महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-15, chapter-17
वैशंपायन उवाच ।
व्युषितायां रजन्यां तु धृतराष्ट्रोऽम्बिकासुतः ।
विदुरं प्रेषयामास युधिष्ठिरनिवेशनम् ॥१॥
व्युषितायां रजन्यां तु धृतराष्ट्रोऽम्बिकासुतः ।
विदुरं प्रेषयामास युधिष्ठिरनिवेशनम् ॥१॥
1. vaiśaṁpāyana uvāca ,
vyuṣitāyāṁ rajanyāṁ tu dhṛtarāṣṭro'mbikāsutaḥ ,
viduraṁ preṣayāmāsa yudhiṣṭhiraniveśanam.
vyuṣitāyāṁ rajanyāṁ tu dhṛtarāṣṭro'mbikāsutaḥ ,
viduraṁ preṣayāmāsa yudhiṣṭhiraniveśanam.
1.
vaiśampāyanaḥ uvāca vyuṣitāyām rajanyām tu dhṛtarāṣṭraḥ
ambikāsutaḥ viduram preṣayāmāsa yudhiṣṭhiraniveśanam
ambikāsutaḥ viduram preṣayāmāsa yudhiṣṭhiraniveśanam
1.
Vaiśampāyana said: When the night had fully dawned, Dhṛtarāṣṭra, the son of Ambikā, then sent Vidura to Yudhiṣṭhira's residence.
स गत्वा राजवचनादुवाचाच्युतमीश्वरम् ।
युधिष्ठिरं महातेजाः सर्वबुद्धिमतां वरः ॥२॥
युधिष्ठिरं महातेजाः सर्वबुद्धिमतां वरः ॥२॥
2. sa gatvā rājavacanāduvācācyutamīśvaram ,
yudhiṣṭhiraṁ mahātejāḥ sarvabuddhimatāṁ varaḥ.
yudhiṣṭhiraṁ mahātejāḥ sarvabuddhimatāṁ varaḥ.
2.
sa gatvā rājavacanāt uvāca acyutam īśvaram
yudhiṣṭhiram mahātejāḥ sarvabuddhimatām varaḥ
yudhiṣṭhiram mahātejāḥ sarvabuddhimatām varaḥ
2.
sa mahātejāḥ sarvabuddhimatām varaḥ rājavacanāt gatvā acyutam īśvaram yudhiṣṭhiram uvāca.
2.
Having gone by the king's command, that greatly effulgent one, the foremost among all intelligent people, spoke to the infallible (acyuta) lord Yudhiṣṭhira.
धृतराष्ट्रो महाराज वनवासाय दीक्षितः ।
गमिष्यति वनं राजन्कार्त्तिकीमागतामिमाम् ॥३॥
गमिष्यति वनं राजन्कार्त्तिकीमागतामिमाम् ॥३॥
3. dhṛtarāṣṭro mahārāja vanavāsāya dīkṣitaḥ ,
gamiṣyati vanaṁ rājankārttikīmāgatāmimām.
gamiṣyati vanaṁ rājankārttikīmāgatāmimām.
3.
dhṛtarāṣṭraḥ mahārāja vanavāsāya dīkṣitaḥ
gamiṣyati vanam rājan kārttikīm āgatām imām
gamiṣyati vanam rājan kārttikīm āgatām imām
3.
mahārāja rājan,
dhṛtarāṣṭraḥ vanavāsāya dīkṣitaḥ asti.
(saḥ) imām āgatām kārttikīm vanam gamiṣyati.
dhṛtarāṣṭraḥ vanavāsāya dīkṣitaḥ asti.
(saḥ) imām āgatām kārttikīm vanam gamiṣyati.
3.
King Dhṛtarāṣṭra, O great king, has committed himself to forest-dwelling (vanavāsa). He will go to the forest this coming month of Kārttika.
स त्वा कुरुकुलश्रेष्ठ किंचिदर्थमभीप्सति ।
श्राद्धमिच्छति दातुं स गाङ्गेयस्य महात्मनः ॥४॥
श्राद्धमिच्छति दातुं स गाङ्गेयस्य महात्मनः ॥४॥
4. sa tvā kurukulaśreṣṭha kiṁcidarthamabhīpsati ,
śrāddhamicchati dātuṁ sa gāṅgeyasya mahātmanaḥ.
śrāddhamicchati dātuṁ sa gāṅgeyasya mahātmanaḥ.
4.
sa tvā kurukulaśreṣṭha kiñcit artham abhīpsati
śrāddham icchati dātum sa gāṅgeyasya mahātmanaḥ
śrāddham icchati dātum sa gāṅgeyasya mahātmanaḥ
4.
kurukulaśreṣṭha,
saḥ tvā kiñcit artham abhīpsati.
saḥ mahātmanaḥ gāṅgeyasya śrāddham dātum icchati.
saḥ tvā kiñcit artham abhīpsati.
saḥ mahātmanaḥ gāṅgeyasya śrāddham dātum icchati.
4.
He (Dhṛtarāṣṭra), O best of the Kuru dynasty, desires something from you. He wishes to perform the ancestral offering (śrāddha) for the great-souled Gaṅgeya (Bhīṣma).
द्रोणस्य सोमदत्तस्य बाह्लीकस्य च धीमतः ।
पुत्राणां चैव सर्वेषां ये चास्य सुहृदो हताः ।
यदि चाभ्यनुजानीषे सैन्धवापसदस्य च ॥५॥
पुत्राणां चैव सर्वेषां ये चास्य सुहृदो हताः ।
यदि चाभ्यनुजानीषे सैन्धवापसदस्य च ॥५॥
5. droṇasya somadattasya bāhlīkasya ca dhīmataḥ ,
putrāṇāṁ caiva sarveṣāṁ ye cāsya suhṛdo hatāḥ ,
yadi cābhyanujānīṣe saindhavāpasadasya ca.
putrāṇāṁ caiva sarveṣāṁ ye cāsya suhṛdo hatāḥ ,
yadi cābhyanujānīṣe saindhavāpasadasya ca.
5.
droṇasya somadattasya bāhlīkasya ca
dhīmataḥ putrāṇām ca eva sarveṣām
ye ca asya suhṛdaḥ hatāḥ yadi ca
abhyanujānīṣe saindhavāpasadasya ca
dhīmataḥ putrāṇām ca eva sarveṣām
ye ca asya suhṛdaḥ hatāḥ yadi ca
abhyanujānīṣe saindhavāpasadasya ca
5.
(saḥ) droṇasya,
somadattasya,
dhīmataḥ bāhlīkasya ca,
sarveṣām putrāṇām ca eva,
ye ca asya hatāḥ suhṛdaḥ (teṣām),
saindhavāpasadasya ca (śrāddham dātum icchati) yadi ca (tvam) abhyanujānīṣe.
somadattasya,
dhīmataḥ bāhlīkasya ca,
sarveṣām putrāṇām ca eva,
ye ca asya hatāḥ suhṛdaḥ (teṣām),
saindhavāpasadasya ca (śrāddham dātum icchati) yadi ca (tvam) abhyanujānīṣe.
5.
And for Droṇa, Somadatta, and the wise Bāhlīka, and indeed for all his (Dhṛtarāṣṭra's) sons, and for those friends of his who were killed. Also, if you permit, for that wretch Saṃdhavāpasada (Jayadratha).
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं विदुरस्य युधिष्ठिरः ।
हृष्टः संपूजयामास गुडाकेशश्च पाण्डवः ॥६॥
हृष्टः संपूजयामास गुडाकेशश्च पाण्डवः ॥६॥
6. etacchrutvā tu vacanaṁ vidurasya yudhiṣṭhiraḥ ,
hṛṣṭaḥ saṁpūjayāmāsa guḍākeśaśca pāṇḍavaḥ.
hṛṣṭaḥ saṁpūjayāmāsa guḍākeśaśca pāṇḍavaḥ.
6.
etat śrutvā tu vacanam vidurasya yudhiṣṭhiraḥ
hṛṣṭaḥ saṃpūjayāmāsa guḍākeśaḥ ca pāṇḍavaḥ
hṛṣṭaḥ saṃpūjayāmāsa guḍākeśaḥ ca pāṇḍavaḥ
6.
Upon hearing these words of Vidura, Yudhishthira became delighted and honored him. Gudakesha (guḍākeśa), the Pandava, also honored him.
न तु भीमो दृढक्रोधस्तद्वचो जगृहे तदा ।
विदुरस्य महातेजा दुर्योधनकृतं स्मरन् ॥७॥
विदुरस्य महातेजा दुर्योधनकृतं स्मरन् ॥७॥
7. na tu bhīmo dṛḍhakrodhastadvaco jagṛhe tadā ,
vidurasya mahātejā duryodhanakṛtaṁ smaran.
vidurasya mahātejā duryodhanakṛtaṁ smaran.
7.
na tu bhīmaḥ dṛḍhakrodhaḥ tat vacas jagṛhe tadā
vidurasya mahātejāḥ duryodhanakṛtam smaran
vidurasya mahātejāḥ duryodhanakṛtam smaran
7.
However, the highly energetic Bhima, whose anger was resolute, did not accept Vidura's words at that time, as he was remembering the wrongs done by Duryodhana.
अभिप्रायं विदित्वा तु भीमसेनस्य फल्गुनः ।
किरीटी किंचिदानम्य भीमं वचनमब्रवीत् ॥८॥
किरीटी किंचिदानम्य भीमं वचनमब्रवीत् ॥८॥
8. abhiprāyaṁ viditvā tu bhīmasenasya phalgunaḥ ,
kirīṭī kiṁcidānamya bhīmaṁ vacanamabravīt.
kirīṭī kiṁcidānamya bhīmaṁ vacanamabravīt.
8.
abhiprāyam viditvā tu bhīmasenasya phalgunah
kirīṭī kiñcit ānamya bhīmam vacanam abravīt
kirīṭī kiñcit ānamya bhīmam vacanam abravīt
8.
However, Phalguna (Arjuna), understanding Bhimasena's intention, as Kiriti (kirīṭī) bowed slightly and spoke these words to Bhima.
भीम राजा पिता वृद्धो वनवासाय दीक्षितः ।
दातुमिच्छति सर्वेषां सुहृदामौर्ध्वदेहिकम् ॥९॥
दातुमिच्छति सर्वेषां सुहृदामौर्ध्वदेहिकम् ॥९॥
9. bhīma rājā pitā vṛddho vanavāsāya dīkṣitaḥ ,
dātumicchati sarveṣāṁ suhṛdāmaurdhvadehikam.
dātumicchati sarveṣāṁ suhṛdāmaurdhvadehikam.
9.
bhīma rājā pitā vṛddhaḥ vanavāsāya dīkṣitaḥ
dātum icchati sarveṣām suhṛdām aurdhvadehikaṃ
dātum icchati sarveṣām suhṛdām aurdhvadehikaṃ
9.
Bhima, the aged King, our father, has been initiated into the vow of forest dwelling. He desires to give spiritual offerings for the welfare of all his friends (aurdhvadehika).
भवता निर्जितं वित्तं दातुमिच्छति कौरवः ।
भीष्मादीनां महाबाहो तदनुज्ञातुमर्हसि ॥१०॥
भीष्मादीनां महाबाहो तदनुज्ञातुमर्हसि ॥१०॥
10. bhavatā nirjitaṁ vittaṁ dātumicchati kauravaḥ ,
bhīṣmādīnāṁ mahābāho tadanujñātumarhasi.
bhīṣmādīnāṁ mahābāho tadanujñātumarhasi.
10.
bhavatā nirjitam vittam dātum icchati kauravaḥ
bhīṣmādīnām mahābāho tat anujñātum arhasi
bhīṣmādīnām mahābāho tat anujñātum arhasi
10.
महाबाहो कौरवः भवता निर्जितम् वित्तम् भीष्मादीनाम्
दातुम् इच्छति तत् अनुज्ञातुम् अर्हसि
दातुम् इच्छति तत् अनुज्ञातुम् अर्हसि
10.
O mighty-armed one, the Kaurava (Dhṛtarāṣṭra) desires to give away the wealth that you conquered, dedicating it to Bhīṣma and others. You ought to permit this.
दिष्ट्या त्वद्य महाबाहो धृतराष्ट्रः प्रयाचति ।
याचितो यः पुरास्माभिः पश्य कालस्य पर्ययम् ॥११॥
याचितो यः पुरास्माभिः पश्य कालस्य पर्ययम् ॥११॥
11. diṣṭyā tvadya mahābāho dhṛtarāṣṭraḥ prayācati ,
yācito yaḥ purāsmābhiḥ paśya kālasya paryayam.
yācito yaḥ purāsmābhiḥ paśya kālasya paryayam.
11.
diṣṭyā tu adya mahābāho dhṛtarāṣṭraḥ prayācati
yācitaḥ yaḥ purā asmābhiḥ paśya kālasya paryayam
yācitaḥ yaḥ purā asmābhiḥ paśya kālasya paryayam
11.
महाबाहो दिष्ट्या तु अद्य धृतराष्ट्रः प्रयाचति यः
पुरा अस्माभिः याचितः (अभूत्) कालस्य पर्ययम् पश्य
पुरा अस्माभिः याचितः (अभूत्) कालस्य पर्ययम् पश्य
11.
O mighty-armed one, it is fortunate indeed that today Dhṛtarāṣṭra is requesting what we formerly begged from him. See the vicissitudes of time!
योऽसौ पृथिव्याः कृत्स्नाया भर्ता भूत्वा नराधिपः ।
परैर्विनिहतापत्यो वनं गन्तुमभीप्सति ॥१२॥
परैर्विनिहतापत्यो वनं गन्तुमभीप्सति ॥१२॥
12. yo'sau pṛthivyāḥ kṛtsnāyā bhartā bhūtvā narādhipaḥ ,
parairvinihatāpatyo vanaṁ gantumabhīpsati.
parairvinihatāpatyo vanaṁ gantumabhīpsati.
12.
yaḥ asau pṛthivyāḥ kṛtsnāyāḥ bhartā bhūtvā narādhipaḥ
paraiḥ vinihatāpatyaḥ vanam gantum abhīpsati
paraiḥ vinihatāpatyaḥ vanam gantum abhīpsati
12.
यः असौ कृत्स्नायाः पृथिव्याः नराधिपः भर्ता
भूत्वा परैः विनिहतापत्यः वनम् गन्तुम् अभीप्सति
भूत्वा परैः विनिहतापत्यः वनम् गन्तुम् अभीप्सति
12.
He who, having been the ruler of the entire earth, a king whose children were slain by his enemies, now desires to go to the forest.
मा तेऽन्यत्पुरुषव्याघ्र दानाद्भवतु दर्शनम् ।
अयशस्यमतोऽन्यत्स्यादधर्म्यं च महाभुज ॥१३॥
अयशस्यमतोऽन्यत्स्यादधर्म्यं च महाभुज ॥१३॥
13. mā te'nyatpuruṣavyāghra dānādbhavatu darśanam ,
ayaśasyamato'nyatsyādadharmyaṁ ca mahābhuja.
ayaśasyamato'nyatsyādadharmyaṁ ca mahābhuja.
13.
mā te anyat puruṣavyāghra dānāt bhavatu darśanam
ayaśasyam ataḥ anyat syāt adharmyam ca mahābhuja
ayaśasyam ataḥ anyat syāt adharmyam ca mahābhuja
13.
पुरुषव्याघ्र महाभुज ते दानात् अन्यत् दर्शनम्
मा भवतु अतः अन्यत् अयशस्यम् च अधर्म्यम् स्यात्
मा भवतु अतः अन्यत् अयशस्यम् च अधर्म्यम् स्यात्
13.
O tiger among men, let no purpose for you be other than giving (dāna). O mighty-armed one, anything else than this would be inglorious and unrighteous (adharma).
राजानमुपतिष्ठस्व ज्येष्ठं भ्रातरमीश्वरम् ।
अर्हस्त्वमसि दातुं वै नादातुं भरतर्षभ ।
एवं ब्रुवाणं कौन्तेयं धर्मराजोऽभ्यपूजयत् ॥१४॥
अर्हस्त्वमसि दातुं वै नादातुं भरतर्षभ ।
एवं ब्रुवाणं कौन्तेयं धर्मराजोऽभ्यपूजयत् ॥१४॥
14. rājānamupatiṣṭhasva jyeṣṭhaṁ bhrātaramīśvaram ,
arhastvamasi dātuṁ vai nādātuṁ bharatarṣabha ,
evaṁ bruvāṇaṁ kaunteyaṁ dharmarājo'bhyapūjayat.
arhastvamasi dātuṁ vai nādātuṁ bharatarṣabha ,
evaṁ bruvāṇaṁ kaunteyaṁ dharmarājo'bhyapūjayat.
14.
rājānam upatiṣṭhasva jyeṣṭham bhrātaram
īśvaram arhaḥ tvam asi dātum vai
na adātum bharatarṣabha evam bruvāṇam
kaunteyam dharmarājaḥ abhyapūjayat
īśvaram arhaḥ tvam asi dātum vai
na adātum bharatarṣabha evam bruvāṇam
kaunteyam dharmarājaḥ abhyapūjayat
14.
bharatarṣabha,
tvam rājānam jyeṣṭham bhrātaram īśvaram upatiṣṭhasva tvam vai dātum arhaḥ asi na adātum dharmarājaḥ evam bruvāṇam kaunteyam abhyapūjayat
tvam rājānam jyeṣṭham bhrātaram īśvaram upatiṣṭhasva tvam vai dātum arhaḥ asi na adātum dharmarājaḥ evam bruvāṇam kaunteyam abhyapūjayat
14.
O King, fulfill your role as the elder brother and master. Indeed, O best among the Bharatas, you are worthy to give, not to hold back from giving. Having heard Kunti's son (Arjuna) speak thus, Yudhishthira (the king of dharma) honored him.
भीमसेनस्तु सक्रोधः प्रोवाचेदं वचस्तदा ।
वयं भीष्मस्य कुर्मेह प्रेतकार्याणि फल्गुन ॥१५॥
वयं भीष्मस्य कुर्मेह प्रेतकार्याणि फल्गुन ॥१५॥
15. bhīmasenastu sakrodhaḥ provācedaṁ vacastadā ,
vayaṁ bhīṣmasya kurmeha pretakāryāṇi phalguna.
vayaṁ bhīṣmasya kurmeha pretakāryāṇi phalguna.
15.
bhīmasenaḥ tu sa-krodhaḥ provāca idam vacaḥ tadā
vayam bhīṣmasya kurmaḥ iha pretakāryāṇi phālguna
vayam bhīṣmasya kurmaḥ iha pretakāryāṇi phālguna
15.
tu sa-krodhaḥ bhīmasenaḥ tadā idam vacaḥ provāca phālguna,
vayam iha bhīṣmasya pretakāryāṇi kurmaḥ
vayam iha bhīṣmasya pretakāryāṇi kurmaḥ
15.
But Bhimasena, filled with anger, then spoke these words: 'Here and now, O Arjuna, we should perform the rites for the deceased (pretakāryāṇi) of Bhishma.'
सोमदत्तस्य नृपतेर्भूरिश्रवस एव च ।
बाह्लीकस्य च राजर्षेर्द्रोणस्य च महात्मनः ॥१६॥
बाह्लीकस्य च राजर्षेर्द्रोणस्य च महात्मनः ॥१६॥
16. somadattasya nṛpaterbhūriśravasa eva ca ,
bāhlīkasya ca rājarṣerdroṇasya ca mahātmanaḥ.
bāhlīkasya ca rājarṣerdroṇasya ca mahātmanaḥ.
16.
somadattasya nṛpateḥ bhūriśravasaḥ eva ca
bāhlīkasya ca rājarṣeḥ droṇasya ca mahātmanaḥ
bāhlīkasya ca rājarṣeḥ droṇasya ca mahātmanaḥ
16.
ca eva somadattasya nṛpateḥ bhūriśravasaḥ ca
bāhlīkasya ca rājarṣeḥ droṇasya ca mahātmanaḥ
bāhlīkasya ca rājarṣeḥ droṇasya ca mahātmanaḥ
16.
And similarly, of King Somadatta, of Bhuriśravas, and also of the royal sage Bāhlīka, and of the great-souled Droṇa.
अन्येषां चैव सुहृदां कुन्ती कर्णाय दास्यति ।
श्राद्धानि पुरुषव्याघ्र मादात्कौरवको नृपः ॥१७॥
श्राद्धानि पुरुषव्याघ्र मादात्कौरवको नृपः ॥१७॥
17. anyeṣāṁ caiva suhṛdāṁ kuntī karṇāya dāsyati ,
śrāddhāni puruṣavyāghra mādātkauravako nṛpaḥ.
śrāddhāni puruṣavyāghra mādātkauravako nṛpaḥ.
17.
anyeṣām ca eva suhṛdām kuntī karṇāya dāsyati
śrāddhāni puruṣavyāghra mā adāt kauravakaḥ nṛpaḥ
śrāddhāni puruṣavyāghra mā adāt kauravakaḥ nṛpaḥ
17.
ca eva kuntī anyeṣām suhṛdām karṇāya śrāddhāni dāsyati puruṣavyāghra,
kauravakaḥ nṛpaḥ mā adāt
kauravakaḥ nṛpaḥ mā adāt
17.
And Kunti will indeed offer "śrāddha" rites for other friends, and for Karna. O tiger among men (puruṣavyāghra), the Kuru king did not offer "śrāddha".
इति मे वर्तते बुद्धिर्मा वो नन्दन्तु शत्रवः ।
कष्टात्कष्टतरं यान्तु सर्वे दुर्योधनादयः ।
यैरियं पृथिवी सर्वा घातिता कुलपांसनैः ॥१८॥
कष्टात्कष्टतरं यान्तु सर्वे दुर्योधनादयः ।
यैरियं पृथिवी सर्वा घातिता कुलपांसनैः ॥१८॥
18. iti me vartate buddhirmā vo nandantu śatravaḥ ,
kaṣṭātkaṣṭataraṁ yāntu sarve duryodhanādayaḥ ,
yairiyaṁ pṛthivī sarvā ghātitā kulapāṁsanaiḥ.
kaṣṭātkaṣṭataraṁ yāntu sarve duryodhanādayaḥ ,
yairiyaṁ pṛthivī sarvā ghātitā kulapāṁsanaiḥ.
18.
iti me vartate buddhiḥ mā vaḥ nandantu
śatravaḥ kaṣṭāt kaṣṭataram
yāntu sarve duryodhanādayaḥ yaiḥ iyam
pṛthivī sarvā ghātitā kulapāṃsanaiḥ
śatravaḥ kaṣṭāt kaṣṭataram
yāntu sarve duryodhanādayaḥ yaiḥ iyam
pṛthivī sarvā ghātitā kulapāṃsanaiḥ
18.
iti me buddhiḥ vartate mā vaḥ śatravaḥ nandantu yaiḥ kulapāṃsanaiḥ iyam sarvā pṛthivī ghātitā,
te sarve duryodhanādayaḥ kaṣṭāt kaṣṭataram yāntu
te sarve duryodhanādayaḥ kaṣṭāt kaṣṭataram yāntu
18.
This is my resolve: May your enemies not rejoice. May all Duryodhana and others, by whom this entire earth was destroyed, those disgracers of their lineage, go from misfortune to greater misfortune.
कुतस्त्वमद्य विस्मृत्य वैरं द्वादशवार्षिकम् ।
अज्ञातवासगमनं द्रौपदीशोकवर्धनम् ।
क्व तदा धृतराष्ट्रस्य स्नेहोऽस्मास्वभवत्तदा ॥१९॥
अज्ञातवासगमनं द्रौपदीशोकवर्धनम् ।
क्व तदा धृतराष्ट्रस्य स्नेहोऽस्मास्वभवत्तदा ॥१९॥
19. kutastvamadya vismṛtya vairaṁ dvādaśavārṣikam ,
ajñātavāsagamanaṁ draupadīśokavardhanam ,
kva tadā dhṛtarāṣṭrasya sneho'smāsvabhavattadā.
ajñātavāsagamanaṁ draupadīśokavardhanam ,
kva tadā dhṛtarāṣṭrasya sneho'smāsvabhavattadā.
19.
kutaḥ tvam adya vismṛtya vairam
dvādaśavārṣikam ajñātavāsagamanam
draupadīśokavardhanam kva tadā
dhṛtarāṣṭrasya snehaḥ asmāsu abhavat tadā
dvādaśavārṣikam ajñātavāsagamanam
draupadīśokavardhanam kva tadā
dhṛtarāṣṭrasya snehaḥ asmāsu abhavat tadā
19.
adya tvam kutaḥ dvādaśavārṣikam vairam,
ajñātavāsagamanam,
draupadīśokavardhanam ca vismṛtya (āsi)? tadā dhṛtarāṣṭrasya snehaḥ asmāsu kva abhavat tadā?
ajñātavāsagamanam,
draupadīśokavardhanam ca vismṛtya (āsi)? tadā dhṛtarāṣṭrasya snehaḥ asmāsu kva abhavat tadā?
19.
How can you today forget the twelve-year-old enmity, the going into unknown exile, and the increase of Draupadi's sorrow? Where then was Dhritarashtra's affection towards us at that time?
कृष्णाजिनोपसंवीतो हृताभरणभूषणः ।
सार्धं पाञ्चालपुत्र्या त्वं राजानमुपजग्मिवान् ।
क्व तदा द्रोणभीष्मौ तौ सोमदत्तोऽपि वाभवत् ॥२०॥
सार्धं पाञ्चालपुत्र्या त्वं राजानमुपजग्मिवान् ।
क्व तदा द्रोणभीष्मौ तौ सोमदत्तोऽपि वाभवत् ॥२०॥
20. kṛṣṇājinopasaṁvīto hṛtābharaṇabhūṣaṇaḥ ,
sārdhaṁ pāñcālaputryā tvaṁ rājānamupajagmivān ,
kva tadā droṇabhīṣmau tau somadatto'pi vābhavat.
sārdhaṁ pāñcālaputryā tvaṁ rājānamupajagmivān ,
kva tadā droṇabhīṣmau tau somadatto'pi vābhavat.
20.
kṛṣṇājinopasaṃvītaḥ hṛtābharaṇabhūṣaṇaḥ
sārdham pāñcālaputryā tvam
rājānam upajagmivān kva tadā droṇabhīṣmau
tau somadattaḥ api vā abhavat
sārdham pāñcālaputryā tvam
rājānam upajagmivān kva tadā droṇabhīṣmau
tau somadattaḥ api vā abhavat
20.
kṛṣṇājinopasaṃvītaḥ hṛtābharaṇabhūṣaṇaḥ
tvam pāñcālaputryā sārdham
rājānam upajagmivān tadā tau droṇabhīṣmau
vā somadattaḥ api kva abhavat?
tvam pāñcālaputryā sārdham
rājānam upajagmivān tadā tau droṇabhīṣmau
vā somadattaḥ api kva abhavat?
20.
Clothed in a black deerskin, stripped of your ornaments and decorations, you, along with the daughter of Pancala, went to the king. Where then were those Drona and Bhishma, or Somadatta for that matter?
यत्र त्रयोदश समा वने वन्येन जीवसि ।
न तदा त्वा पिता ज्येष्ठः पितृत्वेनाभिवीक्षते ॥२१॥
न तदा त्वा पिता ज्येष्ठः पितृत्वेनाभिवीक्षते ॥२१॥
21. yatra trayodaśa samā vane vanyena jīvasi ,
na tadā tvā pitā jyeṣṭhaḥ pitṛtvenābhivīkṣate.
na tadā tvā pitā jyeṣṭhaḥ pitṛtvenābhivīkṣate.
21.
yatra trayodaśa samāḥ vane vanyena jīvasi na
tadā tvā pitā jyeṣṭhaḥ pitṛtvena abhivīkṣate
tadā tvā pitā jyeṣṭhaḥ pitṛtvena abhivīkṣate
21.
yatra trayodaśa samāḥ vane vanyena jīvasi,
tadā jyeṣṭhaḥ pitā tvā pitṛtvena na abhivīkṣate.
tadā jyeṣṭhaḥ pitā tvā pitṛtvena na abhivīkṣate.
21.
Where for thirteen years you lived in the forest on wild food, then your elder father did not look upon you with fatherly affection.
किं ते तद्विस्मृतं पार्थ यदेष कुलपांसनः ।
दुर्वृत्तो विदुरं प्राह द्यूते किं जितमित्युत ॥२२॥
दुर्वृत्तो विदुरं प्राह द्यूते किं जितमित्युत ॥२२॥
22. kiṁ te tadvismṛtaṁ pārtha yadeṣa kulapāṁsanaḥ ,
durvṛtto viduraṁ prāha dyūte kiṁ jitamityuta.
durvṛtto viduraṁ prāha dyūte kiṁ jitamityuta.
22.
kiṃ te tat vismṛtam pārtha yat eṣa kulapāṃsanaḥ
durvṛttaḥ viduram prāha dyūte kim jitam iti uta
durvṛttaḥ viduram prāha dyūte kim jitam iti uta
22.
pārtha,
te tat kiṃ vismṛtam yat eṣa durvṛttaḥ kulapāṃsanaḥ viduram prāha - dyūte kim jitam iti uta?
te tat kiṃ vismṛtam yat eṣa durvṛttaḥ kulapāṃsanaḥ viduram prāha - dyūte kim jitam iti uta?
22.
Pārtha, have you forgotten what this disgrace to his family, this ill-behaved one, said to Vidura: 'What, indeed, has been won in the game of dice?'
तमेवंवादिनं राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
उवाच भ्रातरं धीमाञ्जोषमास्वेति भर्त्सयन् ॥२३॥
उवाच भ्रातरं धीमाञ्जोषमास्वेति भर्त्सयन् ॥२३॥
23. tamevaṁvādinaṁ rājā kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ ,
uvāca bhrātaraṁ dhīmāñjoṣamāsveti bhartsayan.
uvāca bhrātaraṁ dhīmāñjoṣamāsveti bhartsayan.
23.
tam evaṃvādinaṃ rājā kuntīputraḥ yudhiṣṭhiraḥ
uvāca bhrātaram dhīmān joṣam āsva iti bhartsayan
uvāca bhrātaram dhīmān joṣam āsva iti bhartsayan
23.
dhīmān rājā kuntīputraḥ yudhiṣṭhiraḥ evaṃvādinaṃ tam bhrātaram bhartsayan uvāca - joṣam āsvaiti.
23.
The intelligent King Yudhiṣṭhira, son of Kuntī, rebuking his brother who was speaking thus, told him, 'Remain silent!'
Links to all chapters:
ādi parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97
Chapter 98
Chapter 99
Chapter 100
Chapter 101
Chapter 102
Chapter 103
Chapter 104
Chapter 105
Chapter 106
Chapter 107
Chapter 108
Chapter 109
Chapter 110
Chapter 111
Chapter 112
Chapter 113
Chapter 114
Chapter 115
Chapter 116
Chapter 117
Chapter 118
Chapter 119
Chapter 120
Chapter 121
Chapter 122
Chapter 123
Chapter 124
Chapter 125
Chapter 126
Chapter 127
Chapter 128
Chapter 129
Chapter 130
Chapter 131
Chapter 132
Chapter 133
Chapter 134
Chapter 135
Chapter 136
Chapter 137
Chapter 138
Chapter 139
Chapter 140
Chapter 141
Chapter 142
Chapter 143
Chapter 144
Chapter 145
Chapter 146
Chapter 147
Chapter 148
Chapter 149
Chapter 150
Chapter 151
Chapter 152
Chapter 153
Chapter 154
Chapter 155
Chapter 156
Chapter 157
Chapter 158
Chapter 159
Chapter 160
Chapter 161
Chapter 162
Chapter 163
Chapter 164
Chapter 165
Chapter 166
Chapter 167
Chapter 168
Chapter 169
Chapter 170
Chapter 171
Chapter 172
Chapter 173
Chapter 174
Chapter 175
Chapter 176
Chapter 177
Chapter 178
Chapter 179
Chapter 180
Chapter 181
Chapter 182
Chapter 183
Chapter 184
Chapter 185
Chapter 186
Chapter 187
Chapter 188
Chapter 189
Chapter 190
Chapter 191
Chapter 192
Chapter 193
Chapter 194
Chapter 195
Chapter 196
Chapter 197
Chapter 198
Chapter 199
Chapter 200
Chapter 201
Chapter 202
Chapter 203
Chapter 204
Chapter 205
Chapter 206
Chapter 207
Chapter 208
Chapter 209
Chapter 210
Chapter 211
Chapter 212
Chapter 213
Chapter 214
Chapter 215
Chapter 216
Chapter 217
Chapter 218
Chapter 219
Chapter 220
Chapter 221
Chapter 222
Chapter 223
Chapter 224
Chapter 225
sabhā parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
vana parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97
Chapter 98
Chapter 99
Chapter 100
Chapter 101
Chapter 102
Chapter 103
Chapter 104
Chapter 105
Chapter 106
Chapter 107
Chapter 108
Chapter 109
Chapter 110
Chapter 111
Chapter 112
Chapter 113
Chapter 114
Chapter 115
Chapter 116
Chapter 117
Chapter 118
Chapter 119
Chapter 120
Chapter 121
Chapter 122
Chapter 123
Chapter 124
Chapter 125
Chapter 126
Chapter 127
Chapter 128
Chapter 129
Chapter 130
Chapter 131
Chapter 132
Chapter 133
Chapter 134
Chapter 135
Chapter 136
Chapter 137
Chapter 138
Chapter 139
Chapter 140
Chapter 141
Chapter 142
Chapter 143
Chapter 144
Chapter 145
Chapter 146
Chapter 147
Chapter 148
Chapter 149
Chapter 150
Chapter 151
Chapter 152
Chapter 153
Chapter 154
Chapter 155
Chapter 156
Chapter 157
Chapter 158
Chapter 159
Chapter 160
Chapter 161
Chapter 162
Chapter 163
Chapter 164
Chapter 165
Chapter 166
Chapter 167
Chapter 168
Chapter 169
Chapter 170
Chapter 171
Chapter 172
Chapter 173
Chapter 174
Chapter 175
Chapter 176
Chapter 177
Chapter 178
Chapter 179
Chapter 180
Chapter 181
Chapter 182
Chapter 183
Chapter 184
Chapter 185
Chapter 186
Chapter 187
Chapter 188
Chapter 189
Chapter 190
Chapter 191
Chapter 192
Chapter 193
Chapter 194
Chapter 195
Chapter 196
Chapter 197
Chapter 198
Chapter 199
Chapter 200
Chapter 201
Chapter 202
Chapter 203
Chapter 204
Chapter 205
Chapter 206
Chapter 207
Chapter 208
Chapter 209
Chapter 210
Chapter 211
Chapter 212
Chapter 213
Chapter 214
Chapter 215
Chapter 216
Chapter 217
Chapter 218
Chapter 219
Chapter 220
Chapter 221
Chapter 222
Chapter 223
Chapter 224
Chapter 225
Chapter 226
Chapter 227
Chapter 228
Chapter 229
Chapter 230
Chapter 231
Chapter 232
Chapter 233
Chapter 234
Chapter 235
Chapter 236
Chapter 237
Chapter 238
Chapter 239
Chapter 240
Chapter 241
Chapter 242
Chapter 243
Chapter 244
Chapter 245
Chapter 246
Chapter 247
Chapter 248
Chapter 249
Chapter 250
Chapter 251
Chapter 252
Chapter 253
Chapter 254
Chapter 255
Chapter 256
Chapter 257
Chapter 258
Chapter 259
Chapter 260
Chapter 261
Chapter 262
Chapter 263
Chapter 264
Chapter 265
Chapter 266
Chapter 267
Chapter 268
Chapter 269
Chapter 270
Chapter 271
Chapter 272
Chapter 273
Chapter 274
Chapter 275
Chapter 276
Chapter 277
Chapter 278
Chapter 279
Chapter 280
Chapter 281
Chapter 282
Chapter 283
Chapter 284
Chapter 285
Chapter 286
Chapter 287
Chapter 288
Chapter 289
Chapter 290
Chapter 291
Chapter 292
Chapter 293
Chapter 294
Chapter 295
Chapter 296
Chapter 297
Chapter 298
Chapter 299
virāṭa parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
udyoga parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97
Chapter 98
Chapter 99
Chapter 100
Chapter 101
Chapter 102
Chapter 103
Chapter 104
Chapter 105
Chapter 106
Chapter 107
Chapter 108
Chapter 109
Chapter 110
Chapter 111
Chapter 112
Chapter 113
Chapter 114
Chapter 115
Chapter 116
Chapter 117
Chapter 118
Chapter 119
Chapter 120
Chapter 121
Chapter 122
Chapter 123
Chapter 124
Chapter 125
Chapter 126
Chapter 127
Chapter 128
Chapter 129
Chapter 130
Chapter 131
Chapter 132
Chapter 133
Chapter 134
Chapter 135
Chapter 136
Chapter 137
Chapter 138
Chapter 139
Chapter 140
Chapter 141
Chapter 142
Chapter 143
Chapter 144
Chapter 145
Chapter 146
Chapter 147
Chapter 148
Chapter 149
Chapter 150
Chapter 151
Chapter 152
Chapter 153
Chapter 154
Chapter 155
Chapter 156
Chapter 157
Chapter 158
Chapter 159
Chapter 160
Chapter 161
Chapter 162
Chapter 163
Chapter 164
Chapter 165
Chapter 166
Chapter 167
Chapter 168
Chapter 169
Chapter 170
Chapter 171
Chapter 172
Chapter 173
Chapter 174
Chapter 175
Chapter 176
Chapter 177
Chapter 178
Chapter 179
Chapter 180
Chapter 181
Chapter 182
Chapter 183
Chapter 184
Chapter 185
Chapter 186
Chapter 187
Chapter 188
Chapter 189
Chapter 190
Chapter 191
Chapter 192
Chapter 193
Chapter 194
Chapter 195
Chapter 196
Chapter 197
bhīṣma parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97
Chapter 98
Chapter 99
Chapter 100
Chapter 101
Chapter 102
Chapter 103
Chapter 104
Chapter 105
Chapter 106
Chapter 107
Chapter 108
Chapter 109
Chapter 110
Chapter 111
Chapter 112
Chapter 113
Chapter 114
Chapter 115
Chapter 116
Chapter 117
droṇa parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97
Chapter 98
Chapter 99
Chapter 100
Chapter 101
Chapter 102
Chapter 103
Chapter 104
Chapter 105
Chapter 106
Chapter 107
Chapter 108
Chapter 109
Chapter 110
Chapter 111
Chapter 112
Chapter 113
Chapter 114
Chapter 115
Chapter 116
Chapter 117
Chapter 118
Chapter 119
Chapter 120
Chapter 121
Chapter 122
Chapter 123
Chapter 124
Chapter 125
Chapter 126
Chapter 127
Chapter 128
Chapter 129
Chapter 130
Chapter 131
Chapter 132
Chapter 133
Chapter 134
Chapter 135
Chapter 136
Chapter 137
Chapter 138
Chapter 139
Chapter 140
Chapter 141
Chapter 142
Chapter 143
Chapter 144
Chapter 145
Chapter 146
Chapter 147
Chapter 148
Chapter 149
Chapter 150
Chapter 151
Chapter 152
Chapter 153
Chapter 154
Chapter 155
Chapter 156
Chapter 157
Chapter 158
Chapter 159
Chapter 160
Chapter 161
Chapter 162
Chapter 163
Chapter 164
Chapter 165
Chapter 166
Chapter 167
Chapter 168
Chapter 169
Chapter 170
Chapter 171
Chapter 172
Chapter 173
karṇa parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
śalya parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
sauptika parva
strī parva
śānti parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97
Chapter 98
Chapter 99
Chapter 100
Chapter 101
Chapter 102
Chapter 103
Chapter 104
Chapter 105
Chapter 106
Chapter 107
Chapter 108
Chapter 109
Chapter 110
Chapter 111
Chapter 112
Chapter 113
Chapter 114
Chapter 115
Chapter 116
Chapter 117
Chapter 118
Chapter 119
Chapter 120
Chapter 121
Chapter 122
Chapter 123
Chapter 124
Chapter 125
Chapter 126
Chapter 127
Chapter 128
Chapter 129
Chapter 130
Chapter 131
Chapter 132
Chapter 133
Chapter 134
Chapter 135
Chapter 136
Chapter 137
Chapter 138
Chapter 139
Chapter 140
Chapter 141
Chapter 142
Chapter 143
Chapter 144
Chapter 145
Chapter 146
Chapter 147
Chapter 148
Chapter 149
Chapter 150
Chapter 151
Chapter 152
Chapter 153
Chapter 154
Chapter 155
Chapter 156
Chapter 157
Chapter 158
Chapter 159
Chapter 160
Chapter 161
Chapter 162
Chapter 163
Chapter 164
Chapter 165
Chapter 166
Chapter 167
Chapter 168
Chapter 169
Chapter 170
Chapter 171
Chapter 172
Chapter 173
Chapter 174
Chapter 175
Chapter 176
Chapter 177
Chapter 178
Chapter 179
Chapter 180
Chapter 181
Chapter 182
Chapter 183
Chapter 184
Chapter 185
Chapter 186
Chapter 187
Chapter 188
Chapter 189
Chapter 190
Chapter 191
Chapter 192
Chapter 193
Chapter 194
Chapter 195
Chapter 196
Chapter 197
Chapter 198
Chapter 199
Chapter 200
Chapter 201
Chapter 202
Chapter 203
Chapter 204
Chapter 205
Chapter 206
Chapter 207
Chapter 208
Chapter 209
Chapter 210
Chapter 211
Chapter 212
Chapter 213
Chapter 214
Chapter 215
Chapter 216
Chapter 217
Chapter 218
Chapter 219
Chapter 220
Chapter 221
Chapter 222
Chapter 223
Chapter 224
Chapter 225
Chapter 226
Chapter 227
Chapter 228
Chapter 229
Chapter 230
Chapter 231
Chapter 232
Chapter 233
Chapter 234
Chapter 235
Chapter 236
Chapter 237
Chapter 238
Chapter 239
Chapter 240
Chapter 241
Chapter 242
Chapter 243
Chapter 244
Chapter 245
Chapter 246
Chapter 247
Chapter 248
Chapter 249
Chapter 250
Chapter 251
Chapter 252
Chapter 253
Chapter 254
Chapter 255
Chapter 256
Chapter 257
Chapter 258
Chapter 259
Chapter 260
Chapter 261
Chapter 262
Chapter 263
Chapter 264
Chapter 265
Chapter 266
Chapter 267
Chapter 268
Chapter 269
Chapter 270
Chapter 271
Chapter 272
Chapter 273
Chapter 274
Chapter 275
Chapter 276
Chapter 277
Chapter 278
Chapter 279
Chapter 280
Chapter 281
Chapter 282
Chapter 283
Chapter 284
Chapter 285
Chapter 286
Chapter 287
Chapter 288
Chapter 289
Chapter 290
Chapter 291
Chapter 292
Chapter 293
Chapter 294
Chapter 295
Chapter 296
Chapter 297
Chapter 298
Chapter 299
Chapter 300
Chapter 301
Chapter 302
Chapter 303
Chapter 304
Chapter 305
Chapter 306
Chapter 307
Chapter 308
Chapter 309
Chapter 310
Chapter 311
Chapter 312
Chapter 313
Chapter 314
Chapter 315
Chapter 316
Chapter 317
Chapter 318
Chapter 319
Chapter 320
Chapter 321
Chapter 322
Chapter 323
Chapter 324
Chapter 325
Chapter 326
Chapter 327
Chapter 328
Chapter 329
Chapter 330
Chapter 331
Chapter 332
Chapter 333
Chapter 334
Chapter 335
Chapter 336
Chapter 337
Chapter 338
Chapter 339
Chapter 340
Chapter 341
Chapter 342
Chapter 343
Chapter 344
Chapter 345
Chapter 346
Chapter 347
Chapter 348
Chapter 349
Chapter 350
Chapter 351
Chapter 352
Chapter 353
anuśāsana parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97
Chapter 98
Chapter 99
Chapter 100
Chapter 101
Chapter 102
Chapter 103
Chapter 104
Chapter 105
Chapter 106
Chapter 107
Chapter 108
Chapter 109
Chapter 110
Chapter 111
Chapter 112
Chapter 113
Chapter 114
Chapter 115
Chapter 116
Chapter 117
Chapter 118
Chapter 119
Chapter 120
Chapter 121
Chapter 122
Chapter 123
Chapter 124
Chapter 125
Chapter 126
Chapter 127
Chapter 128
Chapter 129
Chapter 130
Chapter 131
Chapter 132
Chapter 133
Chapter 134
Chapter 135
Chapter 136
Chapter 137
Chapter 138
Chapter 139
Chapter 140
Chapter 141
Chapter 142
Chapter 143
Chapter 144
Chapter 145
Chapter 146
Chapter 147
Chapter 148
Chapter 149
Chapter 150
Chapter 151
Chapter 152
Chapter 153
Chapter 154
aśvamedhika parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
āśramavāsika parva (current book)
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17 (current chapter)
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47