Skip to content
אתר זה לא תומך בגרסאות ישנות של אינטרנט אקספלורר
מומלץ להשתמש בדפדפן גוגל כרום או פיירפוקס מוזילה
(או באינטרנט אקספלורר / edge עדכני)
Enjoy Learning Sanskrit tips, tools, resources and more...

महाभारतः       mahābhārataḥ - book-18, chapter-1

Use the following checkboxes to set the display options for this chapter (You can also control the display of each verse separately):
what would you like to see in each verse:
जनमेजय उवाच ।
स्वर्गं त्रिविष्टपं प्राप्य मम पूर्वपितामहाः ।
पाण्डवा धार्तराष्ट्राश्च कानि स्थानानि भेजिरे ॥१॥
1. janamejaya uvāca ,
svargaṁ triviṣṭapaṁ prāpya mama pūrvapitāmahāḥ ,
pāṇḍavā dhārtarāṣṭrāśca kāni sthānāni bhejire.
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं सर्वविच्चासि मे मतः ।
महर्षिणाभ्यनुज्ञातो व्यासेनाद्भुतकर्मणा ॥२॥
2. etadicchāmyahaṁ śrotuṁ sarvaviccāsi me mataḥ ,
maharṣiṇābhyanujñāto vyāsenādbhutakarmaṇā.
वैशंपायन उवाच ।
स्वर्गं त्रिविष्टपं प्राप्य तव पूर्वपितामहाः ।
युधिष्ठिरप्रभृतयो यदकुर्वत तच्छृणु ॥३॥
3. vaiśaṁpāyana uvāca ,
svargaṁ triviṣṭapaṁ prāpya tava pūrvapitāmahāḥ ,
yudhiṣṭhiraprabhṛtayo yadakurvata tacchṛṇu.
स्वर्गं त्रिविष्टपं प्राप्य धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
दुर्योधनं श्रिया जुष्टं ददर्शासीनमासने ॥४॥
4. svargaṁ triviṣṭapaṁ prāpya dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ ,
duryodhanaṁ śriyā juṣṭaṁ dadarśāsīnamāsane.
भ्राजमानमिवादित्यं वीरलक्ष्म्याभिसंवृतम् ।
देवैर्भ्राजिष्णुभिः साध्यैः सहितं पुण्यकर्मभिः ॥५॥
5. bhrājamānamivādityaṁ vīralakṣmyābhisaṁvṛtam ,
devairbhrājiṣṇubhiḥ sādhyaiḥ sahitaṁ puṇyakarmabhiḥ.
ततो युधिष्ठिरो दृष्ट्वा दुर्योधनममर्षितः ।
सहसा संनिवृत्तोऽभूच्छ्रियं दृष्ट्वा सुयोधने ॥६॥
6. tato yudhiṣṭhiro dṛṣṭvā duryodhanamamarṣitaḥ ,
sahasā saṁnivṛtto'bhūcchriyaṁ dṛṣṭvā suyodhane.
ब्रुवन्नुच्चैर्वचस्तान्वै नाहं दुर्योधनेन वै ।
सहितः कामये लोकाँल्लुब्धेनादीर्घदर्शिना ॥७॥
7. bruvannuccairvacastānvai nāhaṁ duryodhanena vai ,
sahitaḥ kāmaye lokāँllubdhenādīrghadarśinā.
यत्कृते पृथिवी सर्वा सुहृदो बान्धवास्तथा ।
हतास्माभिः प्रसह्याजौ क्लिष्टैः पूर्वं महावने ॥८॥
8. yatkṛte pṛthivī sarvā suhṛdo bāndhavāstathā ,
hatāsmābhiḥ prasahyājau kliṣṭaiḥ pūrvaṁ mahāvane.
द्रौपदी च सभामध्ये पाञ्चाली धर्मचारिणी ।
परिक्लिष्टानवद्याङ्गी पत्नी नो गुरुसंनिधौ ॥९॥
9. draupadī ca sabhāmadhye pāñcālī dharmacāriṇī ,
parikliṣṭānavadyāṅgī patnī no gurusaṁnidhau.
स्वस्ति देवा न मे कामः सुयोधनमुदीक्षितुम् ।
तत्राहं गन्तुमिच्छामि यत्र ते भ्रातरो मम ॥१०॥
10. svasti devā na me kāmaḥ suyodhanamudīkṣitum ,
tatrāhaṁ gantumicchāmi yatra te bhrātaro mama.
मैवमित्यब्रवीत्तं तु नारदः प्रहसन्निव ।
स्वर्गे निवासो राजेन्द्र विरुद्धं चापि नश्यति ॥११॥
11. maivamityabravīttaṁ tu nāradaḥ prahasanniva ,
svarge nivāso rājendra viruddhaṁ cāpi naśyati.
युधिष्ठिर महाबाहो मैवं वोचः कथंचन ।
दुर्योधनं प्रति नृपं शृणु चेदं वचो मम ॥१२॥
12. yudhiṣṭhira mahābāho maivaṁ vocaḥ kathaṁcana ,
duryodhanaṁ prati nṛpaṁ śṛṇu cedaṁ vaco mama.
एष दुर्योधनो राजा पूज्यते त्रिदशैः सह ।
सद्भिश्च राजप्रवरैर्य इमे स्वर्गवासिनः ॥१३॥
13. eṣa duryodhano rājā pūjyate tridaśaiḥ saha ,
sadbhiśca rājapravarairya ime svargavāsinaḥ.
वीरलोकगतिं प्राप्तो युद्धे हुत्वात्मनस्तनुम् ।
यूयं सर्वे सुरसमा येन युद्धे समासिताः ॥१४॥
14. vīralokagatiṁ prāpto yuddhe hutvātmanastanum ,
yūyaṁ sarve surasamā yena yuddhe samāsitāḥ.
स एष क्षत्रधर्मेण स्थानमेतदवाप्तवान् ।
भये महति योऽभीतो बभूव पृथिवीपतिः ॥१५॥
15. sa eṣa kṣatradharmeṇa sthānametadavāptavān ,
bhaye mahati yo'bhīto babhūva pṛthivīpatiḥ.
न तन्मनसि कर्तव्यं पुत्र यद्द्यूतकारितम् ।
द्रौपद्याश्च परिक्लेशं न चिन्तयितुमर्हसि ॥१६॥
16. na tanmanasi kartavyaṁ putra yaddyūtakāritam ,
draupadyāśca parikleśaṁ na cintayitumarhasi.
ये चान्येऽपि परिक्लेशा युष्माकं द्यूतकारिताः ।
संग्रामेष्वथ वान्यत्र न तान्संस्मर्तुमर्हसि ॥१७॥
17. ye cānye'pi parikleśā yuṣmākaṁ dyūtakāritāḥ ,
saṁgrāmeṣvatha vānyatra na tānsaṁsmartumarhasi.
समागच्छ यथान्यायं राज्ञा दुर्योधनेन वै ।
स्वर्गोऽयं नेह वैराणि भवन्ति मनुजाधिप ॥१८॥
18. samāgaccha yathānyāyaṁ rājñā duryodhanena vai ,
svargo'yaṁ neha vairāṇi bhavanti manujādhipa.
नारदेनैवमुक्तस्तु कुरुराजो युधिष्ठिरः ।
भ्रातॄन्पप्रच्छ मेधावी वाक्यमेतदुवाच ह ॥१९॥
19. nāradenaivamuktastu kururājo yudhiṣṭhiraḥ ,
bhrātṝnpapraccha medhāvī vākyametaduvāca ha.
यदि दुर्योधनस्यैते वीरलोकाः सनातनाः ।
अधर्मज्ञस्य पापस्य पृथिवीसुहृदद्रुहः ॥२०॥
20. yadi duryodhanasyaite vīralokāḥ sanātanāḥ ,
adharmajñasya pāpasya pṛthivīsuhṛdadruhaḥ.
यत्कृते पृथिवी नष्टा सहया सरथद्विपा ।
वयं च मन्युना दग्धा वैरं प्रतिचिकीर्षवः ॥२१॥
21. yatkṛte pṛthivī naṣṭā sahayā sarathadvipā ,
vayaṁ ca manyunā dagdhā vairaṁ praticikīrṣavaḥ.
ये ते वीरा महात्मानो भ्रातरो मे महाव्रताः ।
सत्यप्रतिज्ञा लोकस्य शूरा वै सत्यवादिनः ॥२२॥
22. ye te vīrā mahātmāno bhrātaro me mahāvratāḥ ,
satyapratijñā lokasya śūrā vai satyavādinaḥ.
तेषामिदानीं के लोका द्रष्टुमिच्छामि तानहम् ।
कर्णं चैव महात्मानं कौन्तेयं सत्यसंगरम् ॥२३॥
23. teṣāmidānīṁ ke lokā draṣṭumicchāmi tānaham ,
karṇaṁ caiva mahātmānaṁ kaunteyaṁ satyasaṁgaram.
धृष्टद्युम्नं सात्यकिं च धृष्टद्युम्नस्य चात्मजान् ।
ये च शस्त्रैर्वधं प्राप्ताः क्षत्रधर्मेण पार्थिवाः ॥२४॥
24. dhṛṣṭadyumnaṁ sātyakiṁ ca dhṛṣṭadyumnasya cātmajān ,
ye ca śastrairvadhaṁ prāptāḥ kṣatradharmeṇa pārthivāḥ.
क्व नु ते पार्थिवा ब्रह्मन्नैतान्पश्यामि नारद ।
विराटद्रुपदौ चैव धृष्टकेतुमुखांश्च तान् ॥२५॥
25. kva nu te pārthivā brahmannaitānpaśyāmi nārada ,
virāṭadrupadau caiva dhṛṣṭaketumukhāṁśca tān.
शिखण्डिनं च पाञ्चाल्यं द्रौपदेयांश्च सर्वशः ।
अभिमन्युं च दुर्धर्षं द्रष्टुमिच्छामि नारद ॥२६॥
26. śikhaṇḍinaṁ ca pāñcālyaṁ draupadeyāṁśca sarvaśaḥ ,
abhimanyuṁ ca durdharṣaṁ draṣṭumicchāmi nārada.