Skip to content
אתר זה לא תומך בגרסאות ישנות של אינטרנט אקספלורר
מומלץ להשתמש בדפדפן גוגל כרום או פיירפוקס מוזילה
(או באינטרנט אקספלורר / edge עדכני)
Enjoy Learning Sanskrit tips, tools, resources and more...

महाभारतः       mahābhārataḥ - book-5, chapter-79

Use the following checkboxes to set the display options for this chapter (You can also control the display of each verse separately):
what would you like to see in each verse:
सहदेव उवाच ।
यदेतत्कथितं राज्ञा धर्म एष सनातनः ।
यथा तु युद्धमेव स्यात्तथा कार्यमरिंदम ॥१॥
1. sahadeva uvāca ,
yadetatkathitaṁ rājñā dharma eṣa sanātanaḥ ,
yathā tu yuddhameva syāttathā kāryamariṁdama.
1. sahadevaḥ uvāca | yat etat kathitam rājñā dharmaḥ eṣa
sanātanaḥ | yathā tu yuddham eva syāt tathā kāryam arim-dama
1. Sahadeva said: "What the king has stated is indeed this eternal (dharma). But, O subduer of enemies, action must be taken such that only war remains as the outcome."
यदि प्रशममिच्छेयुः कुरवः पाण्डवैः सह ।
तथापि युद्धं दाशार्ह योजयेथाः सहैव तैः ॥२॥
2. yadi praśamamiccheyuḥ kuravaḥ pāṇḍavaiḥ saha ,
tathāpi yuddhaṁ dāśārha yojayethāḥ sahaiva taiḥ.
2. yadi praśamam iccheyuḥ kuravaḥ pāṇḍavaiḥ saha
tathā api yuddham dāśārha yojayethāḥ saha eva taiḥ
2. O Dāśārha (Kṛṣṇa), even if the Kurus were to desire peace with the Pāṇḍavas, you should nevertheless incite a war with them.
कथं नु दृष्ट्वा पाञ्चालीं तथा क्लिष्टां सभागताम् ।
अवधेन प्रशाम्येत मम मन्युः सुयोधने ॥३॥
3. kathaṁ nu dṛṣṭvā pāñcālīṁ tathā kliṣṭāṁ sabhāgatām ,
avadhena praśāmyeta mama manyuḥ suyodhane.
3. katham nu dṛṣṭvā pāñcālīm tathā kliṣṭām sabhāgatām
avadhena praśāmyeta mama manyuḥ suyodhane
3. How, indeed, could my wrath be quelled towards Suyodhana without his demise, after seeing Pāñcālī (Draupadī) so distressed and dragged into the assembly?
यदि भीमार्जुनौ कृष्ण धर्मराजश्च धार्मिकः ।
धर्ममुत्सृज्य तेनाहं योद्धुमिच्छामि संयुगे ॥४॥
4. yadi bhīmārjunau kṛṣṇa dharmarājaśca dhārmikaḥ ,
dharmamutsṛjya tenāhaṁ yoddhumicchāmi saṁyuge.
4. yadi bhīmārjunau kṛṣṇa dharmarājaḥ ca dhārmikaḥ
dharmam utsṛjya tena aham yoddhum icchāmi saṃyuge
4. O Kṛṣṇa, even if Bhīma and Arjuna, and the righteous (dhārmika) King Yudhiṣṭhira (Dharmarāja), adhere to their principles (dharma), I myself desire to fight in battle against him, even if it means abandoning all principles (dharma).
सात्यकिरुवाच ।
सत्यमाह महाबाहो सहदेवो महामतिः ।
दुर्योधनवधे शान्तिस्तस्य कोपस्य मे भवेत् ॥५॥
5. sātyakiruvāca ,
satyamāha mahābāho sahadevo mahāmatiḥ ,
duryodhanavadhe śāntistasya kopasya me bhavet.
5. sātyakiḥ uvāca satyam āha mahābāho sahadevaḥ mahāmatiḥ
duryodhanavadhe śāntiḥ tasya kopasya me bhavet
5. Sātyaki said: 'O mighty-armed one, the greatly intelligent Sahadeva speaks the truth. My anger will find cessation only with the slaying of Duryodhana.'
जानासि हि यथा दृष्ट्वा चीराजिनधरान्वने ।
तवापि मन्युरुद्भूतो दुःखितान्प्रेक्ष्य पाण्डवान् ॥६॥
6. jānāsi hi yathā dṛṣṭvā cīrājinadharānvane ,
tavāpi manyurudbhūto duḥkhitānprekṣya pāṇḍavān.
6. jānāsi hi yathā dṛṣṭvā cīrājina-dharān vane tava
api manyuḥ udbhūtaḥ duḥkhitān prekṣya pāṇḍavān
6. Indeed, you know how, upon seeing the Pāṇḍavas in the forest, distressed and clad in bark garments and deerskins, anger arose even within you.
तस्मान्माद्रीसुतः शूरो यदाह पुरुषर्षभः ।
वचनं सर्वयोधानां तन्मतं पुरुषोत्तम ॥७॥
7. tasmānmādrīsutaḥ śūro yadāha puruṣarṣabhaḥ ,
vacanaṁ sarvayodhānāṁ tanmataṁ puruṣottama.
7. tasmāt mādrīsutaḥ śūraḥ yat āha puruṣa-ṛṣabhaḥ
vacanam sarva-yodhānām tat matam puruṣottama
7. Therefore, O best among men (puruṣarṣabha), what the brave son of Mādrī said is the consensus among all warriors, O supreme person (puruṣottama)!
वैशंपायन उवाच ।
एवं वदति वाक्यं तु युयुधाने महामतौ ।
सुभीमः सिंहनादोऽभूद्योधानां तत्र सर्वशः ॥८॥
8. vaiśaṁpāyana uvāca ,
evaṁ vadati vākyaṁ tu yuyudhāne mahāmatau ,
subhīmaḥ siṁhanādo'bhūdyodhānāṁ tatra sarvaśaḥ.
8. vaiśaṃpāyanaḥ uvāca evam vadati vākyam tu yuyudhāne mahā-matāu
su-bhīmaḥ siṃha-nādaḥ abhūt yodhānām tatra sarvaśaḥ
8. Vaiśaṃpāyana said: As the great-minded Yuyudhāna was speaking thus, a mighty lion's roar (siṃhanāda) erupted from all the warriors present there.
सर्वे हि सर्वतो वीरास्तद्वचः प्रत्यपूजयन् ।
साधु साध्विति शैनेयं हर्षयन्तो युयुत्सवः ॥९॥
9. sarve hi sarvato vīrāstadvacaḥ pratyapūjayan ,
sādhu sādhviti śaineyaṁ harṣayanto yuyutsavaḥ.
9. sarve hi sarvataḥ vīrāḥ tat vacaḥ prati apūjayan
sādhu sādhu iti śaineyam harṣayantaḥ yuyutsavaḥ
9. Indeed, all the heroes, eager for battle (yuyutsavaḥ), acclaimed his words from all directions, saying "Excellent! Excellent!" and thereby gladdened Śaineya.