मनु-स्मृतिः
manu-smṛtiḥ
-
chapter-11, verse-18
ब्राह्मणस्वं न हर्तव्यं क्षत्रियेण कदा चन ।
दस्युनिष्क्रिययोस्तु स्वमजीवन हर्तुमर्हति ॥१८॥
दस्युनिष्क्रिययोस्तु स्वमजीवन हर्तुमर्हति ॥१८॥
18. brāhmaṇasvaṁ na hartavyaṁ kṣatriyeṇa kadā cana ,
dasyuniṣkriyayostu svamajīvan hartumarhati.
dasyuniṣkriyayostu svamajīvan hartumarhati.
18.
brāhmaṇasvaṃ na hartavyaṃ kṣatriyeṇa kadā cana
dasyuniṣkriyayoḥ tu svaṃ ājīvan hartum arhati
dasyuniṣkriyayoḥ tu svaṃ ājīvan hartum arhati
18.
kṣatriyeṇa brāhmaṇasvaṃ kadā cana na hartavyaṃ
tu ājīvan dasyuniṣkriyayoḥ svaṃ hartum arhati
tu ājīvan dasyuniṣkriyayoḥ svaṃ hartum arhati
18.
The property of a brahmin should never be taken by a kṣatriya. However, one is entitled to take property for sustenance from a robber or an inactive person.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- ब्राह्मणस्वं (brāhmaṇasvaṁ) - a Brahmin's property
- न (na) - not
- हर्तव्यं (hartavyaṁ) - should be taken
- क्षत्रियेण (kṣatriyeṇa) - by a Kṣatriya
- कदा (kadā) - when
- चन (cana) - (with kadā and na) never, at no time (ever, at all)
- दस्युनिष्क्रिययोः (dasyuniṣkriyayoḥ) - from a robber and an inactive person
- तु (tu) - but, however
- स्वं (svaṁ) - property, one's own (thing)
- आजीवन् (ājīvan) - for sustenance, for a living
- हर्तुम् (hartum) - to take
- अर्हति (arhati) - he ought, he deserves, he is able
Words meanings and morphology
ब्राह्मणस्वं (brāhmaṇasvaṁ) - a Brahmin's property
(noun)
Nominative, neuter, singular of brāhmaṇasva
brāhmaṇasva - property belonging to a brahmin
Compound type : tatpuruṣa (brāhmaṇa+sva)
- brāhmaṇa – a brahmin (member of the priestly class)
noun (masculine) - sva – one's own, property, wealth
noun (neuter)
न (na) - not
(indeclinable)
हर्तव्यं (hartavyaṁ) - should be taken
(participle)
Nominative, neuter, singular of hartavya
hartavya - to be taken, that which should be taken
Gerundive (tavya suffix)
Root: hṛ (class 1)
क्षत्रियेण (kṣatriyeṇa) - by a Kṣatriya
(noun)
Instrumental, masculine, singular of kṣatriya
kṣatriya - belonging to the ruling/warrior class, a kṣatriya
कदा (kadā) - when
(indeclinable)
चन (cana) - (with kadā and na) never, at no time (ever, at all)
(indeclinable)
दस्युनिष्क्रिययोः (dasyuniṣkriyayoḥ) - from a robber and an inactive person
(noun)
Ablative, masculine, dual of dasyuniṣkriya
dasyuniṣkriya - a robber and an inactive person
Compound type : dvandva (dasyu+niṣkriya)
- dasyu – robber, brigand, enemy
noun (masculine) - niṣkriya – inactive, idle, without action (karma)
adjective (masculine)
Prefix: nis
Root: kṛ (class 8)
तु (tu) - but, however
(indeclinable)
स्वं (svaṁ) - property, one's own (thing)
(noun)
Accusative, neuter, singular of sva
sva - one's own, property, wealth
आजीवन् (ājīvan) - for sustenance, for a living
(indeclinable)
verbal noun/gerundial adverb
from root jīv with prefix ā
Prefix: ā
Root: jīv (class 1)
हर्तुम् (hartum) - to take
(verb)
active, infinitive (tumun) of hṛ
infinitive
Root: hṛ (class 1)
अर्हति (arhati) - he ought, he deserves, he is able
(verb)
3rd person , singular, active, present (laṭ) of arh
Root: arh (class 1)