ,
laghvī vasumatī cāpi kartavyā viṣṇunā saha.
22. akṣayā tava kīrtiḥ ca loke sthāsyati
phalguna tvayā sākṣāt mahādevaḥ
toṣitaḥ hi mahāmṛdhe laghvī
vasumatī ca api kartavyā viṣṇunā saha
22. O Arjuna, your imperishable glory will certainly endure in the world, for you have personally appeased Lord (Mahādeva) Shiva in a great battle. So great is your might that even the earth, alongside Vishnu, will be rendered insignificant (by your prowess).
22. הו אַרְג׳וּנַה, תהילתך לא תכלה בעולם. בקרב הגדול סיפקת את מַהָאדֵוַה במו עיניך, ועליך, יחד עם וִישְׁנוּ, להקל את משא האדמה.
गृहाणास्त्रं महाबाहो दण्डमप्रतिवारणम् ।
अनेनास्त्रेण सुमहत्त्वं हि कर्म करिष्यसि ॥२३॥
23. gṛhāṇāstraṁ mahābāho daṇḍamaprativāraṇam ,
anenāstreṇa sumahattvaṁ hi karma kariṣyasi.
23. gṛhāṇa astram mahābāho daṇḍam aprativāraṇam
anena astreṇa sumahattvaṃ hi karma kariṣyasi
23. O mighty-armed one, take this irresistible weapon, the Daṇḍa. By means of this weapon, you will indeed perform deeds (karma) of great magnitude.
23. הו בעל זרועות אדירות, קבל את הנשק, מטה העונש שאין לעצור אותו. בעזרת הנשק הזה תעשה מעשה גדול מאוד.
प्रतिजग्राह तत्पार्थो विधिवत्कुरुनन्दनः ।
समन्त्रं सोपचारं च समोक्षं सनिवर्तनम् ॥२४॥
24. pratijagrāha tatpārtho vidhivatkurunandanaḥ ,
samantraṁ sopacāraṁ ca samokṣaṁ sanivartanam.
24. pratijagrāha tat pārthaḥ vidhivat kurunandanaḥ
samantram sopacāram ca samokṣam sanivartanam
24. Pārtha, the delight of the Kurus, accepted that (weapon) properly, along with its sacred incantations (mantras), rites, discharge, and withdrawal.
24. פָּארְטְהַא, יקירם של בני קוּרוּ, קיבל את הנשק כדין, עם המַנְטְרוֹת, עם סדרי השימוש בו, עם שחרורו והחזרתו.
ततो जलधरश्यामो वरुणो यादसां पतिः ।
पश्चिमां दिशमास्थाय गिरमुच्चारयन्प्रभुः ॥२५॥
25. tato jaladharaśyāmo varuṇo yādasāṁ patiḥ ,
paścimāṁ diśamāsthāya giramuccārayanprabhuḥ.
25. tataḥ jaladharaśyāmaḥ varuṇaḥ yādasām patiḥ
paścimām diśam āsthāya giram uccārayan prabhuḥ
25. Then Varuna, the mighty lord of aquatic creatures, dark like a rain cloud, having taken up his position in the western direction, began to speak.
25. אז וַרוּנַה, כהה כענן גשם ואדון יצורי המים, עמד בכיוון המערב והשמיע את דבריו,
पार्थ क्षत्रियमुख्यस्त्वं क्षत्रधर्मे व्यवस्थितः ।
पश्य मां पृथुताम्राक्ष वरुणोऽस्मि जलेश्वरः ॥२६॥
26. pārtha kṣatriyamukhyastvaṁ kṣatradharme vyavasthitaḥ ,
paśya māṁ pṛthutāmrākṣa varuṇo'smi jaleśvaraḥ.
26. pārtha kṣatriyamukhyaḥ tvam kṣatradharme vyavasthitaḥ
paśya mām pṛthutāmrākṣa varuṇaḥ asmi jaleśvaraḥ
26. O Pārtha, you are the foremost among warriors (kṣatriyas) and firmly established in the duty (dharma) of a warrior. O broad-red-eyed one, behold me; I am Varuṇa, the lord of waters.
26. הו פָּארְטְהַא, אתה ראש הלוחמים ועומד איתן בחוק דרך הלוחמים. הבט בי, הו רחב העיניים האדמדמות, אני וַרוּנַה אדון המים.
मया समुद्यतान्पाशान्वारुणाननिवारणान् ।
प्रतिगृह्णीष्व कौन्तेय सरहस्यनिवर्तनान् ॥२७॥
27. mayā samudyatānpāśānvāruṇānanivāraṇān ,
pratigṛhṇīṣva kaunteya sarahasyanivartanān.
27. mayā samudyatān pāśān vāruṇān anivāraṇān
pratigṛhṇīṣva kaunteya sarahasyanivartanān
27. O son of Kuntī, accept these irresistible snares (pāśas) of Varuṇa, which have been prepared by me, along with their secret means of retrieval.
27. הו בן קוּנְטִי, קבל את חבלי הלולאה של וַרוּנַה שהרמתי, שאי אפשר לעצור אותם, יחד עם סודות החזרתם.
एभिस्तदा मया वीर संग्रामे तारकामये ।
दैतेयानां सहस्राणि संयतानि महात्मनाम् ॥२८॥
28. ebhistadā mayā vīra saṁgrāme tārakāmaye ,
daiteyānāṁ sahasrāṇi saṁyatāni mahātmanām.
28. ebhiḥ tadā mayā vīra saṃgrāme tārakāmaye
daiteyānām sahasrāṇi saṃyatāni mahātmanām
28. O hero, with these very [snares], I then bound thousands of the great-souled Daityas in the battle concerning Tārakā.
28. בעזרתם, הו גיבור, קשרתי בעבר בקרב טָארַקָאמַיַה אלפים מבני הדַיטְיַה אדירי הנפש.
तस्मादिमान्महासत्त्व मत्प्रसादात्समुत्थितान् ।
गृहाण न हि ते मुच्येदन्तकोऽप्याततायिनः ॥२९॥
29. tasmādimānmahāsattva matprasādātsamutthitān ,
gṛhāṇa na hi te mucyedantako'pyātatāyinaḥ.
29. tasmāt imān mahāsattva matprasādāt samutthitān
gṛhāṇa na hi te mucyet antakaḥ api ātatāyinaḥ
29. Therefore, O great being, accept these [snares] which have arisen from my grace (prasāda). For surely, not even Death, the aggressor, would be able to escape them.
29. לכן קח אותם, הו בעל כוח גדול, כי קמו בחסדי. אפילו אל המוות (אַנְטַקַה) לא יימלט ממך כשאתה תוקף.
अनेन त्वं यदास्त्रेण संग्रामे विचरिष्यसि ।
तदा निःक्षत्रिया भूमिर्भविष्यति न संशयः ॥३०॥
30. anena tvaṁ yadāstreṇa saṁgrāme vicariṣyasi ,
tadā niḥkṣatriyā bhūmirbhaviṣyati na saṁśayaḥ.
30. anena tvam yadā astreṇa saṅgrāme vicariṣyasi
tadā niḥkṣatriyā bhūmiḥ bhaviṣyati na saṃśayaḥ
30. When you wield this weapon in battle, the earth will undoubtedly become devoid of warriors.
30. כשתנוע בקרב עם הנשק הזה, תהיה הארץ ריקה מלוחמים, אין בכך ספק.
ततः कैलासनिलयो धनाध्यक्षोऽभ्यभाषत ।
दत्तेष्वस्त्रेषु दिव्येषु वरुणेन यमेन च ॥३१॥
31. tataḥ kailāsanilayo dhanādhyakṣo'bhyabhāṣata ,
datteṣvastreṣu divyeṣu varuṇena yamena ca.
31. tataḥ kailāsanilayaḥ dhanādhyakṣaḥ abhyabhāṣata
datteṣu astreṣu divyeṣu varuṇena yamena ca
31. Thereafter, Kubera, who resides on Mount Kailasa and is the lord of wealth, spoke, after the divine weapons had been bestowed by Varuna and Yama.
31. אז קוּבֵּרַה, אדון העושר השוכן בקַילָאסַה, פנה אליו, לאחר שוַרוּנַה ויַמַה נתנו לו את הנשקים האלוהיים.
सव्यसाचिन्महाबाहो पूर्वदेव सनातन ।
सहास्माभिर्भवाञ्श्रान्तः पुराकल्पेषु नित्यशः ॥३२॥
32. savyasācinmahābāho pūrvadeva sanātana ,
sahāsmābhirbhavāñśrāntaḥ purākalpeṣu nityaśaḥ.
32. savyasācin mahābāho pūrvadeva sanātana saha
asmābhiḥ bhavān śrāntaḥ purākalpeṣu nityaśaḥ
32. O Arjuna (Savyasācin), O mighty-armed one, O ancient and eternal deity, you have always become weary alongside us throughout previous ages.
32. הו סַוְיַסָאצ׳ִין אדיר הזרועות, האל הקדמון והנצחי, בעידנים קדומים התייגעת תמיד יחד איתנו.
मत्तोऽपि त्वं गृहाणास्त्रमन्तर्धानं प्रियं मम ।
ओजस्तेजोद्युतिहरं प्रस्वापनमरातिहन् ॥३३॥
33. matto'pi tvaṁ gṛhāṇāstramantardhānaṁ priyaṁ mama ,
ojastejodyutiharaṁ prasvāpanamarātihan.
33. mattaḥ api tvam gṛhāṇa astram antardhānam priyam
mama ojas tejas dyutiharam prasvāpanam arātihan
33. O slayer of foes, accept from me this favorite weapon called Antardhāna (disappearance), which removes vitality, splendor, and radiance, and causes enemies to sleep.
33. הו משמיד האויבים, קבל גם ממני את נשק אַנְטַרְדְהָאנַה (ההיעלמות) האהוב עלי, שגוזל חיוניות, עוצמה וזוהר, ואת נשק ההרדמה.
ततोऽर्जुनो महाबाहुर्विधिवत्कुरुनन्दनः ।
कौबेरमपि जग्राह दिव्यमस्त्रं महाबलः ॥३४॥
34. tato'rjuno mahābāhurvidhivatkurunandanaḥ ,
kauberamapi jagrāha divyamastraṁ mahābalaḥ.
34. tataḥ arjunaḥ mahābāhuḥ vidhivat kurunandanaḥ
kauberam api jagrāha divyam astram mahābalaḥ
34. Then, the mighty-armed Arjuna, the delight of the Kurus, who possessed great strength, also duly obtained the divine weapon belonging to Kubera.
34. אז אַרְג׳וּנַה אדיר הזרועות, יקירם של בני קוּרוּ, קיבל כדין גם את הנשק האלוהי של קוּבֵּרַה, והוא עז כוח.
ततोऽब्रवीद्देवराजः पार्थमक्लिष्टकारिणम् ।
सान्त्वयञ्श्लक्ष्णया वाचा मेघदुन्दुभिनिस्वनः ॥३५॥
35. tato'bravīddevarājaḥ pārthamakliṣṭakāriṇam ,
sāntvayañślakṣṇayā vācā meghadundubhinisvanaḥ.
35. tataḥ abravīt devarājaḥ pārtham akliṣṭakāriṇam
sāntvayan ślakṣṇayā vācā meghadundubhinisvanaḥ
35. Then Indra, the king of the gods, whose voice resembled the roar of thunder and a war-drum, spoke to Pārtha (Arjuna), the tireless performer of deeds, comforting him with gentle words.
35. אז מלך האלים (אִינְדְרַה), שקולו כרעם ענן ותוף, פנה אל פָּארְטְהַא שמעשיו נעשים ללא מאמץ, ושכך אותו בדברים רכים.
कुन्तीमातर्महाबाहो त्वमीशानः पुरातनः ।
परां सिद्धिमनुप्राप्तः साक्षाद्देवगतिं गतः ॥३६॥
36. kuntīmātarmahābāho tvamīśānaḥ purātanaḥ ,
parāṁ siddhimanuprāptaḥ sākṣāddevagatiṁ gataḥ.
36. kuntīmātar mahābāho tvam īśānaḥ purātanaḥ
parām siddhim anuprāptaḥ sākṣāt devagatīm gataḥ
36. O mighty-armed son of Kunti, you are an ancient lord, having achieved the supreme accomplishment (siddhi) and directly attained the state of the gods.
36. הו בן קוּנְטִי אדיר הזרועות, אתה האדון הקדמון (אִישָׁאנַה). הגעת להישג העליון והגעת ממש אל מעמדם של האלים.
देवकार्यं हि सुमहत्त्वया कार्यमरिंदम ।
आरोढव्यस्त्वया स्वर्गः सज्जीभव महाद्युते ॥३७॥
37. devakāryaṁ hi sumahattvayā kāryamariṁdama ,
āroḍhavyastvayā svargaḥ sajjībhava mahādyute.
37. devakāryam hi sumahat tvayā kāryam ariṃdama
āroḍhavyaḥ tvayā svargaḥ sajjībhava mahādyute
37. Indeed, a very great task for the gods must be accomplished by you, O subduer of enemies. Heaven (svarga) must be ascended by you; therefore, O greatly resplendent one, prepare yourself.
37. הו מכניע אויבים, משימה אלוהית גדולה מאוד מוטלת עליך. עליך לעלות אל השמיים, התכונן, הו בעל הזוהר הרב.
रथो मातलिसंयुक्त आगन्ता त्वत्कृते महीम् ।
तत्र तेऽहं प्रदास्यामि दिव्यान्यस्त्राणि कौरव ॥३८॥
38. ratho mātalisaṁyukta āgantā tvatkṛte mahīm ,
tatra te'haṁ pradāsyāmi divyānyastrāṇi kaurava.
38. rathaḥ mātalisaṃyuktaḥ āgantā tvatkṛte mahīm
tatra te aham pradāsyāmi divyāni astrāṇi kaurava
38. O Kaurava, a chariot, driven by Matali, will come to earth for your sake. There, I will bestow upon you divine weapons.
38. מרכבה רתומה למָאטַלִי תבוא אל הארץ בשבילך. שם אתן לך, הו קַאוּרַוַה, נשקים אלוהיים.
तान्दृष्ट्वा लोकपालांस्तु समेतान्गिरिमूर्धनि ।
जगाम विस्मयं धीमान्कुन्तीपुत्रो धनंजयः ॥३९॥
39. tāndṛṣṭvā lokapālāṁstu sametāngirimūrdhani ,
jagāma vismayaṁ dhīmānkuntīputro dhanaṁjayaḥ.
39. tān dṛṣṭvā lokapālān tu sametān girimūrdhani
jagāma vismayam dhīmān kuntīputraḥ dhanaṃjayaḥ
39. Seeing those guardians of the world (lokapāla) assembled on the mountaintop, the intelligent son of Kunti, Arjuna (Dhananjaya), was filled with wonder.
39. כשראה בן קוּנְטִי הנבון, דְהַנַנְג׳ַיַה, את שומרי העולמות שנאספו על פסגת ההר, הוא נדהם.
ततोऽर्जुनो महातेजा लोकपालान्समागतान् ।
पूजयामास विधिवद्वाग्भिरद्भिः फलैरपि ॥४०॥
40. tato'rjuno mahātejā lokapālānsamāgatān ,
pūjayāmāsa vidhivadvāgbhiradbhiḥ phalairapi.
40. tataḥ arjunaḥ mahātejāḥ lokapālān samāgatān
pūjayāmāsa vidhivat vāgbhiḥ adbhiḥ phalaiḥ api
40. Then, the greatly effulgent Arjuna, with proper reverence, honored the assembled guardians of the world (lokapāla) with words, water, and fruits.
40. אז אַרְג׳וּנַה רב הזוהר כיבד כדין את שומרי העולמות שהתאספו, בדברים, במים ובפירות.
ततः प्रतिययुर्देवाः प्रतिपूज्य धनंजयम् ।
यथागतेन विबुधाः सर्वे काममनोजवाः ॥४१॥
41. tataḥ pratiyayurdevāḥ pratipūjya dhanaṁjayam ,
yathāgatena vibudhāḥ sarve kāmamanojavāḥ.
41. tataḥ pratiyayuḥ devāḥ pratipūjya dhanaṃjayam
yathāgatena vibudhāḥ sarve kāmamanōjavāḥ
41. Then, all those wise gods (vibudha), who moved with the speed of thought and desire, returned by the way they had come, after having reciprocally honored Arjuna (Dhananjaya).
41. אז האלים, אחרי שגמלו כבוד לדְהַנַנְג׳ַיַה, שבו כולם מהר כרצון, במהירות המחשבה, כפי שבאו.
ततोऽर्जुनो मुदं लेभे लब्धास्त्रः पुरुषर्षभः ।
कृतार्थमिव चात्मानं स मेने पूर्णमानसः ॥४२॥
42. tato'rjuno mudaṁ lebhe labdhāstraḥ puruṣarṣabhaḥ ,
kṛtārthamiva cātmānaṁ sa mene pūrṇamānasaḥ.
42. tataḥ arjunaḥ mudam lebhe labdhāstraḥ puruṣarṣabhaḥ
kṛtārtham iva ca ātmānam saḥ mene pūrṇamānasaḥ
42. Then, Arjuna, the foremost among men (puruṣa), having received the weapons, experienced great joy. With his mind now completely satisfied, he considered himself as though his life's purpose (artha) had been fulfilled.
42. אז אַרְג׳וּנַה, אדם נעלה, שקיבל את הנשקים, שמח מאוד. הוא חש שהשיג את מטרתו, ורוחו מלאה סיפוק.