Skip to content
אתר זה לא תומך בגרסאות ישנות של אינטרנט אקספלורר
מומלץ להשתמש בדפדפן גוגל כרום או פיירפוקס מוזילה
(או באינטרנט אקספלורר / edge עדכני)
Enjoy Learning Sanskrit tips, tools, resources and more...

महाभारतः       mahābhārataḥ - book-7, chapter-91

Use the following checkboxes to set the display options for this chapter (You can also control the display of each verse separately):
what would you like to see in each verse:
which language(s) would you like to see in the translations:
संजय उवाच ।
शृणुष्वैकमना राजन्यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।
द्राव्यमाणे बले तस्मिन्हार्दिक्येन महात्मना ॥१॥
1. saṁjaya uvāca ,
śṛṇuṣvaikamanā rājanyanmāṁ tvaṁ paripṛcchasi ,
drāvyamāṇe bale tasminhārdikyena mahātmanā.
1. sañjaya uvāca śṛṇuṣva ekamanāḥ rājan yat mām tvam
paripṛcchasi drāvyamāṇe bale tasmin hārdikyena mahātmanā
1. sañjaya uvāca rājan ekamanāḥ śṛṇuṣva yat tvam mām
paripṛcchasi tasmin hārdikyena mahātmanā drāvyamāṇe bale
1. Sañjaya said: "Listen attentively, O King, to what you are asking me, concerning that army being routed by the great-souled Hārdikya."
1. סַנְג׳ַיַה אמר, הקשב בריכוז, הו מלך, למה שאתה שואל אותי. כאשר הצבא ההוא הוּנס בידי הָארְדִיקְיַה האציל,
लज्जयावनते चापि प्रहृष्टैश्चैव तावकैः ।
द्वीपो य आसीत्पाण्डूनामगाधे गाधमिच्छताम् ॥२॥
2. lajjayāvanate cāpi prahṛṣṭaiścaiva tāvakaiḥ ,
dvīpo ya āsītpāṇḍūnāmagādhe gādhamicchatām.
2. lajjayā avanate ca api prahṛṣṭaiḥ ca eva tāvakaiḥ
dvīpaḥ yaḥ āsīt pāṇḍūnām agādhe gādham icchatām
2. lajjayā avanate ca api,
prahṛṣṭaiḥ ca eva tāvakaiḥ,
agādhe gādham icchatām pāṇḍūnām yaḥ dvīpaḥ āsīt.
2. Even while [one was] bowed down with shame, and your own men were indeed greatly delighted, that island (refuge) which existed for the Pāṇḍavas, who desired firm footing in the unfathomable [depths of their adversity].
2. והצבא השפיל ראש מבושה בעוד אנשיך שמחו מאוד, (אז) מי שהיה אי מפלט לבני פָּאנְדוּ, אלה המבקשים אחיזה בתהום שאין לה תחתית,
श्रुत्वा तु निनदं भीमं तावकानां महाहवे ।
शैनेयस्त्वरितो राजन्कृतवर्माणमभ्ययात् ॥३॥
3. śrutvā tu ninadaṁ bhīmaṁ tāvakānāṁ mahāhave ,
śaineyastvarito rājankṛtavarmāṇamabhyayāt.
3. śrutvā tu ninadam bhīmam tāvakānām mahāhave
śaineyaḥ tvaritaḥ rājan kṛtavarmāṇam abhyayāt
3. rājan,
mahāhave tāvakānām bhīmam ninadam śrutvā tu,
śaineyaḥ tvaritaḥ kṛtavarmāṇam abhyayāt.
3. O King, having heard the terrible roar of your men in the great battle, Śaineya quickly approached Kṛtavarmā.
3. (כלומר שַׁינֵיַה) שמע את הקול האיום של אנשיך בקרב הגדול, הו מלך, ומיהר אל קְרְטַוַרְמָה.
कृतवर्मा तु हार्दिक्यः शैनेयं निशितैः शरैः ।
अवाकिरत्सुसंक्रुद्धस्ततोऽक्रुध्यत सात्यकिः ॥४॥
4. kṛtavarmā tu hārdikyaḥ śaineyaṁ niśitaiḥ śaraiḥ ,
avākiratsusaṁkruddhastato'krudhyata sātyakiḥ.
4. kṛtavarmā tu hārdikyaḥ śaineyam niśitaiḥ śaraiḥ
avākirat susaṃkruddhaḥ tataḥ akrudhyata sātyakiḥ
4. tu,
susaṃkruddhaḥ hārdikyaḥ kṛtavarmā niśitaiḥ śaraiḥ śaineyam avākirat.
tataḥ sātyakiḥ akrudhyata.
4. But Hārdikya (Kṛtavarmā), being greatly enraged, showered Śaineya with sharp arrows. Thereupon, Sātyaki became angry.
4. קְרְטַוַרְמָה בן הָארְדִיקְיַה, זועם מאוד, כיסה את שַׁינֵיַה בחיצים חדים, ואז סָאטְיַקִי כעס.
ततः सुनिशितं भल्लं शैनेयः कृतवर्मणे ।
प्रेषयामास समरे शरांश्च चतुरोऽपरान् ॥५॥
5. tataḥ suniśitaṁ bhallaṁ śaineyaḥ kṛtavarmaṇe ,
preṣayāmāsa samare śarāṁśca caturo'parān.
5. tataḥ suniśitam bhallam śaineyaḥ kṛtavarmaṇe
preṣayāmāsa samare śarān ca caturaḥ aparān
5. tataḥ,
samare śaineyaḥ suniśitam bhallam ca caturaḥ aparān śarān kṛtavarmaṇe preṣayāmāsa.
5. Then, Śaineya, in the battle, dispatched a very sharp javelin and four other arrows towards Kṛtavarmā.
5. אז שיגר שַׁינֵיַה בקרב אל קְרְטַוַרְמָה חץ רחב להב חד מאוד, ועוד ארבעה חיצים נוספים.
ते तस्य जघ्निरे वाहान्भल्लेनास्याच्छिनद्धनुः ।
पृष्ठरक्षं तथा सूतमविध्यन्निशितैः शरैः ॥६॥
6. te tasya jaghnire vāhānbhallenāsyācchinaddhanuḥ ,
pṛṣṭharakṣaṁ tathā sūtamavidhyanniśitaiḥ śaraiḥ.
6. te tasya jaghnire vāhān bhallena asya acchinat dhanuḥ
pṛṣṭharakṣam tathā sūtam avidhyan niśitaiḥ śaraiḥ
6. te tasya vāhān jaghnire.
asya bhallena dhanuḥ acchinat.
tathā pṛṣṭharakṣam sūtam niśitaiḥ śaraiḥ avidhyan.
6. They struck down his horses. With a broad-headed arrow (bhalla), one of them cut his bow. And they pierced both the chariot's rear guard and the charioteer with sharp arrows.
6. החיצים הרגו את סוסיו, בחץ הרחב הוא ניפץ את קשתו, ובחיצים חדים פגע גם בשומר גבו ובמנהיג המרכבה שלו.
ततस्तं विरथं कृत्वा सात्यकिः सत्यविक्रमः ।
सेनामस्यार्दयामास शरैः संनतपर्वभिः ॥७॥
7. tatastaṁ virathaṁ kṛtvā sātyakiḥ satyavikramaḥ ,
senāmasyārdayāmāsa śaraiḥ saṁnataparvabhiḥ.
7. tataḥ tam viratham kṛtvā sātyakiḥ satyavikramaḥ
senām asya ardayām āsa śaraiḥ sannataparvabhiḥ
7. tataḥ satyavikramaḥ sātyakiḥ tam viratham kṛtvā asya senām sannataparvabhiḥ śaraiḥ ardayām āsa.
7. Then, Satyaki, whose valor (vikrama) was true, having rendered him chariot-less, harassed his (opponent's) army with arrows that had well-bent joints (i.e., were well-crafted).
7. אז, לאחר שהותיר אותו ללא מרכבה, סָאטְיַקִי, אמיץ ונאמן לאמת, הציק לצבאו בחיצים חלקי פרקים.
साभज्यताथ पृतना शैनेयशरपीडिता ।
ततः प्रायाद्वै त्वरितः सात्यकिः सत्यविक्रमः ॥८॥
8. sābhajyatātha pṛtanā śaineyaśarapīḍitā ,
tataḥ prāyādvai tvaritaḥ sātyakiḥ satyavikramaḥ.
8. sā abhajyata atha pṛtanā śaineyaśarapīḍitā
tataḥ prāyāt vai tvaritaḥ sātyakiḥ satyavikramaḥ
8. atha śaineyaśarapīḍitā sā pṛtanā abhajyata.
tataḥ satyavikramaḥ sātyakiḥ vai tvaritaḥ prāyāt.
8. Then, that army, distressed by the arrows of Shaineya (Satyaki), was routed. Thereupon, Satyaki, of true valor (vikrama), indeed advanced quickly.
8. הצבא נשבר, מוכה בחיצי שַׁינֵיַה, ואז סָאטְיַקִי האמיץ מיהר להמשיך הלאה.
शृणु राजन्यदकरोत्तव सैन्येषु वीर्यवान् ।
अतीत्य स महाराज द्रोणानीकमहार्णवम् ॥९॥
9. śṛṇu rājanyadakarottava sainyeṣu vīryavān ,
atītya sa mahārāja droṇānīkamahārṇavam.
9. śṛṇu rājan yat akarot tava sainyeṣu vīryavān
atītya saḥ mahārāja droṇānīkamahārṇavam
9. rājan,
mahārāja,
śṛṇu yat vīryavān saḥ droṇānīkamahārṇavam atītya tava sainyeṣu akarot.
9. Listen, O King, what that powerful one did to your armies, having overcome that great ocean (mahārṇava) which was Drona's army, O great king.
9. שמע, הו מלך, מה עשה הגיבור בין חילותיך. הו מלך גדול, אחרי שחצה את אוקיינוס צבאו של דְרוֹנַה,
पराजित्य च संहृष्टः कृतवर्माणमाहवे ।
यन्तारमब्रवीच्छूरः शनैर्याहीत्यसंभ्रमम् ॥१०॥
10. parājitya ca saṁhṛṣṭaḥ kṛtavarmāṇamāhave ,
yantāramabravīcchūraḥ śanairyāhītyasaṁbhramam.
10. parājitya ca saṃhṛṣṭaḥ kṛtavarmāṇam āhave yantāram
abravīt śūraḥ śanaiḥ yāhi iti asaṃbhramam
10. śūraḥ āhave kṛtavarmāṇam parājitya ca saṃhṛṣṭaḥ
yantāram abravīt śanaiḥ yāhi iti asaṃbhramam
10. Having decisively defeated Kṛtavarman in battle, the hero, greatly delighted, calmly told his charioteer, "Proceed slowly!"
10. ולאחר שגבר בשמחה על קְרְטַוַרְמָה בקרב, אמר הלוחם לרַכָּב מרכבתו, סע לאט וללא בהלה.
दृष्ट्वा तु तव तत्सैन्यं रथाश्वद्विपसंकुलम् ।
पदातिजनसंपूर्णमब्रवीत्सारथिं पुनः ॥११॥
11. dṛṣṭvā tu tava tatsainyaṁ rathāśvadvipasaṁkulam ,
padātijanasaṁpūrṇamabravītsārathiṁ punaḥ.
11. dṛṣṭvā tu tava tat sainyam rathāśvadvipasaṃkulam
padātijanasampūrṇam abravīt sārathim punaḥ
11. tu tava tat sainyam rathāśvadvipasaṃkulam
padātijanasampūrṇam dṛṣṭvā punaḥ sārathim abravīt
11. Upon seeing that army of yours - teeming with chariots, horses, and elephants, and entirely filled with infantry - he spoke to his charioteer again.
11. כשראה את צבאך, המלא מרכבות, סוסים ופילים ושורץ הולכי רגל, אמר שוב לרַכָּב,
यदेतन्मेघसंकाशं द्रोणानीकस्य सव्यतः ।
सुमहत्कुञ्जरानीकं यस्य रुक्मरथो मुखम् ॥१२॥
12. yadetanmeghasaṁkāśaṁ droṇānīkasya savyataḥ ,
sumahatkuñjarānīkaṁ yasya rukmaratho mukham.
12. yat etat meghasaṃkāśam droṇānīkasya savyataḥ
sumahat kuñjarānīkam yasya rukmarathaḥ mukham
12. yat etat meghasaṃkāśam sumahat kuñjarānīkam
droṇānīkasya savyataḥ yasya rukmarathaḥ mukham
12. That which appears like a cloud, this immense elephant division, positioned to the left of Droṇa's army, with Rukmaratha at its head.
12. אותו גדוד פילים עצום דמוי ענן, משמאלו של צבא דְרוֹנַה, אשר בראשו מרכבה מוזהבת,
एते हि बहवः सूत दुर्निवार्याश्च संयुगे ।
दुर्योधनसमादिष्टा मदर्थे त्यक्तजीविताः ।
राजपुत्रा महेष्वासाः सर्वे विक्रान्तयोधिनः ॥१३॥
13. ete hi bahavaḥ sūta durnivāryāśca saṁyuge ,
duryodhanasamādiṣṭā madarthe tyaktajīvitāḥ ,
rājaputrā maheṣvāsāḥ sarve vikrāntayodhinaḥ.
13. ete hi bahavaḥ sūta durnivāryāḥ
ca saṃyuge duryodhanasamādiṣṭāḥ
madarthe tyaktajīvitāḥ rājaputrāḥ
maheṣvāsāḥ sarve vikrāntayodhinaḥ
13. sūta hi ete bahavaḥ rājaputrāḥ
sarve maheṣvāsāḥ vikrāntayodhinaḥ
ca saṃyuge durnivāryāḥ
duryodhanasamādiṣṭāḥ madarthe tyaktajīvitāḥ
13. Indeed, O charioteer, these numerous princes - all great archers and valiant warriors - are difficult to repel in battle. They have been commanded by Duryodhana and have sacrificed their lives for my sake.
13. הם רבים, הו רַכָּב, וקשה לעצור אותם בקרב. דוּרְיוֹדְהַנַה פקד עליהם, והם ויתרו על חייהם כדי להילחם בי. כולם בני מלכים, קשתים גדולים ולוחמים אמיצים.
त्रिगर्तानां रथोदाराः सुवर्णविकृतध्वजाः ।
मामेवाभिमुखा वीरा योत्स्यमाना व्यवस्थिताः ॥१४॥
14. trigartānāṁ rathodārāḥ suvarṇavikṛtadhvajāḥ ,
māmevābhimukhā vīrā yotsyamānā vyavasthitāḥ.
14. trigartānām rathodārāḥ suvarṇavikṛtadhvajāḥ mām
eva abhimukhāḥ vīrāḥ yotsyamānāḥ vyavasthitāḥ
14. trigartānām vīrāḥ rathodārāḥ suvarṇavikṛtadhvajāḥ
yotsyamānāḥ mām eva abhimukhāḥ vyavasthitāḥ
14. The brave warriors of the Trigartas, who have splendid chariots and gold-decorated banners, are standing arrayed, facing me alone, ready to fight.
14. גם לוחמי המרכבות האצילים של הטְרִיגַרְטַה, בעלי הדגלים המעוצבים מזהב, גיבורים העומדים מולי ומוכנים להילחם בי.
अत्र मां प्रापय क्षिप्रमश्वांश्चोदय सारथे ।
त्रिगर्तैः सह योत्स्यामि भारद्वाजस्य पश्यतः ॥१५॥
15. atra māṁ prāpaya kṣipramaśvāṁścodaya sārathe ,
trigartaiḥ saha yotsyāmi bhāradvājasya paśyataḥ.
15. atra mām prāpaya kṣipram aśvān codaya sārathe
trigartaiḥ saha yotsyāmi bhāradvājasya paśyataḥ
15. sārathe atra mām kṣipram prāpaya aśvān codaya
trigartaiḥ saha yotsyāmi bhāradvājasya paśyataḥ
15. O charioteer, bring me here quickly and urge on the horses. I shall fight with the Trigartas while Bhāradvāja watches.
15. הבא אותי לשם במהירות, הו רַכָּב, ודרבן את הסוסים. אלחם בטְרִיגַרְטַה לעיני בֵּן בְּהָארַדְוָאג׳ַה.
ततः प्रायाच्छनैः सूतः सात्वतस्य मते स्थितः ।
रथेनादित्यवर्णेन भास्वरेण पताकिना ॥१६॥
16. tataḥ prāyācchanaiḥ sūtaḥ sātvatasya mate sthitaḥ ,
rathenādityavarṇena bhāsvareṇa patākinā.
16. tataḥ prāyāt śanaiḥ sūtaḥ sātvatasya mate
sthitaḥ rathena ādityavarṇena bhāsvareṇa patākinā
16. tataḥ sūtaḥ sātvatasya mate sthitaḥ śanaiḥ
ādityavarṇena bhāsvareṇa patākinā rathena prāyāt
16. Then the charioteer, abiding by the instruction of Sātvata (Krishna), slowly went forth with his brilliant, sun-colored chariot bearing banners.
16. אז נסע הרַכָּב לאט, נאמן לרצונו של סָאטְוַטַה, במרכבה זורחת כצבע השמש, מלאת הדר ובעלת דגל.
तमूहुः सारथेर्वश्या वल्गमाना हयोत्तमाः ।
वायुवेगसमाः संख्ये कुन्देन्दुरजतप्रभाः ॥१७॥
17. tamūhuḥ sārathervaśyā valgamānā hayottamāḥ ,
vāyuvegasamāḥ saṁkhye kundendurajataprabhāḥ.
17. tam ūhuḥ sāratheḥ vaśyāḥ valgamānāḥ hayottamāḥ
vāyuvegasamāḥ saṅkhye kundenudurajataprabhāḥ
17. sāratheḥ vaśyāḥ valgamānāḥ hayottamāḥ vāyuvegasamāḥ
saṅkhye kundenudurajataprabhāḥ tam ūhuḥ
17. The excellent horses, obedient to the charioteer, prancing, swift as the wind in battle, and radiant like jasmine, the moon, and silver, carried him (Arjuna).
17. סוסים מעולים, צייתנים לרַכָּב ומדלגים, נשאו אותה, מהירים כרוח בקרב, ברק בהירותם כיסמין, כלבנה וככסף.
आपतन्तं रथं तं तु शङ्खवर्णैर्हयोत्तमैः ।
परिवव्रुस्ततः शूरा गजानीकेन सर्वतः ।
किरन्तो विविधांस्तीक्ष्णान्सायकाँल्लघुवेधिनः ॥१८॥
18. āpatantaṁ rathaṁ taṁ tu śaṅkhavarṇairhayottamaiḥ ,
parivavrustataḥ śūrā gajānīkena sarvataḥ ,
kiranto vividhāṁstīkṣṇānsāyakāँllaghuvedhinaḥ.
18. āpatantam ratham tam tu śaṅkhavarṇaiḥ
hayauttamaiḥ parivavruḥ tataḥ
śūrāḥ gajānīkena sarvataḥ kirantaḥ
vividhān tīkṣṇān sāyakān laghuvedhinaḥ
18. tataḥ śūrāḥ gajānīkena sarvataḥ tam
āpatantam ratham śaṅkhavarṇaiḥ
hayauttamaiḥ kirantaḥ vividhān tīkṣṇān
laghuvedhinaḥ sāyakān tu parivavruḥ
18. Then, the heroes, with their elephant army, surrounded that approaching chariot, which was drawn by excellent horses the color of conch-shells, showering various sharp, swift-piercing arrows from all sides.
18. כאשר המרכבה ההיא התקרבה, עם סוסיה המעולים בצבע צדף, הקיפו אותה הלוחמים מכל עבר עם גדוד הפילים, מפזרים חיצים חדים ומגוונים הפוגעים במהירות.
सात्वतोऽपि शितैर्बाणैर्गजानीकमयोधयत् ।
पर्वतानिव वर्षेण तपान्ते जलदो महान् ॥१९॥
19. sātvato'pi śitairbāṇairgajānīkamayodhayat ,
parvatāniva varṣeṇa tapānte jalado mahān.
19. sātvataḥ api śitaiḥ bāṇaiḥ gajānīkam ayodhayat
parvatān iva varṣeṇa tapānte jaladaḥ mahān
19. sātvataḥ api śitaiḥ bāṇaiḥ gajānīkam ayodhayat,
mahān jaladaḥ tapānte varṣeṇa parvatān iva
19. The Sātvata also fought the elephant army with sharp arrows, just as a great cloud showers mountains with rain at the end of the summer season.
19. גם סָאטְוַטַה נלחם בגדוד הפילים בחיצים חדים, כענן גדול בסוף הקיץ המטיר גשם על הרים.
वज्राशनिसमस्पर्शैर्वध्यमानाः शरैर्गजाः ।
प्राद्रवन्रणमुत्सृज्य शिनिवीर्यसमीरितैः ॥२०॥
20. vajrāśanisamasparśairvadhyamānāḥ śarairgajāḥ ,
prādravanraṇamutsṛjya śinivīryasamīritaiḥ.
20. vajrāśanisamasparśaiḥ vadhyamānāḥ śaraiḥ gajāḥ
prādravan raṇam utsṛjya śinīvīryasamīritaiḥ
20. gajāḥ vajrāśanisamasparśaiḥ śaraiḥ vadhyamānāḥ
śinīvīryasamīritaiḥ (śaraiḥ) raṇam utsṛjya prādravan
20. The elephants, being struck by arrows with a touch like thunderbolts and lightning, fled the battle, abandoning it, propelled by the valor of the descendant of Śini.
20. הפילים, שנפגעו מחיצים שמגען כברק ורעם, נמלטו מהקרב ועזבו אותו, אחרי שחיצי כוחו של בן שִׁינִי הוטלו עליהם.
शीर्णदन्ता विरुधिरा भिन्नमस्तकपिण्डकाः ।
विशीर्णकर्णास्यकरा विनियन्तृपताकिनः ॥२१॥
21. śīrṇadantā virudhirā bhinnamastakapiṇḍakāḥ ,
viśīrṇakarṇāsyakarā viniyantṛpatākinaḥ.
21. śīrṇadantāḥ virudhirāḥ bhinnamastakapiṇḍakāḥ
viśīrṇakarṇāsyakarāḥ viniyantṛpatākinaḥ
21. śīrṇadantāḥ virudhirāḥ bhinnamastakapiṇḍakāḥ
viśīrṇakarṇāsyakarāḥ viniyantṛpatākinaḥ
21. (The elephants were seen) with broken teeth, bloodless, their skull-masses shattered, their ears, mouths, and trunks torn, and their drivers and standards destroyed.
21. ניביהם התנפצו, הם דיממו, גולות מצחם נבקעו, אוזניהם, פיהם וחדקיהם נקרעו, ומנהיגיהם ודגליהם נפלו.
संभिन्नवर्मघण्टाश्च संनिकृत्तमहाध्वजाः ।
हतारोहा दिशो राजन्भेजिरे भ्रष्टकम्बलाः ॥२२॥
22. saṁbhinnavarmaghaṇṭāśca saṁnikṛttamahādhvajāḥ ,
hatārohā diśo rājanbhejire bhraṣṭakambalāḥ.
22. saṃbhinnavarmaghaṇṭāḥ ca saṃnikṛttamahādhvajāḥ
hatārohāḥ diśaḥ rājan bhejire bhraṣṭakambalāḥ
22. rājan saṃbhinnavarmaghaṇṭāḥ saṃnikṛttamahādhvajāḥ
hatārohāḥ bhraṣṭakambalāḥ ca diśaḥ bhejire
22. O King, with their armor and bells shattered, their great banners cut down, their riders killed, and their coverings fallen off, (those elephants) fled in all directions.
22. פעמוני השריון שלהם נשברו, דגליהם הגדולים נכרתו, רוכביהם נהרגו, הו מלך, והם נמלטו לכל עבר, כשהשמיכות שלהם נשמטו.
रुवन्तो विविधान्रावाञ्जलदोपमनिस्वनाः ।
नाराचैर्वत्सदन्तैश्च सात्वतेन विदारिताः ॥२३॥
23. ruvanto vividhānrāvāñjaladopamanisvanāḥ ,
nārācairvatsadantaiśca sātvatena vidāritāḥ.
23. ruvantaḥ vividhān rāvān jaladopamnisvanāḥ
nārācaiḥ vatsadantaiḥ ca sātvatena vidāritāḥ
23. jaladopamnisvanāḥ vividhān rāvān ruvantaḥ
sātvatena nārācaiḥ ca vatsadantaiḥ vidāritāḥ
23. Roaring out various cries with sounds like thunderclouds, they were torn apart by Sātvata (Yuyudhāna) with iron arrows and calf-tooth arrows.
23. הם געו בקולות שונים כרעם עננים, בעוד סָאטְוַטַה בוקע אותם בחיצי נָארָאצ׳ַה ובחיצי וַטְסַדַנְטַה.
तस्मिन्द्रुते गजानीके जलसंधो महारथः ।
यत्तः संप्रापयन्नागं रजताश्वरथं प्रति ॥२४॥
24. tasmindrute gajānīke jalasaṁdho mahārathaḥ ,
yattaḥ saṁprāpayannāgaṁ rajatāśvarathaṁ prati.
24. tasmin drute gajānīke jalasaṃdhaḥ mahārathaḥ
yattaḥ saṃprāpayan nāgam rajatāśvaratham prati
24. tasmin gajānīke drute mahārathaḥ jalasaṃdhaḥ
yattaḥ nāgam rajatāśvaratham prati saṃprāpayan
24. When that elephant army fled, the great chariot-warrior Jalasaṃdha, intently, directed his elephant towards the chariot drawn by silver horses.
24. כאשר גדוד הפילים ההוא נמלט, ג׳ַלַסַנְדְהַא הלוחם הגדול, בעירנות, הוביל את הפיל שלו אל המרכבה בעלת הסוסים הכספיים.
रुक्मवर्णकरः शूरस्तपनीयाङ्गदः शुचिः ।
कुण्डली मुकुटी शङ्खी रक्तचन्दनरूषितः ॥२५॥
25. rukmavarṇakaraḥ śūrastapanīyāṅgadaḥ śuciḥ ,
kuṇḍalī mukuṭī śaṅkhī raktacandanarūṣitaḥ.
25. rukmaverṇakaraḥ śūraḥ tapanīyāṅgadaḥ śuciḥ
kuṇḍalī mukuṭī śaṅkhī raktacandanarūṣitaḥ
25. (saḥ) śūraḥ rukmaverṇakaraḥ tapanīyāṅgadaḥ
śuciḥ kuṇḍalī mukuṭī śaṅkhī raktacandanarūṣitaḥ
25. (He was) a brave hero, whose hands were golden-colored, who wore golden armlets, who was radiant, who wore earrings and a crown, who held a conch shell, and who was anointed with red sandalwood paste.
25. הוא היה גיבור נקי, בעל ידיים בצבע זהב וצמידי זהב על זרועותיו, עם עגילים, כתר וצדף, ומשוח בסנדל אדום.
शिरसा धारयन्दीप्तां तपनीयमयीं स्रजम् ।
उरसा धारयन्निष्कं कण्ठसूत्रं च भास्वरम् ॥२६॥
26. śirasā dhārayandīptāṁ tapanīyamayīṁ srajam ,
urasā dhārayanniṣkaṁ kaṇṭhasūtraṁ ca bhāsvaram.
26. śirasā dhārayan dīptām tapanīyamayīm srajam
urasā dhārayan niṣkam kaṇṭhasūtram ca bhāsvaram
26. śirasā dīptām tapanīyamayīm srajam dhārayan
urasā bhāsvaram niṣkam ca kaṇṭhasūtram dhārayan
26. He was wearing a brilliant, golden garland on his head. He also wore a shining necklace and a gold medallion on his chest.
26. על ראשו נשא זר זהב מבהיק, ועל חזהו נִישְׁקַה ושרשרת צוואר זוהרת.
चापं च रुक्मविकृतं विधुन्वन्गजमूर्धनि ।
अशोभत महाराज सविद्युदिव तोयदः ॥२७॥
27. cāpaṁ ca rukmavikṛtaṁ vidhunvangajamūrdhani ,
aśobhata mahārāja savidyudiva toyadaḥ.
27. cāpam ca rukmavikṛtam vidhunvan gajamūrdhani
aśobhata mahārāja savidyut iva toyadaḥ
27. mahārāja gajamūrdhani rukmavikṛtam cāpam ca
vidhunvan saḥ savidyut iva toyadaḥ aśobhata
27. O great king, brandishing a gold-adorned bow while on the elephant's head, he shone like a cloud accompanied by lightning.
27. הוא ניער קשת מעוטרת זהב מעל ראש הפיל, והיה נאה, הו מלך גדול, כענן ובו ברק.
तमापतन्तं सहसा मागधस्य गजोत्तमम् ।
सात्यकिर्वारयामास वेलेवोद्वृत्तमर्णवम् ॥२८॥
28. tamāpatantaṁ sahasā māgadhasya gajottamam ,
sātyakirvārayāmāsa velevodvṛttamarṇavam.
28. tam āpatantam sahasā māgadhasya gajottamam
sātyakiḥ vārayāmāsa velā iva udvṛttam arṇavam
28. sātyakiḥ sahasā āpatantam māgadhasya tam
gajottamam vārayāmāsa velā iva udvṛttam arṇavam
28. Satyaki stopped that excellent elephant of Magadha, which was rapidly approaching, just as a shore (velā) holds back a surging ocean.
28. סָאטְיַקִי עצר את הפיל המעולה של המָאגַדְהַא, שהסתער פתאום, כשם שהחוף עוצר ים גועש.
नागं निवारितं दृष्ट्वा शैनेयस्य शरोत्तमैः ।
अक्रुध्यत रणे राजञ्जलसंधो महाबलः ॥२९॥
29. nāgaṁ nivāritaṁ dṛṣṭvā śaineyasya śarottamaiḥ ,
akrudhyata raṇe rājañjalasaṁdho mahābalaḥ.
29. nāgam nivāritam dṛṣṭvā śaineyasya śarottamaiḥ
akrudhyata raṇe rājan jalasandhaḥ mahābalaḥ
29. rājan śaineyasya śarottamaiḥ nivāritam nāgam
dṛṣṭvā mahābalaḥ jalasandhaḥ raṇe akrudhyata
29. O king, upon seeing his elephant restrained by the excellent arrows of Shaineya (Satyaki), the immensely powerful Jalasandha grew enraged in the battle.
29. כשראה את הפיל נעצר בחיצים המעולים של שַׁינֵיַה, כעס ג׳ַלַסַנְדְהַא החזק בקרב, הו מלך.
ततः क्रुद्धो महेष्वासो मार्गणैर्भारसाधनैः ।
अविध्यत शिनेः पौत्रं जलसंधो महोरसि ॥३०॥
30. tataḥ kruddho maheṣvāso mārgaṇairbhārasādhanaiḥ ,
avidhyata śineḥ pautraṁ jalasaṁdho mahorasi.
30. tataḥ kruddhaḥ mahā-iṣvāsaḥ mārgaṇaiḥ bhāra-sādhanaiḥ
avidhyata śineḥ pautram jalasaṃdhaḥ mahā-urasi
30. tataḥ kruddhaḥ mahā-iṣvāsaḥ jalasaṃdhaḥ bhāra-sādhanaiḥ
mārgaṇaiḥ śineḥ pautram mahā-urasi avidhyata
30. Then, the enraged great bowman Jalasandha pierced the grandson of Śini on his mighty chest with powerful arrows.
30. אז, זועם, קשת גדול, פגע בחיצים כבדים בחזהו הרחב של נכד שִׁינִי.
ततोऽपरेण भल्लेन पीतेन निशितेन च ।
अस्यतो वृष्णिवीरस्य निचकर्त शरासनम् ॥३१॥
31. tato'pareṇa bhallena pītena niśitena ca ,
asyato vṛṣṇivīrasya nicakarta śarāsanam.
31. tataḥ apareṇa bhallena pītena niśitena ca
asyataḥ vṛṣṇi-vīrasya nicakarta śarāsanam
31. tataḥ apareṇa pītena niśitena ca bhallena
asyataḥ vṛṣṇi-vīrasya śarāsanam nicakarta
31. Then, with another broad-headed arrow, polished and sharpened, he severed the bow of the Vṛṣṇi hero who was shooting.
31. אחר כך, בחץ רחב נוסף, צהוב וחד, ניתק את קשתו של גיבור בני וְרְשְׁנִי בעודו יורה.
सात्यकिं छिन्नधन्वानं प्रहसन्निव भारत ।
अविध्यन्मागधो वीरः पञ्चभिर्निशितैः शरैः ॥३२॥
32. sātyakiṁ chinnadhanvānaṁ prahasanniva bhārata ,
avidhyanmāgadho vīraḥ pañcabhirniśitaiḥ śaraiḥ.
32. sātyakim chinna-dhanvānam prahasan iva bhārata
avidhyat māgadhaḥ vīraḥ pañcabhiḥ niśitaiḥ śaraiḥ
32. bhārata māgadhaḥ vīraḥ prahasan iva chinna-dhanvānam
sātyakim pañcabhiḥ niśitaiḥ śaraiḥ avidhyat
32. O Bhārata, the Magadha hero, as if laughing, pierced Satyaki, whose bow had been severed, with five sharpened arrows.
32. הגיבור המָאגַדְהַא, כמו צוחק, פגע בחמישה חיצים חדים בסָאטְיַקִי שקשתו נקטעה, הו בֶּן בְּהָארַטַה.
स विद्धो बहुभिर्बाणैर्जलसंधेन वीर्यवान् ।
नाकम्पत महाबाहुस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥३३॥
33. sa viddho bahubhirbāṇairjalasaṁdhena vīryavān ,
nākampata mahābāhustadadbhutamivābhavat.
33. saḥ viddhaḥ bahubhiḥ bāṇaiḥ jalasaṃdhena vīryavān
na akampata mahābāhuḥ tat adbhutam iva abhavat
33. saḥ vīryavān mahābāhuḥ jalasaṃdhena bahubhiḥ bāṇaiḥ viddhaḥ na akampata.
tat adbhutam iva abhavat.
33. That powerful, mighty-armed warrior, though pierced by many arrows from Jalasandha, did not tremble. That was truly astonishing.
33. הוא, החזק, נפגע בחיצים רבים בידי ג׳ַלַסַנְדְהַא, אך בעל הזרוע הגדולה לא רעד, וזה נראה כמעט כנס.
अचिन्तयन्वै स शरान्नात्यर्थं संभ्रमाद्बली ।
धनुरन्यत्समादाय तिष्ठ तिष्ठेत्युवाच ह ॥३४॥
34. acintayanvai sa śarānnātyarthaṁ saṁbhramādbalī ,
dhanuranyatsamādāya tiṣṭha tiṣṭhetyuvāca ha.
34. acintayan vai sa śarān na atyartham sambhramāt balī
| dhanuḥ anyat samādāya tiṣṭha tiṣṭha iti uvāca ha
34. sa balī na atyartham sambhramāt śarān acintayan vai
anyat dhanuḥ samādāya tiṣṭha tiṣṭha iti ha uvāca
34. The mighty one (Sātyaki), not excessively agitated, paid no heed to those arrows. Taking another bow, he then said, "Stop! Stop!"
34. הוא, החזק, לא התייחס לחיצים וללא בהלה מיוחדת, לקח קשת אחרת ואמר, עמוד, עמוד.
एतावदुक्त्वा शैनेयो जलसंधं महोरसि ।
विव्याध षष्ट्या सुभृशं शराणां प्रहसन्निव ॥३५॥
35. etāvaduktvā śaineyo jalasaṁdhaṁ mahorasi ,
vivyādha ṣaṣṭyā subhṛśaṁ śarāṇāṁ prahasanniva.
35. etāvat uktvā śaineyaḥ jalasaṃdham mahā urasi |
vivyādha ṣaṣṭyā subhṛśam śarāṇām prahasan iva
35. etāvat uktvā śaineyaḥ prahasan iva subhṛśam
ṣaṣṭyā śarāṇām jalasaṃdham mahā urasi vivyādha
35. Having said this, Śaineya (Sātyaki), as if laughing, intensely pierced Jalasandha in his mighty chest with sixty arrows.
35. לאחר שאמר זאת, פגע שַׁינֵיַה בג׳ַלַסַנְדְהַא בחזהו הרחב בשישים חיצים בעוצמה רבה, כמו צוחק.
क्षुरप्रेण च पीतेन मुष्टिदेशे महद्धनुः ।
जलसंधस्य चिच्छेद विव्याध च त्रिभिः शरैः ॥३६॥
36. kṣurapreṇa ca pītena muṣṭideśe mahaddhanuḥ ,
jalasaṁdhasya ciccheda vivyādha ca tribhiḥ śaraiḥ.
36. kṣurapreṇa ca pītena muṣṭideśe mahat dhanuḥ |
jalasaṃdhasya ciccheda vivyādha ca tribhiḥ śaraiḥ
36. ca pītena kṣurapreṇa jalasaṃdhasya muṣṭideśe
mahat dhanuḥ ciccheda ca tribhiḥ śaraiḥ vivyādha
36. And with a sharpened razor-arrow, he cut Jalasandha's great bow at its grip, and then pierced him with three (other) arrows.
36. בחץ קְשֻׁרַפְּרַה צהוב ניתק את הקשת הגדולה של ג׳ַלַסַנְדְהַא באזור אחיזת היד, ופגע בו גם בשלושה חיצים.
जलसंधस्तु तत्त्यक्त्वा सशरं वै शरासनम् ।
तोमरं व्यसृजत्तूर्णं सात्यकिं प्रति मारिष ॥३७॥
37. jalasaṁdhastu tattyaktvā saśaraṁ vai śarāsanam ,
tomaraṁ vyasṛjattūrṇaṁ sātyakiṁ prati māriṣa.
37. jalasaṃdhaḥ tu tat tyaktvā sa-śaram vai śarāsanam
| tomaram vyasṛjat tūrṇam sātyakim prati māriṣa
37. tu jalasaṃdhaḥ tat sa-śaram śarāsanam tyaktvā
vai tūrṇam tomaram sātyakim prati vyasṛjat māriṣa
37. But Jalasandha, abandoning that bow (bow with arrows), indeed quickly hurled a javelin towards Sātyaki, O respected one.
37. ג׳ַלַסַנְדְהַא זרק את הקשת ההיא עם החץ שלה, והטיל במהירות טוֹמַרַה לעבר סָאטְיַקִי, אדוני.
स निर्भिद्य भुजं सव्यं माधवस्य महारणे ।
अभ्यगाद्धरणीं घोरः श्वसन्निव महोरगः ॥३८॥
38. sa nirbhidya bhujaṁ savyaṁ mādhavasya mahāraṇe ,
abhyagāddharaṇīṁ ghoraḥ śvasanniva mahoragaḥ.
38. saḥ nirbhidya bhujam savyam mādhavasya mahā-raṇe
abhya-agāt dharaṇīm ghoraḥ śvasan iva mahā-uragaḥ
38. saḥ mahā-raṇe mādhavasya savyam bhujam nirbhidya,
ghoraḥ mahā-uragaḥ iva śvasan dharaṇīm abhya-agāt.
38. Having pierced Mādhava's left arm in the great battle, he, formidable like a great serpent hissing, fell to the ground.
38. הטוֹמַרַה ניקבה את זרועו השמאלית של מָאדְהַוַה בקרב הגדול, ונפלה אל הארץ, איומה, כנחש ענק הנושף.
निर्भिन्ने तु भुजे सव्ये सात्यकिः सत्यविक्रमः ।
त्रिंशद्भिर्विशिखैस्तीक्ष्णैर्जलसंधमताडयत् ॥३९॥
39. nirbhinne tu bhuje savye sātyakiḥ satyavikramaḥ ,
triṁśadbhirviśikhaistīkṣṇairjalasaṁdhamatāḍayat.
39. nirbhinne tu bhuje savye sātyakiḥ satya-vikramaḥ
triṃśadbhiḥ viśikhaiḥ tīkṣṇaiḥ jalasaṃdham atāḍayat
39. tu savye bhuje nirbhinne,
satya-vikramaḥ sātyakiḥ triṃśadbhiḥ tīkṣṇaiḥ viśikhaiḥ jalasaṃdham atāḍayat.
39. But when his left arm was pierced, Sātyaki, of true valor, struck Jalasandha with thirty sharp arrows.
39. כשזרועו השמאלית נוקבה, סָאטְיַקִי, נאמן לאמת ואמיץ, הכה את ג׳ַלַסַנְדְהַא בשלושים חיצים חדים.
प्रगृह्य तु ततः खड्गं जलसंधो महाबलः ।
आर्षभं चर्म च महच्छतचन्द्रमलंकृतम् ।
तत आविध्य तं खड्गं सात्वतायोत्ससर्ज ह ॥४०॥
40. pragṛhya tu tataḥ khaḍgaṁ jalasaṁdho mahābalaḥ ,
ārṣabhaṁ carma ca mahacchatacandramalaṁkṛtam ,
tata āvidhya taṁ khaḍgaṁ sātvatāyotsasarja ha.
40. pragṛhya tu tataḥ khaḍgam jalasaṃdhaḥ
mahā-balaḥ ārṣabham carma ca mahat
śata-candram alaṃkṛtam tataḥ āvidhya
tam khaḍgam sātvatāya utsasarja ha
40. tu tataḥ mahā-balaḥ jalasaṃdhaḥ khaḍgam ca mahat śata-candram alaṃkṛtam ārṣabham carma pragṛhya,
tataḥ tam khaḍgam āvidhya,
sātvatāya utsasarja ha.
40. Then, Jalasandha, of great strength, having grasped a sword and a great bull-hide shield adorned with a hundred moon-like circles, subsequently twirled that sword and indeed hurled it at Sātvata.
40. ג׳ַלַסַנְדְהַא בעל הכוח האדיר נטל אז חרב ומגן גדול מעור שור, מעוטר במאה סהרונים, סובב את החרב והטיל אותה אל סָאטְוַטַה (סָאטְיַקִי),
शैनेयस्य धनुश्छित्त्वा स खड्गो न्यपतन्महीम् ।
अलातचक्रवच्चैव व्यरोचत महीं गतः ॥४१॥
41. śaineyasya dhanuśchittvā sa khaḍgo nyapatanmahīm ,
alātacakravaccaiva vyarocata mahīṁ gataḥ.
41. śaineyasya dhanuḥ chittvā saḥ khaḍgaḥ nyapatat
mahīm alāta-cakra-vat ca eva vyarocata mahīm gataḥ
41. saḥ khaḍgaḥ śaineyasya dhanuḥ chittvā mahīm nyapatat.
mahīm gataḥ ca eva alāta-cakra-vat vyarocata.
41. That sword, having cut Śaineya's bow, fell to the ground. Having fallen to the earth, it shone like a firebrand wheel.
41. (והחרב) חתכה את קשתו של שַׁיְנֵיַה (סָאטְיַקִי) ונפלה ארצה. היא נצצה על האדמה כמו גחלת הסובבת במעגל.
अथान्यद्धनुरादाय सर्वकायावदारणम् ।
शालस्कन्धप्रतीकाशमिन्द्राशनिसमस्वनम् ।
विस्फार्य विव्यधे क्रुद्धो जलसंधं शरेण ह ॥४२॥
42. athānyaddhanurādāya sarvakāyāvadāraṇam ,
śālaskandhapratīkāśamindrāśanisamasvanam ,
visphārya vivyadhe kruddho jalasaṁdhaṁ śareṇa ha.
42. atha anyat dhanuḥ ādāya sarvakāyāvadāraṇam
śālaskandhapratīkāśam
indrāśanisamasvanam visphārya vivyadhe
kruddhaḥ jalasaṃdham śareṇa ha
42. kruddhaḥ atha sarvakāyāvadāraṇam
śālaskandhapratīkāśam indrāśanisamasvanam
anyat dhanuḥ ādāya visphārya
śareṇa jalasaṃdham vivyadhe ha
42. Then, enraged, he took up another bow, one that could pierce all bodies, resembled a śāla tree trunk, and had a sound like Indra's thunderbolt. Drawing it fully, he pierced Jalasandha with an arrow.
42. אז נטל (סָאטְיַקִי) קשת אחרת, החודרת כל גוף, דומה לגזע עץ שָׁאלַה ובעלת קול כרעם נשקו של אִינְדְרַה (מלך האלים), מתח אותה ובכעס פגע בג׳ַלַסַנְדְהַא בחץ.
ततः साभरणौ बाहू क्षुराभ्यां माधवोत्तमः ।
साङ्गदौ जलसंधस्य चिच्छेद प्रहसन्निव ॥४३॥
43. tataḥ sābharaṇau bāhū kṣurābhyāṁ mādhavottamaḥ ,
sāṅgadau jalasaṁdhasya ciccheda prahasanniva.
43. tataḥ sa-ābharaṇau bāhū kṣurābhyām mādhavottamaḥ
sa-aṅgadau jalasaṃdhasya ciccheda prahasan iva
43. tataḥ mādhavottamaḥ prahasan iva kṣurābhyām
jalasaṃdhasya sa-ābharaṇau sa-aṅgadau bāhū ciccheda
43. Then, the excellent descendant of Madhu (Satyakī), as if laughing, severed Jalasandha's two arms, adorned with ornaments and armlets, using two razor-sharp arrows.
43. אז מָאדְהַוַה המעולה (סָאטְיַקִי) חתך בשני חצי תער את שתי זרועותיו של ג׳ַלַסַנְדְהַא, המעוטרות בתכשיטים ובצמידי זרוע, כמי שצוחק.
तौ बाहू परिघप्रख्यौ पेततुर्गजसत्तमात् ।
वसुंधराधराद्भ्रष्टौ पञ्चशीर्षाविवोरगौ ॥४४॥
44. tau bāhū parighaprakhyau petaturgajasattamāt ,
vasuṁdharādharādbhraṣṭau pañcaśīrṣāvivoragau.
44. tau bāhū parighaprakhyau petatuḥ gajasattamāt
vasuṃdharādharāt bhraṣṭau pañcaśīrṣau iva uragau
44. parighaprakhyau tau bāhū gajasattamāt petatuḥ
vasuṃdharādharāt bhraṣṭau pañcaśīrṣau iva uragau
44. Those two arms, resembling iron maces, fell from Jalasandha, who was like the best of elephants, just as two five-headed serpents (uragau) might fall from a mountain.
44. שתי הזרועות הללו, דומות למוטות ברזל, נפלו מעל הפיל המשובח, כמו שני נחשים בעלי חמישה ראשים שנפלו מהר.
ततः सुदंष्ट्रं सुहनु चारुकुण्डलमुन्नसम् ।
क्षुरेणास्य तृतीयेन शिरश्चिच्छेद सात्यकिः ॥४५॥
45. tataḥ sudaṁṣṭraṁ suhanu cārukuṇḍalamunnasam ,
kṣureṇāsya tṛtīyena śiraściccheda sātyakiḥ.
45. tataḥ sudaṃṣṭram suhanu cārukuṇḍalam unnasam
kṣureṇa asya tṛtīyena śiraḥ ciccheda sātyakiḥ
45. tataḥ sātyakiḥ asya sudaṃṣṭram suhanu cārukuṇḍalam
unnasam śiraḥ tṛtīyena kṣureṇa ciccheda
45. Then Satyakī, using a third razor-sharp arrow, severed his (Jalasandha's) head, which was characterized by beautiful teeth, fine jaws, splendid earrings, and a prominent nose.
45. אז חתך סָאטְיַקִי בחץ תער שלישי את ראשו, שהיו לו שיניים יפות, לסתות יפות, עגילים נאים ואף זקור.
तत्पातितशिरोबाहुकबन्धं भीमदर्शनम् ।
द्विरदं जलसंधस्य रुधिरेणाभ्यषिञ्चत ॥४६॥
46. tatpātitaśirobāhukabandhaṁ bhīmadarśanam ,
dviradaṁ jalasaṁdhasya rudhireṇābhyaṣiñcata.
46. tat pātitaśirobāhukabandhaṃ bhīmadarśanam
dviradaṃ jalasaṃdhasya rudhireṇa abhyaṣiñcata
46. jalasaṃdhasya dviradaṃ tat pātitaśirobāhukabandhaṃ
bhīmadarśanaṃ rudhireṇa abhyaṣiñcata
46. Jalasandha's elephant, with its rider's head and arms severed, became a terrifying headless trunk, bathed in blood.
46. הפיל של ג׳ַלַסַנְדְהַא, שמראהו מבעית, הושקה בדם מהגוף חסר הראש והזרועות שנפל עליו.
जलसंधं निहत्याजौ त्वरमाणस्तु सात्वतः ।
नैषादिं पातयामास गजस्कन्धाद्विशां पते ॥४७॥
47. jalasaṁdhaṁ nihatyājau tvaramāṇastu sātvataḥ ,
naiṣādiṁ pātayāmāsa gajaskandhādviśāṁ pate.
47. jalasaṃdhaṃ nihatya ājau tvaramāṇaḥ tu sātvataḥ
naiṣādiṃ pātayāmāsa gajaskandhāt viśāṃ pate
47. viśāṃ pate,
sātvataḥ ājau jalasaṃdhaṃ nihatya,
tvaramāṇaḥ tu naiṣādiṃ gajaskandhāt pātayāmāsa
47. O lord of the people (viśāṃ pate), the quick-acting Sātvata, having killed Jalasandha in battle, then threw the Niṣāda elephant driver from the elephant's back.
47. לאחר שהרג בקרב את ג׳ַלַסַנְדְהַא, הפיל סָאטְוַטַה (סָאטְיַקִי) במהירות את בן נִישָׁאדַה (נהג הפיל) מגב הפיל, הו אדון בני האדם.
रुधिरेणावसिक्ताङ्गो जलसंधस्य कुञ्जरः ।
विलम्बमानमवहत्संश्लिष्टं परमासनम् ॥४८॥
48. rudhireṇāvasiktāṅgo jalasaṁdhasya kuñjaraḥ ,
vilambamānamavahatsaṁśliṣṭaṁ paramāsanam.
48. rudhireṇa avasiktāṅgaḥ jalasaṃdhasya kuñjaraḥ
vilambamānam avahat saṃśliṣṭaṃ paramāsanam
48. jalasaṃdhasya kuñjaraḥ rudhireṇa avasiktāṅgaḥ (san),
saṃśliṣṭaṃ vilambamānaṃ paramāsanam avahat
48. Jalasandha's elephant, its body drenched with blood, carried its excellent seat (howdah) which was clinging to it and hanging down.
48. הפיל של ג׳ַלַסַנְדְהַא, שאיבריו ספוגי דם, נשא את הגופה התלויה שנצמדה אל המושב המשובח.
शरार्दितः सात्वतेन मर्दमानः स्ववाहिनीम् ।
घोरमार्तस्वरं कृत्वा विदुद्राव महागजः ॥४९॥
49. śarārditaḥ sātvatena mardamānaḥ svavāhinīm ,
ghoramārtasvaraṁ kṛtvā vidudrāva mahāgajaḥ.
49. śarārditaḥ sātvatena mardamānaḥ svavāhinīm
ghoramārtasvaraṃ kṛtvā vidudrāva mahāgajaḥ
49. sātvatena śarārditaḥ mahāgajaḥ svavāhinīṃ
mardamānaḥ ghoramārtasvaraṃ kṛtvā vidudrāva
49. Wounded by the Sātvata's arrows, the great elephant, trampling its own army and uttering a terrible cry of pain, fled.
49. הפיל הגדול, מעונה מחציו של סָאטְוַטַה (סָאטְיַקִי) ודורס את צבאו שלו, פלט צעקת כאב נוראה וברח.
हाहाकारो महानासीत्तव सैन्यस्य मारिष ।
जलसंधं हतं दृष्ट्वा वृष्णीनामृषभेण ह ॥५०॥
50. hāhākāro mahānāsīttava sainyasya māriṣa ,
jalasaṁdhaṁ hataṁ dṛṣṭvā vṛṣṇīnāmṛṣabheṇa ha.
50. hāhākāraḥ mahān āsīt tava sainyasya māriṣa
jalasaṃdham hatam dṛṣṭvā vṛṣṇīnām ṛṣabheṇa ha
50. māriṣa tava sainyasya mahān hāhākāraḥ āsīt ha
vṛṣṇīnām ṛṣabheṇa jalasaṃdham hatam dṛṣṭvā
50. O venerable one, a great cry of alarm arose from your army when they saw Jalasandha killed by the foremost of the Vṛṣṇis.
50. קריאת אבוי גדולה התעוררה בצבאך, הו מָארִישַׁה, כשראו שג׳ַלַסַנְדְהַא נהרג בידי גיבור בני וְרִשְׁנִי (סָאטְיַקִי),
विमुखाश्चाभ्यधावन्त तव योधाः समन्ततः ।
पलायने कृतोत्साहा निरुत्साहा द्विषज्जये ॥५१॥
51. vimukhāścābhyadhāvanta tava yodhāḥ samantataḥ ,
palāyane kṛtotsāhā nirutsāhā dviṣajjaye.
51. vimukhāḥ ca abhyadhāvanta tava yodhāḥ samantataḥ
palāyane kṛtotsāhāḥ nirutsāhāḥ dviṣajjaye
51. tava yodhāḥ vimukhāḥ ca abhyadhāvanta samantataḥ
palāyane kṛtotsāhāḥ dviṣajjaye nirutsāhāḥ
51. Your warriors, having turned their backs, ran away from all sides, eager for retreat but dispirited in conquering the enemy.
51. (ו)לוחמיך הסתובבו ורצו לכל עבר. הם התלהבו מן הבריחה ואיבדו את להט הנצחון על האויב.
एतस्मिन्नन्तरे राजन्द्रोणः शस्त्रभृतां वरः ।
अभ्ययाज्जवनैरश्वैर्युयुधानं महारथम् ॥५२॥
52. etasminnantare rājandroṇaḥ śastrabhṛtāṁ varaḥ ,
abhyayājjavanairaśvairyuyudhānaṁ mahāratham.
52. etasmin antare rājan droṇaḥ śastrabhṛtām varaḥ
abhyayāt javanaiḥ aśvaiḥ yuyudhānam mahāratham
52. rājan etasmin antare śastrabhṛtām varaḥ droṇaḥ
javanaiḥ aśvaiḥ mahāratham yuyudhānam abhyayāt
52. O King, at that moment, Droṇa, the foremost of weapon-bearers, approached the great warrior Yuyudhāna with swift horses.
52. בינתיים, הו מלך, דְרוֹנַה, המעולה בנושאי הנשק, התקדם בסוסים מהירים אל הלוחם הגדול יוּיוּדְהָאנַה (סָאטְיַקִי).
तमुदीर्णं तथा दृष्ट्वा शैनेयं कुरुपुंगवाः ।
द्रोणेनैव सह क्रुद्धाः सात्यकिं पर्यवारयन् ॥५३॥
53. tamudīrṇaṁ tathā dṛṣṭvā śaineyaṁ kurupuṁgavāḥ ,
droṇenaiva saha kruddhāḥ sātyakiṁ paryavārayan.
53. tam udīrṇam tathā dṛṣṭvā śaineyam kurupuṅgavāḥ
droṇena eva saha kruddhāḥ sātyakim paryavārayan
53. tathā udīrṇam tam śaineyam dṛṣṭvā kruddhāḥ
kurupuṅgavāḥ droṇena eva saha sātyakim paryavārayan
53. Having seen Śaineya (Satyaki) thus roused, the foremost of the Kurus, enraged, surrounded him (Satyaki) together with Droṇa.
53. כשראו את שַׁיְנֵיַה (סָאטְיַקִי) כה נרגש וגאה, הלוחמים הדגולים של בני קוּרוּ זעמו, וביחד עם דְרוֹנַה הקיפו את סָאטְיַקִי.
ततः प्रववृते युद्धं कुरूणां सात्वतस्य च ।
द्रोणस्य च रणे राजन्घोरं देवासुरोपमम् ॥५४॥
54. tataḥ pravavṛte yuddhaṁ kurūṇāṁ sātvatasya ca ,
droṇasya ca raṇe rājanghoraṁ devāsuropamam.
54. tataḥ pravavṛte yuddham kurūṇām sātvatasya ca
droṇasya ca raṇe rājan ghoram devāsurupamam
54. rājan tataḥ kurūṇām ca sātvatasya ca droṇasya
raṇe ghoram devāsurupamam yuddham pravavṛte
54. Then, O King, a terrible battle, comparable to that between deities (devas) and demons (asuras), commenced on the battlefield involving the Kurus, the Sātvata, and Droṇa.
54. אז החל, הו מלך, קרב נורא בין בני קוּרוּ לבין סָאטְוַטַה (סָאטְיַקִי) ודְרוֹנַה, דומה לקרב האלים והאסוּרוֹת.