महानिर्वाण-तन्त्रम्
mahānirvāṇa-tantram
-
chapter-6
Use the following checkboxes to set the display options for this chapter (You can also control the display of each verse separately):
what would you like to see in each verse:
यत्त्वया कथितं पञ्चतत्त्वं पूजादिकर्मणि ।
विशिष्य कथ्यतां नाथ यदि तेऽस्ति कृपा मयि ॥१॥
विशिष्य कथ्यतां नाथ यदि तेऽस्ति कृपा मयि ॥१॥
1. yattvayā kathitaṁ pañcatattvaṁ pūjādikarmaṇi ,
viśiṣya kathyatāṁ nātha yadi te'sti kṛpā mayi.
viśiṣya kathyatāṁ nātha yadi te'sti kṛpā mayi.
गौडी पैष्टी तथा माध्वी त्रिविधा चोत्तमा सुरा ।
सैव नानाविधा प्रोक्ता तालखर्जूरसम्भवा ॥२॥
सैव नानाविधा प्रोक्ता तालखर्जूरसम्भवा ॥२॥
2. gauḍī paiṣṭī tathā mādhvī trividhā cottamā surā ,
saiva nānāvidhā proktā tālakharjūrasambhavā.
saiva nānāvidhā proktā tālakharjūrasambhavā.
तथा देशविभेदेन नानाद्रव्यविभेदतः ।
बहुधेयं समाख्याता प्रशस्ता देवतार्चने ॥३॥
बहुधेयं समाख्याता प्रशस्ता देवतार्चने ॥३॥
3. tathā deśavibhedena nānādravyavibhedataḥ ,
bahudheyaṁ samākhyātā praśastā devatārcane.
bahudheyaṁ samākhyātā praśastā devatārcane.
येन केन समुत्पन्ना येन केनाऽहृताऽपि वा ।
नात्र जातिविभेदोऽस्ति शोधिता सर्वसिद्धिदा ॥४॥
नात्र जातिविभेदोऽस्ति शोधिता सर्वसिद्धिदा ॥४॥
4. yena kena samutpannā yena kenā'hṛtā'pi vā ,
nātra jātivibhedo'sti śodhitā sarvasiddhidā.
nātra jātivibhedo'sti śodhitā sarvasiddhidā.
मांसन्तु त्रिविधं प्रोक्तं जलभूचरखेचरम् ।
यस्मात् तस्मात् समानीतं येन तेन विघातितम् ।
तत् सर्वं देवताप्रीत्यै भवेदेव न संशयः ॥५॥
यस्मात् तस्मात् समानीतं येन तेन विघातितम् ।
तत् सर्वं देवताप्रीत्यै भवेदेव न संशयः ॥५॥
5. māṁsantu trividhaṁ proktaṁ jalabhūcarakhecaram ,
yasmāt tasmāt samānītaṁ yena tena vighātitam ,
tat sarvaṁ devatāprītyai bhavedeva na saṁśayaḥ.
yasmāt tasmāt samānītaṁ yena tena vighātitam ,
tat sarvaṁ devatāprītyai bhavedeva na saṁśayaḥ.
साधकेच्चा बलवती देये वस्तुनि दैवते ।
यद्यदात्मप्रियं द्रव्यं तत्तदिष्टाय कल्पयेत् ॥६॥
यद्यदात्मप्रियं द्रव्यं तत्तदिष्टाय कल्पयेत् ॥६॥
6. sādhakeccā balavatī deye vastuni daivate ,
yadyadātmapriyaṁ dravyaṁ tattadiṣṭāya kalpayet.
yadyadātmapriyaṁ dravyaṁ tattadiṣṭāya kalpayet.
बलिदानविधौ देवि विहितः पुरुषः पशुः ।
स्त्रीपशुर्न च हन्तव्यस्तत्र शाम्भवशासनात् ॥७॥
स्त्रीपशुर्न च हन्तव्यस्तत्र शाम्भवशासनात् ॥७॥
7. balidānavidhau devi vihitaḥ puruṣaḥ paśuḥ ,
strīpaśurna ca hantavyastatra śāmbhavaśāsanāt.
strīpaśurna ca hantavyastatra śāmbhavaśāsanāt.
उत्तमास्त्रिविधा मत्स्याः शालपाठीनरोहिताः ।
मध्यमाः कण्टकैर्हीना अधमा बहुकण्टकाः ।
तेऽपि देव्यै प्रदातव्या यदि सुष्ठु विभर्जिताः ॥८॥
मध्यमाः कण्टकैर्हीना अधमा बहुकण्टकाः ।
तेऽपि देव्यै प्रदातव्या यदि सुष्ठु विभर्जिताः ॥८॥
8. uttamāstrividhā matsyāḥ śālapāṭhīnarohitāḥ ,
madhyamāḥ kaṇṭakairhīnā adhamā bahukaṇṭakāḥ ,
te'pi devyai pradātavyā yadi suṣṭhu vibharjitāḥ.
madhyamāḥ kaṇṭakairhīnā adhamā bahukaṇṭakāḥ ,
te'pi devyai pradātavyā yadi suṣṭhu vibharjitāḥ.
मुद्राऽपि त्रिविधा प्रोक्ता उत्तमादिविभेदतः ।
चन्द्रबिम्बनिभं शुभ्रं शालितण्डुलसम्भवम् ।
यवगोधूमजं वाऽपि घृतपक्वं मनोरमम् ॥९॥
चन्द्रबिम्बनिभं शुभ्रं शालितण्डुलसम्भवम् ।
यवगोधूमजं वाऽपि घृतपक्वं मनोरमम् ॥९॥
9. mudrā'pi trividhā proktā uttamādivibhedataḥ ,
candrabimbanibhaṁ śubhraṁ śālitaṇḍulasambhavam ,
yavagodhūmajaṁ vā'pi ghṛtapakvaṁ manoramam.
candrabimbanibhaṁ śubhraṁ śālitaṇḍulasambhavam ,
yavagodhūmajaṁ vā'pi ghṛtapakvaṁ manoramam.
मुद्रेयमुत्तमा मध्या भ्रष्टधान्यादिसम्भवा ।
भर्जितान्यन्यबीजानि अधमा परिकीर्तिता ॥१०॥
भर्जितान्यन्यबीजानि अधमा परिकीर्तिता ॥१०॥
10. mudreyamuttamā madhyā bhraṣṭadhānyādisambhavā ,
bharjitānyanyabījāni adhamā parikīrtitā.
bharjitānyanyabījāni adhamā parikīrtitā.
मांसं मीनश्च मुद्रा च पहलमूलानि यानि च ।
सुधादाने देवतायै संज्ञैषां शुद्धिरीरिता ॥११॥
सुधादाने देवतायै संज्ञैषां शुद्धिरीरिता ॥११॥
11. māṁsaṁ mīnaśca mudrā ca pahalamūlāni yāni ca ,
sudhādāne devatāyai saṁjñaiṣāṁ śuddhirīritā.
sudhādāne devatāyai saṁjñaiṣāṁ śuddhirīritā.
विना शुद्द्ध्या हेतुदानं पूजनं तर्पणं तथा ।
निष्फलं जायते देवि देवता न प्रसीदति ॥१२॥
निष्फलं जायते देवि देवता न प्रसीदति ॥१२॥
12. vinā śudddhyā hetudānaṁ pūjanaṁ tarpaṇaṁ tathā ,
niṣphalaṁ jāyate devi devatā na prasīdati.
niṣphalaṁ jāyate devi devatā na prasīdati.
शुद्धिं विना मद्यपानं केवलं विषभक्षणम् ।
चिररोगी भवेन्मन्त्री स्वल्पायुर्म्रियतेऽचिरात् ॥१३॥
चिररोगी भवेन्मन्त्री स्वल्पायुर्म्रियतेऽचिरात् ॥१३॥
13. śuddhiṁ vinā madyapānaṁ kevalaṁ viṣabhakṣaṇam ,
cirarogī bhavenmantrī svalpāyurmriyate'cirāt.
cirarogī bhavenmantrī svalpāyurmriyate'cirāt.
शेषतत्त्वं महेशानि निर्वीये प्रबले कलौ ।
स्वकीया केवला ज्ञेया सर्वदोषविवर्जिता ॥१४॥
स्वकीया केवला ज्ञेया सर्वदोषविवर्जिता ॥१४॥
14. śeṣatattvaṁ maheśāni nirvīye prabale kalau ,
svakīyā kevalā jñeyā sarvadoṣavivarjitā.
svakīyā kevalā jñeyā sarvadoṣavivarjitā.
अथवाऽत्र स्वयम्भ्वादि कुसुमं प्राणवल्लभे ।
कथितं तत्प्रतिनिधौ कुसीदं परिकीर्तितम् ॥१५॥
कथितं तत्प्रतिनिधौ कुसीदं परिकीर्तितम् ॥१५॥
15. athavā'tra svayambhvādi kusumaṁ prāṇavallabhe ,
kathitaṁ tatpratinidhau kusīdaṁ parikīrtitam.
kathitaṁ tatpratinidhau kusīdaṁ parikīrtitam.
अशोधितानि तत्त्वानि पत्रपुष्पफलानि च ।
नैव दद्यान्महादेव्यै दत्त्वा वै नारकी भवेत् ॥१६॥
नैव दद्यान्महादेव्यै दत्त्वा वै नारकी भवेत् ॥१६॥
16. aśodhitāni tattvāni patrapuṣpaphalāni ca ,
naiva dadyānmahādevyai dattvā vai nārakī bhavet.
naiva dadyānmahādevyai dattvā vai nārakī bhavet.
श्रीपात्रस्थापनं कुर्यात् स्वीयया गुणशीलया ।
अभिषिञ्चेत् कारणेन सामान्यार्घ्योदकेन वा ॥१७॥
अभिषिञ्चेत् कारणेन सामान्यार्घ्योदकेन वा ॥१७॥
17. śrīpātrasthāpanaṁ kuryāt svīyayā guṇaśīlayā ,
abhiṣiñcet kāraṇena sāmānyārghyodakena vā.
abhiṣiñcet kāraṇena sāmānyārghyodakena vā.
आदौ बालां समुच्चार्यं त्रिपुरायै ततो वदेत् ।
नमःशब्दावसाने च इमां शक्तिमुदीरयेत् ॥१८॥
नमःशब्दावसाने च इमां शक्तिमुदीरयेत् ॥१८॥
18. ādau bālāṁ samuccāryaṁ tripurāyai tato vadet ,
namaḥśabdāvasāne ca imāṁ śaktimudīrayet.
namaḥśabdāvasāne ca imāṁ śaktimudīrayet.
पवित्रीकुरुशब्दान्ते
मम शक्तिं कुरु द्विठः ॥१९॥
मम शक्तिं कुरु द्विठः ॥१९॥
19. pavitrīkuruśabdānte mama
śaktiṁ kuru dviṭhaḥ.
śaktiṁ kuru dviṭhaḥ.
अदीक्षिता यदा नारी कर्णे मायां समुच्चरेत् ।
शक्तयोऽन्याः पूजनीयाः नाऽर्ह्यास्ताडनकर्मणि ॥२०॥
शक्तयोऽन्याः पूजनीयाः नाऽर्ह्यास्ताडनकर्मणि ॥२०॥
20. adīkṣitā yadā nārī karṇe māyāṁ samuccaret ,
śaktayo'nyāḥ pūjanīyāḥ nā'rhyāstāḍanakarmaṇi.
śaktayo'nyāḥ pūjanīyāḥ nā'rhyāstāḍanakarmaṇi.
अथात्मयन्त्रयोर्मध्ये मायागर्भं त्रिकोणकम् ।
वृत्तं षट्कोणमालिख्य चतुरस्रं लिखेद्वहिः ॥२१॥
वृत्तं षट्कोणमालिख्य चतुरस्रं लिखेद्वहिः ॥२१॥
21. athātmayantrayormadhye māyāgarbhaṁ trikoṇakam ,
vṛttaṁ ṣaṭkoṇamālikhya caturasraṁ likhedvahiḥ.
vṛttaṁ ṣaṭkoṇamālikhya caturasraṁ likhedvahiḥ.
अस्रकोणे पूर्णशैलमुड्डीयानन्तथैव च ।
जालन्धरं कामरूपं सचतुर्थीनमोऽन्तकम् ।
निजनामादिबीजाढ्यं पूजयेत् साधकोत्तमः ॥२२॥
जालन्धरं कामरूपं सचतुर्थीनमोऽन्तकम् ।
निजनामादिबीजाढ्यं पूजयेत् साधकोत्तमः ॥२२॥
22. asrakoṇe pūrṇaśailamuḍḍīyānantathaiva ca ,
jālandharaṁ kāmarūpaṁ sacaturthīnamo'ntakam ,
nijanāmādibījāḍhyaṁ pūjayet sādhakottamaḥ.
jālandharaṁ kāmarūpaṁ sacaturthīnamo'ntakam ,
nijanāmādibījāḍhyaṁ pūjayet sādhakottamaḥ.
षट्कोणेषु षडङ्गानि मूलेनैव त्रिकोणकम् ।
मायामाधारशक्तिञ्च नमोऽन्तेन प्रपूजयेत् ॥२३॥
मायामाधारशक्तिञ्च नमोऽन्तेन प्रपूजयेत् ॥२३॥
23. ṣaṭkoṇeṣu ṣaḍaṅgāni mūlenaiva trikoṇakam ,
māyāmādhāraśaktiñca namo'ntena prapūjayet.
māyāmādhāraśaktiñca namo'ntena prapūjayet.
नमसा क्षालिताधारं संस्थाप्य तत्र पूर्ववत् ।
वृत्तोपरि यजेद्वह्नेः कलाः स्वस्वादिमाक्षरैः ॥२४॥
वृत्तोपरि यजेद्वह्नेः कलाः स्वस्वादिमाक्षरैः ॥२४॥
24. namasā kṣālitādhāraṁ saṁsthāpya tatra pūrvavat ,
vṛttopari yajedvahneḥ kalāḥ svasvādimākṣaraiḥ.
vṛttopari yajedvahneḥ kalāḥ svasvādimākṣaraiḥ.
धूम्राऽर्चिर्ज्वलिनी सूक्ष्मा ज्वालिनी विष्फुलिङ्गिनी ।
सुश्रीः सुरूपा कपिला हव्यकव्यवहा तथा ॥२५॥
सुश्रीः सुरूपा कपिला हव्यकव्यवहा तथा ॥२५॥
25. dhūmrā'rcirjvalinī sūkṣmā jvālinī viṣphuliṅginī ,
suśrīḥ surūpā kapilā havyakavyavahā tathā.
suśrīḥ surūpā kapilā havyakavyavahā tathā.
सचतुर्थीनमोऽन्तेन
पूज्या वह्नेः कला दश ॥२६॥
पूज्या वह्नेः कला दश ॥२६॥
26. sacaturthīnamo'ntena
pūjyā vahneḥ kalā daśa.
pūjyā vahneḥ kalā daśa.
म वह्निमण्डलायेति दशान्ते च कलात्मने ।
अवसाने नमो दत्त्वा पूजयेद्वह्निमण्डलम् ॥२७॥
अवसाने नमो दत्त्वा पूजयेद्वह्निमण्डलम् ॥२७॥
27. ma vahnimaṇḍalāyeti daśānte ca kalātmane ,
avasāne namo dattvā pūjayedvahnimaṇḍalam.
avasāne namo dattvā pūjayedvahnimaṇḍalam.
ततोऽर्घ्यपात्रमानीय फट्कारेण विशोधितम् ।
आधारे स्थापयित्वा तु कलाः सूर्यस्य द्वादश ।
कभादिवर्णबीजेन ठडान्तेन प्रपूजयेत् ॥२८॥
आधारे स्थापयित्वा तु कलाः सूर्यस्य द्वादश ।
कभादिवर्णबीजेन ठडान्तेन प्रपूजयेत् ॥२८॥
28. tato'rghyapātramānīya phaṭkāreṇa viśodhitam ,
ādhāre sthāpayitvā tu kalāḥ sūryasya dvādaśa ,
kabhādivarṇabījena ṭhaḍāntena prapūjayet.
ādhāre sthāpayitvā tu kalāḥ sūryasya dvādaśa ,
kabhādivarṇabījena ṭhaḍāntena prapūjayet.
तपिनी तापिनी धूम्रा मरीचिर्ज्वालिनी रुचिः ।
सुधूम्रा भोगदा विश्वा बोधिनी धारिणी क्षमा ॥२९॥
सुधूम्रा भोगदा विश्वा बोधिनी धारिणी क्षमा ॥२९॥
29. tapinī tāpinī dhūmrā marīcirjvālinī ruciḥ ,
sudhūmrā bhogadā viśvā bodhinī dhāriṇī kṣamā.
sudhūmrā bhogadā viśvā bodhinī dhāriṇī kṣamā.
अं सूर्यमण्डलायेति द्वादशान्ते कलात्मने ।
नमोऽन्तेनाऽर्घ्यपात्रे तु पूजयेत् सूर्यमण्डलम् ॥३०॥
नमोऽन्तेनाऽर्घ्यपात्रे तु पूजयेत् सूर्यमण्डलम् ॥३०॥
30. aṁ sūryamaṇḍalāyeti dvādaśānte kalātmane ,
namo'ntenā'rghyapātre tu pūjayet sūryamaṇḍalam.
namo'ntenā'rghyapātre tu pūjayet sūryamaṇḍalam.
विलोममातृकां तद्वन्मूलमन्त्रं समुच्चरन् ।
त्रिभागं पूरयेन्मन्त्री कलशस्थेन हेतुना ॥३१॥
त्रिभागं पूरयेन्मन्त्री कलशस्थेन हेतुना ॥३१॥
31. vilomamātṛkāṁ tadvanmūlamantraṁ samuccaran ,
tribhāgaṁ pūrayenmantrī kalaśasthena hetunā.
tribhāgaṁ pūrayenmantrī kalaśasthena hetunā.
विशेषार्घ्यजलैः शेषं पूरयित्वा समाहितः ।
षोडशस्वरबीजेन नाममन्त्रेण पूजयेत् ।
सचतुर्थीनमोऽन्तेन कलाः सोमस्य षोडश ॥३२॥
षोडशस्वरबीजेन नाममन्त्रेण पूजयेत् ।
सचतुर्थीनमोऽन्तेन कलाः सोमस्य षोडश ॥३२॥
32. viśeṣārghyajalaiḥ śeṣaṁ pūrayitvā samāhitaḥ ,
ṣoḍaśasvarabījena nāmamantreṇa pūjayet ,
sacaturthīnamo'ntena kalāḥ somasya ṣoḍaśa.
ṣoḍaśasvarabījena nāmamantreṇa pūjayet ,
sacaturthīnamo'ntena kalāḥ somasya ṣoḍaśa.
अमृता मानदा पूषा तुष्टिः पुष्टीरतिर्धृतिः ।
शशिनी चन्द्रिका कान्तिर्ज्योत्स्ना श्रीः प्रीतिरङ्गदा ।
पूऋणा पूर्णामृता कामदायिन्यः शशिनः कलाः ॥३३॥
शशिनी चन्द्रिका कान्तिर्ज्योत्स्ना श्रीः प्रीतिरङ्गदा ।
पूऋणा पूर्णामृता कामदायिन्यः शशिनः कलाः ॥३३॥
33. amṛtā mānadā pūṣā tuṣṭiḥ puṣṭīratirdhṛtiḥ ,
śaśinī candrikā kāntirjyotsnā śrīḥ prītiraṅgadā ,
pūṛṇā pūrṇāmṛtā kāmadāyinyaḥ śaśinaḥ kalāḥ.
śaśinī candrikā kāntirjyotsnā śrīḥ prītiraṅgadā ,
pūṛṇā pūrṇāmṛtā kāmadāyinyaḥ śaśinaḥ kalāḥ.
ऊं सोममण्डलायेति षोडशान्ते कलात्मने ।
नमोऽन्तेन यजेन्मन्त्री पूर्ववत् सोममण्डलम् ॥३४॥
नमोऽन्तेन यजेन्मन्त्री पूर्ववत् सोममण्डलम् ॥३४॥
34. ūṁ somamaṇḍalāyeti ṣoḍaśānte kalātmane ,
namo'ntena yajenmantrī pūrvavat somamaṇḍalam.
namo'ntena yajenmantrī pūrvavat somamaṇḍalam.
दूर्वाक्षतं रक्तपुष्पं बर्वरामपराजिताम् ।
मायया प्रक्षिपेत् पात्रे तीर्थमावाहयेदपि ॥३५॥
मायया प्रक्षिपेत् पात्रे तीर्थमावाहयेदपि ॥३५॥
35. dūrvākṣataṁ raktapuṣpaṁ barvarāmaparājitām ,
māyayā prakṣipet pātre tīrthamāvāhayedapi.
māyayā prakṣipet pātre tīrthamāvāhayedapi.
कवचेनाऽवगुण्ठ्याऽस्त्रमुद्रया रक्षणञ्चरेत् ।
धेन्वा चैवामृतीकृत्य चादयेन्मत्स्यमुद्रया ॥३६॥
धेन्वा चैवामृतीकृत्य चादयेन्मत्स्यमुद्रया ॥३६॥
36. kavacenā'vaguṇṭhyā'stramudrayā rakṣaṇañcaret ,
dhenvā caivāmṛtīkṛtya cādayenmatsyamudrayā.
dhenvā caivāmṛtīkṛtya cādayenmatsyamudrayā.
मूलं सञ्जप्य दशधा देवतावाहनञ्चरेत् ।
आवाह्य पुष्पाञ्जलिना पूजयेदिष्टदेवताम् ।
अखण्डाद्यैः पञ्चमन्त्रैर्मन्त्रयेत्तदनन्तरम् ॥३७॥
आवाह्य पुष्पाञ्जलिना पूजयेदिष्टदेवताम् ।
अखण्डाद्यैः पञ्चमन्त्रैर्मन्त्रयेत्तदनन्तरम् ॥३७॥
37. mūlaṁ sañjapya daśadhā devatāvāhanañcaret ,
āvāhya puṣpāñjalinā pūjayediṣṭadevatām ,
akhaṇḍādyaiḥ pañcamantrairmantrayettadanantaram.
āvāhya puṣpāñjalinā pūjayediṣṭadevatām ,
akhaṇḍādyaiḥ pañcamantrairmantrayettadanantaram.
अखण्डैकरसानन्दाकरे परसुधात्मनि ।
स्वच्चन्दस्फुरणामत्र निधेहि कुलरूपिणि ॥३८॥
स्वच्चन्दस्फुरणामत्र निधेहि कुलरूपिणि ॥३८॥
38. akhaṇḍaikarasānandākare parasudhātmani ,
svaccandasphuraṇāmatra nidhehi kularūpiṇi.
svaccandasphuraṇāmatra nidhehi kularūpiṇi.
अनङ्गस्थामृताकारे शुद्धज्ञानकलेवरे ।
अमृतत्वं निधेह्यस्मिन् वस्तुनि क्लिन्नरूपिणि ॥३९॥
अमृतत्वं निधेह्यस्मिन् वस्तुनि क्लिन्नरूपिणि ॥३९॥
39. anaṅgasthāmṛtākāre śuddhajñānakalevare ,
amṛtatvaṁ nidhehyasmin vastuni klinnarūpiṇi.
amṛtatvaṁ nidhehyasmin vastuni klinnarūpiṇi.
तद्रूपेणैकरस्यञ्च कृत्वाऽर्घ्यं तत्स्वरूपिणि ।
भूत्वा कुलामृताकारं मयि विस्फुरणं कुरु ॥४०॥
भूत्वा कुलामृताकारं मयि विस्फुरणं कुरु ॥४०॥
40. tadrūpeṇaikarasyañca kṛtvā'rghyaṁ tatsvarūpiṇi ,
bhūtvā kulāmṛtākāraṁ mayi visphuraṇaṁ kuru.
bhūtvā kulāmṛtākāraṁ mayi visphuraṇaṁ kuru.
ब्रह्माण्डरससम्भूतमशेषरससम्भवम् ।
आपूरितं महापात्रं पीयूषरसमावह ॥४१॥
आपूरितं महापात्रं पीयूषरसमावह ॥४१॥
41. brahmāṇḍarasasambhūtamaśeṣarasasambhavam ,
āpūritaṁ mahāpātraṁ pīyūṣarasamāvaha.
āpūritaṁ mahāpātraṁ pīyūṣarasamāvaha.
अहन्तापात्रभरितमिदन्तापरमामृतम् ।
पराहन्तामये वह्नौ होमस्वीकारलक्षणम् ॥४२॥
पराहन्तामये वह्नौ होमस्वीकारलक्षणम् ॥४२॥
42. ahantāpātrabharitamidantāparamāmṛtam ,
parāhantāmaye vahnau homasvīkāralakṣaṇam.
parāhantāmaye vahnau homasvīkāralakṣaṇam.
इत्यामन्त्र्य ततस्तस्मिन् शिवयोः सामरस्यकम् ।
विभाव्य पूजयेद्धूपदीपावपि च दर्शयेत् ॥४३॥
विभाव्य पूजयेद्धूपदीपावपि च दर्शयेत् ॥४३॥
43. ityāmantrya tatastasmin śivayoḥ sāmarasyakam ,
vibhāvya pūjayeddhūpadīpāvapi ca darśayet.
vibhāvya pūjayeddhūpadīpāvapi ca darśayet.
इति श्रीपात्रसंस्कारः कथितः कुलपूजने ।
अकृत्वा पापभाङ्मन्त्री पूजा च विफला भवेत् ॥४४॥
अकृत्वा पापभाङ्मन्त्री पूजा च विफला भवेत् ॥४४॥
44. iti śrīpātrasaṁskāraḥ kathitaḥ kulapūjane ,
akṛtvā pāpabhāṅmantrī pūjā ca viphalā bhavet.
akṛtvā pāpabhāṅmantrī pūjā ca viphalā bhavet.
घटश्रीपात्रयोर्मध्ये पात्राणि स्थापयेद्बुधः ।
गुरुपात्रं भोगपात्रं शक्तिपात्रमतः परम् ॥४५॥
गुरुपात्रं भोगपात्रं शक्तिपात्रमतः परम् ॥४५॥
45. ghaṭaśrīpātrayormadhye pātrāṇi sthāpayedbudhaḥ ,
gurupātraṁ bhogapātraṁ śaktipātramataḥ param.
gurupātraṁ bhogapātraṁ śaktipātramataḥ param.
योगिनीवीरपात्रे च बलिपात्रं ततः परम् ।
पाद्याचमनयोः पात्रं श्रीपात्रेण नव क्रमात् ।
सामान्यार्घ्यस्य विधिना पात्राणां स्थापनञ्चरेत् ॥४६॥
पाद्याचमनयोः पात्रं श्रीपात्रेण नव क्रमात् ।
सामान्यार्घ्यस्य विधिना पात्राणां स्थापनञ्चरेत् ॥४६॥
46. yoginīvīrapātre ca balipātraṁ tataḥ param ,
pādyācamanayoḥ pātraṁ śrīpātreṇa nava kramāt ,
sāmānyārghyasya vidhinā pātrāṇāṁ sthāpanañcaret.
pādyācamanayoḥ pātraṁ śrīpātreṇa nava kramāt ,
sāmānyārghyasya vidhinā pātrāṇāṁ sthāpanañcaret.
कलशस्थामृतेनैव त्रिभागं परिपूर्य च ।
माषप्रमाणं पात्रेषु शुद्धिखण्डं नियोजयेत् ॥४७॥
माषप्रमाणं पात्रेषु शुद्धिखण्डं नियोजयेत् ॥४७॥
47. kalaśasthāmṛtenaiva tribhāgaṁ paripūrya ca ,
māṣapramāṇaṁ pātreṣu śuddhikhaṇḍaṁ niyojayet.
māṣapramāṇaṁ pātreṣu śuddhikhaṇḍaṁ niyojayet.
वामाङ्गुष्ठानामिकाभ्याममृतं पात्रसंस्थितम् ।
गृहीत्वा शुद्धिखण्डेन दक्षया तत्त्वमुद्रया ।
सर्वत्र तर्पणं कुर्यात् विधिरेषः प्रकीर्तितः ॥४८॥
गृहीत्वा शुद्धिखण्डेन दक्षया तत्त्वमुद्रया ।
सर्वत्र तर्पणं कुर्यात् विधिरेषः प्रकीर्तितः ॥४८॥
48. vāmāṅguṣṭhānāmikābhyāmamṛtaṁ pātrasaṁsthitam ,
gṛhītvā śuddhikhaṇḍena dakṣayā tattvamudrayā ,
sarvatra tarpaṇaṁ kuryāt vidhireṣaḥ prakīrtitaḥ.
gṛhītvā śuddhikhaṇḍena dakṣayā tattvamudrayā ,
sarvatra tarpaṇaṁ kuryāt vidhireṣaḥ prakīrtitaḥ.
श्रीपात्रात् परमं बिन्दुं गृहीत्वा शुद्धिसंयुतम् ।
आनन्दभैरवं देवं भैरवीञ्च प्रतर्पयेत् ॥४९॥
आनन्दभैरवं देवं भैरवीञ्च प्रतर्पयेत् ॥४९॥
49. śrīpātrāt paramaṁ binduṁ gṛhītvā śuddhisaṁyutam ,
ānandabhairavaṁ devaṁ bhairavīñca pratarpayet.
ānandabhairavaṁ devaṁ bhairavīñca pratarpayet.
गुरुपात्रामृतेनैव तर्पयेद् गुरुसन्ततिम् ।
सहस्रारे निजगुरुं सपत्नीकं प्रतर्प्य च ।
वाग्भवाद्यस्वस्वनाम्ना तद्वद्गुरुचतुष्टयम् ॥५०॥
सहस्रारे निजगुरुं सपत्नीकं प्रतर्प्य च ।
वाग्भवाद्यस्वस्वनाम्ना तद्वद्गुरुचतुष्टयम् ॥५०॥
50. gurupātrāmṛtenaiva tarpayed gurusantatim ,
sahasrāre nijaguruṁ sapatnīkaṁ pratarpya ca ,
vāgbhavādyasvasvanāmnā tadvadgurucatuṣṭayam.
sahasrāre nijaguruṁ sapatnīkaṁ pratarpya ca ,
vāgbhavādyasvasvanāmnā tadvadgurucatuṣṭayam.
ततः स्वहृदयाम्भोजे भोगपात्रामृतेन च ।
आद्यां कालीं तर्पयामि निजबीजपुरःसरम् ॥५१॥
आद्यां कालीं तर्पयामि निजबीजपुरःसरम् ॥५१॥
51. tataḥ svahṛdayāmbhoje bhogapātrāmṛtena ca ,
ādyāṁ kālīṁ tarpayāmi nijabījapuraḥsaram.
ādyāṁ kālīṁ tarpayāmi nijabījapuraḥsaram.
स्वाहान्तेन त्रिधा मन्त्री तर्पयेदिष्टदेवताम् ।
शक्तिपात्रामृतैस्तद्वदङ्गावरणतर्पणम् ॥५२॥
शक्तिपात्रामृतैस्तद्वदङ्गावरणतर्पणम् ॥५२॥
52. svāhāntena tridhā mantrī tarpayediṣṭadevatām ,
śaktipātrāmṛtaistadvadaṅgāvaraṇatarpaṇam.
śaktipātrāmṛtaistadvadaṅgāvaraṇatarpaṇam.
योगिनीपात्रसंस्थेन सायुधां सपरीकराम् ।
सन्तर्प्य कालिकामाद्यां वटुकेभ्यो बलिं हरेत् ॥५३॥
सन्तर्प्य कालिकामाद्यां वटुकेभ्यो बलिं हरेत् ॥५३॥
53. yoginīpātrasaṁsthena sāyudhāṁ saparīkarām ,
santarpya kālikāmādyāṁ vaṭukebhyo baliṁ haret.
santarpya kālikāmādyāṁ vaṭukebhyo baliṁ haret.
स्ववामभागे सामान्यं मण्डलं रचयेत् सुधीः ।
सम्पूज्य स्थापयेत्तत्र सामिषान्नं सुधान्वितम् ॥५४॥
सम्पूज्य स्थापयेत्तत्र सामिषान्नं सुधान्वितम् ॥५४॥
54. svavāmabhāge sāmānyaṁ maṇḍalaṁ racayet sudhīḥ ,
sampūjya sthāpayettatra sāmiṣānnaṁ sudhānvitam.
sampūjya sthāpayettatra sāmiṣānnaṁ sudhānvitam.
वाङ्मायाकमलावञ्च वटुकाय नमः पदम् ।
सम्पूज्य पूर्वभागे च वटुकस्य बलिं हरेत् ॥५५॥
सम्पूज्य पूर्वभागे च वटुकस्य बलिं हरेत् ॥५५॥
55. vāṅmāyākamalāvañca vaṭukāya namaḥ padam ,
sampūjya pūrvabhāge ca vaṭukasya baliṁ haret.
sampūjya pūrvabhāge ca vaṭukasya baliṁ haret.
ततस्तु यां योगिनीभ्यः
स्वाहा याम्यां हरेद्वलिम् ॥५६॥
स्वाहा याम्यां हरेद्वलिम् ॥५६॥
56. tatastu yāṁ yoginībhyaḥ
svāhā yāmyāṁ haredvalim.
svāhā yāmyāṁ haredvalim.
षड्दीर्घयुक्तं सम्वर्तं क्षेत्रपालाय हृन्मनुः ।
अनेन क्षेत्रपालाय बलिं दद्यात्तु पश्चिमे ॥५७॥
अनेन क्षेत्रपालाय बलिं दद्यात्तु पश्चिमे ॥५७॥
57. ṣaḍdīrghayuktaṁ samvartaṁ kṣetrapālāya hṛnmanuḥ ,
anena kṣetrapālāya baliṁ dadyāttu paścime.
anena kṣetrapālāya baliṁ dadyāttu paścime.
खान्तबीजं समुद्धृत्य षड्दीर्घ स्वरसंयुतम् ।
ङेऽन्तं गणपतिं चोक्त्वा वह्निजायांततो वदेत् ॥५८॥
ङेऽन्तं गणपतिं चोक्त्वा वह्निजायांततो वदेत् ॥५८॥
58. khāntabījaṁ samuddhṛtya ṣaḍdīrgha svarasaṁyutam ,
ṅe'ntaṁ gaṇapatiṁ coktvā vahnijāyāṁtato vadet.
ṅe'ntaṁ gaṇapatiṁ coktvā vahnijāyāṁtato vadet.
उत्तरस्यां गणेशाय बलिमेतेन कल्पयेत् ।
मध्ये तथा सर्वभूतबलिं दद्याद् यथाविधि ॥५९॥
मध्ये तथा सर्वभूतबलिं दद्याद् यथाविधि ॥५९॥
59. uttarasyāṁ gaṇeśāya balimetena kalpayet ,
madhye tathā sarvabhūtabaliṁ dadyād yathāvidhi.
madhye tathā sarvabhūtabaliṁ dadyād yathāvidhi.
ह्री/ श्री/ सर्वपदञ्चोक्त्वा विघ्नकृद्भ्यस्ततो वदेत् ।
सर्वभूतेभ्य इत्युक्त्वा हू/ फट् स्वाहा मनुर्मतः ॥६०॥
सर्वभूतेभ्य इत्युक्त्वा हू/ फट् स्वाहा मनुर्मतः ॥६०॥
60. hrī/ śrī/ sarvapadañcoktvā vighnakṛdbhyastato vadet ,
sarvabhūtebhya ityuktvā hū/ phaṭ svāhā manurmataḥ.
sarvabhūtebhya ityuktvā hū/ phaṭ svāhā manurmataḥ.
ततः शिवायै विधिवद्वलिमेकं प्रकल्पयेत् ।
गृह्ण देवि महाभागे शिवे कालाग्निरूपिणि ॥६१॥
गृह्ण देवि महाभागे शिवे कालाग्निरूपिणि ॥६१॥
61. tataḥ śivāyai vidhivadvalimekaṁ prakalpayet ,
gṛhṇa devi mahābhāge śive kālāgnirūpiṇi.
gṛhṇa devi mahābhāge śive kālāgnirūpiṇi.
शुभाशुभं फलं व्यक्तं ब्रूहि गृह्ण बलिं तव ।
मूलमेष बलिः पश्चात् शिवायै नम इत्यपि ।
चक्रानुष्ठानमेतत्तु तवाग्रे कथितं शिवे ॥६२॥
मूलमेष बलिः पश्चात् शिवायै नम इत्यपि ।
चक्रानुष्ठानमेतत्तु तवाग्रे कथितं शिवे ॥६२॥
62. śubhāśubhaṁ phalaṁ vyaktaṁ brūhi gṛhṇa baliṁ tava ,
mūlameṣa baliḥ paścāt śivāyai nama ityapi ,
cakrānuṣṭhānametattu tavāgre kathitaṁ śive.
mūlameṣa baliḥ paścāt śivāyai nama ityapi ,
cakrānuṣṭhānametattu tavāgre kathitaṁ śive.
चन्दनागुरुकस्तूरिवासितं सुमनोहरम् ।
पुष्पं गृहीत्वा पाणिभ्यां करकच्चपमुद्रया ॥६३॥
पुष्पं गृहीत्वा पाणिभ्यां करकच्चपमुद्रया ॥६३॥
63. candanāgurukastūrivāsitaṁ sumanoharam ,
puṣpaṁ gṛhītvā pāṇibhyāṁ karakaccapamudrayā.
puṣpaṁ gṛhītvā pāṇibhyāṁ karakaccapamudrayā.
नीत्वा स्वहृदयाम्भोजे
ध्यायेदाद्यां परात्पराम् ॥६४॥
ध्यायेदाद्यां परात्पराम् ॥६४॥
64. nītvā svahṛdayāmbhoje
dhyāyedādyāṁ parātparām.
dhyāyedādyāṁ parātparām.
सहस्रारे महापद्मे सुषुम्नाब्रह्मवर्त्मना ।
नीत्वा सानन्दितां कृत्वा बृहन्निश्वासवर्त्मना ।
दीपाद्दीपान्तरमिव तत्र पुष्पे नियोज्य च ॥६५॥
नीत्वा सानन्दितां कृत्वा बृहन्निश्वासवर्त्मना ।
दीपाद्दीपान्तरमिव तत्र पुष्पे नियोज्य च ॥६५॥
65. sahasrāre mahāpadme suṣumnābrahmavartmanā ,
nītvā sānanditāṁ kṛtvā bṛhanniśvāsavartmanā ,
dīpāddīpāntaramiva tatra puṣpe niyojya ca.
nītvā sānanditāṁ kṛtvā bṛhanniśvāsavartmanā ,
dīpāddīpāntaramiva tatra puṣpe niyojya ca.
यन्त्रे निधापयेन्मन्त्री दृढभक्तिसमन्वितः ।
कृताञ्जलिपुटो भूत्वा प्रार्थयेदिष्टदेवताम् ॥६६॥
कृताञ्जलिपुटो भूत्वा प्रार्थयेदिष्टदेवताम् ॥६६॥
66. yantre nidhāpayenmantrī dṛḍhabhaktisamanvitaḥ ,
kṛtāñjalipuṭo bhūtvā prārthayediṣṭadevatām.
kṛtāñjalipuṭo bhūtvā prārthayediṣṭadevatām.
देवेशि भक्तिसुलभे परिवारसमन्विते ।
यावत् त्वां पूजयिष्यामि तावत् त्वं सुस्थिरा भव ॥६७॥
यावत् त्वां पूजयिष्यामि तावत् त्वं सुस्थिरा भव ॥६७॥
67. deveśi bhaktisulabhe parivārasamanvite ,
yāvat tvāṁ pūjayiṣyāmi tāvat tvaṁ susthirā bhava.
yāvat tvāṁ pūjayiṣyāmi tāvat tvaṁ susthirā bhava.
क्रीमाद्ये कालिके देवि परिवारादिभिः सह ।
इहागच्च द्विधा प्रोक्त्वा इह तिष्ठ द्विधा पुनः ॥६८॥
इहागच्च द्विधा प्रोक्त्वा इह तिष्ठ द्विधा पुनः ॥६८॥
68. krīmādye kālike devi parivārādibhiḥ saha ,
ihāgacca dvidhā proktvā iha tiṣṭha dvidhā punaḥ.
ihāgacca dvidhā proktvā iha tiṣṭha dvidhā punaḥ.
इह शब्दात् सन्निधेहि इह सन्निपदात्ततः ।
रुध्यस्व पदमाभाष्य मम पूजां गृहाण च ॥६९॥
रुध्यस्व पदमाभाष्य मम पूजां गृहाण च ॥६९॥
69. iha śabdāt sannidhehi iha sannipadāttataḥ ,
rudhyasva padamābhāṣya mama pūjāṁ gṛhāṇa ca.
rudhyasva padamābhāṣya mama pūjāṁ gṛhāṇa ca.
इत्थमावाहनं कृत्वा देव्याः
प्राणान् प्रतिष्ठयेत् ॥७०॥
प्राणान् प्रतिष्ठयेत् ॥७०॥
70. itthamāvāhanaṁ kṛtvā
devyāḥ prāṇān pratiṣṭhayet.
devyāḥ prāṇān pratiṣṭhayet.
आ/ ह्री/ क्रो/ श्री/ वह्निजायाप्रतिष्ठामत्र ईरितः ।
अमुष्या देवतायाश्च प्राणा इह ततः परम् ।
प्राणा इति ततः पञ्चबीजानि तदनन्तरम् ॥७१॥
अमुष्या देवतायाश्च प्राणा इह ततः परम् ।
प्राणा इति ततः पञ्चबीजानि तदनन्तरम् ॥७१॥
71. ā/ hrī/ kro/ śrī/ vahnijāyāpratiṣṭhāmatra īritaḥ ,
amuṣyā devatāyāśca prāṇā iha tataḥ param ,
prāṇā iti tataḥ pañcabījāni tadanantaram.
amuṣyā devatāyāśca prāṇā iha tataḥ param ,
prāṇā iti tataḥ pañcabījāni tadanantaram.
अमुष्या जीव इह च स्थित इत्युच्चरेत् पुनः ।
पञ्चबीजान्यमुष्याश्च सर्वेन्द्रियाणि कीर्तयेत् ॥७२॥
पञ्चबीजान्यमुष्याश्च सर्वेन्द्रियाणि कीर्तयेत् ॥७२॥
72. amuṣyā jīva iha ca sthita ityuccaret punaḥ ,
pañcabījānyamuṣyāśca sarvendriyāṇi kīrtayet.
pañcabījānyamuṣyāśca sarvendriyāṇi kīrtayet.
पुनस्तत्पञ्चबीजानि अमुष्यावचनात्ततः ।
वाङ्मनोनयनघ्राणश्रोत्रत्वक्पदतो वदेत् ॥७३॥
वाङ्मनोनयनघ्राणश्रोत्रत्वक्पदतो वदेत् ॥७३॥
73. punastatpañcabījāni amuṣyāvacanāttataḥ ,
vāṅmanonayanaghrāṇaśrotratvakpadato vadet.
vāṅmanonayanaghrāṇaśrotratvakpadato vadet.
प्राणा इहागत्य सुखं
चिरंतिष्ठन्तु ठद्वयम् ॥७४॥
चिरंतिष्ठन्तु ठद्वयम् ॥७४॥
74. prāṇā ihāgatya sukhaṁ
ciraṁtiṣṭhantu ṭhadvayam.
ciraṁtiṣṭhantu ṭhadvayam.
इति त्रिधा यन्त्रमध्ये लेलिहानाख्यमुद्रया ।
संस्थाप्य विधिवत् प्राणान् कृताञ्जलिपुटो वदेत् ॥७५॥
संस्थाप्य विधिवत् प्राणान् कृताञ्जलिपुटो वदेत् ॥७५॥
75. iti tridhā yantramadhye lelihānākhyamudrayā ,
saṁsthāpya vidhivat prāṇān kṛtāñjalipuṭo vadet.
saṁsthāpya vidhivat prāṇān kṛtāñjalipuṭo vadet.
आद्ये कालि स्वागतंते सुस्वागतमिदंतव ।
आसनञ्चेदमत्र त्वयाऽस्यतां परमेश्वरि ॥७६॥
आसनञ्चेदमत्र त्वयाऽस्यतां परमेश्वरि ॥७६॥
76. ādye kāli svāgataṁte susvāgatamidaṁtava ,
āsanañcedamatra tvayā'syatāṁ parameśvari.
āsanañcedamatra tvayā'syatāṁ parameśvari.
ततो विशेषार्घ्य जलैस्त्रिधा मूलं समुच्चरन् ।
प्रोक्षयेद्देवशुद्ध्यर्थं षडङ्गैः सकलीकृतिः ।
ततः सम्पूजयेद्देवीं षोडशैरुपचारकैः ॥७७॥
प्रोक्षयेद्देवशुद्ध्यर्थं षडङ्गैः सकलीकृतिः ।
ततः सम्पूजयेद्देवीं षोडशैरुपचारकैः ॥७७॥
77. tato viśeṣārghya jalaistridhā mūlaṁ samuccaran ,
prokṣayeddevaśuddhyarthaṁ ṣaḍaṅgaiḥ sakalīkṛtiḥ ,
tataḥ sampūjayeddevīṁ ṣoḍaśairupacārakaiḥ.
prokṣayeddevaśuddhyarthaṁ ṣaḍaṅgaiḥ sakalīkṛtiḥ ,
tataḥ sampūjayeddevīṁ ṣoḍaśairupacārakaiḥ.
पाद्यार्घ्याचमनीयञ्च स्नानं वसनभूषणे ।
गन्धपुष्पे धूपदीपौ नैवेद्याचमने तथा ॥७८॥
गन्धपुष्पे धूपदीपौ नैवेद्याचमने तथा ॥७८॥
78. pādyārghyācamanīyañca snānaṁ vasanabhūṣaṇe ,
gandhapuṣpe dhūpadīpau naivedyācamane tathā.
gandhapuṣpe dhūpadīpau naivedyācamane tathā.
अमृतञ्चैव ताम्बूलं तर्पणञ्च नतिक्रिया ।
प्रयोजयेदर्चनायामुपचारांश्च षोडश ॥७९॥
प्रयोजयेदर्चनायामुपचारांश्च षोडश ॥७९॥
79. amṛtañcaiva tāmbūlaṁ tarpaṇañca natikriyā ,
prayojayedarcanāyāmupacārāṁśca ṣoḍaśa.
prayojayedarcanāyāmupacārāṁśca ṣoḍaśa.
आद्याबीजमिदं पाद्यं देवतायै नमः पदम् ।
पाद्यञ्चरणयोर्दद्यात् शिरस्यर्घ्यं निवेदयेत् ॥८०॥
पाद्यञ्चरणयोर्दद्यात् शिरस्यर्घ्यं निवेदयेत् ॥८०॥
80. ādyābījamidaṁ pādyaṁ devatāyai namaḥ padam ,
pādyañcaraṇayordadyāt śirasyarghyaṁ nivedayet.
pādyañcaraṇayordadyāt śirasyarghyaṁ nivedayet.
स्वाहापदेन मतिमान् स्वधेत्याचमनीयकम् ।
मुखे नियोजयेन्मन्त्री मधुपर्कं मुखाम्बुजे ।
वंस्वधेति समुच्चार्य पुनराचमनीयकम् ॥८१॥
मुखे नियोजयेन्मन्त्री मधुपर्कं मुखाम्बुजे ।
वंस्वधेति समुच्चार्य पुनराचमनीयकम् ॥८१॥
81. svāhāpadena matimān svadhetyācamanīyakam ,
mukhe niyojayenmantrī madhuparkaṁ mukhāmbuje ,
vaṁsvadheti samuccārya punarācamanīyakam.
mukhe niyojayenmantrī madhuparkaṁ mukhāmbuje ,
vaṁsvadheti samuccārya punarācamanīyakam.
स्नानीयं सर्वगात्रेषु वसनं भूषणानि च ।
निवेदयामि मनुना दद्यादेतानि देशिकः ॥८२॥
निवेदयामि मनुना दद्यादेतानि देशिकः ॥८२॥
82. snānīyaṁ sarvagātreṣu vasanaṁ bhūṣaṇāni ca ,
nivedayāmi manunā dadyādetāni deśikaḥ.
nivedayāmi manunā dadyādetāni deśikaḥ.
मध्यमानामिकाभ्याञ्च गन्धन्दद्याद्धृदम्बुजे ।
नमोऽन्तेन च मन्त्रेण वौषडन्तेन पुष्पकम् ॥८३॥
नमोऽन्तेन च मन्त्रेण वौषडन्तेन पुष्पकम् ॥८३॥
83. madhyamānāmikābhyāñca gandhandadyāddhṛdambuje ,
namo'ntena ca mantreṇa vauṣaḍantena puṣpakam.
namo'ntena ca mantreṇa vauṣaḍantena puṣpakam.
धूपदीपौ च पुरतः संस्थाप्य प्रोक्षणादिभिः ।
निवेदयामि मन्त्रेण उत्सृज्य तदनन्तरम् ॥८४॥
निवेदयामि मन्त्रेण उत्सृज्य तदनन्तरम् ॥८४॥
84. dhūpadīpau ca purataḥ saṁsthāpya prokṣaṇādibhiḥ ,
nivedayāmi mantreṇa utsṛjya tadanantaram.
nivedayāmi mantreṇa utsṛjya tadanantaram.
जयध्वनिमन्त्रमातः स्वाहेति मन्त्रपूर्वकम् ।
सम्पूज्य घण्टां वामेन वादयन् दक्षिणेन तु ॥८५॥
सम्पूज्य घण्टां वामेन वादयन् दक्षिणेन तु ॥८५॥
85. jayadhvanimantramātaḥ svāheti mantrapūrvakam ,
sampūjya ghaṇṭāṁ vāmena vādayan dakṣiṇena tu.
sampūjya ghaṇṭāṁ vāmena vādayan dakṣiṇena tu.
धूपं गृहीत्वा मतिमान् नासिकाधो नियोजयेत् ।
दीपन्तु दृष्टिपर्यन्तं दशधा भ्रामयेत् पुरः ॥८६॥
दीपन्तु दृष्टिपर्यन्तं दशधा भ्रामयेत् पुरः ॥८६॥
86. dhūpaṁ gṛhītvā matimān nāsikādho niyojayet ,
dīpantu dṛṣṭiparyantaṁ daśadhā bhrāmayet puraḥ.
dīpantu dṛṣṭiparyantaṁ daśadhā bhrāmayet puraḥ.
ततः पात्रञ्च शुद्धिञ्च समादाय करद्वये ।
मूलं समुच्चरन् मन्त्री यन्त्रमध्ये निवेदयेत् ॥८७॥
मूलं समुच्चरन् मन्त्री यन्त्रमध्ये निवेदयेत् ॥८७॥
87. tataḥ pātrañca śuddhiñca samādāya karadvaye ,
mūlaṁ samuccaran mantrī yantramadhye nivedayet.
mūlaṁ samuccaran mantrī yantramadhye nivedayet.
परमं वारुणीकल्पं कोटिकल्पान्तकारिणि ।
गृहाण शुद्धिसहितं देहि मे मोक्षमव्ययम् ॥८८॥
गृहाण शुद्धिसहितं देहि मे मोक्षमव्ययम् ॥८८॥
88. paramaṁ vāruṇīkalpaṁ koṭikalpāntakāriṇi ,
gṛhāṇa śuddhisahitaṁ dehi me mokṣamavyayam.
gṛhāṇa śuddhisahitaṁ dehi me mokṣamavyayam.
ततः सामान्यविधिना पुरतो मण्डलं लिखेत् ।
तस्योपरि न्यसेत् पात्रं नैवेद्यपरिपूरितम् ॥८९॥
तस्योपरि न्यसेत् पात्रं नैवेद्यपरिपूरितम् ॥८९॥
89. tataḥ sāmānyavidhinā purato maṇḍalaṁ likhet ,
tasyopari nyaset pātraṁ naivedyaparipūritam.
tasyopari nyaset pātraṁ naivedyaparipūritam.
प्रोक्षणञ्चावगुण्ठञ्च रक्षणञ्चामृतीकृतम् ।
मूलेन सप्तधाऽमन्त्र्य अर्घ्याद्भिर्विनिवेदयेत् ॥९०॥
मूलेन सप्तधाऽमन्त्र्य अर्घ्याद्भिर्विनिवेदयेत् ॥९०॥
90. prokṣaṇañcāvaguṇṭhañca rakṣaṇañcāmṛtīkṛtam ,
mūlena saptadhā'mantrya arghyādbhirvinivedayet.
mūlena saptadhā'mantrya arghyādbhirvinivedayet.
मूलमेतत्तु सिद्धान्नं सर्वोपकरणान्वितम् ।
निवेदयामीष्टदेव्यै जुषाणेदं हविः शिवे ॥९१॥
निवेदयामीष्टदेव्यै जुषाणेदं हविः शिवे ॥९१॥
91. mūlametattu siddhānnaṁ sarvopakaraṇānvitam ,
nivedayāmīṣṭadevyai juṣāṇedaṁ haviḥ śive.
nivedayāmīṣṭadevyai juṣāṇedaṁ haviḥ śive.
ततः प्राणादिमुद्राभिः
पञ्चभिः प्राशयेद्धविः ॥९२॥
पञ्चभिः प्राशयेद्धविः ॥९२॥
92. tataḥ prāṇādimudrābhiḥ
pañcabhiḥ prāśayeddhaviḥ.
pañcabhiḥ prāśayeddhaviḥ.
वामे नैवेद्यमुद्राञ्च विकचोत्पलसन्निभाम् ।
दर्शयेन्मूलमन्त्रेण पानार्थं तीर्थपूरितम् ॥९३॥
दर्शयेन्मूलमन्त्रेण पानार्थं तीर्थपूरितम् ॥९३॥
93. vāme naivedyamudrāñca vikacotpalasannibhām ,
darśayenmūlamantreṇa pānārthaṁ tīrthapūritam.
darśayenmūlamantreṇa pānārthaṁ tīrthapūritam.
कलशं विनिवेद्याथ पुनराचमनीयकम् ।
ततः श्रीपात्रसंस्थेनामृतेन तर्पयेत् त्रिधा ॥९४॥
ततः श्रीपात्रसंस्थेनामृतेन तर्पयेत् त्रिधा ॥९४॥
94. kalaśaṁ vinivedyātha punarācamanīyakam ,
tataḥ śrīpātrasaṁsthenāmṛtena tarpayet tridhā.
tataḥ śrīpātrasaṁsthenāmṛtena tarpayet tridhā.
उत्तमाङ्गं हृदाधारपादसर्वाङ्गकेषु च ।
पञ्च पुष्पाञ्जलीन्दत्त्वा मूलमन्त्रेण देशिकः ॥९५॥
पञ्च पुष्पाञ्जलीन्दत्त्वा मूलमन्त्रेण देशिकः ॥९५॥
95. uttamāṅgaṁ hṛdādhārapādasarvāṅgakeṣu ca ,
pañca puṣpāñjalīndattvā mūlamantreṇa deśikaḥ.
pañca puṣpāñjalīndattvā mūlamantreṇa deśikaḥ.
कृताञ्जलिपुटो भूत्वा प्रार्थयेदिष्टदेवताम् ।
तवावरणदेवांश्च पूजयामि नमो वदेत् ॥९६॥
तवावरणदेवांश्च पूजयामि नमो वदेत् ॥९६॥
96. kṛtāñjalipuṭo bhūtvā prārthayediṣṭadevatām ,
tavāvaraṇadevāṁśca pūjayāmi namo vadet.
tavāvaraṇadevāṁśca pūjayāmi namo vadet.
अग्निर्निरृतिवाय्वीशपुरतः पृष्ठतः क्रमात् ।
षडङ्गानि च सम्पूज्य गुरुपङ्क्तीः समर्चयेत् ॥९७॥
षडङ्गानि च सम्पूज्य गुरुपङ्क्तीः समर्चयेत् ॥९७॥
97. agnirnirṛtivāyvīśapurataḥ pṛṣṭhataḥ kramāt ,
ṣaḍaṅgāni ca sampūjya gurupaṅktīḥ samarcayet.
ṣaḍaṅgāni ca sampūjya gurupaṅktīḥ samarcayet.
गुरुञ्च परमादिञ्च परापरगुरुन्तथा ।
परमेष्ठिगुरुञ्चैव यजेत् कुलगुरूनिमान् ॥९८॥
परमेष्ठिगुरुञ्चैव यजेत् कुलगुरूनिमान् ॥९८॥
98. guruñca paramādiñca parāparaguruntathā ,
parameṣṭhiguruñcaiva yajet kulagurūnimān.
parameṣṭhiguruñcaiva yajet kulagurūnimān.
गुरुपात्रामृतेनैव त्रिस्त्रिस्तर्पणमाचरेत् ।
ततोऽष्टदलमध्ये तु पूजयेदष्टनायिकाः ॥९९॥
ततोऽष्टदलमध्ये तु पूजयेदष्टनायिकाः ॥९९॥
99. gurupātrāmṛtenaiva tristristarpaṇamācaret ,
tato'ṣṭadalamadhye tu pūjayedaṣṭanāyikāḥ.
tato'ṣṭadalamadhye tu pūjayedaṣṭanāyikāḥ.
मङ्गला विजया भद्रा जयन्ती चाऽपराजिता ।
नन्दिनी नारसिंही च क्ॐआरीत्यष्टमातरः ॥१००॥
नन्दिनी नारसिंही च क्ॐआरीत्यष्टमातरः ॥१००॥
100. maṅgalā vijayā bhadrā jayantī cā'parājitā ,
nandinī nārasiṁhī ca koṁārītyaṣṭamātaraḥ.
nandinī nārasiṁhī ca koṁārītyaṣṭamātaraḥ.
दलाग्रेषु यजेदष्टभैरवान्
साधकोत्तमः ॥१०१॥
साधकोत्तमः ॥१०१॥
101. dalāgreṣu yajedaṣṭabhairavān
sādhakottamaḥ.
sādhakottamaḥ.
असिताङ्गो रुरुश्चण्डः क्रोधोन्मत्तो भयङ्करः ।
कपाली भीषणश्चैव संहारोऽष्टौ च भैरवाः ॥१०२॥
कपाली भीषणश्चैव संहारोऽष्टौ च भैरवाः ॥१०२॥
102. asitāṅgo ruruścaṇḍaḥ krodhonmatto bhayaṅkaraḥ ,
kapālī bhīṣaṇaścaiva saṁhāro'ṣṭau ca bhairavāḥ.
kapālī bhīṣaṇaścaiva saṁhāro'ṣṭau ca bhairavāḥ.
इन्द्रादिदशदिक्पालान् भूपुरान्तः प्रपूजयेत् ।
तेषामस्त्राणि तद्बाह्ये पूजयेत् तर्पयेत्ततः ॥१०३॥
तेषामस्त्राणि तद्बाह्ये पूजयेत् तर्पयेत्ततः ॥१०३॥
103. indrādidaśadikpālān bhūpurāntaḥ prapūjayet ,
teṣāmastrāṇi tadbāhye pūjayet tarpayettataḥ.
teṣāmastrāṇi tadbāhye pūjayet tarpayettataḥ.
सर्वोपचारैः सम्पूज्य
बलिं दद्यात् समाहितः ॥१०४॥
बलिं दद्यात् समाहितः ॥१०४॥
104. sarvopacāraiḥ sampūjya
baliṁ dadyāt samāhitaḥ.
baliṁ dadyāt samāhitaḥ.
मृगश्चागश्च मेषश्च लुलापः शूकरस्तथा ।
शल्लकी शशको गोधा कूर्मः खड्गी दश स्मृताः ॥१०५॥
शल्लकी शशको गोधा कूर्मः खड्गी दश स्मृताः ॥१०५॥
105. mṛgaścāgaśca meṣaśca lulāpaḥ śūkarastathā ,
śallakī śaśako godhā kūrmaḥ khaḍgī daśa smṛtāḥ.
śallakī śaśako godhā kūrmaḥ khaḍgī daśa smṛtāḥ.
अन्यानपि पशून् दद्यात्
साधकेच्चानुसारतः ॥१०६॥
साधकेच्चानुसारतः ॥१०६॥
106. anyānapi paśūn dadyāt
sādhakeccānusārataḥ.
sādhakeccānusārataḥ.
सुलक्षणं पशुं देव्या अग्रे संस्थाप्य मन्त्रवित् ।
अर्घ्योदकेन सम्प्रोक्ष्य धेनुमुद्रामृतीकृतम् ॥१०७॥
अर्घ्योदकेन सम्प्रोक्ष्य धेनुमुद्रामृतीकृतम् ॥१०७॥
107. sulakṣaṇaṁ paśuṁ devyā agre saṁsthāpya mantravit ,
arghyodakena samprokṣya dhenumudrāmṛtīkṛtam.
arghyodakena samprokṣya dhenumudrāmṛtīkṛtam.
कृत्वा चागाय पशवे नम इत्यमुना सुधीः ।
सम्पूज्य गन्धसिन्दूरपुष्पनैवेद्यपाथसा ।
गायत्रीं दक्षिणे कर्णे जपेत् पाशविमोचनीम् ॥१०८॥
सम्पूज्य गन्धसिन्दूरपुष्पनैवेद्यपाथसा ।
गायत्रीं दक्षिणे कर्णे जपेत् पाशविमोचनीम् ॥१०८॥
108. kṛtvā cāgāya paśave nama ityamunā sudhīḥ ,
sampūjya gandhasindūrapuṣpanaivedyapāthasā ,
gāyatrīṁ dakṣiṇe karṇe japet pāśavimocanīm.
sampūjya gandhasindūrapuṣpanaivedyapāthasā ,
gāyatrīṁ dakṣiṇe karṇe japet pāśavimocanīm.
पशुपाशाय शब्दान्ते विद्महे पदमुच्चरेत् ।
विश्वकर्मणि च पदात् धीमहीति पदं वदेत् ॥१०९॥
विश्वकर्मणि च पदात् धीमहीति पदं वदेत् ॥१०९॥
109. paśupāśāya śabdānte vidmahe padamuccaret ,
viśvakarmaṇi ca padāt dhīmahīti padaṁ vadet.
viśvakarmaṇi ca padāt dhīmahīti padaṁ vadet.
ततश्चोदीरयेन् मन्त्री तन्नो जीवः प्रचोदयात् ।
एषा तु पशुगायत्री पशुपाशविमोचनी ॥११०॥
एषा तु पशुगायत्री पशुपाशविमोचनी ॥११०॥
110. tataścodīrayen mantrī tanno jīvaḥ pracodayāt ,
eṣā tu paśugāyatrī paśupāśavimocanī.
eṣā tu paśugāyatrī paśupāśavimocanī.
ततः खड्गं समादाय कूर्चबीजेन पूजयेत् ।
तदग्रमध्यमूलेषु क्रमतः पूजयेदिमान् ॥१११॥
तदग्रमध्यमूलेषु क्रमतः पूजयेदिमान् ॥१११॥
111. tataḥ khaḍgaṁ samādāya kūrcabījena pūjayet ,
tadagramadhyamūleṣu kramataḥ pūjayedimān.
tadagramadhyamūleṣu kramataḥ pūjayedimān.
वागीश्वरीञ्च ब्रह्माणं लक्ष्मीनारायणौ ततः ।
उमामहेश्वरौ मूले पूजयेत् साधकोत्तमः ॥११२॥
उमामहेश्वरौ मूले पूजयेत् साधकोत्तमः ॥११२॥
112. vāgīśvarīñca brahmāṇaṁ lakṣmīnārāyaṇau tataḥ ,
umāmaheśvarau mūle pūjayet sādhakottamaḥ.
umāmaheśvarau mūle pūjayet sādhakottamaḥ.
अनन्तरं ब्रह्मविष्णुशिवशक्तियुताय च ।
खड्गाय नम इत्यन्तमनुना खड्गपूजनम् ॥११३॥
खड्गाय नम इत्यन्तमनुना खड्गपूजनम् ॥११३॥
113. anantaraṁ brahmaviṣṇuśivaśaktiyutāya ca ,
khaḍgāya nama ityantamanunā khaḍgapūjanam.
khaḍgāya nama ityantamanunā khaḍgapūjanam.
महावाक्येन चोत्सृज्य कृताञ्जलिपुटो वदेत् ।
यथोक्तेन विधानेन तुभ्यमस्तु समर्पितम् ॥११४॥
यथोक्तेन विधानेन तुभ्यमस्तु समर्पितम् ॥११४॥
114. mahāvākyena cotsṛjya kṛtāñjalipuṭo vadet ,
yathoktena vidhānena tubhyamastu samarpitam.
yathoktena vidhānena tubhyamastu samarpitam.
इत्थं निवेद्य च पशुं भूमिसंस्थन्तु कारयेत् ।
देवीभावपरो भूत्वा हन्यात्तीव्रप्रहारतः ॥११५॥
देवीभावपरो भूत्वा हन्यात्तीव्रप्रहारतः ॥११५॥
115. itthaṁ nivedya ca paśuṁ bhūmisaṁsthantu kārayet ,
devībhāvaparo bhūtvā hanyāttīvraprahārataḥ.
devībhāvaparo bhūtvā hanyāttīvraprahārataḥ.
स्वयं वा भ्रातृपुत्रैर्वा भ्रात्रा वा सुहृदैव वा ।
सपिण्डेनाथ वा चेद्यो नारिपक्षं नियोजयेत् ॥११६॥
सपिण्डेनाथ वा चेद्यो नारिपक्षं नियोजयेत् ॥११६॥
116. svayaṁ vā bhrātṛputrairvā bhrātrā vā suhṛdaiva vā ,
sapiṇḍenātha vā cedyo nāripakṣaṁ niyojayet.
sapiṇḍenātha vā cedyo nāripakṣaṁ niyojayet.
ततः कवोष्णं रुधिरं वटुकेभ्यो बलिं हरेत् ।
सप्रदीपशीर्षबलिर्नमो देव्यै निवेदयेत् ॥११७॥
सप्रदीपशीर्षबलिर्नमो देव्यै निवेदयेत् ॥११७॥
117. tataḥ kavoṣṇaṁ rudhiraṁ vaṭukebhyo baliṁ haret ,
sapradīpaśīrṣabalirnamo devyai nivedayet.
sapradīpaśīrṣabalirnamo devyai nivedayet.
एवं बलिविधिः प्रोक्तः कौलिकानां कुलार्चने ।
अन्यथा देवताप्रीतिर्जायते न कदाचन ॥११८॥
अन्यथा देवताप्रीतिर्जायते न कदाचन ॥११८॥
118. evaṁ balividhiḥ proktaḥ kaulikānāṁ kulārcane ,
anyathā devatāprītirjāyate na kadācana.
anyathā devatāprītirjāyate na kadācana.
ततो होमं प्रकुर्वीत तद्विधानं शृणु प्रिये ।
स्वदक्षिणे वालुकाभिर्मण्डलं चतुरस्रकम् ॥११९॥
स्वदक्षिणे वालुकाभिर्मण्डलं चतुरस्रकम् ॥११९॥
119. tato homaṁ prakurvīta tadvidhānaṁ śṛṇu priye ,
svadakṣiṇe vālukābhirmaṇḍalaṁ caturasrakam.
svadakṣiṇe vālukābhirmaṇḍalaṁ caturasrakam.
चतुर्हस्तपरिमितं कृत्वा मूलेन वीक्षणम् ।
अस्त्रेण ताडयित्वा च तेनैव प्रोक्षणं चरेत् ॥१२०॥
अस्त्रेण ताडयित्वा च तेनैव प्रोक्षणं चरेत् ॥१२०॥
120. caturhastaparimitaṁ kṛtvā mūlena vīkṣaṇam ,
astreṇa tāḍayitvā ca tenaiva prokṣaṇaṁ caret.
astreṇa tāḍayitvā ca tenaiva prokṣaṇaṁ caret.
कूर्चबीजेनावगुण्ठ्य देवतानामपूर्वकम् ।
स्थण्डिलाय नम इति यजेत् साधकसत्तमः ॥१२१॥
स्थण्डिलाय नम इति यजेत् साधकसत्तमः ॥१२१॥
121. kūrcabījenāvaguṇṭhya devatānāmapūrvakam ,
sthaṇḍilāya nama iti yajet sādhakasattamaḥ.
sthaṇḍilāya nama iti yajet sādhakasattamaḥ.
प्रागग्रा उदगग्राश्च रेखाः प्रादेशसम्मिताः ।
तिस्रस्तिस्रो विधातव्यास्तत्र सम्पूजयेदिमान् ॥१२२॥
तिस्रस्तिस्रो विधातव्यास्तत्र सम्पूजयेदिमान् ॥१२२॥
122. prāgagrā udagagrāśca rekhāḥ prādeśasammitāḥ ,
tisrastisro vidhātavyāstatra sampūjayedimān.
tisrastisro vidhātavyāstatra sampūjayedimān.
प्रागग्रासु च रेखासु मुकुन्देशपुरन्दरान् ।
ब्रह्मवैवस्वतेन्दूंश्च उत्तराग्रासु पूजयेत् ॥१२३॥
ब्रह्मवैवस्वतेन्दूंश्च उत्तराग्रासु पूजयेत् ॥१२३॥
123. prāgagrāsu ca rekhāsu mukundeśapurandarān ,
brahmavaivasvatendūṁśca uttarāgrāsu pūjayet.
brahmavaivasvatendūṁśca uttarāgrāsu pūjayet.
ततः स्थण्डिलमध्ये तु हसौःगर्भं त्रिकोणकम् ।
षट्कोणं तद्बहिर्वृत्तं ततोऽष्टदलपङ्कजम् ।
भूपुरं तद्बहिर्विद्वान् विलिखेद्यन्त्रमुत्तमम् ॥१२४॥
षट्कोणं तद्बहिर्वृत्तं ततोऽष्टदलपङ्कजम् ।
भूपुरं तद्बहिर्विद्वान् विलिखेद्यन्त्रमुत्तमम् ॥१२४॥
124. tataḥ sthaṇḍilamadhye tu hasauḥgarbhaṁ trikoṇakam ,
ṣaṭkoṇaṁ tadbahirvṛttaṁ tato'ṣṭadalapaṅkajam ,
bhūpuraṁ tadbahirvidvān vilikhedyantramuttamam.
ṣaṭkoṇaṁ tadbahirvṛttaṁ tato'ṣṭadalapaṅkajam ,
bhūpuraṁ tadbahirvidvān vilikhedyantramuttamam.
मूलेन पुष्पाञ्जलिना संपूज्य प्रणवेन तु ।
होमद्रव्याणि संप्रोक्ष्य कर्णिकायां यजेत् सुधीः ।
मायामाधारशक्त्यादीन् प्रत्येकं वा प्रपूजयेत् ॥१२५॥
होमद्रव्याणि संप्रोक्ष्य कर्णिकायां यजेत् सुधीः ।
मायामाधारशक्त्यादीन् प्रत्येकं वा प्रपूजयेत् ॥१२५॥
125. mūlena puṣpāñjalinā saṁpūjya praṇavena tu ,
homadravyāṇi saṁprokṣya karṇikāyāṁ yajet sudhīḥ ,
māyāmādhāraśaktyādīn pratyekaṁ vā prapūjayet.
homadravyāṇi saṁprokṣya karṇikāyāṁ yajet sudhīḥ ,
māyāmādhāraśaktyādīn pratyekaṁ vā prapūjayet.
अग्न्यादिकोणे धर्मञ्च ज्ञानं वैराग्यमेव च ।
ऐश्वर्यं पूजयित्वा तु पूर्वादिषु दिशां क्रमात् ॥१२६॥
ऐश्वर्यं पूजयित्वा तु पूर्वादिषु दिशां क्रमात् ॥१२६॥
126. agnyādikoṇe dharmañca jñānaṁ vairāgyameva ca ,
aiśvaryaṁ pūjayitvā tu pūrvādiṣu diśāṁ kramāt.
aiśvaryaṁ pūjayitvā tu pūrvādiṣu diśāṁ kramāt.
अधर्ममज्ञानमिति अवैराग्यमनन्तरम् ।
अनैश्वर्यं यजेन्मन्त्री मध्येऽनन्तञ्च पद्मकम् ॥१२७॥
अनैश्वर्यं यजेन्मन्त्री मध्येऽनन्तञ्च पद्मकम् ॥१२७॥
127. adharmamajñānamiti avairāgyamanantaram ,
anaiśvaryaṁ yajenmantrī madhye'nantañca padmakam.
anaiśvaryaṁ yajenmantrī madhye'nantañca padmakam.
कलासहितसूर्यस्य तथा सोमस्य मण्डलम् ।
प्रागादिकेशरेष्वेषु मध्ये चैताः प्रपूजयेत् ॥१२८॥
प्रागादिकेशरेष्वेषु मध्ये चैताः प्रपूजयेत् ॥१२८॥
128. kalāsahitasūryasya tathā somasya maṇḍalam ,
prāgādikeśareṣveṣu madhye caitāḥ prapūjayet.
prāgādikeśareṣveṣu madhye caitāḥ prapūjayet.
पीता श्वेताऽरुणा कृष्णा धूम्रा तीव्रा तथैव च ।
स्फुलिङ्गिनी च रुचिरा ज्वलिनीति तथा क्रमात् ॥१२९॥
स्फुलिङ्गिनी च रुचिरा ज्वलिनीति तथा क्रमात् ॥१२९॥
129. pītā śvetā'ruṇā kṛṣṇā dhūmrā tīvrā tathaiva ca ,
sphuliṅginī ca rucirā jvalinīti tathā kramāt.
sphuliṅginī ca rucirā jvalinīti tathā kramāt.
प्रणवादिनमोऽन्तेन सर्वत्र पूजनं चरेत् ।
रं वह्नेरासनायेति नमोऽन्तेन प्रपूजयेत् ॥१३०॥
रं वह्नेरासनायेति नमोऽन्तेन प्रपूजयेत् ॥१३०॥
130. praṇavādinamo'ntena sarvatra pūjanaṁ caret ,
raṁ vahnerāsanāyeti namo'ntena prapūjayet.
raṁ vahnerāsanāyeti namo'ntena prapūjayet.
वागीश्वरीमृतुस्नातां नीलेन्दीवरलोचनाम् ।
वागीश्वरेण संयुक्तां ध्यात्वा मन्त्री तदासने ॥१३१॥
वागीश्वरेण संयुक्तां ध्यात्वा मन्त्री तदासने ॥१३१॥
131. vāgīśvarīmṛtusnātāṁ nīlendīvaralocanām ,
vāgīśvareṇa saṁyuktāṁ dhyātvā mantrī tadāsane.
vāgīśvareṇa saṁyuktāṁ dhyātvā mantrī tadāsane.
मायया तौ प्रपूज्याथ विधिवद्वह्निमानयेत् ।
मूलेन वीक्षणं कृत्वा फटाऽवाहनमाचरेत् ॥१३२॥
मूलेन वीक्षणं कृत्वा फटाऽवाहनमाचरेत् ॥१३२॥
132. māyayā tau prapūjyātha vidhivadvahnimānayet ,
mūlena vīkṣaṇaṁ kṛtvā phaṭā'vāhanamācaret.
mūlena vīkṣaṇaṁ kṛtvā phaṭā'vāhanamācaret.
प्रणवं च ततो वह्नेर्योगपीठाय हृन्मनुः ।
यन्त्रे पीठं पूजयित्वा दिक्षु चैताः प्रपूजयेत् ।
वामा ज्येष्ठा तथा रौद्री अम्बिकेति यथाक्रमात् ॥१३३॥
यन्त्रे पीठं पूजयित्वा दिक्षु चैताः प्रपूजयेत् ।
वामा ज्येष्ठा तथा रौद्री अम्बिकेति यथाक्रमात् ॥१३३॥
133. praṇavaṁ ca tato vahneryogapīṭhāya hṛnmanuḥ ,
yantre pīṭhaṁ pūjayitvā dikṣu caitāḥ prapūjayet ,
vāmā jyeṣṭhā tathā raudrī ambiketi yathākramāt.
yantre pīṭhaṁ pūjayitvā dikṣu caitāḥ prapūjayet ,
vāmā jyeṣṭhā tathā raudrī ambiketi yathākramāt.
ततोऽमुक्या देवतायाः स्थण्डिलाय नमः पदम् ।
इति स्थण्डिलमापूज्य तन्मध्ये मूलरूपिणीम् ॥१३४॥
इति स्थण्डिलमापूज्य तन्मध्ये मूलरूपिणीम् ॥१३४॥
134. tato'mukyā devatāyāḥ sthaṇḍilāya namaḥ padam ,
iti sthaṇḍilamāpūjya tanmadhye mūlarūpiṇīm.
iti sthaṇḍilamāpūjya tanmadhye mūlarūpiṇīm.
ध्यात्वा वागीश्वरीं देवीं वह्निबीजपुरःसरम् ।
वह्निमुद्धृत्य मूलान्ते कूर्चमस्त्रं समुच्चरन् ॥१३५॥
वह्निमुद्धृत्य मूलान्ते कूर्चमस्त्रं समुच्चरन् ॥१३५॥
135. dhyātvā vāgīśvarīṁ devīṁ vahnibījapuraḥsaram ,
vahnimuddhṛtya mūlānte kūrcamastraṁ samuccaran.
vahnimuddhṛtya mūlānte kūrcamastraṁ samuccaran.
क्रव्यादेभ्यो वह्निजायां क्रव्यादांशं परित्यजेत् ।
अस्त्रेण वह्निं संवीक्ष्य कूर्चेनैवावगुण्ठयेत् ॥१३६॥
अस्त्रेण वह्निं संवीक्ष्य कूर्चेनैवावगुण्ठयेत् ॥१३६॥
136. kravyādebhyo vahnijāyāṁ kravyādāṁśaṁ parityajet ,
astreṇa vahniṁ saṁvīkṣya kūrcenaivāvaguṇṭhayet.
astreṇa vahniṁ saṁvīkṣya kūrcenaivāvaguṇṭhayet.
धेन्वा चैवामृतीकृत्य हस्ताभ्यामग्निमुद्धरेत् ।
प्रादक्षिण्यक्रमेणाग्निं भ्रामयन् स्थण्डिलोपरि ॥१३७॥
प्रादक्षिण्यक्रमेणाग्निं भ्रामयन् स्थण्डिलोपरि ॥१३७॥
137. dhenvā caivāmṛtīkṛtya hastābhyāmagnimuddharet ,
prādakṣiṇyakrameṇāgniṁ bhrāmayan sthaṇḍilopari.
prādakṣiṇyakrameṇāgniṁ bhrāmayan sthaṇḍilopari.
त्रिधा जानुस्पृष्टभूमिः शिवबीजं विचिन्तयन् ।
आत्मनोऽभिमुखीकृत्य योनियन्त्रे नियोजयेत् ॥१३८॥
आत्मनोऽभिमुखीकृत्य योनियन्त्रे नियोजयेत् ॥१३८॥
138. tridhā jānuspṛṣṭabhūmiḥ śivabījaṁ vicintayan ,
ātmano'bhimukhīkṛtya yoniyantre niyojayet.
ātmano'bhimukhīkṛtya yoniyantre niyojayet.
ततो मायां समुच्चार्य वह्निमूर्तिञ्च ङेयुताम् ।
नमोऽन्तेन प्रपूज्याथ रं वह्निपरतः सुधीः ।
चैतन्याय नमो वह्नेश्चैतन्यं परिपूजयेत् ॥१३९॥
नमोऽन्तेन प्रपूज्याथ रं वह्निपरतः सुधीः ।
चैतन्याय नमो वह्नेश्चैतन्यं परिपूजयेत् ॥१३९॥
139. tato māyāṁ samuccārya vahnimūrtiñca ṅeyutām ,
namo'ntena prapūjyātha raṁ vahniparataḥ sudhīḥ ,
caitanyāya namo vahneścaitanyaṁ paripūjayet.
namo'ntena prapūjyātha raṁ vahniparataḥ sudhīḥ ,
caitanyāya namo vahneścaitanyaṁ paripūjayet.
नमसा वह्निमूर्तिञ्च चैतन्यं परिकल्प्य च ।
प्रज्वालयेत्ततो वह्निं मन्त्रेणानेन मन्त्रवित् ॥१४०॥
प्रज्वालयेत्ततो वह्निं मन्त्रेणानेन मन्त्रवित् ॥१४०॥
140. namasā vahnimūrtiñca caitanyaṁ parikalpya ca ,
prajvālayettato vahniṁ mantreṇānena mantravit.
prajvālayettato vahniṁ mantreṇānena mantravit.
प्रणवं पूर्वमुद्धृत्य चित्पिङ्गलपदं तथा ।
हनद्वयं दह दह पच पचेति ततो वदेत् ॥१४१॥
हनद्वयं दह दह पच पचेति ततो वदेत् ॥१४१॥
141. praṇavaṁ pūrvamuddhṛtya citpiṅgalapadaṁ tathā ,
hanadvayaṁ daha daha paca paceti tato vadet.
hanadvayaṁ daha daha paca paceti tato vadet.
सर्वज्ञाज्ञापय स्वाहा वह्निप्रज्वालने मनुः ।
ततः कृताञ्जलिर्भूत्वा प्रकुर्यादग्निवन्दनम् ॥१४२॥
ततः कृताञ्जलिर्भूत्वा प्रकुर्यादग्निवन्दनम् ॥१४२॥
142. sarvajñājñāpaya svāhā vahniprajvālane manuḥ ,
tataḥ kṛtāñjalirbhūtvā prakuryādagnivandanam.
tataḥ kṛtāñjalirbhūtvā prakuryādagnivandanam.
अग्निं प्रज्वलितं वन्दे जातवेदं हुताशनम् ।
सुवर्णवर्णममलं समिद्धं सर्वतोमुखम् ॥१४३॥
सुवर्णवर्णममलं समिद्धं सर्वतोमुखम् ॥१४३॥
143. agniṁ prajvalitaṁ vande jātavedaṁ hutāśanam ,
suvarṇavarṇamamalaṁ samiddhaṁ sarvatomukham.
suvarṇavarṇamamalaṁ samiddhaṁ sarvatomukham.
इत्युपस्थाप्य दहनं चादयेत् स्थण्डिलं कुशैः ।
स्वेष्टनाम्ना वह्निनाम कृत्वाऽभ्यर्चनमाचरेत् ॥१४४॥
स्वेष्टनाम्ना वह्निनाम कृत्वाऽभ्यर्चनमाचरेत् ॥१४४॥
144. ityupasthāpya dahanaṁ cādayet sthaṇḍilaṁ kuśaiḥ ,
sveṣṭanāmnā vahnināma kṛtvā'bhyarcanamācaret.
sveṣṭanāmnā vahnināma kṛtvā'bhyarcanamācaret.
तारो वैश्वानरपदात् जातवेदपदं वदेत् ।
इहावहावहेत्युक्त्वा लोहिताक्षपदान्तरम् ॥१४५॥
इहावहावहेत्युक्त्वा लोहिताक्षपदान्तरम् ॥१४५॥
145. tāro vaiśvānarapadāt jātavedapadaṁ vadet ,
ihāvahāvahetyuktvā lohitākṣapadāntaram.
ihāvahāvahetyuktvā lohitākṣapadāntaram.
सर्वकर्माणि पदतः साधयान्तेऽग्निवल्लभा ।
इत्यभ्यर्च्य हिरण्यादिसप्तजिह्वाः प्रपूजयेत् ॥१४६॥
इत्यभ्यर्च्य हिरण्यादिसप्तजिह्वाः प्रपूजयेत् ॥१४६॥
146. sarvakarmāṇi padataḥ sādhayānte'gnivallabhā ,
ityabhyarcya hiraṇyādisaptajihvāḥ prapūjayet.
ityabhyarcya hiraṇyādisaptajihvāḥ prapūjayet.
सहस्रार्चिःपदं ङेऽन्तं हृदयाय नमो वदन् ।
षडङ्गं पूजयेद्वह्नेस्ततो मूर्तीर्यजेत् सुधीः ॥१४७॥
षडङ्गं पूजयेद्वह्नेस्ततो मूर्तीर्यजेत् सुधीः ॥१४७॥
147. sahasrārciḥpadaṁ ṅe'ntaṁ hṛdayāya namo vadan ,
ṣaḍaṅgaṁ pūjayedvahnestato mūrtīryajet sudhīḥ.
ṣaḍaṅgaṁ pūjayedvahnestato mūrtīryajet sudhīḥ.
जातवेदप्रभृतयो
मूर्तयोऽष्टौ प्रकीर्तिताः ॥१४८॥
मूर्तयोऽष्टौ प्रकीर्तिताः ॥१४८॥
148. jātavedaprabhṛtayo
mūrtayo'ṣṭau prakīrtitāḥ.
mūrtayo'ṣṭau prakīrtitāḥ.
ततो यजेदष्टशक्तीर्ब्राह्म्याद्यास्तदनन्तरम् ।
पद्माद्यष्टनिधीनिष्ट्वा यजेदिन्द्रादिदिक्पतीन् ॥१४९॥
पद्माद्यष्टनिधीनिष्ट्वा यजेदिन्द्रादिदिक्पतीन् ॥१४९॥
149. tato yajedaṣṭaśaktīrbrāhmyādyāstadanantaram ,
padmādyaṣṭanidhīniṣṭvā yajedindrādidikpatīn.
padmādyaṣṭanidhīniṣṭvā yajedindrādidikpatīn.
वज्राद्यस्त्राणि सम्पूज्य प्रादेशपरिमाणकम् ।
कुशपत्रद्वयं नीत्वा घृतमध्ये निधापयेत् ॥१५०॥
कुशपत्रद्वयं नीत्वा घृतमध्ये निधापयेत् ॥१५०॥
150. vajrādyastrāṇi sampūjya prādeśaparimāṇakam ,
kuśapatradvayaṁ nītvā ghṛtamadhye nidhāpayet.
kuśapatradvayaṁ nītvā ghṛtamadhye nidhāpayet.
वामे ध्यायेदिडां नाडीं दक्षिणे पिङ्गलां तथा ।
मध्ये सुषुम्नां सञ्चिन्त्य दक्षभागात् समाहितः ॥१५१॥
मध्ये सुषुम्नां सञ्चिन्त्य दक्षभागात् समाहितः ॥१५१॥
151. vāme dhyāyediḍāṁ nāḍīṁ dakṣiṇe piṅgalāṁ tathā ,
madhye suṣumnāṁ sañcintya dakṣabhāgāt samāhitaḥ.
madhye suṣumnāṁ sañcintya dakṣabhāgāt samāhitaḥ.
आज्यं गृहीत्वा मतिमान् दक्षनेत्रे हुताशितुः ।
मन्त्रेणानेन जुहुयात् प्रणवान्तेऽग्नये पदम् ॥१५२॥
मन्त्रेणानेन जुहुयात् प्रणवान्तेऽग्नये पदम् ॥१५२॥
152. ājyaṁ gṛhītvā matimān dakṣanetre hutāśituḥ ,
mantreṇānena juhuyāt praṇavānte'gnaye padam.
mantreṇānena juhuyāt praṇavānte'gnaye padam.
स्वाहान्तो मनुराख्यातो वामभागाद्धविर्हरेत् ।
वामनेत्रे हुनेद्वह्नेः ओ/ सोमाय द्विठो मनुः ॥१५३॥
वामनेत्रे हुनेद्वह्नेः ओ/ सोमाय द्विठो मनुः ॥१५३॥
153. svāhānto manurākhyāto vāmabhāgāddhavirharet ,
vāmanetre hunedvahneḥ o/ somāya dviṭho manuḥ.
vāmanetre hunedvahneḥ o/ somāya dviṭho manuḥ.
मध्यादाज्यं समानीय ललाटे हवनं चरेत् ।
अग्नीषोमौ सप्रणवौ तूर्यद्विवचनान्वितौ ॥१५४॥
अग्नीषोमौ सप्रणवौ तूर्यद्विवचनान्वितौ ॥१५४॥
154. madhyādājyaṁ samānīya lalāṭe havanaṁ caret ,
agnīṣomau sapraṇavau tūryadvivacanānvitau.
agnīṣomau sapraṇavau tūryadvivacanānvitau.
स्वाहान्तोऽयं मनुः प्रोक्तः पुनर्दक्षिणतो हविः ।
गृहीत्वा नमसा मन्त्री प्रणवं पूर्वमुद्धरेत् ॥१५५॥
गृहीत्वा नमसा मन्त्री प्रणवं पूर्वमुद्धरेत् ॥१५५॥
155. svāhānto'yaṁ manuḥ proktaḥ punardakṣiṇato haviḥ ,
gṛhītvā namasā mantrī praṇavaṁ pūrvamuddharet.
gṛhītvā namasā mantrī praṇavaṁ pūrvamuddharet.
अग्नये च स्विष्टिकृते वह्निकान्तां ततो वदेत् ।
अनेन वह्निवदने जुहुयात् साधकोत्तमः ।
भूर्भुवः स्वर्द्विठान्तेन व्याहृत्या होममाचरेत् ॥१५६॥
अनेन वह्निवदने जुहुयात् साधकोत्तमः ।
भूर्भुवः स्वर्द्विठान्तेन व्याहृत्या होममाचरेत् ॥१५६॥
156. agnaye ca sviṣṭikṛte vahnikāntāṁ tato vadet ,
anena vahnivadane juhuyāt sādhakottamaḥ ,
bhūrbhuvaḥ svardviṭhāntena vyāhṛtyā homamācaret.
anena vahnivadane juhuyāt sādhakottamaḥ ,
bhūrbhuvaḥ svardviṭhāntena vyāhṛtyā homamācaret.
तारो वैश्वानरपदात् जातवेद इहावहा ।
वहलोहिपदान्ते च ताक्षसर्वपदं वदेत् ।
कर्माणि साधय स्वाहा त्रिधाऽनेनाहुतीर्हरेत् ॥१५७॥
वहलोहिपदान्ते च ताक्षसर्वपदं वदेत् ।
कर्माणि साधय स्वाहा त्रिधाऽनेनाहुतीर्हरेत् ॥१५७॥
157. tāro vaiśvānarapadāt jātaveda ihāvahā ,
vahalohipadānte ca tākṣasarvapadaṁ vadet ,
karmāṇi sādhaya svāhā tridhā'nenāhutīrharet.
vahalohipadānte ca tākṣasarvapadaṁ vadet ,
karmāṇi sādhaya svāhā tridhā'nenāhutīrharet.
ततोऽग्नौ स्वेष्टमावाह्य पीठाद्यैः सह पूजनम् ।
कृत्वा स्वाहान्तमनुना मूलेन पञ्चविंशतीः ॥१५८॥
कृत्वा स्वाहान्तमनुना मूलेन पञ्चविंशतीः ॥१५८॥
158. tato'gnau sveṣṭamāvāhya pīṭhādyaiḥ saha pūjanam ,
kṛtvā svāhāntamanunā mūlena pañcaviṁśatīḥ.
kṛtvā svāhāntamanunā mūlena pañcaviṁśatīḥ.
हुत्वा वह्न्यात्मनोर्देव्या ऐक्यं सम्भावयन् धिया ।
एकादशाहुतीर्हुत्वा मूलेनैवाङ्गदेवताः ॥१५९॥
एकादशाहुतीर्हुत्वा मूलेनैवाङ्गदेवताः ॥१५९॥
159. hutvā vahnyātmanordevyā aikyaṁ sambhāvayan dhiyā ,
ekādaśāhutīrhutvā mūlenaivāṅgadevatāḥ.
ekādaśāhutīrhutvā mūlenaivāṅgadevatāḥ.
हुत्वा स्वकाममुद्दिश्य
तिलाज्यमधुमिश्रितैः ॥१६०॥
तिलाज्यमधुमिश्रितैः ॥१६०॥
160. hutvā svakāmamuddiśya
tilājyamadhumiśritaiḥ.
tilājyamadhumiśritaiḥ.
पुष्पैर्विल्वदलैर्वापि यथाविहितवस्तुभिः ।
यथाशक्त्याहुतिं दद्यान्नाष्टन्यूनां प्रकल्पयेत् ॥१६१॥
यथाशक्त्याहुतिं दद्यान्नाष्टन्यूनां प्रकल्पयेत् ॥१६१॥
161. puṣpairvilvadalairvāpi yathāvihitavastubhiḥ ,
yathāśaktyāhutiṁ dadyānnāṣṭanyūnāṁ prakalpayet.
yathāśaktyāhutiṁ dadyānnāṣṭanyūnāṁ prakalpayet.
ततः पूर्णाहुतिंदद्यात् फलपत्रसमन्विताम् ।
स्वाहान्तमूलमन्त्रेण ततः संहारमुद्रया ।
तस्माद्देवीं समानीय स्थापयेत् हृदयाम्बुजे ॥१६२॥
स्वाहान्तमूलमन्त्रेण ततः संहारमुद्रया ।
तस्माद्देवीं समानीय स्थापयेत् हृदयाम्बुजे ॥१६२॥
162. tataḥ pūrṇāhutiṁdadyāt phalapatrasamanvitām ,
svāhāntamūlamantreṇa tataḥ saṁhāramudrayā ,
tasmāddevīṁ samānīya sthāpayet hṛdayāmbuje.
svāhāntamūlamantreṇa tataḥ saṁhāramudrayā ,
tasmāddevīṁ samānīya sthāpayet hṛdayāmbuje.
क्षमस्वेति च मन्त्रेण विसृजेत्तं हुताशनम् ।
कृतदक्षिणको मन्त्री अच्चिद्रमवधारयेत् ॥१६३॥
कृतदक्षिणको मन्त्री अच्चिद्रमवधारयेत् ॥१६३॥
163. kṣamasveti ca mantreṇa visṛjettaṁ hutāśanam ,
kṛtadakṣiṇako mantrī accidramavadhārayet.
kṛtadakṣiṇako mantrī accidramavadhārayet.
हुतशेषं भ्रुवोर्मध्ये
धारयेत् साधकोत्तमः ॥१६४॥
धारयेत् साधकोत्तमः ॥१६४॥
164. hutaśeṣaṁ bhruvormadhye
dhārayet sādhakottamaḥ.
dhārayet sādhakottamaḥ.
एष होमविधिः प्रोक्तः सर्वत्रागमकर्मणि ।
होमकर्म समाप्यैवं साधको जपमाचरेत् ॥१६५॥
होमकर्म समाप्यैवं साधको जपमाचरेत् ॥१६५॥
165. eṣa homavidhiḥ proktaḥ sarvatrāgamakarmaṇi ,
homakarma samāpyaivaṁ sādhako japamācaret.
homakarma samāpyaivaṁ sādhako japamācaret.
विधानं शृणु देवेशि येन विद्या प्रसीदति ।
देवतागुरुमन्त्राणामैक्यं सम्भावयेद्धिया ॥१६६॥
देवतागुरुमन्त्राणामैक्यं सम्भावयेद्धिया ॥१६६॥
166. vidhānaṁ śṛṇu deveśi yena vidyā prasīdati ,
devatāgurumantrāṇāmaikyaṁ sambhāvayeddhiyā.
devatāgurumantrāṇāmaikyaṁ sambhāvayeddhiyā.
मन्त्रार्णा देवता प्रोक्ता देवता गुरुरूपिणी ।
अभेदेन यजेद्यस्तु तस्य सिद्धिरनुत्तमा ॥१६७॥
अभेदेन यजेद्यस्तु तस्य सिद्धिरनुत्तमा ॥१६७॥
167. mantrārṇā devatā proktā devatā gururūpiṇī ,
abhedena yajedyastu tasya siddhiranuttamā.
abhedena yajedyastu tasya siddhiranuttamā.
गुरुं शिरसि सञ्चिन्त्य देवतां हृदयाम्बुजे ।
रसनायां मूलविद्यां तेजोरूपां विचिन्त्य च ।
त्रयाणान्तेजसाऽत्मानमेकीभूतं विचिन्तयेत् ॥१६८॥
रसनायां मूलविद्यां तेजोरूपां विचिन्त्य च ।
त्रयाणान्तेजसाऽत्मानमेकीभूतं विचिन्तयेत् ॥१६८॥
168. guruṁ śirasi sañcintya devatāṁ hṛdayāmbuje ,
rasanāyāṁ mūlavidyāṁ tejorūpāṁ vicintya ca ,
trayāṇāntejasā'tmānamekībhūtaṁ vicintayet.
rasanāyāṁ mūlavidyāṁ tejorūpāṁ vicintya ca ,
trayāṇāntejasā'tmānamekībhūtaṁ vicintayet.
तारेण सम्पुटीकृत्य मूलमन्त्रञ्च सप्तधा ।
जप्त्वा तु साधकः पश्चान्मातृकापुटितं स्मरेत् ॥१६९॥
जप्त्वा तु साधकः पश्चान्मातृकापुटितं स्मरेत् ॥१६९॥
169. tāreṇa sampuṭīkṛtya mūlamantrañca saptadhā ,
japtvā tu sādhakaḥ paścānmātṛkāpuṭitaṁ smaret.
japtvā tu sādhakaḥ paścānmātṛkāpuṭitaṁ smaret.
मायाबीजं स्वशिरसि दशधा प्रजपेत् सुधीः ।
वदने प्रणवं तद्वत् पुनर्मायां हृदम्बुजे ।
प्रजप्य सप्तधा मन्त्री प्राणायामं समाचरेत् ॥१७०॥
वदने प्रणवं तद्वत् पुनर्मायां हृदम्बुजे ।
प्रजप्य सप्तधा मन्त्री प्राणायामं समाचरेत् ॥१७०॥
170. māyābījaṁ svaśirasi daśadhā prajapet sudhīḥ ,
vadane praṇavaṁ tadvat punarmāyāṁ hṛdambuje ,
prajapya saptadhā mantrī prāṇāyāmaṁ samācaret.
vadane praṇavaṁ tadvat punarmāyāṁ hṛdambuje ,
prajapya saptadhā mantrī prāṇāyāmaṁ samācaret.
ततो मालां समादाय प्रवालादिसमुद्भवाम् ।
माले माले महाभागे सर्वशक्तिस्वरूपिणि ॥१७१॥
माले माले महाभागे सर्वशक्तिस्वरूपिणि ॥१७१॥
171. tato mālāṁ samādāya pravālādisamudbhavām ,
māle māle mahābhāge sarvaśaktisvarūpiṇi.
māle māle mahābhāge sarvaśaktisvarūpiṇi.
चतुर्वर्गस्त्वयि न्यस्तस्तस्मान्मे सिद्धिदा भव ।
इति सम्पूज्य मालां तां श्रीपात्रस्थामृतेन च ॥१७२॥
इति सम्पूज्य मालां तां श्रीपात्रस्थामृतेन च ॥१७२॥
172. caturvargastvayi nyastastasmānme siddhidā bhava ,
iti sampūjya mālāṁ tāṁ śrīpātrasthāmṛtena ca.
iti sampūjya mālāṁ tāṁ śrīpātrasthāmṛtena ca.
त्रिधा मूलेन सन्तर्प्य स्थिरचित्तो जपञ्चरेत् ।
अष्टोत्तरसहस्रं वाऽप्यथवाऽष्टोत्तरं शतम् ॥१७३॥
अष्टोत्तरसहस्रं वाऽप्यथवाऽष्टोत्तरं शतम् ॥१७३॥
173. tridhā mūlena santarpya sthiracitto japañcaret ,
aṣṭottarasahasraṁ vā'pyathavā'ṣṭottaraṁ śatam.
aṣṭottarasahasraṁ vā'pyathavā'ṣṭottaraṁ śatam.
प्राणायामंततः कृत्वा श्रीपात्रजलपुष्पकैः ।
गुह्यातिगुह्यगोप्त्री त्वं गृहाणास्मत्कृतं जपम् ॥१७४॥
गुह्यातिगुह्यगोप्त्री त्वं गृहाणास्मत्कृतं जपम् ॥१७४॥
174. prāṇāyāmaṁtataḥ kṛtvā śrīpātrajalapuṣpakaiḥ ,
guhyātiguhyagoptrī tvaṁ gṛhāṇāsmatkṛtaṁ japam.
guhyātiguhyagoptrī tvaṁ gṛhāṇāsmatkṛtaṁ japam.
सिद्धिर्भवतु मे देवि त्वत्प्रसादान्महेश्वरि ।
इति मन्त्रेण मतिमान् देव्या वामकराम्बुजे ॥१७५॥
इति मन्त्रेण मतिमान् देव्या वामकराम्बुजे ॥१७५॥
175. siddhirbhavatu me devi tvatprasādānmaheśvari ,
iti mantreṇa matimān devyā vāmakarāmbuje.
iti mantreṇa matimān devyā vāmakarāmbuje.
तेजोरूपं जपफलं समर्प्य प्रणमेद्भुवि ।
ततः कृताञ्जलिर्भूत्वा स्तोत्रञ्च कवचं पठेत् ॥१७६॥
ततः कृताञ्जलिर्भूत्वा स्तोत्रञ्च कवचं पठेत् ॥१७६॥
176. tejorūpaṁ japaphalaṁ samarpya praṇamedbhuvi ,
tataḥ kṛtāñjalirbhūtvā stotrañca kavacaṁ paṭhet.
tataḥ kṛtāñjalirbhūtvā stotrañca kavacaṁ paṭhet.
ततः प्रदक्षिणीकृत्य विशेषार्घ्येण साधकः ।
विलोमार्घ्यप्रदानेन कुर्यादात्मसमर्पणम् ॥१७७॥
विलोमार्घ्यप्रदानेन कुर्यादात्मसमर्पणम् ॥१७७॥
177. tataḥ pradakṣiṇīkṛtya viśeṣārghyeṇa sādhakaḥ ,
vilomārghyapradānena kuryādātmasamarpaṇam.
vilomārghyapradānena kuryādātmasamarpaṇam.
इतः पूर्वं प्राणबुद्धिदेहधर्माधिकारतः ।
जाग्रत्स्वप्नसुषुप्त्यन्ते अवस्थासु प्रकीर्तयेत् ॥१७८॥
जाग्रत्स्वप्नसुषुप्त्यन्ते अवस्थासु प्रकीर्तयेत् ॥१७८॥
178. itaḥ pūrvaṁ prāṇabuddhidehadharmādhikārataḥ ,
jāgratsvapnasuṣuptyante avasthāsu prakīrtayet.
jāgratsvapnasuṣuptyante avasthāsu prakīrtayet.
मनसाऽन्ते वदेद्वाचा कर्मणा तदनन्तरम् ।
हस्ताभ्यां पदतः पद्भ्यामुदरेण ततः परम् ॥१७९॥
हस्ताभ्यां पदतः पद्भ्यामुदरेण ततः परम् ॥१७९॥
179. manasā'nte vadedvācā karmaṇā tadanantaram ,
hastābhyāṁ padataḥ padbhyāmudareṇa tataḥ param.
hastābhyāṁ padataḥ padbhyāmudareṇa tataḥ param.
शिश्नया यत् कृतञ्चोक्त्वा यत् स्मृतं पदतो वदेत् ।
यदुक्तं तत् सर्वमिति ब्रह्मार्पणमुदीरयेत् ।
भवत्वन्ते मां मदीयं सकलं तदनन्तरम् ॥१८०॥
यदुक्तं तत् सर्वमिति ब्रह्मार्पणमुदीरयेत् ।
भवत्वन्ते मां मदीयं सकलं तदनन्तरम् ॥१८०॥
180. śiśnayā yat kṛtañcoktvā yat smṛtaṁ padato vadet ,
yaduktaṁ tat sarvamiti brahmārpaṇamudīrayet ,
bhavatvante māṁ madīyaṁ sakalaṁ tadanantaram.
yaduktaṁ tat sarvamiti brahmārpaṇamudīrayet ,
bhavatvante māṁ madīyaṁ sakalaṁ tadanantaram.
आद्याकालीपदाम्भोजे अर्पयामि पदं वदेत् ।
प्रणवं तत्सदित्युक्त्वा कुर्यादात्मसमर्पणम् ॥१८१॥
प्रणवं तत्सदित्युक्त्वा कुर्यादात्मसमर्पणम् ॥१८१॥
181. ādyākālīpadāmbhoje arpayāmi padaṁ vadet ,
praṇavaṁ tatsadityuktvā kuryādātmasamarpaṇam.
praṇavaṁ tatsadityuktvā kuryādātmasamarpaṇam.
ततः कृताञ्जलिर्भूत्वा प्रार्थयेदिष्टदेवताम् ।
मायाबीजं समुच्चार्य श्री आद्ये कालिके वदेत् ॥१८२॥
मायाबीजं समुच्चार्य श्री आद्ये कालिके वदेत् ॥१८२॥
182. tataḥ kṛtāñjalirbhūtvā prārthayediṣṭadevatām ,
māyābījaṁ samuccārya śrī ādye kālike vadet.
māyābījaṁ samuccārya śrī ādye kālike vadet.
पूजिताऽसि यथाशक्त्या क्षमस्वेति विसृज्य च ।
संहारमुद्रया पुष्पमाघ्राय स्थापयेत् हृदि ॥१८३॥
संहारमुद्रया पुष्पमाघ्राय स्थापयेत् हृदि ॥१८३॥
183. pūjitā'si yathāśaktyā kṣamasveti visṛjya ca ,
saṁhāramudrayā puṣpamāghrāya sthāpayet hṛdi.
saṁhāramudrayā puṣpamāghrāya sthāpayet hṛdi.
ऐशान्यां मण्डलं कृत्वा त्रिकोणं सुपरिष्कृतम् ।
तत्र संपूजयेद्देवीं निर्माल्यपुष्पवारिणा ।
ह्री/ निर्माल्यपदञ्चोक्त्वा वासिन्यै नम इत्यपि ॥१८४॥
तत्र संपूजयेद्देवीं निर्माल्यपुष्पवारिणा ।
ह्री/ निर्माल्यपदञ्चोक्त्वा वासिन्यै नम इत्यपि ॥१८४॥
184. aiśānyāṁ maṇḍalaṁ kṛtvā trikoṇaṁ supariṣkṛtam ,
tatra saṁpūjayeddevīṁ nirmālyapuṣpavāriṇā ,
hrī/ nirmālyapadañcoktvā vāsinyai nama ityapi.
tatra saṁpūjayeddevīṁ nirmālyapuṣpavāriṇā ,
hrī/ nirmālyapadañcoktvā vāsinyai nama ityapi.
ब्रह्मविष्णुशिवादिभ्यः सर्वदेवेभ्य एव च ।
नैवेद्यं वितरेत् पश्चात् गृह्णीयात् शक्तिसाधकः ॥१८५॥
नैवेद्यं वितरेत् पश्चात् गृह्णीयात् शक्तिसाधकः ॥१८५॥
185. brahmaviṣṇuśivādibhyaḥ sarvadevebhya eva ca ,
naivedyaṁ vitaret paścāt gṛhṇīyāt śaktisādhakaḥ.
naivedyaṁ vitaret paścāt gṛhṇīyāt śaktisādhakaḥ.
स्वीयशक्तिं वामभागे संस्थाप्य पृथगासने ।
एकासनोपविष्टो वा पात्रं कुर्यात् मनोरमम् ॥१८६॥
एकासनोपविष्टो वा पात्रं कुर्यात् मनोरमम् ॥१८६॥
186. svīyaśaktiṁ vāmabhāge saṁsthāpya pṛthagāsane ,
ekāsanopaviṣṭo vā pātraṁ kuryāt manoramam.
ekāsanopaviṣṭo vā pātraṁ kuryāt manoramam.
पानपात्रं प्रकुर्वीत न पञ्चतोलकाधिकम् ।
तोलकत्रितयान्न्यूनं स्वार्णं राजतमेव च ॥१८७॥
तोलकत्रितयान्न्यूनं स्वार्णं राजतमेव च ॥१८७॥
187. pānapātraṁ prakurvīta na pañcatolakādhikam ,
tolakatritayānnyūnaṁ svārṇaṁ rājatameva ca.
tolakatritayānnyūnaṁ svārṇaṁ rājatameva ca.
अथवा काचजनितं नारिकेलोद्भवञ्च वा ।
आधारोपरि संस्थाप्य शुद्धिपात्रस्य दक्षिणे ॥१८८॥
आधारोपरि संस्थाप्य शुद्धिपात्रस्य दक्षिणे ॥१८८॥
188. athavā kācajanitaṁ nārikelodbhavañca vā ,
ādhāropari saṁsthāpya śuddhipātrasya dakṣiṇe.
ādhāropari saṁsthāpya śuddhipātrasya dakṣiṇe.
महाप्रसादमानीय पात्रेषु परिवेशयेत् ।
स्वयं वा भ्रातृपुत्रैर्वा ज्येष्ठानुक्रमतः सुधीः ॥१८९॥
स्वयं वा भ्रातृपुत्रैर्वा ज्येष्ठानुक्रमतः सुधीः ॥१८९॥
189. mahāprasādamānīya pātreṣu pariveśayet ,
svayaṁ vā bhrātṛputrairvā jyeṣṭhānukramataḥ sudhīḥ.
svayaṁ vā bhrātṛputrairvā jyeṣṭhānukramataḥ sudhīḥ.
पानपात्रे सुधा देया शौद्ध्ये शुद्ध्यादिकानि च ।
ततः सामयिकैः सार्द्धं पानभोजनमाचरेत् ॥१९०॥
ततः सामयिकैः सार्द्धं पानभोजनमाचरेत् ॥१९०॥
190. pānapātre sudhā deyā śauddhye śuddhyādikāni ca ,
tataḥ sāmayikaiḥ sārddhaṁ pānabhojanamācaret.
tataḥ sāmayikaiḥ sārddhaṁ pānabhojanamācaret.
आदावास्तरणार्थाय गृह्णीयात् शुद्धिमुत्तमाम् ।
ततोऽतिहृष्टमनसा समस्तः कुलसाधकः ॥१९१॥
ततोऽतिहृष्टमनसा समस्तः कुलसाधकः ॥१९१॥
191. ādāvāstaraṇārthāya gṛhṇīyāt śuddhimuttamām ,
tato'tihṛṣṭamanasā samastaḥ kulasādhakaḥ.
tato'tihṛṣṭamanasā samastaḥ kulasādhakaḥ.
स्वस्वपात्रं समादाय परमामृतपूरितम् ।
मूलाधारादिजिह्वान्तां चिद्रूपां कुलकुण्डलीम् ॥१९२॥
मूलाधारादिजिह्वान्तां चिद्रूपां कुलकुण्डलीम् ॥१९२॥
192. svasvapātraṁ samādāya paramāmṛtapūritam ,
mūlādhārādijihvāntāṁ cidrūpāṁ kulakuṇḍalīm.
mūlādhārādijihvāntāṁ cidrūpāṁ kulakuṇḍalīm.
विभाव्य तन्मुखाम्भोजे मूलमन्त्रं समुच्चरन् ।
परस्पराज्ञामादाय जुहुयात् कुण्डलीमुखे ॥१९३॥
परस्पराज्ञामादाय जुहुयात् कुण्डलीमुखे ॥१९३॥
193. vibhāvya tanmukhāmbhoje mūlamantraṁ samuccaran ,
parasparājñāmādāya juhuyāt kuṇḍalīmukhe.
parasparājñāmādāya juhuyāt kuṇḍalīmukhe.
अलिपानं कुलस्त्रीणां गन्धस्वीकारलक्षणम् ।
साधकानां गृहस्थानां पञ्चपात्रं प्रकीर्तितम् ॥१९४॥
साधकानां गृहस्थानां पञ्चपात्रं प्रकीर्तितम् ॥१९४॥
194. alipānaṁ kulastrīṇāṁ gandhasvīkāralakṣaṇam ,
sādhakānāṁ gṛhasthānāṁ pañcapātraṁ prakīrtitam.
sādhakānāṁ gṛhasthānāṁ pañcapātraṁ prakīrtitam.
अतिपानात् कुलीनानां
सिद्धिहानिः प्रजायते ॥१९५॥
सिद्धिहानिः प्रजायते ॥१९५॥
195. atipānāt kulīnānāṁ
siddhihāniḥ prajāyate.
siddhihāniḥ prajāyate.
यावन्न चालयेद् दृष्टिं यावन्न चालयेन्मनः ।
तावत् पानं प्रकुर्वीत पशुपानमतः परम् ॥१९६॥
तावत् पानं प्रकुर्वीत पशुपानमतः परम् ॥१९६॥
196. yāvanna cālayed dṛṣṭiṁ yāvanna cālayenmanaḥ ,
tāvat pānaṁ prakurvīta paśupānamataḥ param.
tāvat pānaṁ prakurvīta paśupānamataḥ param.
पाने भ्रान्तिर्भवेद्यस्य घृणी च शक्तिसाधके ।
स पापिष्ठः कथं ब्रूयादाद्यां कालीं भजाम्यहम् ॥१९७॥
स पापिष्ठः कथं ब्रूयादाद्यां कालीं भजाम्यहम् ॥१९७॥
197. pāne bhrāntirbhavedyasya ghṛṇī ca śaktisādhake ,
sa pāpiṣṭhaḥ kathaṁ brūyādādyāṁ kālīṁ bhajāmyaham.
sa pāpiṣṭhaḥ kathaṁ brūyādādyāṁ kālīṁ bhajāmyaham.
यथा ब्रह्मार्पितेऽन्नादौ स्पृष्टदोषो न विद्यते ।
तथा तव प्रसादेऽपि जातिभेदं विवर्जयेत् ॥१९८॥
तथा तव प्रसादेऽपि जातिभेदं विवर्जयेत् ॥१९८॥
198. yathā brahmārpite'nnādau spṛṣṭadoṣo na vidyate ,
tathā tava prasāde'pi jātibhedaṁ vivarjayet.
tathā tava prasāde'pi jātibhedaṁ vivarjayet.
एवमेव विधानेन कुर्यात् पानञ्च भोजनम् ।
हस्तप्रक्षालनं नास्ति तव नैवेद्यसेवने ।
लेपावनोदनं कुर्याद्वस्त्रेण पाथसाऽपि वा ॥१९९॥
हस्तप्रक्षालनं नास्ति तव नैवेद्यसेवने ।
लेपावनोदनं कुर्याद्वस्त्रेण पाथसाऽपि वा ॥१९९॥
199. evameva vidhānena kuryāt pānañca bhojanam ,
hastaprakṣālanaṁ nāsti tava naivedyasevane ,
lepāvanodanaṁ kuryādvastreṇa pāthasā'pi vā.
hastaprakṣālanaṁ nāsti tava naivedyasevane ,
lepāvanodanaṁ kuryādvastreṇa pāthasā'pi vā.
Links to all chapters:
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6 (current chapter)
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14