महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-12, chapter-80
युधिष्ठिर उवाच ।
क्वसमुत्थाः कथंशीला ऋत्विजः स्युः पितामह ।
कथंविधाश्च राजेन्द्र तद्ब्रूहि वदतां वर ॥१॥
क्वसमुत्थाः कथंशीला ऋत्विजः स्युः पितामह ।
कथंविधाश्च राजेन्द्र तद्ब्रूहि वदतां वर ॥१॥
1. yudhiṣṭhira uvāca ,
kvasamutthāḥ kathaṁśīlā ṛtvijaḥ syuḥ pitāmaha ,
kathaṁvidhāśca rājendra tadbrūhi vadatāṁ vara.
kvasamutthāḥ kathaṁśīlā ṛtvijaḥ syuḥ pitāmaha ,
kathaṁvidhāśca rājendra tadbrūhi vadatāṁ vara.
1.
yudhiṣṭhiraḥ uvāca kva-samutthāḥ kathaṃ-śīlāḥ ṛtvijaḥ syuḥ
pitāmaha kathaṃ-vidhāḥ ca rājendra tat brūhi vadatām vara
pitāmaha kathaṃ-vidhāḥ ca rājendra tat brūhi vadatām vara
1.
yudhiṣṭhiraḥ uvāca pitāmaha rājendra vadatām vara ṛtvijaḥ
kva-samutthāḥ kathaṃ-śīlāḥ kathaṃ-vidhāḥ ca syuḥ tat brūhi
kva-samutthāḥ kathaṃ-śīlāḥ kathaṃ-vidhāḥ ca syuḥ tat brūhi
1.
Yudhiṣṭhira said, "O Grandfather, O King among kings, O best of speakers, from where should the priests (ṛtvij) originate, what kind of conduct should they possess, and what should their qualifications be? Please tell me that."
भीष्म उवाच ।
प्रतिकर्म पुराचार ऋत्विजां स्म विधीयते ।
आदौ छन्दांसि विज्ञाय द्विजानां श्रुतमेव च ॥२॥
प्रतिकर्म पुराचार ऋत्विजां स्म विधीयते ।
आदौ छन्दांसि विज्ञाय द्विजानां श्रुतमेव च ॥२॥
2. bhīṣma uvāca ,
pratikarma purācāra ṛtvijāṁ sma vidhīyate ,
ādau chandāṁsi vijñāya dvijānāṁ śrutameva ca.
pratikarma purācāra ṛtvijāṁ sma vidhīyate ,
ādau chandāṁsi vijñāya dvijānāṁ śrutameva ca.
2.
bhīṣmaḥ uvāca prati-karma purācāraḥ ṛtvijām sma
vidhīyate ādau chandāṃsi vijñāya dvijānām śrutam eva ca
vidhīyate ādau chandāṃsi vijñāya dvijānām śrutam eva ca
2.
bhīṣmaḥ uvāca ṛtvijām prati-karma purācāraḥ sma
vidhīyate ādau dvijānām chandāṃsi śrutam ca eva vijñāya
vidhīyate ādau dvijānām chandāṃsi śrutam ca eva vijñāya
2.
Bhīṣma replied, "Regarding the priests (ṛtvij), the ancient custom for each ritual (karma) is established. First, one should thoroughly understand the Vedic knowledge (chandas) and the sacred learning (śruta) of the twice-born (dvija)."
ये त्वेकरतयो नित्यं धीरा नाप्रियवादिनः ।
परस्परस्य सुहृदः संमताः समदर्शिनः ॥३॥
परस्परस्य सुहृदः संमताः समदर्शिनः ॥३॥
3. ye tvekaratayo nityaṁ dhīrā nāpriyavādinaḥ ,
parasparasya suhṛdaḥ saṁmatāḥ samadarśinaḥ.
parasparasya suhṛdaḥ saṁmatāḥ samadarśinaḥ.
3.
ye tu eka-ratayaḥ nityam dhīrāḥ na apriya-vādinaḥ
parasparasya suhṛdaḥ saṃmatāḥ sama-darśinaḥ
parasparasya suhṛdaḥ saṃmatāḥ sama-darśinaḥ
3.
ye tu nityam eka-ratayaḥ dhīrāḥ na apriya-vādinaḥ
parasparasya suhṛdaḥ saṃmatāḥ sama-darśinaḥ
parasparasya suhṛdaḥ saṃmatāḥ sama-darśinaḥ
3.
But those who are always solely dedicated (ekarata), resolute, not speaking unpleasant words, mutual friends, esteemed, and look upon all with impartiality.
येष्वानृशंस्यं सत्यं चाप्यहिंसा तप आर्जवम् ।
अद्रोहो नाभिमानश्च ह्रीस्तितिक्षा दमः शमः ॥४॥
अद्रोहो नाभिमानश्च ह्रीस्तितिक्षा दमः शमः ॥४॥
4. yeṣvānṛśaṁsyaṁ satyaṁ cāpyahiṁsā tapa ārjavam ,
adroho nābhimānaśca hrīstitikṣā damaḥ śamaḥ.
adroho nābhimānaśca hrīstitikṣā damaḥ śamaḥ.
4.
yeṣu ānṛśaṃsyam satyam ca api ahiṃsā tapaḥ ārjavam
adrohaḥ na abhimānaḥ ca hrīḥ titikṣā damaḥ śamaḥ
adrohaḥ na abhimānaḥ ca hrīḥ titikṣā damaḥ śamaḥ
4.
yeṣu ānṛśaṃsyam ca satyam api ahiṃsā tapaḥ ārjavam
adrohaḥ ca na abhimānaḥ hrīḥ titikṣā damaḥ śamaḥ
adrohaḥ ca na abhimānaḥ hrīḥ titikṣā damaḥ śamaḥ
4.
In whom are found compassion, truth (satya), non-violence (ahiṃsā), austerity (tapas), straightforwardness, absence of malice, and humility (not arrogance), modesty, forbearance, self-control (dama) of the senses, and mental tranquility (śama).
ह्रीमान्सत्यधृतिर्दान्तो भूतानामविहिंसकः ।
अकामद्वेषसंयुक्तस्त्रिभिः शुक्लैः समन्वितः ॥५॥
अकामद्वेषसंयुक्तस्त्रिभिः शुक्लैः समन्वितः ॥५॥
5. hrīmānsatyadhṛtirdānto bhūtānāmavihiṁsakaḥ ,
akāmadveṣasaṁyuktastribhiḥ śuklaiḥ samanvitaḥ.
akāmadveṣasaṁyuktastribhiḥ śuklaiḥ samanvitaḥ.
5.
hrīmān satyadhṛtiḥ dāntaḥ bhūtānām avihimsakaḥ
akāmadveṣasaṃyuktaḥ tribhiḥ śuklaiḥ samanvitaḥ
akāmadveṣasaṃyuktaḥ tribhiḥ śuklaiḥ samanvitaḥ
5.
hrīmān satyadhṛtiḥ dāntaḥ avihimsakaḥ bhūtānām
akāmadveṣasaṃyuktaḥ samanvitaḥ tribhiḥ śuklaiḥ
akāmadveṣasaṃyuktaḥ samanvitaḥ tribhiḥ śuklaiḥ
5.
He who possesses modesty, is firm in his commitment to truth, self-controlled, non-violent towards all beings, free from desire and hatred, and endowed with the three pure qualities.
अहिंसको ज्ञानतृप्तः स ब्रह्मासनमर्हति ।
एते महर्त्विजस्तात सर्वे मान्या यथातथम् ॥६॥
एते महर्त्विजस्तात सर्वे मान्या यथातथम् ॥६॥
6. ahiṁsako jñānatṛptaḥ sa brahmāsanamarhati ,
ete mahartvijastāta sarve mānyā yathātatham.
ete mahartvijastāta sarve mānyā yathātatham.
6.
ahimsakaḥ jñānatṛptaḥ saḥ brahmāsanam arhati
ete mahartvijaḥ tāta sarve mānyā yathātatham
ete mahartvijaḥ tāta sarve mānyā yathātatham
6.
ahimsakaḥ jñānatṛptaḥ saḥ brahmāsanam arhati
tāta ete sarve mahartvijaḥ mānyā yathātatham
tāta ete sarve mahartvijaḥ mānyā yathātatham
6.
Such a person, non-violent and content with true knowledge (jñāna), is worthy of the seat of Brahmā. O dear one (tāta), all these great priests are to be honored exactly as they deserve.
युधिष्ठिर उवाच ।
यदिदं वेदवचनं दक्षिणासु विधीयते ।
इदं देयमिदं देयं न क्वचिद्व्यवतिष्ठते ॥७॥
यदिदं वेदवचनं दक्षिणासु विधीयते ।
इदं देयमिदं देयं न क्वचिद्व्यवतिष्ठते ॥७॥
7. yudhiṣṭhira uvāca ,
yadidaṁ vedavacanaṁ dakṣiṇāsu vidhīyate ,
idaṁ deyamidaṁ deyaṁ na kvacidvyavatiṣṭhate.
yadidaṁ vedavacanaṁ dakṣiṇāsu vidhīyate ,
idaṁ deyamidaṁ deyaṁ na kvacidvyavatiṣṭhate.
7.
yudhiṣṭhiraḥ uvāca yat idam vedavacanam dakṣiṇāsu
vidhīyate idam deyam idam deyam na kvacit vyavatiṣṭhate
vidhīyate idam deyam idam deyam na kvacit vyavatiṣṭhate
7.
yudhiṣṭhiraḥ uvāca yat idam vedavacanam dakṣiṇāsu
vidhīyate idam deyam idam deyam na kvacit vyavatiṣṭhate
vidhīyate idam deyam idam deyam na kvacit vyavatiṣṭhate
7.
Yudhishthira said: "This Vedic injunction concerning the sacrificial fees (dakṣiṇās), which states 'this should be given, this should be given,' is nowhere definitively established."
नेदं प्रति धनं शास्त्रमापद्धर्ममशास्त्रतः ।
आज्ञा शास्त्रस्य घोरेयं न शक्तिं समवेक्षते ॥८॥
आज्ञा शास्त्रस्य घोरेयं न शक्तिं समवेक्षते ॥८॥
8. nedaṁ prati dhanaṁ śāstramāpaddharmamaśāstrataḥ ,
ājñā śāstrasya ghoreyaṁ na śaktiṁ samavekṣate.
ājñā śāstrasya ghoreyaṁ na śaktiṁ samavekṣate.
8.
na idam prati dhanam śāstram āpaddharmam aśāstrataḥ
ājñā śāstrasya ghorā iyam na śaktim samavekṣate
ājñā śāstrasya ghorā iyam na śaktim samavekṣate
8.
idam śāstram na prati dhanam na āpaddharmam aśāstrataḥ
iyam ghorā ājñā śāstrasya na śaktim samavekṣate
iyam ghorā ājñā śāstrasya na śaktim samavekṣate
8.
This scriptural rule (śāstra) concerning wealth (dhana) is not meant for every circumstance, nor is it a rule of emergency (āpaddharma) outside the scope of scripture (aśāstrataḥ). This stern command of scripture does not take into account one's ability or capacity (śakti).
श्रद्धामारभ्य यष्टव्यमित्येषा वैदिकी श्रुतिः ।
मिथ्योपेतस्य यज्ञस्य किमु श्रद्धा करिष्यति ॥९॥
मिथ्योपेतस्य यज्ञस्य किमु श्रद्धा करिष्यति ॥९॥
9. śraddhāmārabhya yaṣṭavyamityeṣā vaidikī śrutiḥ ,
mithyopetasya yajñasya kimu śraddhā kariṣyati.
mithyopetasya yajñasya kimu śraddhā kariṣyati.
9.
śraddhām ārabhya yaṣṭavyam iti eṣā vaidikī śrutiḥ
mithyā upetasya yajñasya kim u śraddhā kariṣyati
mithyā upetasya yajñasya kim u śraddhā kariṣyati
9.
eṣā vaidikī śrutiḥ iti śraddhām ārabhya yaṣṭavyam
kim u śraddhā mithyā upetasya yajñasya kariṣyati
kim u śraddhā mithyā upetasya yajñasya kariṣyati
9.
One should commence a Vedic ritual (yajña) with faith (śraddhā) – this is the Vedic sacred text (śruti). What, then, can faith (śraddhā) achieve for a Vedic ritual (yajña) that is tainted by falsehood or wrongly performed?
भीष्म उवाच ।
न वेदानां परिभवान्न शाठ्येन न मायया ।
कश्चिन्महदवाप्नोति मा ते भूद्बुद्धिरीदृशी ॥१०॥
न वेदानां परिभवान्न शाठ्येन न मायया ।
कश्चिन्महदवाप्नोति मा ते भूद्बुद्धिरीदृशी ॥१०॥
10. bhīṣma uvāca ,
na vedānāṁ paribhavānna śāṭhyena na māyayā ,
kaścinmahadavāpnoti mā te bhūdbuddhirīdṛśī.
na vedānāṁ paribhavānna śāṭhyena na māyayā ,
kaścinmahadavāpnoti mā te bhūdbuddhirīdṛśī.
10.
bhīṣmaḥ uvāca | na vedānām paribhavāt na śāṭhyena na
māyayā | kaścit mahat avāpnoti mā te bhūt buddhiḥ īdṛśī
māyayā | kaścit mahat avāpnoti mā te bhūt buddhiḥ īdṛśī
10.
bhīṣmaḥ uvāca: "kaścit vedānām paribhavāt na,
śāṭhyena na,
māyayā na mahat avāpnoti īdṛśī buddhiḥ te mā bhūt"
śāṭhyena na,
māyayā na mahat avāpnoti īdṛśī buddhiḥ te mā bhūt"
10.
Bhishma said: "No one attains greatness by disrespecting the Vedas, nor by dishonesty, nor by illusion (māyā). May such an idea (buddhi) not arise in your mind."
यज्ञाङ्गं दक्षिणास्तात वेदानां परिबृंहणम् ।
न मन्त्रा दक्षिणाहीनास्तारयन्ति कथंचन ॥११॥
न मन्त्रा दक्षिणाहीनास्तारयन्ति कथंचन ॥११॥
11. yajñāṅgaṁ dakṣiṇāstāta vedānāṁ paribṛṁhaṇam ,
na mantrā dakṣiṇāhīnāstārayanti kathaṁcana.
na mantrā dakṣiṇāhīnāstārayanti kathaṁcana.
11.
yajñāṅgam dakṣiṇāḥ tāta vedānām paribṛṃhaṇam
na mantrāḥ dakṣiṇāhīnāḥ tārayanti kathaṃcana
na mantrāḥ dakṣiṇāhīnāḥ tārayanti kathaṃcana
11.
tāta dakṣiṇāḥ yajñāṅgam vedānām paribṛṃhaṇam
dakṣiṇāhīnāḥ mantrāḥ kathaṃcana na tārayanti
dakṣiṇāhīnāḥ mantrāḥ kathaṃcana na tārayanti
11.
O dear one (tāta), ritual fees (dakṣiṇā) are an essential component of a Vedic ritual (yajña) and serve to strengthen the Vedas. Mantras, when not accompanied by ritual fees, can never bring about deliverance in any way.
शक्तिस्तु पूर्णपात्रेण संमितानवमा भवेत् ।
अवश्यं तात यष्टव्यं त्रिभिर्वर्णैर्यथाविधि ॥१२॥
अवश्यं तात यष्टव्यं त्रिभिर्वर्णैर्यथाविधि ॥१२॥
12. śaktistu pūrṇapātreṇa saṁmitānavamā bhavet ,
avaśyaṁ tāta yaṣṭavyaṁ tribhirvarṇairyathāvidhi.
avaśyaṁ tāta yaṣṭavyaṁ tribhirvarṇairyathāvidhi.
12.
śaktiḥ tu pūrṇa-pātreṇa saṃmitā anavamā bhavet |
avaśyam tāta yaṣṭavyam tribhiḥ varṇaiḥ yathā-vidhi
avaśyam tāta yaṣṭavyam tribhiḥ varṇaiḥ yathā-vidhi
12.
tu śaktiḥ pūrṇa-pātreṇa saṃmitā anavamā bhavet tāta,
tribhiḥ varṇaiḥ yathā-vidhi avaśyam yaṣṭavyam
tribhiḥ varṇaiḥ yathā-vidhi avaśyam yaṣṭavyam
12.
However, one's capacity (śakti) should ideally be measured by (or at least equal to) a full vessel; it should certainly not be less. Therefore, my dear son (tāta), a Vedic ritual (yajña) must necessarily be performed by the three (upper) social classes (varṇa) according to the prescribed rules.
सोमो राजा ब्राह्मणानामित्येषा वैदिकी श्रुतिः ।
तं च विक्रेतुमिच्छन्ति न वृथा वृत्तिरिष्यते ।
तेन क्रीतेन धर्मेण ततो यज्ञः प्रतायते ॥१३॥
तं च विक्रेतुमिच्छन्ति न वृथा वृत्तिरिष्यते ।
तेन क्रीतेन धर्मेण ततो यज्ञः प्रतायते ॥१३॥
13. somo rājā brāhmaṇānāmityeṣā vaidikī śrutiḥ ,
taṁ ca vikretumicchanti na vṛthā vṛttiriṣyate ,
tena krītena dharmeṇa tato yajñaḥ pratāyate.
taṁ ca vikretumicchanti na vṛthā vṛttiriṣyate ,
tena krītena dharmeṇa tato yajñaḥ pratāyate.
13.
somaḥ rājā brāhmaṇānām iti eṣā
vaidikī śrutiḥ tam ca vikretum icchanti
na vṛthā vṛttiḥ iṣyate tena
krītena dharmeṇa tataḥ yajñaḥ pratāyate
vaidikī śrutiḥ tam ca vikretum icchanti
na vṛthā vṛttiḥ iṣyate tena
krītena dharmeṇa tataḥ yajñaḥ pratāyate
13.
eṣā vaidikī śrutiḥ iti somaḥ
brāhmaṇānām rājā tam ca vikretum icchanti
vṛthā vṛttiḥ na iṣyate tena
krītena dharmeṇa tataḥ yajñaḥ pratāyate
brāhmaṇānām rājā tam ca vikretum icchanti
vṛthā vṛttiḥ na iṣyate tena
krītena dharmeṇa tataḥ yajñaḥ pratāyate
13.
“Soma is the king of Brahmins” - this is indeed a Vedic injunction (śruti). However, people desire to sell him (or the services associated with him); yet, a livelihood (vṛtti) is not to be sought without a righteous purpose. Only through that which is acquired in accordance with natural law (dharma) can the ritual (yajña) then be properly performed.
इत्येवं धर्मतः ख्यातमृषिभिर्धर्मवादिभिः ।
पुमान्यज्ञश्च सोमश्च न्यायवृत्तो यथा भवेत् ।
अन्यायवृत्तः पुरुषो न परस्य न चात्मनः ॥१४॥
पुमान्यज्ञश्च सोमश्च न्यायवृत्तो यथा भवेत् ।
अन्यायवृत्तः पुरुषो न परस्य न चात्मनः ॥१४॥
14. ityevaṁ dharmataḥ khyātamṛṣibhirdharmavādibhiḥ ,
pumānyajñaśca somaśca nyāyavṛtto yathā bhavet ,
anyāyavṛttaḥ puruṣo na parasya na cātmanaḥ.
pumānyajñaśca somaśca nyāyavṛtto yathā bhavet ,
anyāyavṛttaḥ puruṣo na parasya na cātmanaḥ.
14.
iti evam dharmataḥ khyātam ṛṣibhiḥ
dharmavādibhiḥ pumān yajñaḥ ca somaḥ
ca nyāyavṛttaḥ yathā bhavet anyāyavṛttaḥ
puruṣaḥ na parasya na ca ātmanaḥ
dharmavādibhiḥ pumān yajñaḥ ca somaḥ
ca nyāyavṛttaḥ yathā bhavet anyāyavṛttaḥ
puruṣaḥ na parasya na ca ātmanaḥ
14.
iti evam dharmataḥ dharmavādibhiḥ
ṛṣibhiḥ khyātam yathā pumān yajñaḥ ca
somaḥ ca nyāyavṛttaḥ bhavet anyāyavṛttaḥ
puruṣaḥ na parasya na ca ātmanaḥ
ṛṣibhiḥ khyātam yathā pumān yajñaḥ ca
somaḥ ca nyāyavṛttaḥ bhavet anyāyavṛttaḥ
puruṣaḥ na parasya na ca ātmanaḥ
14.
Thus, it has been proclaimed as righteous (dharma) by seers (ṛṣi) who speak of natural law (dharma), how a person, a Vedic ritual (yajña), and Soma should uphold righteous conduct. A person whose conduct is unrighteous belongs neither to others nor to his own self (ātman).
शरीरं यज्ञपात्राणि इत्येषा श्रूयते श्रुतिः ।
तानि सम्यक्प्रणीतानि ब्राह्मणानां महात्मनाम् ॥१५॥
तानि सम्यक्प्रणीतानि ब्राह्मणानां महात्मनाम् ॥१५॥
15. śarīraṁ yajñapātrāṇi ityeṣā śrūyate śrutiḥ ,
tāni samyakpraṇītāni brāhmaṇānāṁ mahātmanām.
tāni samyakpraṇītāni brāhmaṇānāṁ mahātmanām.
15.
śarīram yajñapātrāṇi iti eṣā śrūyate śrutiḥ
tāni samyak praṇītāni brāhmaṇānām mahātmanām
tāni samyak praṇītāni brāhmaṇānām mahātmanām
15.
eṣā śrutiḥ iti śarīram yajñapātrāṇi śrūyate
tāni samyak praṇītāni mahātmanām brāhmaṇānām
tāni samyak praṇītāni mahātmanām brāhmaṇānām
15.
“The body constitutes the vessels for Vedic ritual (yajña)” – this is a sacred text (śruti) that is heard. These (vessels), when properly consecrated, belong to the great-souled (mahātman) Brahmins.
तपो यज्ञादपि श्रेष्ठमित्येषा परमा श्रुतिः ।
तत्ते तपः प्रवक्ष्यामि विद्वंस्तदपि मे शृणु ॥१६॥
तत्ते तपः प्रवक्ष्यामि विद्वंस्तदपि मे शृणु ॥१६॥
16. tapo yajñādapi śreṣṭhamityeṣā paramā śrutiḥ ,
tatte tapaḥ pravakṣyāmi vidvaṁstadapi me śṛṇu.
tatte tapaḥ pravakṣyāmi vidvaṁstadapi me śṛṇu.
16.
tapaḥ yajñāt api śreṣṭham iti eṣā paramā śrutiḥ
tat te tapaḥ pravakṣyāmi vidvan tat api me śṛṇu
tat te tapaḥ pravakṣyāmi vidvan tat api me śṛṇu
16.
eṣā paramā śrutiḥ iti tapaḥ yajñāt api śreṣṭham he
vidvan tat tapaḥ te pravakṣyāmi tat api me śṛṇu
vidvan tat tapaḥ te pravakṣyāmi tat api me śṛṇu
16.
“Austerity (tapas) is superior even to Vedic ritual (yajña)” – this is the supreme sacred text (śruti). Therefore, O learned one, I shall expound upon that austerity (tapas) to you; listen to that from me as well.
अहिंसा सत्यवचनमानृशंस्यं दमो घृणा ।
एतत्तपो विदुर्धीरा न शरीरस्य शोषणम् ॥१७॥
एतत्तपो विदुर्धीरा न शरीरस्य शोषणम् ॥१७॥
17. ahiṁsā satyavacanamānṛśaṁsyaṁ damo ghṛṇā ,
etattapo vidurdhīrā na śarīrasya śoṣaṇam.
etattapo vidurdhīrā na śarīrasya śoṣaṇam.
17.
ahiṃsā satyavacanam ānṛśaṃsyam damaḥ ghṛṇā
etat tapaḥ viduḥ dhīrāḥ na śarīrasya śoṣaṇam
etat tapaḥ viduḥ dhīrāḥ na śarīrasya śoṣaṇam
17.
dhīrāḥ viduḥ etat tapaḥ ahiṃsā satyavacanam
ānṛśaṃsyam damaḥ ghṛṇā na śarīrasya śoṣaṇam
ānṛśaṃsyam damaḥ ghṛṇā na śarīrasya śoṣaṇam
17.
Non-violence, truthfulness in speech, compassion, self-control, and mercy - the wise know this to be true austerity (tapas), not the emaciation of the body.
अप्रामाण्यं च वेदानां शास्त्राणां चातिलङ्घनम् ।
अव्यवस्था च सर्वत्र तद्वै नाशनमात्मनः ॥१८॥
अव्यवस्था च सर्वत्र तद्वै नाशनमात्मनः ॥१८॥
18. aprāmāṇyaṁ ca vedānāṁ śāstrāṇāṁ cātilaṅghanam ,
avyavasthā ca sarvatra tadvai nāśanamātmanaḥ.
avyavasthā ca sarvatra tadvai nāśanamātmanaḥ.
18.
aprāmāṇyam ca vedānām śāstrāṇām ca atilaṅghanam
avyavasthā ca sarvatra tat vai nāśanam ātmanaḥ
avyavasthā ca sarvatra tat vai nāśanam ātmanaḥ
18.
vedānām aprāmāṇyam ca śāstrāṇām atilaṅghanam ca
sarvatra avyavasthā ca tat vai ātmanaḥ nāśanam
sarvatra avyavasthā ca tat vai ātmanaḥ nāśanam
18.
And the lack of authority of the Vedas, and the disregard of the scriptures, and disorder everywhere - that, indeed, is the destruction of the self (ātman).
निबोध दशहोतॄणां विधानं पार्थ यादृशम् ।
चित्तिः स्रुक्चित्तमाज्यं च पवित्रं ज्ञानमुत्तमम् ॥१९॥
चित्तिः स्रुक्चित्तमाज्यं च पवित्रं ज्ञानमुत्तमम् ॥१९॥
19. nibodha daśahotṝṇāṁ vidhānaṁ pārtha yādṛśam ,
cittiḥ srukcittamājyaṁ ca pavitraṁ jñānamuttamam.
cittiḥ srukcittamājyaṁ ca pavitraṁ jñānamuttamam.
19.
nibodha daśahotṝṇām vidhānam pārtha yādṛśam cittiḥ
sruk cittam ājyam ca pavitram jñānam uttamam
sruk cittam ājyam ca pavitram jñānam uttamam
19.
pārtha nibodha daśahotṝṇām vidhānam yādṛśam cittiḥ
sruk ca cittam ājyam ca uttamam jñānam pavitram
sruk ca cittam ājyam ca uttamam jñānam pavitram
19.
O Pārtha, understand the nature of the ritual of the ten officiating priests (daśahotṛs): consciousness (citti) is the sacrificial ladle, the mind (citta) is the clarified butter, and supreme knowledge (jñāna) is the purifier.
सर्वं जिह्मं मृत्युपदमार्जवं ब्रह्मणः पदम् ।
एतावाञ्ज्ञानविषयः किं प्रलापः करिष्यति ॥२०॥
एतावाञ्ज्ञानविषयः किं प्रलापः करिष्यति ॥२०॥
20. sarvaṁ jihmaṁ mṛtyupadamārjavaṁ brahmaṇaḥ padam ,
etāvāñjñānaviṣayaḥ kiṁ pralāpaḥ kariṣyati.
etāvāñjñānaviṣayaḥ kiṁ pralāpaḥ kariṣyati.
20.
sarvam jihmam mṛtyupadam ārjavam brahmaṇaḥ
padam etāvān jñānaviṣayaḥ kim pralāpaḥ kariṣyati
padam etāvān jñānaviṣayaḥ kim pralāpaḥ kariṣyati
20.
sarvam jihmam mṛtyupadam ārjavam brahmaṇaḥ
padam etāvān jñānaviṣayaḥ kim pralāpaḥ kariṣyati
padam etāvān jñānaviṣayaḥ kim pralāpaḥ kariṣyati
20.
Everything crooked leads to the domain of death, while sincerity is the state of Brahman. This much is the scope of knowledge (jñāna); what will idle talk achieve?
Links to all chapters:
ādi parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97
Chapter 98
Chapter 99
Chapter 100
Chapter 101
Chapter 102
Chapter 103
Chapter 104
Chapter 105
Chapter 106
Chapter 107
Chapter 108
Chapter 109
Chapter 110
Chapter 111
Chapter 112
Chapter 113
Chapter 114
Chapter 115
Chapter 116
Chapter 117
Chapter 118
Chapter 119
Chapter 120
Chapter 121
Chapter 122
Chapter 123
Chapter 124
Chapter 125
Chapter 126
Chapter 127
Chapter 128
Chapter 129
Chapter 130
Chapter 131
Chapter 132
Chapter 133
Chapter 134
Chapter 135
Chapter 136
Chapter 137
Chapter 138
Chapter 139
Chapter 140
Chapter 141
Chapter 142
Chapter 143
Chapter 144
Chapter 145
Chapter 146
Chapter 147
Chapter 148
Chapter 149
Chapter 150
Chapter 151
Chapter 152
Chapter 153
Chapter 154
Chapter 155
Chapter 156
Chapter 157
Chapter 158
Chapter 159
Chapter 160
Chapter 161
Chapter 162
Chapter 163
Chapter 164
Chapter 165
Chapter 166
Chapter 167
Chapter 168
Chapter 169
Chapter 170
Chapter 171
Chapter 172
Chapter 173
Chapter 174
Chapter 175
Chapter 176
Chapter 177
Chapter 178
Chapter 179
Chapter 180
Chapter 181
Chapter 182
Chapter 183
Chapter 184
Chapter 185
Chapter 186
Chapter 187
Chapter 188
Chapter 189
Chapter 190
Chapter 191
Chapter 192
Chapter 193
Chapter 194
Chapter 195
Chapter 196
Chapter 197
Chapter 198
Chapter 199
Chapter 200
Chapter 201
Chapter 202
Chapter 203
Chapter 204
Chapter 205
Chapter 206
Chapter 207
Chapter 208
Chapter 209
Chapter 210
Chapter 211
Chapter 212
Chapter 213
Chapter 214
Chapter 215
Chapter 216
Chapter 217
Chapter 218
Chapter 219
Chapter 220
Chapter 221
Chapter 222
Chapter 223
Chapter 224
Chapter 225
sabhā parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
vana parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97
Chapter 98
Chapter 99
Chapter 100
Chapter 101
Chapter 102
Chapter 103
Chapter 104
Chapter 105
Chapter 106
Chapter 107
Chapter 108
Chapter 109
Chapter 110
Chapter 111
Chapter 112
Chapter 113
Chapter 114
Chapter 115
Chapter 116
Chapter 117
Chapter 118
Chapter 119
Chapter 120
Chapter 121
Chapter 122
Chapter 123
Chapter 124
Chapter 125
Chapter 126
Chapter 127
Chapter 128
Chapter 129
Chapter 130
Chapter 131
Chapter 132
Chapter 133
Chapter 134
Chapter 135
Chapter 136
Chapter 137
Chapter 138
Chapter 139
Chapter 140
Chapter 141
Chapter 142
Chapter 143
Chapter 144
Chapter 145
Chapter 146
Chapter 147
Chapter 148
Chapter 149
Chapter 150
Chapter 151
Chapter 152
Chapter 153
Chapter 154
Chapter 155
Chapter 156
Chapter 157
Chapter 158
Chapter 159
Chapter 160
Chapter 161
Chapter 162
Chapter 163
Chapter 164
Chapter 165
Chapter 166
Chapter 167
Chapter 168
Chapter 169
Chapter 170
Chapter 171
Chapter 172
Chapter 173
Chapter 174
Chapter 175
Chapter 176
Chapter 177
Chapter 178
Chapter 179
Chapter 180
Chapter 181
Chapter 182
Chapter 183
Chapter 184
Chapter 185
Chapter 186
Chapter 187
Chapter 188
Chapter 189
Chapter 190
Chapter 191
Chapter 192
Chapter 193
Chapter 194
Chapter 195
Chapter 196
Chapter 197
Chapter 198
Chapter 199
Chapter 200
Chapter 201
Chapter 202
Chapter 203
Chapter 204
Chapter 205
Chapter 206
Chapter 207
Chapter 208
Chapter 209
Chapter 210
Chapter 211
Chapter 212
Chapter 213
Chapter 214
Chapter 215
Chapter 216
Chapter 217
Chapter 218
Chapter 219
Chapter 220
Chapter 221
Chapter 222
Chapter 223
Chapter 224
Chapter 225
Chapter 226
Chapter 227
Chapter 228
Chapter 229
Chapter 230
Chapter 231
Chapter 232
Chapter 233
Chapter 234
Chapter 235
Chapter 236
Chapter 237
Chapter 238
Chapter 239
Chapter 240
Chapter 241
Chapter 242
Chapter 243
Chapter 244
Chapter 245
Chapter 246
Chapter 247
Chapter 248
Chapter 249
Chapter 250
Chapter 251
Chapter 252
Chapter 253
Chapter 254
Chapter 255
Chapter 256
Chapter 257
Chapter 258
Chapter 259
Chapter 260
Chapter 261
Chapter 262
Chapter 263
Chapter 264
Chapter 265
Chapter 266
Chapter 267
Chapter 268
Chapter 269
Chapter 270
Chapter 271
Chapter 272
Chapter 273
Chapter 274
Chapter 275
Chapter 276
Chapter 277
Chapter 278
Chapter 279
Chapter 280
Chapter 281
Chapter 282
Chapter 283
Chapter 284
Chapter 285
Chapter 286
Chapter 287
Chapter 288
Chapter 289
Chapter 290
Chapter 291
Chapter 292
Chapter 293
Chapter 294
Chapter 295
Chapter 296
Chapter 297
Chapter 298
Chapter 299
virāṭa parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
udyoga parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97
Chapter 98
Chapter 99
Chapter 100
Chapter 101
Chapter 102
Chapter 103
Chapter 104
Chapter 105
Chapter 106
Chapter 107
Chapter 108
Chapter 109
Chapter 110
Chapter 111
Chapter 112
Chapter 113
Chapter 114
Chapter 115
Chapter 116
Chapter 117
Chapter 118
Chapter 119
Chapter 120
Chapter 121
Chapter 122
Chapter 123
Chapter 124
Chapter 125
Chapter 126
Chapter 127
Chapter 128
Chapter 129
Chapter 130
Chapter 131
Chapter 132
Chapter 133
Chapter 134
Chapter 135
Chapter 136
Chapter 137
Chapter 138
Chapter 139
Chapter 140
Chapter 141
Chapter 142
Chapter 143
Chapter 144
Chapter 145
Chapter 146
Chapter 147
Chapter 148
Chapter 149
Chapter 150
Chapter 151
Chapter 152
Chapter 153
Chapter 154
Chapter 155
Chapter 156
Chapter 157
Chapter 158
Chapter 159
Chapter 160
Chapter 161
Chapter 162
Chapter 163
Chapter 164
Chapter 165
Chapter 166
Chapter 167
Chapter 168
Chapter 169
Chapter 170
Chapter 171
Chapter 172
Chapter 173
Chapter 174
Chapter 175
Chapter 176
Chapter 177
Chapter 178
Chapter 179
Chapter 180
Chapter 181
Chapter 182
Chapter 183
Chapter 184
Chapter 185
Chapter 186
Chapter 187
Chapter 188
Chapter 189
Chapter 190
Chapter 191
Chapter 192
Chapter 193
Chapter 194
Chapter 195
Chapter 196
Chapter 197
bhīṣma parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97
Chapter 98
Chapter 99
Chapter 100
Chapter 101
Chapter 102
Chapter 103
Chapter 104
Chapter 105
Chapter 106
Chapter 107
Chapter 108
Chapter 109
Chapter 110
Chapter 111
Chapter 112
Chapter 113
Chapter 114
Chapter 115
Chapter 116
Chapter 117
droṇa parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97
Chapter 98
Chapter 99
Chapter 100
Chapter 101
Chapter 102
Chapter 103
Chapter 104
Chapter 105
Chapter 106
Chapter 107
Chapter 108
Chapter 109
Chapter 110
Chapter 111
Chapter 112
Chapter 113
Chapter 114
Chapter 115
Chapter 116
Chapter 117
Chapter 118
Chapter 119
Chapter 120
Chapter 121
Chapter 122
Chapter 123
Chapter 124
Chapter 125
Chapter 126
Chapter 127
Chapter 128
Chapter 129
Chapter 130
Chapter 131
Chapter 132
Chapter 133
Chapter 134
Chapter 135
Chapter 136
Chapter 137
Chapter 138
Chapter 139
Chapter 140
Chapter 141
Chapter 142
Chapter 143
Chapter 144
Chapter 145
Chapter 146
Chapter 147
Chapter 148
Chapter 149
Chapter 150
Chapter 151
Chapter 152
Chapter 153
Chapter 154
Chapter 155
Chapter 156
Chapter 157
Chapter 158
Chapter 159
Chapter 160
Chapter 161
Chapter 162
Chapter 163
Chapter 164
Chapter 165
Chapter 166
Chapter 167
Chapter 168
Chapter 169
Chapter 170
Chapter 171
Chapter 172
Chapter 173
karṇa parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
śalya parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
sauptika parva
strī parva
śānti parva (current book)
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80 (current chapter)
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97
Chapter 98
Chapter 99
Chapter 100
Chapter 101
Chapter 102
Chapter 103
Chapter 104
Chapter 105
Chapter 106
Chapter 107
Chapter 108
Chapter 109
Chapter 110
Chapter 111
Chapter 112
Chapter 113
Chapter 114
Chapter 115
Chapter 116
Chapter 117
Chapter 118
Chapter 119
Chapter 120
Chapter 121
Chapter 122
Chapter 123
Chapter 124
Chapter 125
Chapter 126
Chapter 127
Chapter 128
Chapter 129
Chapter 130
Chapter 131
Chapter 132
Chapter 133
Chapter 134
Chapter 135
Chapter 136
Chapter 137
Chapter 138
Chapter 139
Chapter 140
Chapter 141
Chapter 142
Chapter 143
Chapter 144
Chapter 145
Chapter 146
Chapter 147
Chapter 148
Chapter 149
Chapter 150
Chapter 151
Chapter 152
Chapter 153
Chapter 154
Chapter 155
Chapter 156
Chapter 157
Chapter 158
Chapter 159
Chapter 160
Chapter 161
Chapter 162
Chapter 163
Chapter 164
Chapter 165
Chapter 166
Chapter 167
Chapter 168
Chapter 169
Chapter 170
Chapter 171
Chapter 172
Chapter 173
Chapter 174
Chapter 175
Chapter 176
Chapter 177
Chapter 178
Chapter 179
Chapter 180
Chapter 181
Chapter 182
Chapter 183
Chapter 184
Chapter 185
Chapter 186
Chapter 187
Chapter 188
Chapter 189
Chapter 190
Chapter 191
Chapter 192
Chapter 193
Chapter 194
Chapter 195
Chapter 196
Chapter 197
Chapter 198
Chapter 199
Chapter 200
Chapter 201
Chapter 202
Chapter 203
Chapter 204
Chapter 205
Chapter 206
Chapter 207
Chapter 208
Chapter 209
Chapter 210
Chapter 211
Chapter 212
Chapter 213
Chapter 214
Chapter 215
Chapter 216
Chapter 217
Chapter 218
Chapter 219
Chapter 220
Chapter 221
Chapter 222
Chapter 223
Chapter 224
Chapter 225
Chapter 226
Chapter 227
Chapter 228
Chapter 229
Chapter 230
Chapter 231
Chapter 232
Chapter 233
Chapter 234
Chapter 235
Chapter 236
Chapter 237
Chapter 238
Chapter 239
Chapter 240
Chapter 241
Chapter 242
Chapter 243
Chapter 244
Chapter 245
Chapter 246
Chapter 247
Chapter 248
Chapter 249
Chapter 250
Chapter 251
Chapter 252
Chapter 253
Chapter 254
Chapter 255
Chapter 256
Chapter 257
Chapter 258
Chapter 259
Chapter 260
Chapter 261
Chapter 262
Chapter 263
Chapter 264
Chapter 265
Chapter 266
Chapter 267
Chapter 268
Chapter 269
Chapter 270
Chapter 271
Chapter 272
Chapter 273
Chapter 274
Chapter 275
Chapter 276
Chapter 277
Chapter 278
Chapter 279
Chapter 280
Chapter 281
Chapter 282
Chapter 283
Chapter 284
Chapter 285
Chapter 286
Chapter 287
Chapter 288
Chapter 289
Chapter 290
Chapter 291
Chapter 292
Chapter 293
Chapter 294
Chapter 295
Chapter 296
Chapter 297
Chapter 298
Chapter 299
Chapter 300
Chapter 301
Chapter 302
Chapter 303
Chapter 304
Chapter 305
Chapter 306
Chapter 307
Chapter 308
Chapter 309
Chapter 310
Chapter 311
Chapter 312
Chapter 313
Chapter 314
Chapter 315
Chapter 316
Chapter 317
Chapter 318
Chapter 319
Chapter 320
Chapter 321
Chapter 322
Chapter 323
Chapter 324
Chapter 325
Chapter 326
Chapter 327
Chapter 328
Chapter 329
Chapter 330
Chapter 331
Chapter 332
Chapter 333
Chapter 334
Chapter 335
Chapter 336
Chapter 337
Chapter 338
Chapter 339
Chapter 340
Chapter 341
Chapter 342
Chapter 343
Chapter 344
Chapter 345
Chapter 346
Chapter 347
Chapter 348
Chapter 349
Chapter 350
Chapter 351
Chapter 352
Chapter 353
anuśāsana parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97
Chapter 98
Chapter 99
Chapter 100
Chapter 101
Chapter 102
Chapter 103
Chapter 104
Chapter 105
Chapter 106
Chapter 107
Chapter 108
Chapter 109
Chapter 110
Chapter 111
Chapter 112
Chapter 113
Chapter 114
Chapter 115
Chapter 116
Chapter 117
Chapter 118
Chapter 119
Chapter 120
Chapter 121
Chapter 122
Chapter 123
Chapter 124
Chapter 125
Chapter 126
Chapter 127
Chapter 128
Chapter 129
Chapter 130
Chapter 131
Chapter 132
Chapter 133
Chapter 134
Chapter 135
Chapter 136
Chapter 137
Chapter 138
Chapter 139
Chapter 140
Chapter 141
Chapter 142
Chapter 143
Chapter 144
Chapter 145
Chapter 146
Chapter 147
Chapter 148
Chapter 149
Chapter 150
Chapter 151
Chapter 152
Chapter 153
Chapter 154
aśvamedhika parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
āśramavāsika parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47