महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-8, chapter-40, verse-122
स रोषान्निःश्वसन्राजन्निर्दहन्निव चक्षुषा ।
द्रौणिं ह्यपश्यत्संग्रामे फल्गुनं च मुहुर्मुहुः ॥१२२॥
द्रौणिं ह्यपश्यत्संग्रामे फल्गुनं च मुहुर्मुहुः ॥१२२॥
122. sa roṣānniḥśvasanrājannirdahanniva cakṣuṣā ,
drauṇiṁ hyapaśyatsaṁgrāme phalgunaṁ ca muhurmuhuḥ.
drauṇiṁ hyapaśyatsaṁgrāme phalgunaṁ ca muhurmuhuḥ.
122.
saḥ roṣāt niḥśvasan rājan nirdahan iva cakṣuṣā
drauṇim hi apaśyat saṃgrāme phalgunam ca muhurmuhuḥ
drauṇim hi apaśyat saṃgrāme phalgunam ca muhurmuhuḥ
122.
rājan saḥ roṣāt niḥśvasan cakṣuṣā nirdahan iva hi
saṃgrāme drauṇim phalgunam ca muhurmuhuḥ apaśyat
saṃgrāme drauṇim phalgunam ca muhurmuhuḥ apaśyat
122.
O King, he (Duryodhana), sighing with rage, as if burning with his eyes, repeatedly saw Drauni and Arjuna (Phalguna) in the battle.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- सः (saḥ) - he, that
- रोषात् (roṣāt) - from anger, due to rage
- निःश्वसन् (niḥśvasan) - sighing, breathing out, exhaling
- राजन् (rājan) - O King
- निर्दहन् (nirdahan) - burning, scorching, consuming
- इव (iva) - as if, like, similar to
- चक्षुषा (cakṣuṣā) - by the eye, with the eye
- द्रौणिम् (drauṇim) - Drauni (son of Droṇa)
- हि (hi) - indeed, surely, for
- अपश्यत् (apaśyat) - saw, beheld
- संग्रामे (saṁgrāme) - in battle, in combat
- फल्गुनम् (phalgunam) - Arjuna (Phalguna)
- च (ca) - and
- मुहुर्मुहुः (muhurmuhuḥ) - repeatedly, again and again
Words meanings and morphology
सः (saḥ) - he, that
(pronoun)
Nominative, masculine, singular of tad
tad - that, he, she, it
रोषात् (roṣāt) - from anger, due to rage
(noun)
Ablative, masculine, singular of roṣa
roṣa - anger, rage, wrath
Root: ruṣ (class 4)
निःश्वसन् (niḥśvasan) - sighing, breathing out, exhaling
(adjective)
Nominative, masculine, singular of niḥśvasat
niḥśvasat - sighing, exhaling
Present Active Participle
Derived from root śvas with prefix nis.
Prefix: nis
Root: śvas (class 2)
राजन् (rājan) - O King
(noun)
Vocative, masculine, singular of rājan
rājan - king, ruler
निर्दहन् (nirdahan) - burning, scorching, consuming
(adjective)
Nominative, masculine, singular of nirdahat
nirdahat - burning down, consuming, destroying
Present Active Participle
Derived from root dah with prefix nir.
Prefix: nir
Root: dah (class 1)
इव (iva) - as if, like, similar to
(indeclinable)
चक्षुषा (cakṣuṣā) - by the eye, with the eye
(noun)
Instrumental, neuter, singular of cakṣus
cakṣus - eye, sight
द्रौणिम् (drauṇim) - Drauni (son of Droṇa)
(proper noun)
Accusative, masculine, singular of drauṇi
drauṇi - son of Droṇa (Aśvatthāmā)
Patronymic from Droṇa.
हि (hi) - indeed, surely, for
(indeclinable)
अपश्यत् (apaśyat) - saw, beheld
(verb)
3rd person , singular, active, past imperfect (laṅ) of paś
Root dṛś changes to paś in present and imperfect tenses.
Root: dṛś (class 1)
संग्रामे (saṁgrāme) - in battle, in combat
(noun)
Locative, masculine, singular of saṃgrāma
saṁgrāma - battle, combat, war
फल्गुनम् (phalgunam) - Arjuna (Phalguna)
(proper noun)
Accusative, masculine, singular of phalguna
phalguna - Arjuna (one of the Pāṇḍavas)
च (ca) - and
(indeclinable)
मुहुर्मुहुः (muhurmuhuḥ) - repeatedly, again and again
(indeclinable)