वाल्मीकि-रामायणम्
vālmīki-rāmāyaṇam
-
book-2, chapter-43
रामो ऽपि रात्रिशेषेण तेनैव महदन्तरम् ।
जगाम पुरुषव्याघ्रः पितुराज्ञामनुस्मरन् ॥१॥
जगाम पुरुषव्याघ्रः पितुराज्ञामनुस्मरन् ॥१॥
1. rāmo'pi rātriśeṣeṇa tenaiva mahadantaram ,
jagāma puruṣavyāghraḥ piturājñāmanusmaran.
jagāma puruṣavyāghraḥ piturājñāmanusmaran.
1.
rāmaḥ api rātriśeṣeṇa tena eva mahat antaram
jagāma puruṣavyāghraḥ pituḥ ājñām anusmaran
jagāma puruṣavyāghraḥ pituḥ ājñām anusmaran
1.
puruṣavyāghraḥ rāmaḥ api tena eva rātriśeṣeṇa
pituḥ ājñām anusmaran mahat antaram jagāma
pituḥ ājñām anusmaran mahat antaram jagāma
1.
The tiger among men, Rama, also traveled a great distance during the very remainder of that night, remembering his father's command.
तथैव गच्छतस्तस्य व्यपायाद् रजनी शिवा ।
उपास्य स शिवां संध्यां विषयान्तं व्यगाहत ॥२॥
उपास्य स शिवां संध्यां विषयान्तं व्यगाहत ॥२॥
2. tathaiva gacchatastasya vyapāyād rajanī śivā ,
upāsya sa śivāṃ saṃdhyāṃ viṣayāntaṃ vyagāhata.
upāsya sa śivāṃ saṃdhyāṃ viṣayāntaṃ vyagāhata.
2.
tathā eva gacchataḥ tasya vyapāyāt rajanī śivā
upāsya saḥ śivām sandhyām viṣayāntam vyagāhata
upāsya saḥ śivām sandhyām viṣayāntam vyagāhata
2.
tathā eva gacchataḥ tasya śivā rajanī vyapāyāt.
saḥ śivām sandhyām upāsya viṣayāntam vyagāhata
saḥ śivām sandhyām upāsya viṣayāntam vyagāhata
2.
Just as he continued on his way, the auspicious night passed. Having performed the auspicious twilight worship, he entered the limits of that region.
ग्रामान् विकृष्टसीमांस्तान्पुष्पितानि वनानि च ।
पश्यन्नतिययौ शीघ्रं शरैरिव हयोत्तमैः ॥३॥
पश्यन्नतिययौ शीघ्रं शरैरिव हयोत्तमैः ॥३॥
3. grāmān vikṛṣṭasīmāṃstānpuṣpitāni vanāni ca ,
paśyannatiyayau śīghraṃ śarairiva hayottamaiḥ.
paśyannatiyayau śīghraṃ śarairiva hayottamaiḥ.
3.
grāmān vikṛṣṭasīmān tān puṣpitāni vanāni ca
paśyan atiyayau śīghram śaraiḥ iva hayauttamaiḥ
paśyan atiyayau śīghram śaraiḥ iva hayauttamaiḥ
3.
tān vikṛṣṭasīmān grāmān puṣpitāni vanāni ca paśyan,
śaraiḥ iva hayauttamaiḥ śīghram atiyayau
śaraiḥ iva hayauttamaiḥ śīghram atiyayau
3.
Beholding those villages with extensive boundaries and the flowering forests, he passed swiftly, like arrows or excellent horses.
शृण्वन् वाचो मनुष्याणां ग्रामसंवासवासिनाम् ।
राजानं धिग्दशरथं कामस्य वशमागतम् ॥४॥
राजानं धिग्दशरथं कामस्य वशमागतम् ॥४॥
4. śṛṇvan vāco manuṣyāṇāṃ grāmasaṃvāsavāsinām ,
rājānaṃ dhigdaśarathaṃ kāmasya vaśamāgatam.
rājānaṃ dhigdaśarathaṃ kāmasya vaśamāgatam.
4.
śṛṇvan vācaḥ manuṣyāṇām grāmasaṃvāsavāsinām
rājānam dhik daśaratham kāmasya vaśam āgatam
rājānam dhik daśaratham kāmasya vaśam āgatam
4.
grāmasaṃvāsavāsinām manuṣyāṇām vācaḥ śṛṇvan
rājānam daśaratham kāmasya vaśam āgatam dhik
rājānam daśaratham kāmasya vaśam āgatam dhik
4.
Hearing the words of the people residing in the village settlements, (he heard them saying,) "Shame on King Dasharatha, who has fallen under the sway of desire (kāma)!"
हा नृशंसाद्य कैकेयी पापा पापानुबन्धिनी ।
तीक्ष्णा संभिन्नमर्यादा तीक्ष्णे कर्मणि वर्तते ॥५॥
तीक्ष्णा संभिन्नमर्यादा तीक्ष्णे कर्मणि वर्तते ॥५॥
5. hā nṛśaṃsādya kaikeyī pāpā pāpānubandhinī ,
tīkṣṇā saṃbhinnamaryādā tīkṣṇe karmaṇi vartate.
tīkṣṇā saṃbhinnamaryādā tīkṣṇe karmaṇi vartate.
5.
hā nṛśaṃsā adya kaikeyī pāpā pāpānubandhinī
tīkṣṇā saṃbhinnamaryādā tīkṣṇe karmaṇi vartate
tīkṣṇā saṃbhinnamaryādā tīkṣṇe karmaṇi vartate
5.
hā adya nṛśaṃsā pāpā pāpānubandhinī tīkṣṇā
saṃbhinnamaryādā kaikeyī tīkṣṇe karmaṇi vartate
saṃbhinnamaryādā kaikeyī tīkṣṇe karmaṇi vartate
5.
Alas! Today, the cruel Kaikeyi, who is sinful and intrinsically bound to evil (karma), harsh and one who has violated all limits of propriety, is engaged in a severe act.
या पुत्रमीदृशं राज्ञः प्रवासयति धार्मिकम् ।
वन वासे महाप्राज्ञं सानुक्रोशमतन्द्रितम् ॥६॥
वन वासे महाप्राज्ञं सानुक्रोशमतन्द्रितम् ॥६॥
6. yā putramīdṛśaṃ rājñaḥ pravāsayati dhārmikam ,
vana vāse mahāprājñaṃ sānukrośamatandritam.
vana vāse mahāprājñaṃ sānukrośamatandritam.
6.
yā putram īdṛśam rājñaḥ pravāsayāti dhārmikam
vana vāse mahāprājñam sānukrośam atandritam
vana vāse mahāprājñam sānukrośam atandritam
6.
yā īdṛśam dhārmikam mahāprājñam sānukrośam
atandritam rājñaḥ putram vana vāse pravāsayāti
atandritam rājñaḥ putram vana vāse pravāsayāti
6.
She who banishes such a righteous (dhārmika), profoundly wise, compassionate, and diligent son of the king to forest dwelling.
एता वाचो मनुष्याणां ग्रामसंवासवासिनाम् ।
शृण्वन्नतिययौ वीरः कोसलान् कोसलेश्वरः ॥७॥
शृण्वन्नतिययौ वीरः कोसलान् कोसलेश्वरः ॥७॥
7. etā vāco manuṣyāṇāṃ grāmasaṃvāsavāsinām ,
śṛṇvannatiyayau vīraḥ kosalān kosaleśvaraḥ.
śṛṇvannatiyayau vīraḥ kosalān kosaleśvaraḥ.
7.
etāḥ vācaḥ manuṣyāṇām grāmasaṃvāsavāsinām
śṛṇvan atiyayau vīraḥ kosalān kosaleśvaraḥ
śṛṇvan atiyayau vīraḥ kosalān kosaleśvaraḥ
7.
grāmasaṃvāsavāsinām manuṣyāṇām etāḥ vācaḥ
śṛṇvan vīraḥ kosaleśvaraḥ kosalān atiyayau
śṛṇvan vīraḥ kosaleśvaraḥ kosalān atiyayau
7.
Hearing these words from the people dwelling in the villages, the heroic lord of Kosala (Rama) passed beyond the Kosala region.
ततो वेदश्रुतिं नाम शिववारिवहां नदीम् ।
उत्तीर्याभिमुखः प्रायादगस्त्याध्युषितां दिशम् ॥८॥
उत्तीर्याभिमुखः प्रायादगस्त्याध्युषितां दिशम् ॥८॥
8. tato vedaśrutiṃ nāma śivavārivahāṃ nadīm ,
uttīryābhimukhaḥ prāyādagastyādhyuṣitāṃ diśam.
uttīryābhimukhaḥ prāyādagastyādhyuṣitāṃ diśam.
8.
tataḥ vedaśrutim nāma śivavārivahām nadīm
uttīrya abhimukhaḥ prāyāt agastyādhyuṣitām diśam
uttīrya abhimukhaḥ prāyāt agastyādhyuṣitām diśam
8.
tataḥ uttīrya nāma śivavārivahām vedaśrutim
nadīm abhimukhaḥ agastyādhyuṣitām diśam prāyāt
nadīm abhimukhaḥ agastyādhyuṣitām diśam prāyāt
8.
Then, having crossed the river named Vedaśruti, which carried auspicious waters, he proceeded, facing the direction (diś) inhabited by the sage Agastya.
गत्वा तु सुचिरं कालं ततः शीतजलां नदीम् ।
गोमतीं गोयुतानूपामतरत् सागरंगमाम् ॥९॥
गोमतीं गोयुतानूपामतरत् सागरंगमाम् ॥९॥
9. gatvā tu suciraṃ kālaṃ tataḥ śītajalāṃ nadīm ,
gomatīṃ goyutānūpāmatarat sāgaraṃgamām.
gomatīṃ goyutānūpāmatarat sāgaraṃgamām.
9.
gatvā tu suciraṃ kālam tataḥ śītajalām nadīm
gomatīm goyutānūpām atarat sāgaraṃgamām
gomatīm goyutānūpām atarat sāgaraṃgamām
9.
tu suciraṃ kālam gatvā tataḥ śītajalām
goyutānūpām sāgaraṃgamām gomatīm nadīm atarat
goyutānūpām sāgaraṃgamām gomatīm nadīm atarat
9.
Having traveled for a very long time, he then crossed the Gomati river, which had cold waters, was rich in cattle and lowlands, and flowed towards the ocean.
गोमतीं चाप्यतिक्रम्य राघवः शीघ्रगैर्हयैः ।
मयूरहंसाभिरुतां ततार स्यन्दिकां नदीम् ॥१०॥
मयूरहंसाभिरुतां ततार स्यन्दिकां नदीम् ॥१०॥
10. gomatīṃ cāpyatikramya rāghavaḥ śīghragairhayaiḥ ,
mayūrahaṃsābhirutāṃ tatāra syandikāṃ nadīm.
mayūrahaṃsābhirutāṃ tatāra syandikāṃ nadīm.
10.
gomatīm ca api atikramya rāghavaḥ śīghragaiḥ
hayaiḥ mayūrahaṃsābhirutām tatāra syandikām nadīm
hayaiḥ mayūrahaṃsābhirutām tatāra syandikām nadīm
10.
rāghavaḥ gomatīm ca api atikramya śīghragaiḥ
hayaiḥ mayūrahaṃsābhirutām syandikām nadīm tatāra
hayaiḥ mayūrahaṃsābhirutām syandikām nadīm tatāra
10.
And having also crossed the Gomati, Rama (rāghavaḥ) then, with his swift-moving horses, crossed the Syandika river, which was resounding with the cries of peacocks and swans.
स महीं मनुना राज्ञा दत्तामिक्ष्वाकवे पुरा ।
स्फीतां राष्ट्रावृतां रामो वैदेहीमन्वदर्शयत् ॥११॥
स्फीतां राष्ट्रावृतां रामो वैदेहीमन्वदर्शयत् ॥११॥
11. sa mahīṃ manunā rājñā dattāmikṣvākave purā ,
sphītāṃ rāṣṭrāvṛtāṃ rāmo vaidehīmanvadarśayat.
sphītāṃ rāṣṭrāvṛtāṃ rāmo vaidehīmanvadarśayat.
11.
sa mahīm manunā rājñā dattām ikṣvākave purā
sphītām rāṣṭrāvṛtām rāmaḥ vaidehīm anvadarśayat
sphītām rāṣṭrāvṛtām rāmaḥ vaidehīm anvadarśayat
11.
saḥ rāmaḥ vaidehīm anvadarśayat sphītām rāṣṭrāvṛtām
mahīm purā rājñā manunā ikṣvākave dattām
mahīm purā rājñā manunā ikṣvākave dattām
11.
He, Rama, then showed Vaidehi (Sītā) that prosperous land, covered with kingdoms, which King Manu had formerly given to Ikshvaku.
सूत इत्येव चाभाष्य सारथिं तमभीक्ष्णशः ।
हंसमत्तस्वरः श्रीमानुवाच पुरुषर्षभः ॥१२॥
हंसमत्तस्वरः श्रीमानुवाच पुरुषर्षभः ॥१२॥
12. sūta ityeva cābhāṣya sārathiṃ tamabhīkṣṇaśaḥ ,
haṃsamattasvaraḥ śrīmānuvāca puruṣarṣabhaḥ.
haṃsamattasvaraḥ śrīmānuvāca puruṣarṣabhaḥ.
12.
sūta iti eva ca ābhāṣya sārathim tam abhīkṣṇaśaḥ
haṃsamattasvaraḥ śrīmān uvāca puruṣarṣabhaḥ
haṃsamattasvaraḥ śrīmān uvāca puruṣarṣabhaḥ
12.
śrīmān puruṣarṣabhaḥ haṃsamattasvaraḥ tam sārathim
sūta iti eva ca abhīkṣṇaśaḥ ābhāṣya uvāca
sūta iti eva ca abhīkṣṇaśaḥ ābhāṣya uvāca
12.
And having repeatedly addressed that charioteer with the words 'Charioteer (sūta)!', the glorious best among men (puruṣarṣabhaḥ), whose voice was like that of a joyous swan, spoke.
कदाहं पुनरागम्य सरय्वाः पुष्पिते वने ।
मृगयां पर्याटष्यामि मात्रा पित्रा च संगतः ॥१३॥
मृगयां पर्याटष्यामि मात्रा पित्रा च संगतः ॥१३॥
13. kadāhaṃ punarāgamya sarayvāḥ puṣpite vane ,
mṛgayāṃ paryāṭaṣyāmi mātrā pitrā ca saṃgataḥ.
mṛgayāṃ paryāṭaṣyāmi mātrā pitrā ca saṃgataḥ.
13.
kadā aham punar āgamya sarayvāḥ puṣpite vane
mṛgayām paryāṭiṣyāmi mātrā pitrā ca saṅgataḥ
mṛgayām paryāṭiṣyāmi mātrā pitrā ca saṅgataḥ
13.
aham kadā punar sarayvāḥ puṣpite vane
mṛgayām mātrā pitrā ca saṅgataḥ paryāṭiṣyāmi
mṛgayām mātrā pitrā ca saṅgataḥ paryāṭiṣyāmi
13.
When will I return again to the blossoming forest along the Sarayu river and roam, hunting, accompanied by my mother and father?
नात्यर्थमभिकाङ्क्षामि मृगयां सरयूवने ।
रतिर्ह्येषातुला लोके राजर्षिगणसंमता ॥१४॥
रतिर्ह्येषातुला लोके राजर्षिगणसंमता ॥१४॥
14. nātyarthamabhikāṅkṣāmi mṛgayāṃ sarayūvane ,
ratirhyeṣātulā loke rājarṣigaṇasaṃmatā.
ratirhyeṣātulā loke rājarṣigaṇasaṃmatā.
14.
na atyartham abhikāṅkṣāmi mṛgayām sarayūvane
ratiḥ hi eṣā atulā loke rājarṣigaṇasaṁmatā
ratiḥ hi eṣā atulā loke rājarṣigaṇasaṁmatā
14.
aham sarayūvane mṛgayām atyartham na abhikāṅkṣāmi
hi eṣā atulā ratiḥ loke rājarṣigaṇasaṁmatā
hi eṣā atulā ratiḥ loke rājarṣigaṇasaṁmatā
14.
I do not greatly desire hunting in the Sarayu forest, for this activity, incomparable in the world, is truly esteemed by assemblies of royal sages.
स तमध्वानमैक्ष्वाकः सूतं मधुरया गिरा ।
तं तमर्थमभिप्रेत्य ययौवाक्यमुदीरयन् ॥१५॥
तं तमर्थमभिप्रेत्य ययौवाक्यमुदीरयन् ॥१५॥
15. sa tamadhvānamaikṣvākaḥ sūtaṃ madhurayā girā ,
taṃ tamarthamabhipretya yayauvākyamudīrayan.
taṃ tamarthamabhipretya yayauvākyamudīrayan.
15.
saḥ tam adhvānam aikṣvākaḥ sūtam madhurayā girā
tam tam artham abhipretya yayau vākyam udīrayan
tam tam artham abhipretya yayau vākyam udīrayan
15.
saḥ aikṣvākaḥ tam adhvānam yayau sūtam madhurayā
girā tam tam artham abhipretya vākyam udīrayan
girā tam tam artham abhipretya vākyam udīrayan
15.
As he, the scion of Ikṣvāku, traveled that path, he spoke to the charioteer in a sweet voice, uttering words that conveyed various relevant meanings (artham), having those intentions in mind.
Links to all chapters:
bāla kāṇḍa
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
ayodhyā kāṇḍa (current book)
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43 (current chapter)
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97
Chapter 98
Chapter 99
Chapter 100
Chapter 101
Chapter 102
Chapter 103
Chapter 104
Chapter 105
Chapter 106
Chapter 107
Chapter 108
Chapter 109
Chapter 110
Chapter 111
araṇya kāṇḍa
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
kiṣkindhā kāṇḍa
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
sundara kāṇḍa
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
yuddha kāṇḍa
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97
Chapter 98
Chapter 99
Chapter 100
Chapter 101
Chapter 102
Chapter 103
Chapter 104
Chapter 105
Chapter 106
Chapter 107
Chapter 108
Chapter 109
Chapter 110
Chapter 111
Chapter 112
Chapter 113
Chapter 114
Chapter 115
Chapter 116
uttara kāṇḍa
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97
Chapter 98
Chapter 99
Chapter 100