महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-16, chapter-9
वैशंपायन उवाच ।
प्रविशन्नर्जुनो राजन्नाश्रमं सत्यवादिनः ।
ददर्शासीनमेकान्ते मुनिं सत्यवतीसुतम् ॥१॥
प्रविशन्नर्जुनो राजन्नाश्रमं सत्यवादिनः ।
ददर्शासीनमेकान्ते मुनिं सत्यवतीसुतम् ॥१॥
1. vaiśaṁpāyana uvāca ,
praviśannarjuno rājannāśramaṁ satyavādinaḥ ,
dadarśāsīnamekānte muniṁ satyavatīsutam.
praviśannarjuno rājannāśramaṁ satyavādinaḥ ,
dadarśāsīnamekānte muniṁ satyavatīsutam.
1.
vaiśampāyana uvāca praviśan arjunaḥ rājan āśramam
satyavādinaḥ dadarśa āsīnam ekānte munim satyavatīsutam
satyavādinaḥ dadarśa āsīnam ekānte munim satyavatīsutam
1.
vaiśampāyana uvāca rājan praviśan arjunaḥ satyavādinaḥ
āśramam ekānte āsīnam satyavatīsutam munim dadarśa
āśramam ekānte āsīnam satyavatīsutam munim dadarśa
1.
Vaiśampāyana said: O King, as Arjuna entered the hermitage of the truth-speaker, he saw the sage, son of Satyavatī, seated in a secluded spot.
स तमासाद्य धर्मज्ञमुपतस्थे महाव्रतम् ।
अर्जुनोऽस्मीति नामास्मै निवेद्याभ्यवदत्ततः ॥२॥
अर्जुनोऽस्मीति नामास्मै निवेद्याभ्यवदत्ततः ॥२॥
2. sa tamāsādya dharmajñamupatasthe mahāvratam ,
arjuno'smīti nāmāsmai nivedyābhyavadattataḥ.
arjuno'smīti nāmāsmai nivedyābhyavadattataḥ.
2.
sa tam āsādya dharmajñam upatasthe mahāvratam
arjunaḥ asmi iti nāma asmai nivedya abhyavadat tataḥ
arjunaḥ asmi iti nāma asmai nivedya abhyavadat tataḥ
2.
sa tam dharmajñam mahāvratam āsādya arjunaḥ
asmi iti nāma asmai nivedya tataḥ abhyavadat
asmi iti nāma asmai nivedya tataḥ abhyavadat
2.
Having approached that great ascetic, the knower of natural law (dharma), Arjuna announced his name, saying "I am Arjuna," and then spoke to him.
स्वागतं तेऽस्त्विति प्राह मुनिः सत्यवतीसुतः ।
आस्यतामिति चोवाच प्रसन्नात्मा महामुनिः ॥३॥
आस्यतामिति चोवाच प्रसन्नात्मा महामुनिः ॥३॥
3. svāgataṁ te'stviti prāha muniḥ satyavatīsutaḥ ,
āsyatāmiti covāca prasannātmā mahāmuniḥ.
āsyatāmiti covāca prasannātmā mahāmuniḥ.
3.
svāgatam te astu iti prāha muniḥ satyavatīsutaḥ
āsyatām iti ca uvāca prasannātmā mahāmuniḥ
āsyatām iti ca uvāca prasannātmā mahāmuniḥ
3.
satyavatīsutaḥ muniḥ prasannātmā mahāmuniḥ te
svāgatam astu iti prāha ca āsyatām iti uvāca
svāgatam astu iti prāha ca āsyatām iti uvāca
3.
The sage, son of Satyavatī, with a serene mind, said, "Welcome to you," and also, "Please be seated."
तमप्रतीतमनसं निःश्वसन्तं पुनः पुनः ।
निर्विण्णमनसं दृष्ट्वा पार्थं व्यासोऽब्रवीदिदम् ॥४॥
निर्विण्णमनसं दृष्ट्वा पार्थं व्यासोऽब्रवीदिदम् ॥४॥
4. tamapratītamanasaṁ niḥśvasantaṁ punaḥ punaḥ ,
nirviṇṇamanasaṁ dṛṣṭvā pārthaṁ vyāso'bravīdidam.
nirviṇṇamanasaṁ dṛṣṭvā pārthaṁ vyāso'bravīdidam.
4.
tam apratītamanasam niḥśvasantam punaḥ punaḥ
nirviṇṇamanasam dṛṣṭvā pārtham vyāsaḥ abravīt idam
nirviṇṇamanasam dṛṣṭvā pārtham vyāsaḥ abravīt idam
4.
vyāsaḥ tam apratītamanasam nirviṇṇamanasam punaḥ
punaḥ niḥśvasantam pārtham dṛṣṭvā idam abravīt
punaḥ niḥśvasantam pārtham dṛṣṭvā idam abravīt
4.
Seeing Pārtha, distressed and dejected in mind, and sighing repeatedly, Vyāsa spoke these words.
अवीरजोऽभिघातस्ते ब्राह्मणो वा हतस्त्वया ।
युद्धे पराजितो वासि गतश्रीरिव लक्ष्यसे ॥५॥
युद्धे पराजितो वासि गतश्रीरिव लक्ष्यसे ॥५॥
5. avīrajo'bhighātaste brāhmaṇo vā hatastvayā ,
yuddhe parājito vāsi gataśrīriva lakṣyase.
yuddhe parājito vāsi gataśrīriva lakṣyase.
5.
avīrajaḥ abhighātaḥ te brāhmaṇaḥ vā hataḥ tvayā
yuddhe parājitaḥ vā asi gataśrīḥ iva lakṣyase
yuddhe parājitaḥ vā asi gataśrīḥ iva lakṣyase
5.
te abhighātaḥ avīrajaḥ vā tvayā brāhmaṇaḥ hataḥ
vā yuddhe parājitaḥ asi vā gataśrīḥ iva lakṣyase
vā yuddhe parājitaḥ asi vā gataśrīḥ iva lakṣyase
5.
Has your vigor been diminished, or have you killed a brahmin, or have you been defeated in battle? You appear as if your glory has departed.
न त्वा प्रत्यभिजानामि किमिदं भरतर्षभ ।
श्रोतव्यं चेन्मया पार्थ क्षिप्रमाख्यातुमर्हसि ॥६॥
श्रोतव्यं चेन्मया पार्थ क्षिप्रमाख्यातुमर्हसि ॥६॥
6. na tvā pratyabhijānāmi kimidaṁ bharatarṣabha ,
śrotavyaṁ cenmayā pārtha kṣipramākhyātumarhasi.
śrotavyaṁ cenmayā pārtha kṣipramākhyātumarhasi.
6.
na tvā pratyabhijānāmi kim idam bharatarṣabha
śrotavyam cet mayā pārtha kṣipram ākhyātum arhasi
śrotavyam cet mayā pārtha kṣipram ākhyātum arhasi
6.
bharatarṣabha na tvā pratyabhijānāmi idam kim
pārtha mayā śrotavyam cet kṣipram ākhyātum arhasi
pārtha mayā śrotavyam cet kṣipram ākhyātum arhasi
6.
O best of the Bhāratas, I do not recognize you. What is this (state of affairs)? O Pārtha, if it is to be heard by me, you ought to tell it quickly.
अर्जुन उवाच ।
यः स मेघवपुः श्रीमान्बृहत्पङ्कजलोचनः ।
स कृष्णः सह रामेण त्यक्त्वा देहं दिवं गतः ॥७॥
यः स मेघवपुः श्रीमान्बृहत्पङ्कजलोचनः ।
स कृष्णः सह रामेण त्यक्त्वा देहं दिवं गतः ॥७॥
7. arjuna uvāca ,
yaḥ sa meghavapuḥ śrīmānbṛhatpaṅkajalocanaḥ ,
sa kṛṣṇaḥ saha rāmeṇa tyaktvā dehaṁ divaṁ gataḥ.
yaḥ sa meghavapuḥ śrīmānbṛhatpaṅkajalocanaḥ ,
sa kṛṣṇaḥ saha rāmeṇa tyaktvā dehaṁ divaṁ gataḥ.
7.
arjunaḥ uvāca yaḥ saḥ meghavapuḥ śrīmān bṛhatpaṅkajalocanaḥ
saḥ kṛṣṇaḥ saha rāmeṇa tyaktvā deham divam gataḥ
saḥ kṛṣṇaḥ saha rāmeṇa tyaktvā deham divam gataḥ
7.
arjunaḥ uvāca yaḥ saḥ meghavapuḥ śrīmān bṛhatpaṅkajalocanaḥ
saḥ kṛṣṇaḥ rāmeṇa saha deham tyaktvā divam gataḥ
saḥ kṛṣṇaḥ rāmeṇa saha deham tyaktvā divam gataḥ
7.
Arjuna said: That glorious one, whose form was like a cloud and whose eyes were like large lotuses - that (kṛṣṇa) has gone to heaven, having given up his body along with (rāma).
मौसले वृष्णिवीराणां विनाशो ब्रह्मशापजः ।
बभूव वीरान्तकरः प्रभासे रोमहर्षणः ॥८॥
बभूव वीरान्तकरः प्रभासे रोमहर्षणः ॥८॥
8. mausale vṛṣṇivīrāṇāṁ vināśo brahmaśāpajaḥ ,
babhūva vīrāntakaraḥ prabhāse romaharṣaṇaḥ.
babhūva vīrāntakaraḥ prabhāse romaharṣaṇaḥ.
8.
mausale vṛṣṇivīrāṇām vināśaḥ brahmaśāpajaḥ
babhūva vīrāntakaraḥ prabhāse romaharṣaṇaḥ
babhūva vīrāntakaraḥ prabhāse romaharṣaṇaḥ
8.
mausale प्रभासे वृष्णिवीराणाम् ब्रह्मशापजः
वीरान्तकरः रोमहर्षणः विनाशः बभूव
वीरान्तकरः रोमहर्षणः विनाशः बभूव
8.
The destruction of the Vṛṣṇi heroes, caused by a brahmin's curse, took place in Prabhāsa during the Mauṣala event, a horrifying and hero-ending occurrence.
ये ते शूरा महात्मानः सिंहदर्पा महाबलाः ।
भोजवृष्ण्यन्धका ब्रह्मन्नन्योन्यं तैर्हतं युधि ॥९॥
भोजवृष्ण्यन्धका ब्रह्मन्नन्योन्यं तैर्हतं युधि ॥९॥
9. ye te śūrā mahātmānaḥ siṁhadarpā mahābalāḥ ,
bhojavṛṣṇyandhakā brahmannanyonyaṁ tairhataṁ yudhi.
bhojavṛṣṇyandhakā brahmannanyonyaṁ tairhataṁ yudhi.
9.
ye te śūrāḥ mahātmānaḥ siṃhadarpāḥ mahābalāḥ
bhojavṛṣṇyandhakāḥ brahman anyonyam taiḥ hatam yudhi
bhojavṛṣṇyandhakāḥ brahman anyonyam taiḥ hatam yudhi
9.
brahman,
ye te śūrāḥ mahātmānaḥ siṃhadarpāḥ mahābalāḥ bhojavṛṣṇyandhakāḥ taiḥ anyonyam yudhi hatam
ye te śūrāḥ mahātmānaḥ siṃhadarpāḥ mahābalāḥ bhojavṛṣṇyandhakāḥ taiḥ anyonyam yudhi hatam
9.
O brahmin (brahman)! Those valiant, great-souled heroes, mighty as lions, the Bhojas, Vṛṣṇis, and Andhakas, were slain by each other in battle.
गदापरिघशक्तीनां सहाः परिघबाहवः ।
त एरकाभिर्निहताः पश्य कालस्य पर्ययम् ॥१०॥
त एरकाभिर्निहताः पश्य कालस्य पर्ययम् ॥१०॥
10. gadāparighaśaktīnāṁ sahāḥ parighabāhavaḥ ,
ta erakābhirnihatāḥ paśya kālasya paryayam.
ta erakābhirnihatāḥ paśya kālasya paryayam.
10.
gadāparighaśaktīnām sahāḥ parighabāhavaḥ te
erakābhiḥ nihatāḥ paśya kālasya paryayam
erakābhiḥ nihatāḥ paśya kālasya paryayam
10.
te gadāparighaśaktīnām sahāḥ parighabāhavaḥ erakābhiḥ nihatāḥ.
kālasya paryayam paśya
kālasya paryayam paśya
10.
Those whose arms were strong like iron maces, capable of bearing maces, iron bars, and spears, were destroyed by blades of grass. Behold the reversal of time (kāla)!
हतं पञ्चशतं तेषां सहस्रं बाहुशालिनाम् ।
निधनं समनुप्राप्तं समासाद्येतरेतरम् ॥११॥
निधनं समनुप्राप्तं समासाद्येतरेतरम् ॥११॥
11. hataṁ pañcaśataṁ teṣāṁ sahasraṁ bāhuśālinām ,
nidhanaṁ samanuprāptaṁ samāsādyetaretaram.
nidhanaṁ samanuprāptaṁ samāsādyetaretaram.
11.
hatam pañcaśatam teṣām sahasram bāhuśālinām
nidhanam samanuprāptam samāsādya itaretaram
nidhanam samanuprāptam samāsādya itaretaram
11.
teṣām pañcaśatam hatam.
bāhuśālinām sahasram itaretaram samāsādya nidhanam samanuprāptam
bāhuśālinām sahasram itaretaram samāsādya nidhanam samanuprāptam
11.
Five hundred of them were slain, a thousand of the powerful-armed ones met destruction, having attacked each other.
पुनः पुनर्न मृष्यामि विनाशममितौजसाम् ।
चिन्तयानो यदूनां च कृष्णस्य च यशस्विनः ॥१२॥
चिन्तयानो यदूनां च कृष्णस्य च यशस्विनः ॥१२॥
12. punaḥ punarna mṛṣyāmi vināśamamitaujasām ,
cintayāno yadūnāṁ ca kṛṣṇasya ca yaśasvinaḥ.
cintayāno yadūnāṁ ca kṛṣṇasya ca yaśasvinaḥ.
12.
punaḥ punaḥ na mṛṣyāmi vināśam amitojasām
cintayānaḥ yadūnām ca kṛṣṇasya ca yaśasvinaḥ
cintayānaḥ yadūnām ca kṛṣṇasya ca yaśasvinaḥ
12.
punaḥ punaḥ amitojasām vināśam na mṛṣyāmi.
yadūnām ca yaśasvinaḥ kṛṣṇasya ca cintayānaḥ
yadūnām ca yaśasvinaḥ kṛṣṇasya ca cintayānaḥ
12.
Again and again, I cannot bear the destruction of those with immeasurable prowess. I meditate on the Yadus and the glorious Kṛṣṇa.
शोषणं सागरस्येव पर्वतस्येव चालनम् ।
नभसः पतनं चैव शैत्यमग्नेस्तथैव च ॥१३॥
नभसः पतनं चैव शैत्यमग्नेस्तथैव च ॥१३॥
13. śoṣaṇaṁ sāgarasyeva parvatasyeva cālanam ,
nabhasaḥ patanaṁ caiva śaityamagnestathaiva ca.
nabhasaḥ patanaṁ caiva śaityamagnestathaiva ca.
13.
śoṣaṇam sāgarasya iva parvatasya iva cālanam
nabhasaḥ patanam ca eva śaityam agneḥ tathā eva ca
nabhasaḥ patanam ca eva śaityam agneḥ tathā eva ca
13.
sāgarasya śoṣaṇam iva,
parvatasya cālanam iva,
nabhasaḥ patanam ca eva,
tathā eva agneḥ śaityam ca
parvatasya cālanam iva,
nabhasaḥ patanam ca eva,
tathā eva agneḥ śaityam ca
13.
It is like the drying up of the ocean, the moving of a mountain, the falling of the sky, and similarly, the coldness of fire.
अश्रद्धेयमहं मन्ये विनाशं शार्ङ्गधन्वनः ।
न चेह स्थातुमिच्छामि लोके कृष्णविनाकृतः ॥१४॥
न चेह स्थातुमिच्छामि लोके कृष्णविनाकृतः ॥१४॥
14. aśraddheyamahaṁ manye vināśaṁ śārṅgadhanvanaḥ ,
na ceha sthātumicchāmi loke kṛṣṇavinākṛtaḥ.
na ceha sthātumicchāmi loke kṛṣṇavinākṛtaḥ.
14.
aśraddheyam aham manye vināśam śārṅgadhanvanaḥ
na ca iha sthātum icchāmi loke kṛṣṇa-vinākṛtaḥ
na ca iha sthātum icchāmi loke kṛṣṇa-vinākṛtaḥ
14.
aham śārṅgadhanvanaḥ vināśam aśraddheyam manye.
ca iha kṛṣṇa-vinākṛtaḥ loke sthātum na icchāmi.
ca iha kṛṣṇa-vinākṛtaḥ loke sthātum na icchāmi.
14.
I consider the demise of the wielder of the Śārṅga bow to be unbelievable. Nor do I wish to remain in this world, bereft of Kṛṣṇa.
इतः कष्टतरं चान्यच्छृणु तद्वै तपोधन ।
मनो मे दीर्यते येन चिन्तयानस्य वै मुहुः ॥१५॥
मनो मे दीर्यते येन चिन्तयानस्य वै मुहुः ॥१५॥
15. itaḥ kaṣṭataraṁ cānyacchṛṇu tadvai tapodhana ,
mano me dīryate yena cintayānasya vai muhuḥ.
mano me dīryate yena cintayānasya vai muhuḥ.
15.
itaḥ kaṣṭataram ca anyat śṛṇu tat vai tapodhana
manaḥ me dīryate yena cintayānasya vai muhuḥ
manaḥ me dīryate yena cintayānasya vai muhuḥ
15.
he tapodhana,
itaḥ kaṣṭataram ca anyat tat vai śṛṇu,
yena cintayānasya me manaḥ muhuḥ vai dīryate.
itaḥ kaṣṭataram ca anyat tat vai śṛṇu,
yena cintayānasya me manaḥ muhuḥ vai dīryate.
15.
O ascetic (tapodhana), listen indeed to something else even more grievous than this, by which my mind is repeatedly torn apart as I reflect.
पश्यतो वृष्णिदाराश्च मम ब्रह्मन्सहस्रशः ।
आभीरैरनुसृत्याजौ हृताः पञ्चनदालयैः ॥१६॥
आभीरैरनुसृत्याजौ हृताः पञ्चनदालयैः ॥१६॥
16. paśyato vṛṣṇidārāśca mama brahmansahasraśaḥ ,
ābhīrairanusṛtyājau hṛtāḥ pañcanadālayaiḥ.
ābhīrairanusṛtyājau hṛtāḥ pañcanadālayaiḥ.
16.
paśyataḥ vṛṣṇidārāḥ ca mama brahman sahasraśaḥ
ābhīraiḥ anusṛtya ājau hṛtāḥ pañcanadālayaiḥ
ābhīraiḥ anusṛtya ājau hṛtāḥ pañcanadālayaiḥ
16.
he brahman,
paśyataḥ mama vṛṣṇidārāḥ ca sahasraśaḥ,
pañcanadālayaiḥ ābhīraiḥ ājau anusṛtya hṛtāḥ.
paśyataḥ mama vṛṣṇidārāḥ ca sahasraśaḥ,
pañcanadālayaiḥ ābhīraiḥ ājau anusṛtya hṛtāḥ.
16.
O Brahmin, while I watched, thousands of my Vṛṣṇi women were carried away by the Abhīras, the dwellers of Pañcanada, who pursued them in battle.
धनुरादाय तत्राहं नाशकं तस्य पूरणे ।
यथा पुरा च मे वीर्यं भुजयोर्न तथाभवत् ॥१७॥
यथा पुरा च मे वीर्यं भुजयोर्न तथाभवत् ॥१७॥
17. dhanurādāya tatrāhaṁ nāśakaṁ tasya pūraṇe ,
yathā purā ca me vīryaṁ bhujayorna tathābhavat.
yathā purā ca me vīryaṁ bhujayorna tathābhavat.
17.
dhanuḥ ādāya tatra ahaṃ na aśakaṃ tasya pūraṇe
yathā purā ca me vīryaṃ bhujayoḥ na tathā abhavat
yathā purā ca me vīryaṃ bhujayoḥ na tathā abhavat
17.
ahaṃ tatra dhanuḥ ādāya tasya pūraṇe na aśakaṃ ca
purā yathā me bhujayoḥ vīryaṃ na tathā abhavat
purā yathā me bhujayoḥ vīryaṃ na tathā abhavat
17.
When I took up the bow there, I was unable to string it. My strength in my arms was no longer what it used to be.
अस्त्राणि मे प्रनष्टानि विविधानि महामुने ।
शराश्च क्षयमापन्नाः क्षणेनैव समन्ततः ॥१८॥
शराश्च क्षयमापन्नाः क्षणेनैव समन्ततः ॥१८॥
18. astrāṇi me pranaṣṭāni vividhāni mahāmune ,
śarāśca kṣayamāpannāḥ kṣaṇenaiva samantataḥ.
śarāśca kṣayamāpannāḥ kṣaṇenaiva samantataḥ.
18.
astrāṇi me pranaṣṭāni vividhāni mahāmune
śarāḥ ca kṣayaṃ āpannāḥ kṣaṇena eva samantataḥ
śarāḥ ca kṣayaṃ āpannāḥ kṣaṇena eva samantataḥ
18.
mahāmune me vividhāni astrāṇi pranaṣṭāni ca
śarāḥ kṣaṇena eva samantataḥ kṣayaṃ āpannāḥ
śarāḥ kṣaṇena eva samantataḥ kṣayaṃ āpannāḥ
18.
O great sage (muni), my various weapons were lost, and the arrows were completely exhausted in an instant from all sides.
पुरुषश्चाप्रमेयात्मा शङ्खचक्रगदाधरः ।
चतुर्भुजः पीतवासा श्यामः पद्मायतेक्षणः ॥१९॥
चतुर्भुजः पीतवासा श्यामः पद्मायतेक्षणः ॥१९॥
19. puruṣaścāprameyātmā śaṅkhacakragadādharaḥ ,
caturbhujaḥ pītavāsā śyāmaḥ padmāyatekṣaṇaḥ.
caturbhujaḥ pītavāsā śyāmaḥ padmāyatekṣaṇaḥ.
19.
puruṣaḥ ca aprameyātmā śaṅkhacakragadādharaḥ
caturbhujaḥ pītavāsāḥ śyāmaḥ padmāyatekṣaṇaḥ
caturbhujaḥ pītavāsāḥ śyāmaḥ padmāyatekṣaṇaḥ
19.
ca puruṣaḥ aprameyātmā śaṅkhacakragadādharaḥ
caturbhujaḥ pītavāsāḥ śyāmaḥ padmāyatekṣaṇaḥ
caturbhujaḥ pītavāsāḥ śyāmaḥ padmāyatekṣaṇaḥ
19.
And the supreme cosmic person (puruṣa), whose true nature (ātman) is immeasurable, bears the conch, discus, and mace. He is four-armed, dressed in yellow garments, dark-complexioned, and has eyes like elongated lotus petals.
यः स याति पुरस्तान्मे रथस्य सुमहाद्युतिः ।
प्रदहन्रिपुसैन्यानि न पश्याम्यहमद्य तम् ॥२०॥
प्रदहन्रिपुसैन्यानि न पश्याम्यहमद्य तम् ॥२०॥
20. yaḥ sa yāti purastānme rathasya sumahādyutiḥ ,
pradahanripusainyāni na paśyāmyahamadya tam.
pradahanripusainyāni na paśyāmyahamadya tam.
20.
yaḥ saḥ yāti purastāt me rathasya sumahādyutiḥ
pradahan ripusainyāni na paśyāmi ahaṃ adya tam
pradahan ripusainyāni na paśyāmi ahaṃ adya tam
20.
ahaṃ adya tam na paśyāmi yaḥ saḥ sumahādyutiḥ
me rathasya purastāt ripusainyāni pradahan yāti
me rathasya purastāt ripusainyāni pradahan yāti
20.
I do not see him today, the one of immense splendor who used to go before my chariot, incinerating enemy armies.
येन पूर्वं प्रदग्धानि शत्रुसैन्यानि तेजसा ।
शरैर्गाण्डीवनिर्मुक्तैरहं पश्चाद्व्यनाशयम् ॥२१॥
शरैर्गाण्डीवनिर्मुक्तैरहं पश्चाद्व्यनाशयम् ॥२१॥
21. yena pūrvaṁ pradagdhāni śatrusainyāni tejasā ,
śarairgāṇḍīvanirmuktairahaṁ paścādvyanāśayam.
śarairgāṇḍīvanirmuktairahaṁ paścādvyanāśayam.
21.
yena pūrvam pradagdhāni śatrusainyāni tejasā
śaraiḥ gāṇḍīvanirmuktaiḥ aham paścāt vyanaśayam
śaraiḥ gāṇḍīvanirmuktaiḥ aham paścāt vyanaśayam
21.
yena tejasā pūrvam śatrusainyāni pradagdhāni
aham paścāt gāṇḍīvanirmuktaiḥ śaraiḥ vyanaśayam
aham paścāt gāṇḍīvanirmuktaiḥ śaraiḥ vyanaśayam
21.
By whose (Krishna's) prowess the enemy armies were previously incinerated, I subsequently annihilated them with arrows shot from the Gāṇḍīva bow.
तमपश्यन्विषीदामि घूर्णामीव च सत्तम ।
परिनिर्विण्णचेताश्च शान्तिं नोपलभेऽपि च ॥२२॥
परिनिर्विण्णचेताश्च शान्तिं नोपलभेऽपि च ॥२२॥
22. tamapaśyanviṣīdāmi ghūrṇāmīva ca sattama ,
parinirviṇṇacetāśca śāntiṁ nopalabhe'pi ca.
parinirviṇṇacetāśca śāntiṁ nopalabhe'pi ca.
22.
tam apaśyan viṣīdāmi ghūrṇām iva ca sattama
parinirviṇṇacetāḥ ca śāntim na upalabhe api ca
parinirviṇṇacetāḥ ca śāntim na upalabhe api ca
22.
sattama tam apaśyan aham viṣīdāmi ca iva ghūrṇām
parinirviṇṇacetāḥ ca śāntim api na upalabhe
parinirviṇṇacetāḥ ca śāntim api na upalabhe
22.
Not seeing him (Krishna), O best among the virtuous, I grieve and feel as though I am reeling. With a completely dejected mind, I also find no peace (śānti).
विना जनार्दनं वीरं नाहं जीवितुमुत्सहे ।
श्रुत्वैव हि गतं विष्णुं ममापि मुमुहुर्दिशः ॥२३॥
श्रुत्वैव हि गतं विष्णुं ममापि मुमुहुर्दिशः ॥२३॥
23. vinā janārdanaṁ vīraṁ nāhaṁ jīvitumutsahe ,
śrutvaiva hi gataṁ viṣṇuṁ mamāpi mumuhurdiśaḥ.
śrutvaiva hi gataṁ viṣṇuṁ mamāpi mumuhurdiśaḥ.
23.
vinā janārdanam vīram na aham jīvitum utsahe
śrutvā eva hi gatam viṣṇum mama api mumuhuḥ diśaḥ
śrutvā eva hi gatam viṣṇum mama api mumuhuḥ diśaḥ
23.
aham vīram janārdanam vinā jīvitum na utsahe hi
eva gatam viṣṇum śrutvā mama api diśaḥ mumuhuḥ
eva gatam viṣṇum śrutvā mama api diśaḥ mumuhuḥ
23.
Without the heroic Janārdana, I am unable to live. For, merely hearing that Viṣṇu (viṣṇu) has departed, even the directions became bewildered for me.
प्रनष्टज्ञातिवीर्यस्य शून्यस्य परिधावतः ।
उपदेष्टुं मम श्रेयो भवानर्हति सत्तम ॥२४॥
उपदेष्टुं मम श्रेयो भवानर्हति सत्तम ॥२४॥
24. pranaṣṭajñātivīryasya śūnyasya paridhāvataḥ ,
upadeṣṭuṁ mama śreyo bhavānarhati sattama.
upadeṣṭuṁ mama śreyo bhavānarhati sattama.
24.
pranaṣṭajñātivīryasya śūnyasya paridhāvataḥ
upadeṣṭum mama śreyaḥ bhavān arhati sattama
upadeṣṭum mama śreyaḥ bhavān arhati sattama
24.
sattama bhavān pranaṣṭajñātivīryasya śūnyasya
paridhāvataḥ mama śreyaḥ upadeṣṭum arhati
paridhāvataḥ mama śreyaḥ upadeṣṭum arhati
24.
For me, who has lost all relatives and valor, who feels empty and wanders aimlessly, you, O best among the virtuous, should instruct me on what is truly beneficial.
व्यास उवाच ।
ब्रह्मशापविनिर्दग्धा वृष्ण्यन्धकमहारथाः ।
विनष्टाः कुरुशार्दूल न ताञ्शोचितुमर्हसि ॥२५॥
ब्रह्मशापविनिर्दग्धा वृष्ण्यन्धकमहारथाः ।
विनष्टाः कुरुशार्दूल न ताञ्शोचितुमर्हसि ॥२५॥
25. vyāsa uvāca ,
brahmaśāpavinirdagdhā vṛṣṇyandhakamahārathāḥ ,
vinaṣṭāḥ kuruśārdūla na tāñśocitumarhasi.
brahmaśāpavinirdagdhā vṛṣṇyandhakamahārathāḥ ,
vinaṣṭāḥ kuruśārdūla na tāñśocitumarhasi.
25.
vyāsa uvāca brahmaśāpavinirdagdhāḥ vṛṣṇyandhakamahārathāḥ
vinaṣṭāḥ kuruśārdūla na tān śocitum arhasi
vinaṣṭāḥ kuruśārdūla na tān śocitum arhasi
25.
kuruśārdūla brahmaśāpavinirdagdhāḥ
vṛṣṇyandhakamahārathāḥ vinaṣṭāḥ tān śocitum na arhasi
vṛṣṇyandhakamahārathāḥ vinaṣṭāḥ tān śocitum na arhasi
25.
Vyāsa said: "O tiger among the Kurus, the great charioteers of the Vṛṣṇis and Andhakas have perished, burnt by a brahmin's curse. You should not grieve for them."
भवितव्यं तथा तद्धि दिष्टमेतन्महात्मनाम् ।
उपेक्षितं च कृष्णेन शक्तेनापि व्यपोहितुम् ॥२६॥
उपेक्षितं च कृष्णेन शक्तेनापि व्यपोहितुम् ॥२६॥
26. bhavitavyaṁ tathā taddhi diṣṭametanmahātmanām ,
upekṣitaṁ ca kṛṣṇena śaktenāpi vyapohitum.
upekṣitaṁ ca kṛṣṇena śaktenāpi vyapohitum.
26.
bhavitavyam tathā tat hi diṣṭam etat mahātmanām
upekṣitam ca kṛṣṇena śaktena api vyapohitum
upekṣitam ca kṛṣṇena śaktena api vyapohitum
26.
tat hi tathā bhavitavyam etat mahātmanām diṣṭam
ca kṛṣṇena śaktena api vyapohitum upekṣitam
ca kṛṣṇena śaktena api vyapohitum upekṣitam
26.
Indeed, that was destined to happen; it was fate for these great souls (mahātman). Kṛṣṇa, though capable of averting it, chose to overlook it.
त्रैलोक्यमपि कृष्णो हि कृत्स्नं स्थावरजङ्गमम् ।
प्रसहेदन्यथा कर्तुं किमु शापं मनीषिणाम् ॥२७॥
प्रसहेदन्यथा कर्तुं किमु शापं मनीषिणाम् ॥२७॥
27. trailokyamapi kṛṣṇo hi kṛtsnaṁ sthāvarajaṅgamam ,
prasahedanyathā kartuṁ kimu śāpaṁ manīṣiṇām.
prasahedanyathā kartuṁ kimu śāpaṁ manīṣiṇām.
27.
trailokyam api kṛṣṇaḥ hi kṛtsnam sthāvarajaṅgamam
prasahet anyathā kartum kimu śāpam manīṣiṇām
prasahet anyathā kartum kimu śāpam manīṣiṇām
27.
kṛṣṇaḥ hi trailokyam api kṛtsnam sthāvarajaṅgamam
anyathā kartum prasahet kimu manīṣiṇām śāpam
anyathā kartum prasahet kimu manīṣiṇām śāpam
27.
Indeed, Kṛṣṇa could have transformed the entire three worlds, including all movable and immovable beings. What then to say of the curse of the wise ones?
रथस्य पुरतो याति यः स चक्रगदाधरः ।
तव स्नेहात्पुराणर्षिर्वासुदेवश्चतुर्भुजः ॥२८॥
तव स्नेहात्पुराणर्षिर्वासुदेवश्चतुर्भुजः ॥२८॥
28. rathasya purato yāti yaḥ sa cakragadādharaḥ ,
tava snehātpurāṇarṣirvāsudevaścaturbhujaḥ.
tava snehātpurāṇarṣirvāsudevaścaturbhujaḥ.
28.
rathasya purataḥ yāti yaḥ saḥ cakragadādharaḥ
tava snehāt purāṇarṣiḥ vāsudevaḥ caturbhujaḥ
tava snehāt purāṇarṣiḥ vāsudevaḥ caturbhujaḥ
28.
yaḥ saḥ rathasya purataḥ yāti (saḥ) tava snehāt
cakragadādharaḥ purāṇarṣiḥ vāsudevaḥ caturbhujaḥ
cakragadādharaḥ purāṇarṣiḥ vāsudevaḥ caturbhujaḥ
28.
He who goes in front of your chariot, out of affection for you, is that Vāsudeva, the wielder of the discus and mace, the ancient sage, the four-armed one.
कृत्वा भारावतरणं पृथिव्याः पृथुलोचनः ।
मोक्षयित्वा जगत्सर्वं गतः स्वस्थानमुत्तमम् ॥२९॥
मोक्षयित्वा जगत्सर्वं गतः स्वस्थानमुत्तमम् ॥२९॥
29. kṛtvā bhārāvataraṇaṁ pṛthivyāḥ pṛthulocanaḥ ,
mokṣayitvā jagatsarvaṁ gataḥ svasthānamuttamam.
mokṣayitvā jagatsarvaṁ gataḥ svasthānamuttamam.
29.
kṛtvā bhārāvataraṇam pṛthivyāḥ pṛthulocanaḥ
mokṣayitvā jagat sarvam gataḥ svasthānam uttamam
mokṣayitvā jagat sarvam gataḥ svasthānam uttamam
29.
pṛthulocanaḥ pṛthivyāḥ bhārāvataraṇam kṛtvā
sarvam jagat mokṣayitvā uttamam svasthānam gataḥ
sarvam jagat mokṣayitvā uttamam svasthānam gataḥ
29.
The wide-eyed one (Kṛṣṇa), having relieved the earth of its burden and liberated the entire world, returned to his supreme abode.
त्वया त्विह महत्कर्म देवानां पुरुषर्षभ ।
कृतं भीमसहायेन यमाभ्यां च महाभुज ॥३०॥
कृतं भीमसहायेन यमाभ्यां च महाभुज ॥३०॥
30. tvayā tviha mahatkarma devānāṁ puruṣarṣabha ,
kṛtaṁ bhīmasahāyena yamābhyāṁ ca mahābhuja.
kṛtaṁ bhīmasahāyena yamābhyāṁ ca mahābhuja.
30.
tvayā tu iha mahat karma devānām puruṣarṣabha
kṛtam bhīmasahāyena yamābhyām ca mahābhuja
kṛtam bhīmasahāyena yamābhyām ca mahābhuja
30.
puruṣarṣabha mahābhuja iha devānām mahat karma
bhīmasahāyena yamābhyām ca tvayā tu kṛtam
bhīmasahāyena yamābhyām ca tvayā tu kṛtam
30.
O best among men (puruṣarṣabha), O mighty-armed one (mahābhuja), a great task (karma) for the gods has indeed been accomplished by you here, with the assistance of Bhīma and the two Yamas (Nakula and Sahadeva).
कृतकृत्यांश्च वो मन्ये संसिद्धान्कुरुपुंगव ।
गमनं प्राप्तकालं च तद्धि श्रेयो मतं मम ॥३१॥
गमनं प्राप्तकालं च तद्धि श्रेयो मतं मम ॥३१॥
31. kṛtakṛtyāṁśca vo manye saṁsiddhānkurupuṁgava ,
gamanaṁ prāptakālaṁ ca taddhi śreyo mataṁ mama.
gamanaṁ prāptakālaṁ ca taddhi śreyo mataṁ mama.
31.
kṛtakṛtyān ca vaḥ manye saṃsiddhān kurupuṃgava
gamanam prāptakālam ca tat hi śreyaḥ matam mama
gamanam prāptakālam ca tat hi śreyaḥ matam mama
31.
kurupuṃgava vaḥ kṛtakṛtyān saṃsiddhān ca manye
tat hi prāptakālam gamanam ca mama matam śreyaḥ
tat hi prāptakālam gamanam ca mama matam śreyaḥ
31.
O best of the Kurus (kurupuṃgava), I consider you to have accomplished your purpose and to be perfected. Indeed, a timely departure is deemed by me to be the most beneficial.
बलं बुद्धिश्च तेजश्च प्रतिपत्तिश्च भारत ।
भवन्ति भवकालेषु विपद्यन्ते विपर्यये ॥३२॥
भवन्ति भवकालेषु विपद्यन्ते विपर्यये ॥३२॥
32. balaṁ buddhiśca tejaśca pratipattiśca bhārata ,
bhavanti bhavakāleṣu vipadyante viparyaye.
bhavanti bhavakāleṣu vipadyante viparyaye.
32.
balam buddhiḥ ca tejaḥ ca pratipattiḥ ca bhārata
bhavanti bhavakāleṣu vipadyante viparyaye
bhavanti bhavakāleṣu vipadyante viparyaye
32.
bhārata balam ca buddhiḥ ca tejaḥ ca pratipattiḥ
ca bhavakāleṣu bhavanti viparyaye vipadyante
ca bhavakāleṣu bhavanti viparyaye vipadyante
32.
O Bhārata, strength, intelligence, vitality, and discernment flourish in prosperous times, but they diminish in adversity.
कालमूलमिदं सर्वं जगद्बीजं धनंजय ।
काल एव समादत्ते पुनरेव यदृच्छया ॥३३॥
काल एव समादत्ते पुनरेव यदृच्छया ॥३३॥
33. kālamūlamidaṁ sarvaṁ jagadbījaṁ dhanaṁjaya ,
kāla eva samādatte punareva yadṛcchayā.
kāla eva samādatte punareva yadṛcchayā.
33.
kālamūlam idam sarvam jagatbījam dhanaṃjaya
kālaḥ eva samādatte punaḥ eva yadṛcchayā
kālaḥ eva samādatte punaḥ eva yadṛcchayā
33.
dhanaṃjaya idam sarvam kālamūlam jagatbījam
kālaḥ eva yadṛcchayā punaḥ eva samādatte
kālaḥ eva yadṛcchayā punaḥ eva samādatte
33.
O Dhananjaya, this entire creation, whose origin and seed is time, time itself reabsorbs again according to its own will.
स एव बलवान्भूत्वा पुनर्भवति दुर्बलः ।
स एवेशश्च भूत्वेह परैराज्ञाप्यते पुनः ॥३४॥
स एवेशश्च भूत्वेह परैराज्ञाप्यते पुनः ॥३४॥
34. sa eva balavānbhūtvā punarbhavati durbalaḥ ,
sa eveśaśca bhūtveha parairājñāpyate punaḥ.
sa eveśaśca bhūtveha parairājñāpyate punaḥ.
34.
saḥ eva balavān bhūtvā punaḥ bhavati durbalaḥ
saḥ eva īśaḥ ca bhūtvā iha paraiḥ ājñāpyate punaḥ
saḥ eva īśaḥ ca bhūtvā iha paraiḥ ājñāpyate punaḥ
34.
saḥ eva balavān bhūtvā punaḥ durbalaḥ bhavati
saḥ eva īśaḥ ca iha bhūtvā punaḥ paraiḥ ājñāpyate
saḥ eva īśaḥ ca iha bhūtvā punaḥ paraiḥ ājñāpyate
34.
He alone, having become strong, again becomes weak. He alone, having become a lord here, is again commanded by others.
कृतकृत्यानि चास्त्राणि गतान्यद्य यथागतम् ।
पुनरेष्यन्ति ते हस्तं यदा कालो भविष्यति ॥३५॥
पुनरेष्यन्ति ते हस्तं यदा कालो भविष्यति ॥३५॥
35. kṛtakṛtyāni cāstrāṇi gatānyadya yathāgatam ,
punareṣyanti te hastaṁ yadā kālo bhaviṣyati.
punareṣyanti te hastaṁ yadā kālo bhaviṣyati.
35.
kṛtakṛtyāni ca astrāṇi gatāni adya yathāgatam
punaḥ eṣyanti te hastam yadā kālaḥ bhaviṣyati
punaḥ eṣyanti te hastam yadā kālaḥ bhaviṣyati
35.
ca astrāṇi kṛtakṛtyāni adya yathāgatam gatāni
yadā kālaḥ bhaviṣyati punaḥ te hastam eṣyanti
yadā kālaḥ bhaviṣyati punaḥ te hastam eṣyanti
35.
And the weapons, having fulfilled their purpose, have now departed as they came. They will return to your hand again when the time comes.
कालो गन्तुं गतिं मुख्यां भवतामपि भारत ।
एतच्छ्रेयो हि वो मन्ये परमं भरतर्षभ ॥३६॥
एतच्छ्रेयो हि वो मन्ये परमं भरतर्षभ ॥३६॥
36. kālo gantuṁ gatiṁ mukhyāṁ bhavatāmapi bhārata ,
etacchreyo hi vo manye paramaṁ bharatarṣabha.
etacchreyo hi vo manye paramaṁ bharatarṣabha.
36.
kālaḥ gantum gatim mukhyām bhavatām api bhārata
etat śreyaḥ hi vaḥ manye paramam bharatarṣabha
etat śreyaḥ hi vaḥ manye paramam bharatarṣabha
36.
bhārata bhavatām api mukhyām gatim gantum kālaḥ
(ayam) bharatarṣabha hi etat paramam śreyaḥ vaḥ manye
(ayam) bharatarṣabha hi etat paramam śreyaḥ vaḥ manye
36.
O Bharata, it is time for you all to proceed towards the highest state. Indeed, O best of the Bharatas, I consider this to be the supreme welfare for you.
एतद्वचनमाज्ञाय व्यासस्यामिततेजसः ।
अनुज्ञातो ययौ पार्थो नगरं नागसाह्वयम् ॥३७॥
अनुज्ञातो ययौ पार्थो नगरं नागसाह्वयम् ॥३७॥
37. etadvacanamājñāya vyāsasyāmitatejasaḥ ,
anujñāto yayau pārtho nagaraṁ nāgasāhvayam.
anujñāto yayau pārtho nagaraṁ nāgasāhvayam.
37.
etat vacanam ājñāya vyāsasya amitatejasaḥ
anujñātaḥ yayau pārthaḥ nagaram nāgasāhvayam
anujñātaḥ yayau pārthaḥ nagaram nāgasāhvayam
37.
amitatejasaḥ vyāsasya etat vacanam ājñāya,
pārthaḥ anujñātaḥ nāgasāhvayam nagaram yayau
pārthaḥ anujñātaḥ nāgasāhvayam nagaram yayau
37.
Having received this instruction from Vyāsa, who possessed immeasurable spiritual power, Arjuna (Pārtha) then proceeded to the city known as Nāgasāhvaya (Hastinapura) after obtaining his permission.
प्रविश्य च पुरीं वीरः समासाद्य युधिष्ठिरम् ।
आचष्ट तद्यथावृत्तं वृष्ण्यन्धकजनं प्रति ॥३८॥
आचष्ट तद्यथावृत्तं वृष्ण्यन्धकजनं प्रति ॥३८॥
38. praviśya ca purīṁ vīraḥ samāsādya yudhiṣṭhiram ,
ācaṣṭa tadyathāvṛttaṁ vṛṣṇyandhakajanaṁ prati.
ācaṣṭa tadyathāvṛttaṁ vṛṣṇyandhakajanaṁ prati.
38.
praviśya ca purīm vīraḥ samāsādya yudhiṣṭhiram
ācaṣṭa tat yathāvṛttam vṛṣṇyandhakajanam prati
ācaṣṭa tat yathāvṛttam vṛṣṇyandhakajanam prati
38.
ca vīraḥ purīm praviśya,
yudhiṣṭhiram samāsādya,
vṛṣṇyandhakajanam prati tat yathāvṛttam ācaṣṭa
yudhiṣṭhiram samāsādya,
vṛṣṇyandhakajanam prati tat yathāvṛttam ācaṣṭa
38.
And having entered the city, the hero (Arjuna), after meeting Yudhiṣṭhira, narrated all that had transpired concerning the Vṛṣṇi and Andhaka clans.
Links to all chapters:
ādi parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97
Chapter 98
Chapter 99
Chapter 100
Chapter 101
Chapter 102
Chapter 103
Chapter 104
Chapter 105
Chapter 106
Chapter 107
Chapter 108
Chapter 109
Chapter 110
Chapter 111
Chapter 112
Chapter 113
Chapter 114
Chapter 115
Chapter 116
Chapter 117
Chapter 118
Chapter 119
Chapter 120
Chapter 121
Chapter 122
Chapter 123
Chapter 124
Chapter 125
Chapter 126
Chapter 127
Chapter 128
Chapter 129
Chapter 130
Chapter 131
Chapter 132
Chapter 133
Chapter 134
Chapter 135
Chapter 136
Chapter 137
Chapter 138
Chapter 139
Chapter 140
Chapter 141
Chapter 142
Chapter 143
Chapter 144
Chapter 145
Chapter 146
Chapter 147
Chapter 148
Chapter 149
Chapter 150
Chapter 151
Chapter 152
Chapter 153
Chapter 154
Chapter 155
Chapter 156
Chapter 157
Chapter 158
Chapter 159
Chapter 160
Chapter 161
Chapter 162
Chapter 163
Chapter 164
Chapter 165
Chapter 166
Chapter 167
Chapter 168
Chapter 169
Chapter 170
Chapter 171
Chapter 172
Chapter 173
Chapter 174
Chapter 175
Chapter 176
Chapter 177
Chapter 178
Chapter 179
Chapter 180
Chapter 181
Chapter 182
Chapter 183
Chapter 184
Chapter 185
Chapter 186
Chapter 187
Chapter 188
Chapter 189
Chapter 190
Chapter 191
Chapter 192
Chapter 193
Chapter 194
Chapter 195
Chapter 196
Chapter 197
Chapter 198
Chapter 199
Chapter 200
Chapter 201
Chapter 202
Chapter 203
Chapter 204
Chapter 205
Chapter 206
Chapter 207
Chapter 208
Chapter 209
Chapter 210
Chapter 211
Chapter 212
Chapter 213
Chapter 214
Chapter 215
Chapter 216
Chapter 217
Chapter 218
Chapter 219
Chapter 220
Chapter 221
Chapter 222
Chapter 223
Chapter 224
Chapter 225
sabhā parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
vana parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97
Chapter 98
Chapter 99
Chapter 100
Chapter 101
Chapter 102
Chapter 103
Chapter 104
Chapter 105
Chapter 106
Chapter 107
Chapter 108
Chapter 109
Chapter 110
Chapter 111
Chapter 112
Chapter 113
Chapter 114
Chapter 115
Chapter 116
Chapter 117
Chapter 118
Chapter 119
Chapter 120
Chapter 121
Chapter 122
Chapter 123
Chapter 124
Chapter 125
Chapter 126
Chapter 127
Chapter 128
Chapter 129
Chapter 130
Chapter 131
Chapter 132
Chapter 133
Chapter 134
Chapter 135
Chapter 136
Chapter 137
Chapter 138
Chapter 139
Chapter 140
Chapter 141
Chapter 142
Chapter 143
Chapter 144
Chapter 145
Chapter 146
Chapter 147
Chapter 148
Chapter 149
Chapter 150
Chapter 151
Chapter 152
Chapter 153
Chapter 154
Chapter 155
Chapter 156
Chapter 157
Chapter 158
Chapter 159
Chapter 160
Chapter 161
Chapter 162
Chapter 163
Chapter 164
Chapter 165
Chapter 166
Chapter 167
Chapter 168
Chapter 169
Chapter 170
Chapter 171
Chapter 172
Chapter 173
Chapter 174
Chapter 175
Chapter 176
Chapter 177
Chapter 178
Chapter 179
Chapter 180
Chapter 181
Chapter 182
Chapter 183
Chapter 184
Chapter 185
Chapter 186
Chapter 187
Chapter 188
Chapter 189
Chapter 190
Chapter 191
Chapter 192
Chapter 193
Chapter 194
Chapter 195
Chapter 196
Chapter 197
Chapter 198
Chapter 199
Chapter 200
Chapter 201
Chapter 202
Chapter 203
Chapter 204
Chapter 205
Chapter 206
Chapter 207
Chapter 208
Chapter 209
Chapter 210
Chapter 211
Chapter 212
Chapter 213
Chapter 214
Chapter 215
Chapter 216
Chapter 217
Chapter 218
Chapter 219
Chapter 220
Chapter 221
Chapter 222
Chapter 223
Chapter 224
Chapter 225
Chapter 226
Chapter 227
Chapter 228
Chapter 229
Chapter 230
Chapter 231
Chapter 232
Chapter 233
Chapter 234
Chapter 235
Chapter 236
Chapter 237
Chapter 238
Chapter 239
Chapter 240
Chapter 241
Chapter 242
Chapter 243
Chapter 244
Chapter 245
Chapter 246
Chapter 247
Chapter 248
Chapter 249
Chapter 250
Chapter 251
Chapter 252
Chapter 253
Chapter 254
Chapter 255
Chapter 256
Chapter 257
Chapter 258
Chapter 259
Chapter 260
Chapter 261
Chapter 262
Chapter 263
Chapter 264
Chapter 265
Chapter 266
Chapter 267
Chapter 268
Chapter 269
Chapter 270
Chapter 271
Chapter 272
Chapter 273
Chapter 274
Chapter 275
Chapter 276
Chapter 277
Chapter 278
Chapter 279
Chapter 280
Chapter 281
Chapter 282
Chapter 283
Chapter 284
Chapter 285
Chapter 286
Chapter 287
Chapter 288
Chapter 289
Chapter 290
Chapter 291
Chapter 292
Chapter 293
Chapter 294
Chapter 295
Chapter 296
Chapter 297
Chapter 298
Chapter 299
virāṭa parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
udyoga parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97
Chapter 98
Chapter 99
Chapter 100
Chapter 101
Chapter 102
Chapter 103
Chapter 104
Chapter 105
Chapter 106
Chapter 107
Chapter 108
Chapter 109
Chapter 110
Chapter 111
Chapter 112
Chapter 113
Chapter 114
Chapter 115
Chapter 116
Chapter 117
Chapter 118
Chapter 119
Chapter 120
Chapter 121
Chapter 122
Chapter 123
Chapter 124
Chapter 125
Chapter 126
Chapter 127
Chapter 128
Chapter 129
Chapter 130
Chapter 131
Chapter 132
Chapter 133
Chapter 134
Chapter 135
Chapter 136
Chapter 137
Chapter 138
Chapter 139
Chapter 140
Chapter 141
Chapter 142
Chapter 143
Chapter 144
Chapter 145
Chapter 146
Chapter 147
Chapter 148
Chapter 149
Chapter 150
Chapter 151
Chapter 152
Chapter 153
Chapter 154
Chapter 155
Chapter 156
Chapter 157
Chapter 158
Chapter 159
Chapter 160
Chapter 161
Chapter 162
Chapter 163
Chapter 164
Chapter 165
Chapter 166
Chapter 167
Chapter 168
Chapter 169
Chapter 170
Chapter 171
Chapter 172
Chapter 173
Chapter 174
Chapter 175
Chapter 176
Chapter 177
Chapter 178
Chapter 179
Chapter 180
Chapter 181
Chapter 182
Chapter 183
Chapter 184
Chapter 185
Chapter 186
Chapter 187
Chapter 188
Chapter 189
Chapter 190
Chapter 191
Chapter 192
Chapter 193
Chapter 194
Chapter 195
Chapter 196
Chapter 197
bhīṣma parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97
Chapter 98
Chapter 99
Chapter 100
Chapter 101
Chapter 102
Chapter 103
Chapter 104
Chapter 105
Chapter 106
Chapter 107
Chapter 108
Chapter 109
Chapter 110
Chapter 111
Chapter 112
Chapter 113
Chapter 114
Chapter 115
Chapter 116
Chapter 117
droṇa parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97
Chapter 98
Chapter 99
Chapter 100
Chapter 101
Chapter 102
Chapter 103
Chapter 104
Chapter 105
Chapter 106
Chapter 107
Chapter 108
Chapter 109
Chapter 110
Chapter 111
Chapter 112
Chapter 113
Chapter 114
Chapter 115
Chapter 116
Chapter 117
Chapter 118
Chapter 119
Chapter 120
Chapter 121
Chapter 122
Chapter 123
Chapter 124
Chapter 125
Chapter 126
Chapter 127
Chapter 128
Chapter 129
Chapter 130
Chapter 131
Chapter 132
Chapter 133
Chapter 134
Chapter 135
Chapter 136
Chapter 137
Chapter 138
Chapter 139
Chapter 140
Chapter 141
Chapter 142
Chapter 143
Chapter 144
Chapter 145
Chapter 146
Chapter 147
Chapter 148
Chapter 149
Chapter 150
Chapter 151
Chapter 152
Chapter 153
Chapter 154
Chapter 155
Chapter 156
Chapter 157
Chapter 158
Chapter 159
Chapter 160
Chapter 161
Chapter 162
Chapter 163
Chapter 164
Chapter 165
Chapter 166
Chapter 167
Chapter 168
Chapter 169
Chapter 170
Chapter 171
Chapter 172
Chapter 173
karṇa parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
śalya parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
sauptika parva
strī parva
śānti parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97
Chapter 98
Chapter 99
Chapter 100
Chapter 101
Chapter 102
Chapter 103
Chapter 104
Chapter 105
Chapter 106
Chapter 107
Chapter 108
Chapter 109
Chapter 110
Chapter 111
Chapter 112
Chapter 113
Chapter 114
Chapter 115
Chapter 116
Chapter 117
Chapter 118
Chapter 119
Chapter 120
Chapter 121
Chapter 122
Chapter 123
Chapter 124
Chapter 125
Chapter 126
Chapter 127
Chapter 128
Chapter 129
Chapter 130
Chapter 131
Chapter 132
Chapter 133
Chapter 134
Chapter 135
Chapter 136
Chapter 137
Chapter 138
Chapter 139
Chapter 140
Chapter 141
Chapter 142
Chapter 143
Chapter 144
Chapter 145
Chapter 146
Chapter 147
Chapter 148
Chapter 149
Chapter 150
Chapter 151
Chapter 152
Chapter 153
Chapter 154
Chapter 155
Chapter 156
Chapter 157
Chapter 158
Chapter 159
Chapter 160
Chapter 161
Chapter 162
Chapter 163
Chapter 164
Chapter 165
Chapter 166
Chapter 167
Chapter 168
Chapter 169
Chapter 170
Chapter 171
Chapter 172
Chapter 173
Chapter 174
Chapter 175
Chapter 176
Chapter 177
Chapter 178
Chapter 179
Chapter 180
Chapter 181
Chapter 182
Chapter 183
Chapter 184
Chapter 185
Chapter 186
Chapter 187
Chapter 188
Chapter 189
Chapter 190
Chapter 191
Chapter 192
Chapter 193
Chapter 194
Chapter 195
Chapter 196
Chapter 197
Chapter 198
Chapter 199
Chapter 200
Chapter 201
Chapter 202
Chapter 203
Chapter 204
Chapter 205
Chapter 206
Chapter 207
Chapter 208
Chapter 209
Chapter 210
Chapter 211
Chapter 212
Chapter 213
Chapter 214
Chapter 215
Chapter 216
Chapter 217
Chapter 218
Chapter 219
Chapter 220
Chapter 221
Chapter 222
Chapter 223
Chapter 224
Chapter 225
Chapter 226
Chapter 227
Chapter 228
Chapter 229
Chapter 230
Chapter 231
Chapter 232
Chapter 233
Chapter 234
Chapter 235
Chapter 236
Chapter 237
Chapter 238
Chapter 239
Chapter 240
Chapter 241
Chapter 242
Chapter 243
Chapter 244
Chapter 245
Chapter 246
Chapter 247
Chapter 248
Chapter 249
Chapter 250
Chapter 251
Chapter 252
Chapter 253
Chapter 254
Chapter 255
Chapter 256
Chapter 257
Chapter 258
Chapter 259
Chapter 260
Chapter 261
Chapter 262
Chapter 263
Chapter 264
Chapter 265
Chapter 266
Chapter 267
Chapter 268
Chapter 269
Chapter 270
Chapter 271
Chapter 272
Chapter 273
Chapter 274
Chapter 275
Chapter 276
Chapter 277
Chapter 278
Chapter 279
Chapter 280
Chapter 281
Chapter 282
Chapter 283
Chapter 284
Chapter 285
Chapter 286
Chapter 287
Chapter 288
Chapter 289
Chapter 290
Chapter 291
Chapter 292
Chapter 293
Chapter 294
Chapter 295
Chapter 296
Chapter 297
Chapter 298
Chapter 299
Chapter 300
Chapter 301
Chapter 302
Chapter 303
Chapter 304
Chapter 305
Chapter 306
Chapter 307
Chapter 308
Chapter 309
Chapter 310
Chapter 311
Chapter 312
Chapter 313
Chapter 314
Chapter 315
Chapter 316
Chapter 317
Chapter 318
Chapter 319
Chapter 320
Chapter 321
Chapter 322
Chapter 323
Chapter 324
Chapter 325
Chapter 326
Chapter 327
Chapter 328
Chapter 329
Chapter 330
Chapter 331
Chapter 332
Chapter 333
Chapter 334
Chapter 335
Chapter 336
Chapter 337
Chapter 338
Chapter 339
Chapter 340
Chapter 341
Chapter 342
Chapter 343
Chapter 344
Chapter 345
Chapter 346
Chapter 347
Chapter 348
Chapter 349
Chapter 350
Chapter 351
Chapter 352
Chapter 353
anuśāsana parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97
Chapter 98
Chapter 99
Chapter 100
Chapter 101
Chapter 102
Chapter 103
Chapter 104
Chapter 105
Chapter 106
Chapter 107
Chapter 108
Chapter 109
Chapter 110
Chapter 111
Chapter 112
Chapter 113
Chapter 114
Chapter 115
Chapter 116
Chapter 117
Chapter 118
Chapter 119
Chapter 120
Chapter 121
Chapter 122
Chapter 123
Chapter 124
Chapter 125
Chapter 126
Chapter 127
Chapter 128
Chapter 129
Chapter 130
Chapter 131
Chapter 132
Chapter 133
Chapter 134
Chapter 135
Chapter 136
Chapter 137
Chapter 138
Chapter 139
Chapter 140
Chapter 141
Chapter 142
Chapter 143
Chapter 144
Chapter 145
Chapter 146
Chapter 147
Chapter 148
Chapter 149
Chapter 150
Chapter 151
Chapter 152
Chapter 153
Chapter 154
aśvamedhika parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
āśramavāsika parva
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47