महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-14, chapter-56
वैशंपायन उवाच ।
स तं दृष्ट्वा तथाभूतं राजानं घोरदर्शनम् ।
दीर्घश्मश्रुधरं नॄणां शोणितेन समुक्षितम् ॥१॥
स तं दृष्ट्वा तथाभूतं राजानं घोरदर्शनम् ।
दीर्घश्मश्रुधरं नॄणां शोणितेन समुक्षितम् ॥१॥
1. vaiśaṁpāyana uvāca ,
sa taṁ dṛṣṭvā tathābhūtaṁ rājānaṁ ghoradarśanam ,
dīrghaśmaśrudharaṁ nṝṇāṁ śoṇitena samukṣitam.
sa taṁ dṛṣṭvā tathābhūtaṁ rājānaṁ ghoradarśanam ,
dīrghaśmaśrudharaṁ nṝṇāṁ śoṇitena samukṣitam.
1.
vaiśampāyanaḥ uvāca sa tam dṛṣṭvā tathābhūtam rājānam
ghoradarśanam dīrghaśmaśrudharam nṝṇām śoṇitena samukṣitam
ghoradarśanam dīrghaśmaśrudharam nṝṇām śoṇitena samukṣitam
1.
vaiśampāyanaḥ uvāca saḥ tam rājānam dṛṣṭvā (kaḥ rājānam?) tathābhūtam,
ghoradarśanam,
dīrghaśmaśrudharam,
nṝṇām śoṇitena samukṣitam (iti).
ghoradarśanam,
dīrghaśmaśrudharam,
nṝṇām śoṇitena samukṣitam (iti).
1.
Vaiśampāyana said: Having seen that king - who was in such a state, of terrible appearance, wearing long beards, and smeared with the blood of men - (Uttanka...).
चकार न व्यथां विप्रो राजा त्वेनमथाब्रवीत् ।
प्रत्युत्थाय महातेजा भयकर्ता यमोपमः ॥२॥
प्रत्युत्थाय महातेजा भयकर्ता यमोपमः ॥२॥
2. cakāra na vyathāṁ vipro rājā tvenamathābravīt ,
pratyutthāya mahātejā bhayakartā yamopamaḥ.
pratyutthāya mahātejā bhayakartā yamopamaḥ.
2.
cakāra na vyathām vipraḥ rājā tu enam atha
abravīt pratyutthāya mahātejā bhayakartā yamopamaḥ
abravīt pratyutthāya mahātejā bhayakartā yamopamaḥ
2.
vipraḥ vyathām na cakāra.
tu rājā,
mahātejā,
bhayakartā,
yamopamaḥ (san),
pratyutthāya,
enam atha abravīt.
tu rājā,
mahātejā,
bhayakartā,
yamopamaḥ (san),
pratyutthāya,
enam atha abravīt.
2.
...the brahmin (Uttanka) did not feel any distress. But the king, who was exceedingly powerful, fear-inducing, and like Yama, rose up and then spoke to him.
दिष्ट्या त्वमसि कल्याण षष्ठे काले ममान्तिकम् ।
भक्षं मृगयमाणस्य संप्राप्तो द्विजसत्तम ॥३॥
भक्षं मृगयमाणस्य संप्राप्तो द्विजसत्तम ॥३॥
3. diṣṭyā tvamasi kalyāṇa ṣaṣṭhe kāle mamāntikam ,
bhakṣaṁ mṛgayamāṇasya saṁprāpto dvijasattama.
bhakṣaṁ mṛgayamāṇasya saṁprāpto dvijasattama.
3.
diṣṭyā tvam asi kalyāṇa ṣaṣṭhe kāle mama antikam
bhakṣam mṛgayamāṇasya samprāptaḥ dvijasattama
bhakṣam mṛgayamāṇasya samprāptaḥ dvijasattama
3.
Fortunately, O blessed one, you have arrived before me at my sixth mealtime, as I was searching for food, O best among the twice-born.
उत्तङ्क उवाच ।
राजन्गुर्वर्थिनं विद्धि चरन्तं मामिहागतम् ।
न च गुर्वर्थमुद्युक्तं हिंस्यमाहुर्मनीषिणः ॥४॥
राजन्गुर्वर्थिनं विद्धि चरन्तं मामिहागतम् ।
न च गुर्वर्थमुद्युक्तं हिंस्यमाहुर्मनीषिणः ॥४॥
4. uttaṅka uvāca ,
rājangurvarthinaṁ viddhi carantaṁ māmihāgatam ,
na ca gurvarthamudyuktaṁ hiṁsyamāhurmanīṣiṇaḥ.
rājangurvarthinaṁ viddhi carantaṁ māmihāgatam ,
na ca gurvarthamudyuktaṁ hiṁsyamāhurmanīṣiṇaḥ.
4.
uttaṅkaḥ uvāca rājan gurvarthinam viddhi carantam mām iha
āgatam na ca gurvartham udyuktam hiṃsyam āhuḥ manīṣiṇaḥ
āgatam na ca gurvartham udyuktam hiṃsyam āhuḥ manīṣiṇaḥ
4.
Uttaṅka said: 'O King, know that I have arrived here, having wandered for my guru's (guru) purpose. Furthermore, the wise declare that one engaged in the guru's (guru) mission should not be harmed.'
राजोवाच ।
षष्ठे काले ममाहारो विहितो द्विजसत्तम ।
न च शक्यः समुत्स्रष्टुं क्षुधितेन मयाद्य वै ॥५॥
षष्ठे काले ममाहारो विहितो द्विजसत्तम ।
न च शक्यः समुत्स्रष्टुं क्षुधितेन मयाद्य वै ॥५॥
5. rājovāca ,
ṣaṣṭhe kāle mamāhāro vihito dvijasattama ,
na ca śakyaḥ samutsraṣṭuṁ kṣudhitena mayādya vai.
ṣaṣṭhe kāle mamāhāro vihito dvijasattama ,
na ca śakyaḥ samutsraṣṭuṁ kṣudhitena mayādya vai.
5.
rājā uvāca ṣaṣṭhe kāle mama āhāraḥ vihitaḥ dvijasattama
na ca śakyaḥ samutsraṣṭum kṣuditena mayā adya vai
na ca śakyaḥ samutsraṣṭum kṣuditena mayā adya vai
5.
The King said: 'O best among the twice-born, my meal is prescribed for the sixth hour. It is indeed impossible for me, being hungry, to give it up today.'
उत्तङ्क उवाच ।
एवमस्तु महाराज समयः क्रियतां तु मे ।
गुर्वर्थमभिनिर्वर्त्य पुनरेष्यामि ते वशम् ॥६॥
एवमस्तु महाराज समयः क्रियतां तु मे ।
गुर्वर्थमभिनिर्वर्त्य पुनरेष्यामि ते वशम् ॥६॥
6. uttaṅka uvāca ,
evamastu mahārāja samayaḥ kriyatāṁ tu me ,
gurvarthamabhinirvartya punareṣyāmi te vaśam.
evamastu mahārāja samayaḥ kriyatāṁ tu me ,
gurvarthamabhinirvartya punareṣyāmi te vaśam.
6.
uttaṅkaḥ uvāca evam astu mahārāja samayaḥ kriyatām
tu me gurvartham abhinirvartya punaḥ eṣyāmi te vaśam
tu me gurvartham abhinirvartya punaḥ eṣyāmi te vaśam
6.
Uttaṅka said: 'So be it, O great King. But let an agreement be made for me: having accomplished my guru's (guru) purpose, I will return under your authority.'
संश्रुतश्च मया योऽर्थो गुरवे राजसत्तम ।
त्वदधीनः स राजेन्द्र तं त्वा भिक्षे नरेश्वर ॥७॥
त्वदधीनः स राजेन्द्र तं त्वा भिक्षे नरेश्वर ॥७॥
7. saṁśrutaśca mayā yo'rtho gurave rājasattama ,
tvadadhīnaḥ sa rājendra taṁ tvā bhikṣe nareśvara.
tvadadhīnaḥ sa rājendra taṁ tvā bhikṣe nareśvara.
7.
saṃśrutaḥ ca mayā yaḥ arthaḥ gurave rājasattama
tvadadhīnaḥ saḥ rājendra tam tvā bhikṣe nareśvara
tvadadhīnaḥ saḥ rājendra tam tvā bhikṣe nareśvara
7.
rājasattama rājendra nareśvara mayā gurave yaḥ
arthaḥ ca saṃśrutaḥ saḥ tvadadhīnaḥ tam tvā bhikṣe
arthaḥ ca saṃśrutaḥ saḥ tvadadhīnaḥ tam tvā bhikṣe
7.
O best of kings, the task that I promised to my teacher, that very task, O king of kings, is dependent on you. O lord of men, I beg you for that.
ददासि विप्रमुख्येभ्यस्त्वं हि रत्नानि सर्वशः ।
दाता त्वं च नरव्याघ्र पात्रभूतः क्षिताविह ।
पात्रं प्रतिग्रहे चापि विद्धि मां नृपसत्तम ॥८॥
दाता त्वं च नरव्याघ्र पात्रभूतः क्षिताविह ।
पात्रं प्रतिग्रहे चापि विद्धि मां नृपसत्तम ॥८॥
8. dadāsi vipramukhyebhyastvaṁ hi ratnāni sarvaśaḥ ,
dātā tvaṁ ca naravyāghra pātrabhūtaḥ kṣitāviha ,
pātraṁ pratigrahe cāpi viddhi māṁ nṛpasattama.
dātā tvaṁ ca naravyāghra pātrabhūtaḥ kṣitāviha ,
pātraṁ pratigrahe cāpi viddhi māṁ nṛpasattama.
8.
dadāsi vipramukhyebhyaḥ tvam hi ratnāni
sarvaśaḥ dātā tvam ca naravyāghra
pātrabhūtaḥ kṣitau iha pātram
pratigrahe ca api viddhi mām nṛpasattama
sarvaśaḥ dātā tvam ca naravyāghra
pātrabhūtaḥ kṣitau iha pātram
pratigrahe ca api viddhi mām nṛpasattama
8.
nṛpasattama naravyāghra tvam hi
vipramukhyebhyaḥ sarvaśaḥ ratnāni dadāsi
tvam ca dātā iha kṣitau pātrabhūtaḥ
pratigrahe ca api mām pātram viddhi
vipramukhyebhyaḥ sarvaśaḥ ratnāni dadāsi
tvam ca dātā iha kṣitau pātrabhūtaḥ
pratigrahe ca api mām pātram viddhi
8.
Indeed, you always bestow jewels upon leading Brahmins. You, O tiger among men, are a great giver, and here on earth, you yourself are worthy of receiving. Know me too, O best of kings, as a fitting recipient for this acceptance.
उपाकृत्य गुरोरर्थं त्वदायत्तमरिंदम ।
समयेनेह राजेन्द्र पुनरेष्यामि ते वशम् ॥९॥
समयेनेह राजेन्द्र पुनरेष्यामि ते वशम् ॥९॥
9. upākṛtya gurorarthaṁ tvadāyattamariṁdama ,
samayeneha rājendra punareṣyāmi te vaśam.
samayeneha rājendra punareṣyāmi te vaśam.
9.
upākṛtya guroḥ artham tvadāyattam ariṃdama
samayena iha rājendra punaḥ eṣyāmi te vaśam
samayena iha rājendra punaḥ eṣyāmi te vaśam
9.
ariṃdama rājendra guroḥ artham tvadāyattam
upākṛtya samayena iha punaḥ te vaśam eṣyāmi
upākṛtya samayena iha punaḥ te vaśam eṣyāmi
9.
O subduer of enemies, having fulfilled the teacher's task - which is dependent on you - I will return here, O king of kings, again to your authority at the proper time.
सत्यं ते प्रतिजानामि नात्र मिथ्यास्ति किंचन ।
अनृतं नोक्तपूर्वं मे स्वैरेष्वपि कुतोऽन्यथा ॥१०॥
अनृतं नोक्तपूर्वं मे स्वैरेष्वपि कुतोऽन्यथा ॥१०॥
10. satyaṁ te pratijānāmi nātra mithyāsti kiṁcana ,
anṛtaṁ noktapūrvaṁ me svaireṣvapi kuto'nyathā.
anṛtaṁ noktapūrvaṁ me svaireṣvapi kuto'nyathā.
10.
satyam te pratijānāmi na atra mithyā asti kiñcana
anṛtam na uktapūrvaṃ me svaireshu api kutaḥ anyathā
anṛtam na uktapūrvaṃ me svaireshu api kutaḥ anyathā
10.
te satyam pratijānāmi atra kiñcana mithyā na asti
me anṛtam svaireshu api na uktapūrvaṃ kutaḥ anyathā
me anṛtam svaireshu api na uktapūrvaṃ kutaḥ anyathā
10.
I truly promise this to you; there is absolutely no falsehood here. No untruth has ever been spoken by me, not even in jest; how then could it be otherwise (in a serious matter)?
सौदास उवाच ।
यदि मत्तस्त्वदायत्तो गुर्वर्थः कृत एव सः ।
यदि चास्मि प्रतिग्राह्यः सांप्रतं तद्ब्रवीहि मे ॥११॥
यदि मत्तस्त्वदायत्तो गुर्वर्थः कृत एव सः ।
यदि चास्मि प्रतिग्राह्यः सांप्रतं तद्ब्रवीहि मे ॥११॥
11. saudāsa uvāca ,
yadi mattastvadāyatto gurvarthaḥ kṛta eva saḥ ,
yadi cāsmi pratigrāhyaḥ sāṁprataṁ tadbravīhi me.
yadi mattastvadāyatto gurvarthaḥ kṛta eva saḥ ,
yadi cāsmi pratigrāhyaḥ sāṁprataṁ tadbravīhi me.
11.
Saudāsaḥ uvāca yadi mattaḥ tvat-āyattaḥ guru-arthaḥ kṛtaḥ
eva saḥ yadi ca asmi pratigrāhyaḥ sāmpratam tat bravīhi me
eva saḥ yadi ca asmi pratigrāhyaḥ sāmpratam tat bravīhi me
11.
Saudāsaḥ uvāca yadi mattaḥ guru-arthaḥ tvat-āyattaḥ kṛtaḥ
saḥ eva yadi ca sāmpratam pratigrāhyaḥ asmi tat me bravīhi
saḥ eva yadi ca sāmpratam pratigrāhyaḥ asmi tat me bravīhi
11.
Saudāsa said: "If the guru's (guru) purpose, which depends on you, has indeed been accomplished by me, and if I am now deemed worthy of your acceptance, then tell me that."
उत्तङ्क उवाच ।
प्रतिग्राह्यो मतो मे त्वं सदैव पुरुषर्षभ ।
सोऽहं त्वामनुसंप्राप्तो भिक्षितुं मणिकुण्डले ॥१२॥
प्रतिग्राह्यो मतो मे त्वं सदैव पुरुषर्षभ ।
सोऽहं त्वामनुसंप्राप्तो भिक्षितुं मणिकुण्डले ॥१२॥
12. uttaṅka uvāca ,
pratigrāhyo mato me tvaṁ sadaiva puruṣarṣabha ,
so'haṁ tvāmanusaṁprāpto bhikṣituṁ maṇikuṇḍale.
pratigrāhyo mato me tvaṁ sadaiva puruṣarṣabha ,
so'haṁ tvāmanusaṁprāpto bhikṣituṁ maṇikuṇḍale.
12.
Uttan˙kaḥ uvāca pratigrāhyaḥ mataḥ me tvam sadā eva
puruṣa-ṛṣabha saḥ aham tvām anusampraptaḥ bhikṣitum maṇi-kuṇḍale
puruṣa-ṛṣabha saḥ aham tvām anusampraptaḥ bhikṣitum maṇi-kuṇḍale
12.
Uttan˙kaḥ uvāca puruṣa-ṛṣabha me tvam sadā eva pratigrāhyaḥ
mataḥ saḥ aham maṇi-kuṇḍale bhikṣitum tvām anusampraptaḥ
mataḥ saḥ aham maṇi-kuṇḍale bhikṣitum tvām anusampraptaḥ
12.
Uttanka said: "O best among men, you are always considered worthy of my acceptance. Therefore, I have approached you to beg for the jeweled earrings."
सौदास उवाच ।
पत्न्यास्ते मम विप्रर्षे रुचिरे मणिकुण्डले ।
वरयार्थं त्वमन्यं वै तं ते दास्यामि सुव्रत ॥१३॥
पत्न्यास्ते मम विप्रर्षे रुचिरे मणिकुण्डले ।
वरयार्थं त्वमन्यं वै तं ते दास्यामि सुव्रत ॥१३॥
13. saudāsa uvāca ,
patnyāste mama viprarṣe rucire maṇikuṇḍale ,
varayārthaṁ tvamanyaṁ vai taṁ te dāsyāmi suvrata.
patnyāste mama viprarṣe rucire maṇikuṇḍale ,
varayārthaṁ tvamanyaṁ vai taṁ te dāsyāmi suvrata.
13.
Saudāsaḥ uvāca patnyāḥ te mama vipra-ṛṣe rucire maṇi-kuṇḍale
varaya artham tvam anyam vai tam te dāsyāmi suvrata
varaya artham tvam anyam vai tam te dāsyāmi suvrata
13.
Saudāsaḥ uvāca vipra-ṛṣe suvrata
mama patnyāḥ te rucire
maṇi-kuṇḍale (santīti) tvam anyam
artham varaya vai te tam dāsyāmi
mama patnyāḥ te rucire
maṇi-kuṇḍale (santīti) tvam anyam
artham varaya vai te tam dāsyāmi
13.
Saudāsa said: "O sage (viprarṣi), those beautiful jeweled earrings belong to my wife. Ask for something else, O man of excellent vows (suvrata); I will certainly give that to you."
उत्तङ्क उवाच ।
अलं ते व्यपदेशेन प्रमाणं यदि ते वयम् ।
प्रयच्छ कुण्डले मे त्वं सत्यवाग्भव पार्थिव ॥१४॥
अलं ते व्यपदेशेन प्रमाणं यदि ते वयम् ।
प्रयच्छ कुण्डले मे त्वं सत्यवाग्भव पार्थिव ॥१४॥
14. uttaṅka uvāca ,
alaṁ te vyapadeśena pramāṇaṁ yadi te vayam ,
prayaccha kuṇḍale me tvaṁ satyavāgbhava pārthiva.
alaṁ te vyapadeśena pramāṇaṁ yadi te vayam ,
prayaccha kuṇḍale me tvaṁ satyavāgbhava pārthiva.
14.
Uttan˙kaḥ uvāca alam te vyapadeśena pramāṇam yadi te
vayam prayaccha kuṇḍale me tvam satya-vāk bhava pārthiva
vayam prayaccha kuṇḍale me tvam satya-vāk bhava pārthiva
14.
Uttan˙kaḥ uvāca te vyapadeśena alam yadi vayam te pramāṇam
tvam me kuṇḍale prayaccha pārthiva satya-vāk bhava
tvam me kuṇḍale prayaccha pārthiva satya-vāk bhava
14.
Uttanka said: "Enough with your excuses! If we (my guru's authority via me) are a recognized authority to you, then give me the earrings. Be truthful, O king (pārthiva)."
वैशंपायन उवाच ।
इत्युक्तस्त्वब्रवीद्राजा तमुत्तङ्कं पुनर्वचः ।
गच्छ मद्वचनाद्देवीं ब्रूहि देहीति सत्तम ॥१५॥
इत्युक्तस्त्वब्रवीद्राजा तमुत्तङ्कं पुनर्वचः ।
गच्छ मद्वचनाद्देवीं ब्रूहि देहीति सत्तम ॥१५॥
15. vaiśaṁpāyana uvāca ,
ityuktastvabravīdrājā tamuttaṅkaṁ punarvacaḥ ,
gaccha madvacanāddevīṁ brūhi dehīti sattama.
ityuktastvabravīdrājā tamuttaṅkaṁ punarvacaḥ ,
gaccha madvacanāddevīṁ brūhi dehīti sattama.
15.
vaiśampāyana uvāca iti uktaḥ tu abravīt rājā tam uttaṅkam
punaḥ vacaḥ gaccha mat-vacanāt devīm brūhi dehi iti sattama
punaḥ vacaḥ gaccha mat-vacanāt devīm brūhi dehi iti sattama
15.
Vaiśampāyana said: Thus addressed, the king then spoke again to Uttanka, saying, "Go, at my word, and tell the goddess, 'Give them (the earrings)!' O best among men!"
सैवमुक्ता त्वया नूनं मद्वाक्येन शुचिस्मिता ।
प्रदास्यति द्विजश्रेष्ठ कुण्डले ते न संशयः ॥१६॥
प्रदास्यति द्विजश्रेष्ठ कुण्डले ते न संशयः ॥१६॥
16. saivamuktā tvayā nūnaṁ madvākyena śucismitā ,
pradāsyati dvijaśreṣṭha kuṇḍale te na saṁśayaḥ.
pradāsyati dvijaśreṣṭha kuṇḍale te na saṁśayaḥ.
16.
sā evam uktā tvayā nūnam mat-vākyena śucismitā
pradāsyati dvijaśreṣṭha kuṇḍale te na saṃśayaḥ
pradāsyati dvijaśreṣṭha kuṇḍale te na saṃśayaḥ
16.
When she is thus addressed by you, by my word, that pure-smiling one will certainly give you the two earrings, O best among the twice-born (dvija)! There is no doubt about it.
उत्तङ्क उवाच ।
क्व पत्नी भवतः शक्या मया द्रष्टुं नरेश्वर ।
स्वयं वापि भवान्पत्नीं किमर्थं नोपसर्पति ॥१७॥
क्व पत्नी भवतः शक्या मया द्रष्टुं नरेश्वर ।
स्वयं वापि भवान्पत्नीं किमर्थं नोपसर्पति ॥१७॥
17. uttaṅka uvāca ,
kva patnī bhavataḥ śakyā mayā draṣṭuṁ nareśvara ,
svayaṁ vāpi bhavānpatnīṁ kimarthaṁ nopasarpati.
kva patnī bhavataḥ śakyā mayā draṣṭuṁ nareśvara ,
svayaṁ vāpi bhavānpatnīṁ kimarthaṁ nopasarpati.
17.
uttaṅka uvāca kva patnī bhavataḥ śakyā mayā draṣṭum nara-īśvara
svayam vā api bhavān patnīm kim-artham na upasarpati
svayam vā api bhavān patnīm kim-artham na upasarpati
17.
Uttanka said: "O lord of men (nareśvara), where can your wife be seen by me? Or why do you yourself not approach your wife?"
सौदास उवाच ।
द्रक्ष्यते तां भवानद्य कस्मिंश्चिद्वननिर्झरे ।
षष्ठे काले न हि मया सा शक्या द्रष्टुमद्य वै ॥१८॥
द्रक्ष्यते तां भवानद्य कस्मिंश्चिद्वननिर्झरे ।
षष्ठे काले न हि मया सा शक्या द्रष्टुमद्य वै ॥१८॥
18. saudāsa uvāca ,
drakṣyate tāṁ bhavānadya kasmiṁścidvananirjhare ,
ṣaṣṭhe kāle na hi mayā sā śakyā draṣṭumadya vai.
drakṣyate tāṁ bhavānadya kasmiṁścidvananirjhare ,
ṣaṣṭhe kāle na hi mayā sā śakyā draṣṭumadya vai.
18.
saudāsa uvāca drakṣyate tām bhavān adya kasmin-cit
vana-nirjhare ṣaṣṭhe kāle na hi mayā sā śakyā draṣṭum adya vai
vana-nirjhare ṣaṣṭhe kāle na hi mayā sā śakyā draṣṭum adya vai
18.
Saudāsa said: "You will see her today in some forest waterfall. Indeed, she cannot be seen by me now during the sixth period (of the day/night)."
उत्तङ्कस्तु तथोक्तः स जगाम भरतर्षभ ।
मदयन्तीं च दृष्ट्वा सोऽज्ञापयत्स्वं प्रयोजनम् ॥१९॥
मदयन्तीं च दृष्ट्वा सोऽज्ञापयत्स्वं प्रयोजनम् ॥१९॥
19. uttaṅkastu tathoktaḥ sa jagāma bharatarṣabha ,
madayantīṁ ca dṛṣṭvā so'jñāpayatsvaṁ prayojanam.
madayantīṁ ca dṛṣṭvā so'jñāpayatsvaṁ prayojanam.
19.
uttankaḥ tu tathā uktaḥ saḥ jagāma bharatarṣabha
madayantīm ca dṛṣṭvā saḥ ajñāpayat svam prayojanam
madayantīm ca dṛṣṭvā saḥ ajñāpayat svam prayojanam
19.
bharatarṣabha tathā uktaḥ saḥ uttaṅkaḥ jagāma ca
madayantīm dṛṣṭvā saḥ svam prayojanam ajñāpayat
madayantīm dṛṣṭvā saḥ svam prayojanam ajñāpayat
19.
O best among the Bharatas, Uttanka, thus spoken to, went and, having seen Madayanti, conveyed his purpose to her.
सौदासवचनं श्रुत्वा ततः सा पृथुलोचना ।
प्रत्युवाच महाबुद्धिमुत्तङ्कं जनमेजय ॥२०॥
प्रत्युवाच महाबुद्धिमुत्तङ्कं जनमेजय ॥२०॥
20. saudāsavacanaṁ śrutvā tataḥ sā pṛthulocanā ,
pratyuvāca mahābuddhimuttaṅkaṁ janamejaya.
pratyuvāca mahābuddhimuttaṅkaṁ janamejaya.
20.
saudāsavacanam śrutvā tataḥ sā pṛthulocanā
prati uvāca mahābuddhim uttaṅkam janamejaya
prati uvāca mahābuddhim uttaṅkam janamejaya
20.
janamejaya saudāsavacanam śrutvā tataḥ sā
pṛthulocanā mahābuddhim uttaṅkam prati uvāca
pṛthulocanā mahābuddhim uttaṅkam prati uvāca
20.
O Janamejaya, having heard Saudasa's words, that wide-eyed lady then replied to the highly intelligent Uttanka.
एवमेतन्महाब्रह्मन्नानृतं वदसेऽनघ ।
अभिज्ञानं तु किंचित्त्वं समानेतुमिहार्हसि ॥२१॥
अभिज्ञानं तु किंचित्त्वं समानेतुमिहार्हसि ॥२१॥
21. evametanmahābrahmannānṛtaṁ vadase'nagha ,
abhijñānaṁ tu kiṁcittvaṁ samānetumihārhasi.
abhijñānaṁ tu kiṁcittvaṁ samānetumihārhasi.
21.
evam etat mahābrahman na anṛtam vadase anagha
abhijñānam tu kiṃcit tvam samānetum iha arhasi
abhijñānam tu kiṃcit tvam samānetum iha arhasi
21.
mahābrahman anagha evam etat anṛtam na vadase
tu tvam kiṃcit abhijñānam iha samānetum arhasi
tu tvam kiṃcit abhijñānam iha samānetum arhasi
21.
O great brahmin (brahman), O sinless one, what you say is not untrue. However, you should bring some token of recognition here.
इमे हि दिव्ये मणिकुण्डले मे देवाश्च यक्षाश्च महोरगाश्च ।
तैस्तैरुपायैः परिहर्तुकामाश्छिद्रेषु नित्यं परितर्कयन्ति ॥२२॥
तैस्तैरुपायैः परिहर्तुकामाश्छिद्रेषु नित्यं परितर्कयन्ति ॥२२॥
22. ime hi divye maṇikuṇḍale me; devāśca yakṣāśca mahoragāśca ,
taistairupāyaiḥ parihartukāmā;śchidreṣu nityaṁ paritarkayanti.
taistairupāyaiḥ parihartukāmā;śchidreṣu nityaṁ paritarkayanti.
22.
ime hi divye maṇikuṇḍale me
devāḥ ca yakṣāḥ ca mahoragāḥ ca
taiḥ taiḥ upāyaiḥ parihartukāmāḥ
chidreṣu nityam paritarkayanti
devāḥ ca yakṣāḥ ca mahoragāḥ ca
taiḥ taiḥ upāyaiḥ parihartukāmāḥ
chidreṣu nityam paritarkayanti
22.
hi ime me divye maṇikuṇḍale ca
devāḥ ca yakṣāḥ ca mahoragāḥ
taiḥ taiḥ upāyaiḥ parihartukāmāḥ
nityam chidreṣu paritarkayanti
devāḥ ca yakṣāḥ ca mahoragāḥ
taiḥ taiḥ upāyaiḥ parihartukāmāḥ
nityam chidreṣu paritarkayanti
22.
Indeed, these divine jeweled earrings belong to me, and gods, Yakshas, and great serpents, desiring to carry them away by various means, are constantly watching for vulnerabilities.
निक्षिप्तमेतद्भुवि पन्नगास्तु रत्नं समासाद्य परामृषेयुः ।
यक्षास्तथोच्छिष्टधृतं सुराश्च निद्रावशं त्वा परिधर्षयेयुः ॥२३॥
यक्षास्तथोच्छिष्टधृतं सुराश्च निद्रावशं त्वा परिधर्षयेयुः ॥२३॥
23. nikṣiptametadbhuvi pannagāstu; ratnaṁ samāsādya parāmṛṣeyuḥ ,
yakṣāstathocchiṣṭadhṛtaṁ surāśca; nidrāvaśaṁ tvā paridharṣayeyuḥ.
yakṣāstathocchiṣṭadhṛtaṁ surāśca; nidrāvaśaṁ tvā paridharṣayeyuḥ.
23.
nikṣiptam etat bhuvi pannagāḥ tu
ratnam samāsādya parāmṛṣeyuḥ
yakṣāḥ tathā ucchiṣṭadhṛtam surāḥ
ca nidrāvaśam tvā paridharṣayeyuḥ
ratnam samāsādya parāmṛṣeyuḥ
yakṣāḥ tathā ucchiṣṭadhṛtam surāḥ
ca nidrāvaśam tvā paridharṣayeyuḥ
23.
If this were cast upon the earth, snakes would surely seize the jewel and claim it. Similarly, Yakṣas and gods, deeming it as a mere remnant, would harass you if you were overcome by sleep.
छिद्रेष्वेतेषु हि सदा ह्यधृष्येषु द्विजर्षभ ।
देवराक्षसनागानामप्रमत्तेन धार्यते ॥२४॥
देवराक्षसनागानामप्रमत्तेन धार्यते ॥२४॥
24. chidreṣveteṣu hi sadā hyadhṛṣyeṣu dvijarṣabha ,
devarākṣasanāgānāmapramattena dhāryate.
devarākṣasanāgānāmapramattena dhāryate.
24.
chidreṣu eteṣu hi sadā hi adhṛṣyeṣu dvijarṣabha
devarākṣasanāgānām apramattena dhāryate
devarākṣasanāgānām apramattena dhāryate
24.
O best among the twice-born (dvija)! In these hidden and always unassailable places, it must be vigilantly guarded against gods, Rākṣasas, and Nāgas.
स्यन्देते हि दिवा रुक्मं रात्रौ च द्विजसत्तम ।
नक्तं नक्षत्रताराणां प्रभामाक्षिप्य वर्तते ॥२५॥
नक्तं नक्षत्रताराणां प्रभामाक्षिप्य वर्तते ॥२५॥
25. syandete hi divā rukmaṁ rātrau ca dvijasattama ,
naktaṁ nakṣatratārāṇāṁ prabhāmākṣipya vartate.
naktaṁ nakṣatratārāṇāṁ prabhāmākṣipya vartate.
25.
syandete hi divā rukmam rātrau ca dvijasattama
naktam nakṣatratārāṇām prabhām ākṣipya vartate
naktam nakṣatratārāṇām prabhām ākṣipya vartate
25.
Indeed, O best among the twice-born (dvija)! The luster flows forth both by day and by night. At night, it shines, eclipsing the radiance of the constellations and stars.
एते ह्यामुच्य भगवन्क्षुत्पिपासाभयं कुतः ।
विषाग्निश्वापदेभ्यश्च भयं जातु न विद्यते ॥२६॥
विषाग्निश्वापदेभ्यश्च भयं जातु न विद्यते ॥२६॥
26. ete hyāmucya bhagavankṣutpipāsābhayaṁ kutaḥ ,
viṣāgniśvāpadebhyaśca bhayaṁ jātu na vidyate.
viṣāgniśvāpadebhyaśca bhayaṁ jātu na vidyate.
26.
ete hi āmucya bhagavan kṣutpipāsābhayam kutaḥ
viṣāgniśvāpadebhyaḥ ca bhayam jātu na vidyate
viṣāgniśvāpadebhyaḥ ca bhayam jātu na vidyate
26.
O venerable one! Having worn these, from where could there be fear of hunger and thirst? And from poison, fire, and wild animals, fear never arises.
ह्रस्वेन चैते आमुक्ते भवतो ह्रस्वके तदा ।
अनुरूपेण चामुक्ते तत्प्रमाणे हि जायतः ॥२७॥
अनुरूपेण चामुक्ते तत्प्रमाणे हि जायतः ॥२७॥
27. hrasvena caite āmukte bhavato hrasvake tadā ,
anurūpeṇa cāmukte tatpramāṇe hi jāyataḥ.
anurūpeṇa cāmukte tatpramāṇe hi jāyataḥ.
27.
hrasvena ca ete āmukte bhavataḥ hrasvake tadā
| anurūpeṇa ca āmukte tatpramāṇe hi jāyataḥ
| anurūpeṇa ca āmukte tatpramāṇe hi jāyataḥ
27.
ca ete hrasvena āmukte tadā hrasvake bhavataḥ
ca anurūpeṇa āmukte hi tatpramāṇe jāyataḥ
ca anurūpeṇa āmukte hi tatpramāṇe jāyataḥ
27.
And these (earrings), when worn by a short person, become short then. And when worn by a person of suitable stature, they indeed become of that original size.
एवंविधे ममैते वै कुण्डले परमार्चिते ।
त्रिषु लोकेषु विख्याते तदभिज्ञानमानय ॥२८॥
त्रिषु लोकेषु विख्याते तदभिज्ञानमानय ॥२८॥
28. evaṁvidhe mamaite vai kuṇḍale paramārcite ,
triṣu lokeṣu vikhyāte tadabhijñānamānaya.
triṣu lokeṣu vikhyāte tadabhijñānamānaya.
28.
evaṃvidhe mama ete vai kuṇḍale paramārcite
| triṣu lokeṣu vikhyāte tat abhijñānam ānaya
| triṣu lokeṣu vikhyāte tat abhijñānam ānaya
28.
evaṃvidhe mama ete vai paramārcite kuṇḍale
triṣu lokeṣu vikhyāte tat abhijñānam ānaya
triṣu lokeṣu vikhyāte tat abhijñānam ānaya
28.
Such are these two highly adorned earrings of mine, indeed, renowned in the three worlds. Bring me that token of recognition (abhijñāna).
Links to all chapters:
ādi parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97
Chapter 98
Chapter 99
Chapter 100
Chapter 101
Chapter 102
Chapter 103
Chapter 104
Chapter 105
Chapter 106
Chapter 107
Chapter 108
Chapter 109
Chapter 110
Chapter 111
Chapter 112
Chapter 113
Chapter 114
Chapter 115
Chapter 116
Chapter 117
Chapter 118
Chapter 119
Chapter 120
Chapter 121
Chapter 122
Chapter 123
Chapter 124
Chapter 125
Chapter 126
Chapter 127
Chapter 128
Chapter 129
Chapter 130
Chapter 131
Chapter 132
Chapter 133
Chapter 134
Chapter 135
Chapter 136
Chapter 137
Chapter 138
Chapter 139
Chapter 140
Chapter 141
Chapter 142
Chapter 143
Chapter 144
Chapter 145
Chapter 146
Chapter 147
Chapter 148
Chapter 149
Chapter 150
Chapter 151
Chapter 152
Chapter 153
Chapter 154
Chapter 155
Chapter 156
Chapter 157
Chapter 158
Chapter 159
Chapter 160
Chapter 161
Chapter 162
Chapter 163
Chapter 164
Chapter 165
Chapter 166
Chapter 167
Chapter 168
Chapter 169
Chapter 170
Chapter 171
Chapter 172
Chapter 173
Chapter 174
Chapter 175
Chapter 176
Chapter 177
Chapter 178
Chapter 179
Chapter 180
Chapter 181
Chapter 182
Chapter 183
Chapter 184
Chapter 185
Chapter 186
Chapter 187
Chapter 188
Chapter 189
Chapter 190
Chapter 191
Chapter 192
Chapter 193
Chapter 194
Chapter 195
Chapter 196
Chapter 197
Chapter 198
Chapter 199
Chapter 200
Chapter 201
Chapter 202
Chapter 203
Chapter 204
Chapter 205
Chapter 206
Chapter 207
Chapter 208
Chapter 209
Chapter 210
Chapter 211
Chapter 212
Chapter 213
Chapter 214
Chapter 215
Chapter 216
Chapter 217
Chapter 218
Chapter 219
Chapter 220
Chapter 221
Chapter 222
Chapter 223
Chapter 224
Chapter 225
sabhā parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
vana parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97
Chapter 98
Chapter 99
Chapter 100
Chapter 101
Chapter 102
Chapter 103
Chapter 104
Chapter 105
Chapter 106
Chapter 107
Chapter 108
Chapter 109
Chapter 110
Chapter 111
Chapter 112
Chapter 113
Chapter 114
Chapter 115
Chapter 116
Chapter 117
Chapter 118
Chapter 119
Chapter 120
Chapter 121
Chapter 122
Chapter 123
Chapter 124
Chapter 125
Chapter 126
Chapter 127
Chapter 128
Chapter 129
Chapter 130
Chapter 131
Chapter 132
Chapter 133
Chapter 134
Chapter 135
Chapter 136
Chapter 137
Chapter 138
Chapter 139
Chapter 140
Chapter 141
Chapter 142
Chapter 143
Chapter 144
Chapter 145
Chapter 146
Chapter 147
Chapter 148
Chapter 149
Chapter 150
Chapter 151
Chapter 152
Chapter 153
Chapter 154
Chapter 155
Chapter 156
Chapter 157
Chapter 158
Chapter 159
Chapter 160
Chapter 161
Chapter 162
Chapter 163
Chapter 164
Chapter 165
Chapter 166
Chapter 167
Chapter 168
Chapter 169
Chapter 170
Chapter 171
Chapter 172
Chapter 173
Chapter 174
Chapter 175
Chapter 176
Chapter 177
Chapter 178
Chapter 179
Chapter 180
Chapter 181
Chapter 182
Chapter 183
Chapter 184
Chapter 185
Chapter 186
Chapter 187
Chapter 188
Chapter 189
Chapter 190
Chapter 191
Chapter 192
Chapter 193
Chapter 194
Chapter 195
Chapter 196
Chapter 197
Chapter 198
Chapter 199
Chapter 200
Chapter 201
Chapter 202
Chapter 203
Chapter 204
Chapter 205
Chapter 206
Chapter 207
Chapter 208
Chapter 209
Chapter 210
Chapter 211
Chapter 212
Chapter 213
Chapter 214
Chapter 215
Chapter 216
Chapter 217
Chapter 218
Chapter 219
Chapter 220
Chapter 221
Chapter 222
Chapter 223
Chapter 224
Chapter 225
Chapter 226
Chapter 227
Chapter 228
Chapter 229
Chapter 230
Chapter 231
Chapter 232
Chapter 233
Chapter 234
Chapter 235
Chapter 236
Chapter 237
Chapter 238
Chapter 239
Chapter 240
Chapter 241
Chapter 242
Chapter 243
Chapter 244
Chapter 245
Chapter 246
Chapter 247
Chapter 248
Chapter 249
Chapter 250
Chapter 251
Chapter 252
Chapter 253
Chapter 254
Chapter 255
Chapter 256
Chapter 257
Chapter 258
Chapter 259
Chapter 260
Chapter 261
Chapter 262
Chapter 263
Chapter 264
Chapter 265
Chapter 266
Chapter 267
Chapter 268
Chapter 269
Chapter 270
Chapter 271
Chapter 272
Chapter 273
Chapter 274
Chapter 275
Chapter 276
Chapter 277
Chapter 278
Chapter 279
Chapter 280
Chapter 281
Chapter 282
Chapter 283
Chapter 284
Chapter 285
Chapter 286
Chapter 287
Chapter 288
Chapter 289
Chapter 290
Chapter 291
Chapter 292
Chapter 293
Chapter 294
Chapter 295
Chapter 296
Chapter 297
Chapter 298
Chapter 299
virāṭa parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
udyoga parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97
Chapter 98
Chapter 99
Chapter 100
Chapter 101
Chapter 102
Chapter 103
Chapter 104
Chapter 105
Chapter 106
Chapter 107
Chapter 108
Chapter 109
Chapter 110
Chapter 111
Chapter 112
Chapter 113
Chapter 114
Chapter 115
Chapter 116
Chapter 117
Chapter 118
Chapter 119
Chapter 120
Chapter 121
Chapter 122
Chapter 123
Chapter 124
Chapter 125
Chapter 126
Chapter 127
Chapter 128
Chapter 129
Chapter 130
Chapter 131
Chapter 132
Chapter 133
Chapter 134
Chapter 135
Chapter 136
Chapter 137
Chapter 138
Chapter 139
Chapter 140
Chapter 141
Chapter 142
Chapter 143
Chapter 144
Chapter 145
Chapter 146
Chapter 147
Chapter 148
Chapter 149
Chapter 150
Chapter 151
Chapter 152
Chapter 153
Chapter 154
Chapter 155
Chapter 156
Chapter 157
Chapter 158
Chapter 159
Chapter 160
Chapter 161
Chapter 162
Chapter 163
Chapter 164
Chapter 165
Chapter 166
Chapter 167
Chapter 168
Chapter 169
Chapter 170
Chapter 171
Chapter 172
Chapter 173
Chapter 174
Chapter 175
Chapter 176
Chapter 177
Chapter 178
Chapter 179
Chapter 180
Chapter 181
Chapter 182
Chapter 183
Chapter 184
Chapter 185
Chapter 186
Chapter 187
Chapter 188
Chapter 189
Chapter 190
Chapter 191
Chapter 192
Chapter 193
Chapter 194
Chapter 195
Chapter 196
Chapter 197
bhīṣma parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97
Chapter 98
Chapter 99
Chapter 100
Chapter 101
Chapter 102
Chapter 103
Chapter 104
Chapter 105
Chapter 106
Chapter 107
Chapter 108
Chapter 109
Chapter 110
Chapter 111
Chapter 112
Chapter 113
Chapter 114
Chapter 115
Chapter 116
Chapter 117
droṇa parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97
Chapter 98
Chapter 99
Chapter 100
Chapter 101
Chapter 102
Chapter 103
Chapter 104
Chapter 105
Chapter 106
Chapter 107
Chapter 108
Chapter 109
Chapter 110
Chapter 111
Chapter 112
Chapter 113
Chapter 114
Chapter 115
Chapter 116
Chapter 117
Chapter 118
Chapter 119
Chapter 120
Chapter 121
Chapter 122
Chapter 123
Chapter 124
Chapter 125
Chapter 126
Chapter 127
Chapter 128
Chapter 129
Chapter 130
Chapter 131
Chapter 132
Chapter 133
Chapter 134
Chapter 135
Chapter 136
Chapter 137
Chapter 138
Chapter 139
Chapter 140
Chapter 141
Chapter 142
Chapter 143
Chapter 144
Chapter 145
Chapter 146
Chapter 147
Chapter 148
Chapter 149
Chapter 150
Chapter 151
Chapter 152
Chapter 153
Chapter 154
Chapter 155
Chapter 156
Chapter 157
Chapter 158
Chapter 159
Chapter 160
Chapter 161
Chapter 162
Chapter 163
Chapter 164
Chapter 165
Chapter 166
Chapter 167
Chapter 168
Chapter 169
Chapter 170
Chapter 171
Chapter 172
Chapter 173
karṇa parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
śalya parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
sauptika parva
strī parva
śānti parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97
Chapter 98
Chapter 99
Chapter 100
Chapter 101
Chapter 102
Chapter 103
Chapter 104
Chapter 105
Chapter 106
Chapter 107
Chapter 108
Chapter 109
Chapter 110
Chapter 111
Chapter 112
Chapter 113
Chapter 114
Chapter 115
Chapter 116
Chapter 117
Chapter 118
Chapter 119
Chapter 120
Chapter 121
Chapter 122
Chapter 123
Chapter 124
Chapter 125
Chapter 126
Chapter 127
Chapter 128
Chapter 129
Chapter 130
Chapter 131
Chapter 132
Chapter 133
Chapter 134
Chapter 135
Chapter 136
Chapter 137
Chapter 138
Chapter 139
Chapter 140
Chapter 141
Chapter 142
Chapter 143
Chapter 144
Chapter 145
Chapter 146
Chapter 147
Chapter 148
Chapter 149
Chapter 150
Chapter 151
Chapter 152
Chapter 153
Chapter 154
Chapter 155
Chapter 156
Chapter 157
Chapter 158
Chapter 159
Chapter 160
Chapter 161
Chapter 162
Chapter 163
Chapter 164
Chapter 165
Chapter 166
Chapter 167
Chapter 168
Chapter 169
Chapter 170
Chapter 171
Chapter 172
Chapter 173
Chapter 174
Chapter 175
Chapter 176
Chapter 177
Chapter 178
Chapter 179
Chapter 180
Chapter 181
Chapter 182
Chapter 183
Chapter 184
Chapter 185
Chapter 186
Chapter 187
Chapter 188
Chapter 189
Chapter 190
Chapter 191
Chapter 192
Chapter 193
Chapter 194
Chapter 195
Chapter 196
Chapter 197
Chapter 198
Chapter 199
Chapter 200
Chapter 201
Chapter 202
Chapter 203
Chapter 204
Chapter 205
Chapter 206
Chapter 207
Chapter 208
Chapter 209
Chapter 210
Chapter 211
Chapter 212
Chapter 213
Chapter 214
Chapter 215
Chapter 216
Chapter 217
Chapter 218
Chapter 219
Chapter 220
Chapter 221
Chapter 222
Chapter 223
Chapter 224
Chapter 225
Chapter 226
Chapter 227
Chapter 228
Chapter 229
Chapter 230
Chapter 231
Chapter 232
Chapter 233
Chapter 234
Chapter 235
Chapter 236
Chapter 237
Chapter 238
Chapter 239
Chapter 240
Chapter 241
Chapter 242
Chapter 243
Chapter 244
Chapter 245
Chapter 246
Chapter 247
Chapter 248
Chapter 249
Chapter 250
Chapter 251
Chapter 252
Chapter 253
Chapter 254
Chapter 255
Chapter 256
Chapter 257
Chapter 258
Chapter 259
Chapter 260
Chapter 261
Chapter 262
Chapter 263
Chapter 264
Chapter 265
Chapter 266
Chapter 267
Chapter 268
Chapter 269
Chapter 270
Chapter 271
Chapter 272
Chapter 273
Chapter 274
Chapter 275
Chapter 276
Chapter 277
Chapter 278
Chapter 279
Chapter 280
Chapter 281
Chapter 282
Chapter 283
Chapter 284
Chapter 285
Chapter 286
Chapter 287
Chapter 288
Chapter 289
Chapter 290
Chapter 291
Chapter 292
Chapter 293
Chapter 294
Chapter 295
Chapter 296
Chapter 297
Chapter 298
Chapter 299
Chapter 300
Chapter 301
Chapter 302
Chapter 303
Chapter 304
Chapter 305
Chapter 306
Chapter 307
Chapter 308
Chapter 309
Chapter 310
Chapter 311
Chapter 312
Chapter 313
Chapter 314
Chapter 315
Chapter 316
Chapter 317
Chapter 318
Chapter 319
Chapter 320
Chapter 321
Chapter 322
Chapter 323
Chapter 324
Chapter 325
Chapter 326
Chapter 327
Chapter 328
Chapter 329
Chapter 330
Chapter 331
Chapter 332
Chapter 333
Chapter 334
Chapter 335
Chapter 336
Chapter 337
Chapter 338
Chapter 339
Chapter 340
Chapter 341
Chapter 342
Chapter 343
Chapter 344
Chapter 345
Chapter 346
Chapter 347
Chapter 348
Chapter 349
Chapter 350
Chapter 351
Chapter 352
Chapter 353
anuśāsana parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97
Chapter 98
Chapter 99
Chapter 100
Chapter 101
Chapter 102
Chapter 103
Chapter 104
Chapter 105
Chapter 106
Chapter 107
Chapter 108
Chapter 109
Chapter 110
Chapter 111
Chapter 112
Chapter 113
Chapter 114
Chapter 115
Chapter 116
Chapter 117
Chapter 118
Chapter 119
Chapter 120
Chapter 121
Chapter 122
Chapter 123
Chapter 124
Chapter 125
Chapter 126
Chapter 127
Chapter 128
Chapter 129
Chapter 130
Chapter 131
Chapter 132
Chapter 133
Chapter 134
Chapter 135
Chapter 136
Chapter 137
Chapter 138
Chapter 139
Chapter 140
Chapter 141
Chapter 142
Chapter 143
Chapter 144
Chapter 145
Chapter 146
Chapter 147
Chapter 148
Chapter 149
Chapter 150
Chapter 151
Chapter 152
Chapter 153
Chapter 154
aśvamedhika parva (current book)
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56 (current chapter)
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
āśramavāsika parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47