Skip to content
אתר זה לא תומך בגרסאות ישנות של אינטרנט אקספלורר
מומלץ להשתמש בדפדפן גוגל כרום או פיירפוקס מוזילה
(או באינטרנט אקספלורר / edge עדכני)
Enjoy Learning Sanskrit tips, tools, resources and more...

योगवासिष्ठः       yogavāsiṣṭhaḥ - book-4, chapter-20

Use the following checkboxes to set the display options for this chapter (You can also control the display of each verse separately):
what would you like to see in each verse:
which language(s) would you like to see in the translations:
श्रीवसिष्ठ उवाच ।
एतत्ते कथितं सर्वं मनोरूपनिरूपणम् ।
मया राघव नान्येन केनचिन्नाम हेतुना ॥ १ ॥
śrīvasiṣṭha uvāca ,
etatte kathitaṃ sarvaṃ manorūpanirūpaṇam ,
mayā rāghava nānyena kenacinnāma hetunā 1
1. śrīvasiṣṭhaḥ uvāca etat te kathitam sarvam
manorūpanirūpaṇam mayā rāghava na anyena kenacit nāma hetunā
1. śrīvasiṣṭhaḥ uvāca rāghava mayā etat sarvam
manorūpanirūpaṇam te kathitam na anyena kenacit nāma hetunā
1. Śrī Vasiṣṭha said: O Rāghava, I have thus explained to you this entire description of the mind's nature (manorūpa). It has been recounted by me, and by no one else, for no specific reason.
1. וַסִשְׁטְהָה אמר: רָאגְהָאווָה (רָאמָה), תיארתי לפניך את כל טבעה של החשיבה למטרה זו בלבד ולא בשום סיבה אחרת.
दृढनिश्चयवच्चेतो यद्भावयति भूरिशः ।
तत्तां यात्यनलाश्लेषादयःपिण्डोऽग्नितामिव ॥ २ ॥
dṛḍhaniścayavacceto yadbhāvayati bhūriśaḥ ,
tattāṃ yātyanalāśleṣādayaḥpiṇḍo'gnitāmiva 2
2. dṛḍhaniścayavat cetaḥ yat bhāvayati bhūriśaḥ
tat tām yāti analāśleṣāt ayaḥpiṇḍaḥ agnitām iva
2. iva analāśleṣāt ayaḥpiṇḍaḥ agnitām yāti dṛḍhaniścayavat
cetaḥ yat bhūriśaḥ bhāvayati tat tām yāti
2. Just as a lump of iron, through its embrace by fire, attains the nature of fire, so too does the mind (cetas), with firm resolve, intensely become that which it contemplates.
2. כאשר המחשבה מתרכזת שוב ושוב בדבר מה בנחישות איתנה, היא מקבלת את צורתו ואיכותו של אותו דבר, כשם שגוש ברזל הופך לאש כשהוא בא במגע הדוק עם האש.
भावाभावग्रहोत्सर्गदृशश्चेतनकल्पिताः ।
नासत्या नापि सत्यास्ता मनश्चापलकारिताः ॥ ३ ॥
bhāvābhāvagrahotsargadṛśaścetanakalpitāḥ ,
nāsatyā nāpi satyāstā manaścāpalakāritāḥ 3
3. bhāvābhāvagrahotsargadṛśaḥ cetana kalpitāḥ na
asatyāḥ na api satyāḥ tāḥ manaḥcāpalakāritāḥ
3. tāḥ cetana kalpitāḥ bhāvābhāvagrahotsargadṛśaḥ
na asatyāḥ na api satyāḥ manaḥcāpalakāritāḥ
3. Perceptions regarding the acceptance of existence and the rejection of non-existence, which are imagined by consciousness (cetana), are neither untrue nor truly real; they are merely brought about by the mind's fickleness.
3. התפיסות של קיום והיעדר, של אחיזה וויתור, נוצרות על ידי התודעה המזהה; הן אינן שקריות לחלוטין ואינן אמיתיות לחלוטין, אלא נובעות מחוסר היציבות של החשיבה.
मनो मोहे तु कर्तृ स्यात्कारणं च जगत्स्थितेः ।
विश्वरूपतयैवेदं तनोति मलिनं मनः ॥ ४ ॥
mano mohe tu kartṛ syātkāraṇaṃ ca jagatsthiteḥ ,
viśvarūpatayaivedaṃ tanoti malinaṃ manaḥ 4
4. manaḥ mohe tu kartṛ syāt kāraṇam ca jagatsthiteḥ
viśvarūpatayā eva idam tanoti malinam manaḥ
4. manaḥ mohe tu kartṛ ca jagatsthiteḥ kāraṇam syāt
idam malinam manaḥ viśvarūpatayā eva tanoti
4. The mind (manas), when deluded, becomes the agent and also the cause of the world's existence. Indeed, it is this impure mind that, by its manifold nature, expands this (world).
4. החשיבה היא הגורם לבלבול והסיבה לקיומו של העולם; המחשבה הלא-טהורה פורשת בפנינו את המציאות הזו בצורת היקום כולו.
मनो हि पुरुषो नाम तं नियोज्य शुभे पथि ।
तज्जयैकान्तसाध्या हि सर्वा जगति भूतयः ॥ ५ ॥
mano hi puruṣo nāma taṃ niyojya śubhe pathi ,
tajjayaikāntasādhyā hi sarvā jagati bhūtayaḥ 5
5. manaḥ hi puruṣaḥ nāma tam niyojya śubhe pathi
tat-jaya-ekānta-sādhyā hi sarvāḥ jagati bhūtayaḥ
5. manaḥ hi puruṣaḥ nāma tam śubhe pathi niyojya hi
jagati sarvāḥ bhūtayaḥ tat-jaya-ekānta-sādhyā
5. The mind (manas) is indeed the person (puruṣa) itself. By engaging it on a virtuous path, all prosperities and achievements in the world are indeed attainable solely through its conquest.
5. החשיבה היא היא האדם (פּוּרוּשָׁה) עצמו; יש להנחותה בנתיב הטוב והמיטיב, שהרי כל ההצלחות והשגשוג בעולם מושגים אך ורק באמצעות הניצחון על החשיבה.
पुरुषश्चेच्छरीरं स्यात्कथं शुक्रो महामतिः ।
अगमद्विविधाकारं जन्मान्तरशतभ्रमम् ॥ ६ ॥
puruṣaśceccharīraṃ syātkathaṃ śukro mahāmatiḥ ,
agamadvividhākāraṃ janmāntaraśatabhramam 6
6. puruṣaḥ cet śarīram syāt katham śukraḥ mahāmatiḥ
agamat vividhā-ākāram janmāntara-śata-bhramam
6. puruṣaḥ śarīram cet syāt katham mahāmatiḥ śukraḥ
vividhā-ākāram janmāntara-śata-bhramam agamat
6. If the person (puruṣa) were the body, how could the great-minded Shukra have experienced hundreds of rebirths (saṃsāra) in various forms?
6. אילו היה האדם (פּוּרוּשָׁה) אינו אלא הגוף הפיזי, כיצד שׂוּקְרָה בעל התבונה הגדולה עבר בין צורות שונות רבות מספור בתוך מאות גלגולי חיים?
अतश्चित्तं हि पुरुषः शरीरं चेत्यमेव हि ।
यन्मयं च भवत्येतत्तदवाप्नोत्यसंशयम् ॥ ७ ॥
ataścittaṃ hi puruṣaḥ śarīraṃ cetyameva hi ,
yanmayaṃ ca bhavatyetattadavāpnotyasaṃśayam 7
7. ataḥ cittam hi puruṣaḥ śarīram ca cetyam eva hi
yat-mayam ca bhavati etat tat avāpnoti asaṃśayam
7. ataḥ cittam hi puruṣaḥ ca śarīram cetyam eva hi
yat-mayam etat bhavati ca tat asaṃśayam avāpnoti
7. Therefore, the consciousness (citta) is indeed the person (puruṣa), while the body is merely an object of thought. Whatever this (consciousness) becomes imbued with, that it undoubtedly attains.
7. על כן, תהליך החשיבה (צִטָה) הוא האדם (פּוּרוּשָׁה), והגוף אינו אלא אובייקט הנתפס בחשיבה. במה שהחשיבה מלאה – את זאת האדם משיג ללא ספק.
यदतुच्छमनायासमनुपाधि गतभ्रमम् ।
यत्नात्तदनुसंधानं कुरु तत्तामवाप्स्यसि ॥ ८ ॥
yadatucchamanāyāsamanupādhi gatabhramam ,
yatnāttadanusaṃdhānaṃ kuru tattāmavāpsyasi 8
8. yat atuccham anāyāsam anupādhi gatabhramam | yatnāt
tat anusandhānam kuru tat tām avāpsyasi || 8 ||
8. yat atuccham anāyāsam anupādhi gatabhramam [asti],
tat yatnāt anusandhānam kuru,
[tataḥ tvam] tām [avasthām] avāpsyasi.
8. Diligently pursue the contemplation of that which is substantial, effortless, unconditional, and free from delusion. By doing so, you will attain that very state of truth.
8. חקור במאמץ את מה שאינו חסר ערך, מה שחסר מאמץ, נטול תנאים מוגבלים וחופשי מאשליה – וכך תשיג את מצב הווייתו העליון.
अभिपतति मनःस्थितं शरीरं नतु वपुराचरितं मनः प्रयाति ।
अभिपततु तवात्र तेन सत्यं सुभग मनः प्रजहात्वसत्यमन्यत् ॥ ९ ॥
abhipatati manaḥsthitaṃ śarīraṃ natu vapurācaritaṃ manaḥ prayāti ,
abhipatatu tavātra tena satyaṃ subhaga manaḥ prajahātvasatyamanyat 9
9. abhipatati manaḥsthitam śarīram na tu
vapurācaritam manaḥ prayāti |
abhipatatu tava atra tena satyam subhaga
manaḥ prajahātu asatyam anyat || 9 ||
9. manaḥsthitam śarīram abhipatati,
tu vapurācaritam manaḥ na prayāti.
subhaga,
tena satyam tava atra abhipatatu,
manaḥ anyat asatyam prajahātu.
9. The body, which is merely a construct of the mind, appears; yet the mind, though it assumes bodily form, does not truly cease to exist. Therefore, O fortunate one, may truth itself dawn upon you here, and may your mind abandon all other untruth.
9. הגוף נוהג לפי מה שקבוע במחשבה, ולא המחשבה היא שנוהגת לפי מעשי הגוף. על כן, אדם מבורך, תן למחשבתך להיצמד אל האמת הטהורה, ותנטוש את כל מה ששקרי ובלתי אמיתי!