Skip to content
אתר זה לא תומך בגרסאות ישנות של אינטרנט אקספלורר
מומלץ להשתמש בדפדפן גוגל כרום או פיירפוקס מוזילה
(או באינטרנט אקספלורר / edge עדכני)
Enjoy Learning Sanskrit tips, tools, resources and more...

महानिर्वाण-तन्त्रम्       mahānirvāṇa-tantram - chapter-7

Use the following checkboxes to set the display options for this chapter (You can also control the display of each verse separately):
what would you like to see in each verse:
श्रुत्वाऽद्याकालिकादेव्या मन्त्रोद्धारं महाफलम् ।
सौभाग्यमोक्षजननं ब्रह्मज्ञानैकसाधनम् ॥१॥
1. śrutvā'dyākālikādevyā mantroddhāraṁ mahāphalam ,
saubhāgyamokṣajananaṁ brahmajñānaikasādhanam.
प्रातःकृत्यं तथा स्नानं सन्ध्यां सम्विद्विशोधनम् ।
न्यासपूजाविधानञ्च बाह्याभ्यन्तरभेदतः ॥२॥
2. prātaḥkṛtyaṁ tathā snānaṁ sandhyāṁ samvidviśodhanam ,
nyāsapūjāvidhānañca bāhyābhyantarabhedataḥ.
बलिप्रदानं होमञ्च चक्रानुष्ठानमेव च ।
महाप्रसादस्वीकारं पार्वती हृष्टमानसा ।
विनयावनता देवी प्रोवाच शङ्करं प्रति ॥३॥
3. balipradānaṁ homañca cakrānuṣṭhānameva ca ,
mahāprasādasvīkāraṁ pārvatī hṛṣṭamānasā ,
vinayāvanatā devī provāca śaṅkaraṁ prati.
सदाशिव जगन्नाथ जगतां हितकारक ।
कृपया कथितं देव पराप्रकृतिसाधनम् ॥४॥
4. sadāśiva jagannātha jagatāṁ hitakāraka ,
kṛpayā kathitaṁ deva parāprakṛtisādhanam.
सर्वप्राणिहितकरं भोगमोक्षैककारणम् ।
विशेषतः कलियुगे जीवानामाशु सिद्धिदम् ॥५॥
5. sarvaprāṇihitakaraṁ bhogamokṣaikakāraṇam ,
viśeṣataḥ kaliyuge jīvānāmāśu siddhidam.
तव वागमृताम्भोधौ निमज्जन्मम मानसम् ।
नोत्थातुमीहते स्वैरं भूयः प्रार्थयतेऽचिरात् ॥६॥
6. tava vāgamṛtāmbhodhau nimajjanmama mānasam ,
notthātumīhate svairaṁ bhūyaḥ prārthayate'cirāt.
पूजाविधौ महादेव्याः सूचितं न प्रकाशितम् ।
स्तोत्रञ्च कवचं देव तदिदानीं प्रकाशय ॥७॥
7. pūjāvidhau mahādevyāḥ sūcitaṁ na prakāśitam ,
stotrañca kavacaṁ deva tadidānīṁ prakāśaya.
शृणु देवि जगद्वन्द्ये स्तोत्रमेतदनुत्तमम् ।
पठनात् श्रवणाद्यस्य सर्वसिद्धीश्वरो भवेत् ॥८॥
8. śṛṇu devi jagadvandye stotrametadanuttamam ,
paṭhanāt śravaṇādyasya sarvasiddhīśvaro bhavet.
असौभाग्यप्रशमनं सुखसम्पद्विवर्द्धनम् ।
अकालमृत्युहरणं सर्वापद्विनिवारणम् ॥९॥
9. asaubhāgyapraśamanaṁ sukhasampadvivarddhanam ,
akālamṛtyuharaṇaṁ sarvāpadvinivāraṇam.
श्रीमदाद्याकालिकायाः सुखसन्निध्यकारणम् ।
स्तवस्यास्य प्रसादेन त्रिपुरारिरहं शिवे ॥१०॥
10. śrīmadādyākālikāyāḥ sukhasannidhyakāraṇam ,
stavasyāsya prasādena tripurārirahaṁ śive.
स्तोत्रस्यास्य ऋषिर्देवि सदाशिव उदाहृतः ।
चन्दोऽनुष्टुब्देवताऽद्या कालिका परिकीर्तिता ।
धर्मकामार्थमोक्षेषु विनियोगः प्रकीर्तितः ॥११॥
11. stotrasyāsya ṛṣirdevi sadāśiva udāhṛtaḥ ,
cando'nuṣṭubdevatā'dyā kālikā parikīrtitā ,
dharmakāmārthamokṣeṣu viniyogaḥ prakīrtitaḥ.
ह्री/ काली श्री/ कराली च क्री/ कल्याणी कलावती ।
कमला कलिदर्पघ्नी कपर्दीशकृपान्विता ॥१२॥
12. hrī/ kālī śrī/ karālī ca krī/ kalyāṇī kalāvatī ,
kamalā kalidarpaghnī kapardīśakṛpānvitā.
कालिका कालमाता च कालानलसमद्युतिः ।
कपर्दिनी करालास्या करुणामृतसागरा ॥१३॥
13. kālikā kālamātā ca kālānalasamadyutiḥ ,
kapardinī karālāsyā karuṇāmṛtasāgarā.
कृपामयी कृपाधारा कृपापारा कृपागमा ।
कृशानुः कपिला कृष्णा कृष्णानन्दविवर्द्धिनी ॥१४॥
14. kṛpāmayī kṛpādhārā kṛpāpārā kṛpāgamā ,
kṛśānuḥ kapilā kṛṣṇā kṛṣṇānandavivarddhinī.
कालरात्रिः कामरूपा कामपाशविमोचनी ।
कादम्बिनी कलाधारा कलिकल्मषनाशिनी ॥१५॥
15. kālarātriḥ kāmarūpā kāmapāśavimocanī ,
kādambinī kalādhārā kalikalmaṣanāśinī.
कुमारीपूजनप्रीता कुमारीपूजकालया ।
कुमारीभोजनानन्दा कुमारीरूपधारिणी ॥१६॥
16. kumārīpūjanaprītā kumārīpūjakālayā ,
kumārībhojanānandā kumārīrūpadhāriṇī.
कदम्बवनसञ्चारा कदम्बवनवासिनी ।
कदम्बपुष्पसन्तोषा कदम्बपुष्पमालिनी ॥१७॥
17. kadambavanasañcārā kadambavanavāsinī ,
kadambapuṣpasantoṣā kadambapuṣpamālinī.
किशोरी कलकण्ठा च कलनादनिनादिनी ।
कादम्बरीपानरता तथा कादम्बरीप्रिया ॥१८॥
18. kiśorī kalakaṇṭhā ca kalanādaninādinī ,
kādambarīpānaratā tathā kādambarīpriyā.
कपालपात्रनिरता कङ्कालमाल्यधारिणी ।
कमलासनसन्तुष्टा कमलासनवासिनी ॥१९॥
19. kapālapātraniratā kaṅkālamālyadhāriṇī ,
kamalāsanasantuṣṭā kamalāsanavāsinī.
कमलालयमध्यस्था कमलामोदमोदिनी ।
कलहंसगतिः क्लैव्यनाशिनी कामरूपिणी ॥२०॥
20. kamalālayamadhyasthā kamalāmodamodinī ,
kalahaṁsagatiḥ klaivyanāśinī kāmarūpiṇī.
कामरूपकृतावासा कामपीठविलासिनी ।
कमनीया कल्पलता कमनीयविभूषणा ॥२१॥
21. kāmarūpakṛtāvāsā kāmapīṭhavilāsinī ,
kamanīyā kalpalatā kamanīyavibhūṣaṇā.
कमनीयगुणाराध्या कोमलाङ्गी कृशोदरी ।
कारणामृतसन्तोषा कारणानन्दसिद्धिदा ॥२२॥
22. kamanīyaguṇārādhyā komalāṅgī kṛśodarī ,
kāraṇāmṛtasantoṣā kāraṇānandasiddhidā.
कारणानन्दजापेष्टा कारणार्चनहर्षिता ।
कारणार्णवसम्मग्ना कारणव्रतपालिनी ॥२३॥
23. kāraṇānandajāpeṣṭā kāraṇārcanaharṣitā ,
kāraṇārṇavasammagnā kāraṇavratapālinī.
कस्तूरीसौरभामोदा कस्तूरीतिलकोज्ज्वला ।
कस्तूरीपूजनरता कस्तूरीपूजकप्रिया ॥२४॥
24. kastūrīsaurabhāmodā kastūrītilakojjvalā ,
kastūrīpūjanaratā kastūrīpūjakapriyā.
कस्तूरीदाहजननी कस्तूरीमृगतोषिणी ।
कस्तूरीभोजनप्रीता कर्पूरामोदमोदिता ।
कर्पूरमालाभरणा कर्पूरचन्दनोक्षिता ॥२५॥
25. kastūrīdāhajananī kastūrīmṛgatoṣiṇī ,
kastūrībhojanaprītā karpūrāmodamoditā ,
karpūramālābharaṇā karpūracandanokṣitā.
कर्पूरकारणाह्लादा कर्पूरामृतपायिनी ।
कर्पूरसागरस्नाता कर्पूरसागरालया ॥२६॥
26. karpūrakāraṇāhlādā karpūrāmṛtapāyinī ,
karpūrasāgarasnātā karpūrasāgarālayā.
कूर्चबीजजपप्रीता कूर्चजापपरायणा ।
कुलीना कौलिकाराध्या कौलिकप्रियकारिणी ॥२७॥
27. kūrcabījajapaprītā kūrcajāpaparāyaṇā ,
kulīnā kaulikārādhyā kaulikapriyakāriṇī.
कुलाचारा कौतुकिनी कुलमार्गप्रदर्शिनी ।
काशीश्वरी कष्टहर्त्री काशीशवरदायिनी ॥२८॥
28. kulācārā kautukinī kulamārgapradarśinī ,
kāśīśvarī kaṣṭahartrī kāśīśavaradāyinī.
काशीश्वरकृतामोदा
काशीश्वरमनोरमा ॥२९॥
29. kāśīśvarakṛtāmodā
kāśīśvaramanoramā.
कलमञ्जीरचरणा क्वणत्काञ्चीविभूषणा ।
काञ्चनाद्रिकृतागारा काञ्चनाचलक्ॐउदी ॥३०॥
30. kalamañjīracaraṇā kvaṇatkāñcīvibhūṣaṇā ,
kāñcanādrikṛtāgārā kāñcanācalakoṁudī.
कामबीजजपानन्दा कामबीजस्वरूपिणी ।
कुमतिघ्नी कुलीनार्तिनाशिनी कुलकामिनी ॥३१॥
31. kāmabījajapānandā kāmabījasvarūpiṇī ,
kumatighnī kulīnārtināśinī kulakāminī.
क्री/ ह्री/ श्री/ मन्त्रवर्णेन कालकण्टकघातिनी ।
इत्याद्याकालिकादेव्याः शतनाम प्रकीर्तितम् ॥३२॥
32. krī/ hrī/ śrī/ mantravarṇena kālakaṇṭakaghātinī ,
ityādyākālikādevyāḥ śatanāma prakīrtitam.
ककारकूटघटितं
कालीरूपस्वरूपकम् ॥३३॥
33. kakārakūṭaghaṭitaṁ
kālīrūpasvarūpakam.
पूजाकाले पठेद्यस्तु कालिकाकृतमानसः ।
मन्त्रसिद्धिर्भवेदाशु तस्य काली प्रसीदति ॥३४॥
34. pūjākāle paṭhedyastu kālikākṛtamānasaḥ ,
mantrasiddhirbhavedāśu tasya kālī prasīdati.
बुद्धिं विद्याञ्च लभते गुरोरादेशमात्रतः ।
धनवान् कीर्तिमान् भूयाद्दानशीलो दयान्वितः ॥३५॥
35. buddhiṁ vidyāñca labhate gurorādeśamātrataḥ ,
dhanavān kīrtimān bhūyāddānaśīlo dayānvitaḥ.
पुत्रपौत्रसुखैश्वर्यैर्मोदते
साधको भुवि ॥३६॥
36. putrapautrasukhaiśvaryairmodate
sādhako bhuvi.
भ्ॐआवास्यानिशाभागे मपञ्चकसमन्वितः ।
पूजयित्वा महाकालीमाद्यां त्रिभुवनेश्वरीम् ॥३७॥
37. bhoṁāvāsyāniśābhāge mapañcakasamanvitaḥ ,
pūjayitvā mahākālīmādyāṁ tribhuvaneśvarīm.
पठित्वा शतनामानि साक्षात् कालीमयो भवेत् ।
नासाध्यं विद्यते तस्य त्रिषु लोकेषु किञ्चन ॥३८॥
38. paṭhitvā śatanāmāni sākṣāt kālīmayo bhavet ,
nāsādhyaṁ vidyate tasya triṣu lokeṣu kiñcana.
विद्यायां वाक्पतिः साक्षात् धने धनपतिर्भवेत् ।
समुद्र इव गाम्भीर्ये वले च पवनोपमः ॥३९॥
39. vidyāyāṁ vākpatiḥ sākṣāt dhane dhanapatirbhavet ,
samudra iva gāmbhīrye vale ca pavanopamaḥ.
तिग्मांशुरिव दुष्प्रेक्ष्यः शशिवत् शुभदर्शनः ।
रूपे मूर्तिधरः कामो योषितां हृदयङ्गमः ॥४०॥
40. tigmāṁśuriva duṣprekṣyaḥ śaśivat śubhadarśanaḥ ,
rūpe mūrtidharaḥ kāmo yoṣitāṁ hṛdayaṅgamaḥ.
सर्वत्र जयमाप्नोति स्तवस्यास्य प्रसादतः ।
यं यं कामं पुरस्कृत्य स्तोत्रमेतदुदीरयेत् ॥४१॥
41. sarvatra jayamāpnoti stavasyāsya prasādataḥ ,
yaṁ yaṁ kāmaṁ puraskṛtya stotrametadudīrayet.
तं तं काममवाप्नोति श्रीमदाद्याप्रसादतः ।
रणे राजकुले द्यूते विवादे प्राणसङ्कटे ॥४२॥
42. taṁ taṁ kāmamavāpnoti śrīmadādyāprasādataḥ ,
raṇe rājakule dyūte vivāde prāṇasaṅkaṭe.
दस्युग्रस्ते ग्रामदाहे
सिंहव्याघ्रावृते तथा ॥४३॥
43. dasyugraste grāmadāhe
siṁhavyāghrāvṛte tathā.
अरण्ये प्रान्तरे दुर्गे ग्रहराजभयेऽपि वा ।
ज्वरदाहे चिरव्याधौ महारोगादिसङ्कुले ॥४४॥
44. araṇye prāntare durge graharājabhaye'pi vā ,
jvaradāhe ciravyādhau mahārogādisaṅkule.
बालग्रहादिरोगे च तथा दुःस्वप्नदर्शने ।
दुस्तरे सलिले वापि पोते वातविपद्गते ॥४५॥
45. bālagrahādiroge ca tathā duḥsvapnadarśane ,
dustare salile vāpi pote vātavipadgate.
विचिन्त्य परमां मायामाद्यां कालीं परात्पराम् ।
यः पठेच्चतनामानि दृढभक्तिसमन्वितः ॥४६॥
46. vicintya paramāṁ māyāmādyāṁ kālīṁ parātparām ,
yaḥ paṭheccatanāmāni dṛḍhabhaktisamanvitaḥ.
सर्वापद्भ्यो विमुच्येत देवि सत्यं न संशयः ।
न पापेभ्यो भयंतस्य न रोगेभ्यो भयं क्वचित् ॥४७॥
47. sarvāpadbhyo vimucyeta devi satyaṁ na saṁśayaḥ ,
na pāpebhyo bhayaṁtasya na rogebhyo bhayaṁ kvacit.
सर्वत्र विजयस्तस्य न कुत्रापि पराभवः ।
तस्य दर्शनमात्रेण पलायन्ते विपद्गणाः ॥४८॥
48. sarvatra vijayastasya na kutrāpi parābhavaḥ ,
tasya darśanamātreṇa palāyante vipadgaṇāḥ.
स वक्ता सर्वशास्त्राणां स भोक्ता सर्वसम्पदाम् ।
स कर्ता जातिधर्माणां ज्ञातीनां प्रभुरेव सः ॥४९॥
49. sa vaktā sarvaśāstrāṇāṁ sa bhoktā sarvasampadām ,
sa kartā jātidharmāṇāṁ jñātīnāṁ prabhureva saḥ.
वाणी तस्य वसेद्वक्त्रे कमला निश्चला गृहे ।
तन्नाम्ना मानवाः सर्वे प्रणमन्ति ससम्भ्रमाः ॥५०॥
50. vāṇī tasya vasedvaktre kamalā niścalā gṛhe ,
tannāmnā mānavāḥ sarve praṇamanti sasambhramāḥ.
दृष्ट्या तस्य तृणायन्ते ह्यणिमाद्यष्टसिद्धयः ।
आद्याकालीस्वरूपाख्यं शतनाम प्रकीर्तितम् ॥५१॥
51. dṛṣṭyā tasya tṛṇāyante hyaṇimādyaṣṭasiddhayaḥ ,
ādyākālīsvarūpākhyaṁ śatanāma prakīrtitam.
अष्टोत्तरशतावृत्त्या पुरश्चर्याऽस्य गीयते ।
पुरस्क्रियान्वितं स्तोत्रं सर्वाभीष्टफलप्रदम् ॥५२॥
52. aṣṭottaraśatāvṛttyā puraścaryā'sya gīyate ,
puraskriyānvitaṁ stotraṁ sarvābhīṣṭaphalapradam.
शतनामस्तुतिमिमामाद्याकालीस्वरूपिणीम् ।
पठेद्वा पाठयेद्वापि शृणुयाच्च्रावयेदपि ॥५३॥
53. śatanāmastutimimāmādyākālīsvarūpiṇīm ,
paṭhedvā pāṭhayedvāpi śṛṇuyāccrāvayedapi.
सर्वपापविनिर्मुक्तो
ब्रह्मसायुज्यमाप्नुयात् ॥५४॥
54. sarvapāpavinirmukto
brahmasāyujyamāpnuyāt.
कथितं परमं ब्रह्मप्रकृतेः स्तवनं महत् ।
आद्यायाः श्रीकालिकायाः कवचं शृणु साम्प्रतम् ॥५५॥
55. kathitaṁ paramaṁ brahmaprakṛteḥ stavanaṁ mahat ,
ādyāyāḥ śrīkālikāyāḥ kavacaṁ śṛṇu sāmpratam.
त्रैलोक्यविजयस्यास्य कवचस्य ऋषिः शिवः ।
चन्दोऽनुष्टुब्देवता च आद्या काली प्रकीर्तिता ॥५६॥
56. trailokyavijayasyāsya kavacasya ṛṣiḥ śivaḥ ,
cando'nuṣṭubdevatā ca ādyā kālī prakīrtitā.
मायाबीजं बीजमिति रमा शक्तिरुदाहृता ।
क्री/ कीलकं काम्यसिद्धौ विनियोगः प्रकीर्तितः ॥५७॥
57. māyābījaṁ bījamiti ramā śaktirudāhṛtā ,
krī/ kīlakaṁ kāmyasiddhau viniyogaḥ prakīrtitaḥ.
ह्रीमाद्या मे शिरः पातु श्री/ काली वदनं मम ।
हृदयं क्री/ परा शक्तिः पायात् कण्ठं परात्परा ॥५८॥
58. hrīmādyā me śiraḥ pātu śrī/ kālī vadanaṁ mama ,
hṛdayaṁ krī/ parā śaktiḥ pāyāt kaṇṭhaṁ parātparā.
नेत्रे पातु जगद्धात्री कर्णौ रक्षतु शङ्करी ।
घ्राणं पातु महामाया रसनां सर्वमङ्गला ॥५९॥
59. netre pātu jagaddhātrī karṇau rakṣatu śaṅkarī ,
ghrāṇaṁ pātu mahāmāyā rasanāṁ sarvamaṅgalā.
दन्तान् रक्षतु क्ॐआरी कपोलौ कमलालया ।
ओष्ठाधरौ क्षमा रक्षेत् चिबुकं चारुहासिनी ॥६०॥
60. dantān rakṣatu koṁārī kapolau kamalālayā ,
oṣṭhādharau kṣamā rakṣet cibukaṁ cāruhāsinī.
ग्रीवां पायात् कुलेशानी ककुत् पातु कृपामयी ।
द्वौ बाहू बाहुदा रक्षेत् करौ कैवल्यदायिनी ॥६१॥
61. grīvāṁ pāyāt kuleśānī kakut pātu kṛpāmayī ,
dvau bāhū bāhudā rakṣet karau kaivalyadāyinī.
स्कन्धौ कपर्दिनी पातु पृष्ठं त्रैलोक्यतारिणी ।
पार्श्वे पायादपर्णा मे कटिं मे कमठासना ॥६२॥
62. skandhau kapardinī pātu pṛṣṭhaṁ trailokyatāriṇī ,
pārśve pāyādaparṇā me kaṭiṁ me kamaṭhāsanā.
नाभौ पातु विशालाक्षी प्रजास्थानं प्रभावती ।
ऊरू रक्षतु कल्याणी पादौ मे पातु पार्वती ॥६३॥
63. nābhau pātu viśālākṣī prajāsthānaṁ prabhāvatī ,
ūrū rakṣatu kalyāṇī pādau me pātu pārvatī.
जयदुर्गाऽवतु प्राणान् सर्वाङ्गं सर्वसिद्धिदा ।
रक्षाहीनंतु यत् स्थानं वर्जितं कवचेन च ॥६४॥
64. jayadurgā'vatu prāṇān sarvāṅgaṁ sarvasiddhidā ,
rakṣāhīnaṁtu yat sthānaṁ varjitaṁ kavacena ca.
तत् सर्वं मे सदा रक्षेदाद्या काली सनातनी ।
इति ते कथितं दिव्यं त्रैलोक्यविजयाभिधम् ॥६५॥
65. tat sarvaṁ me sadā rakṣedādyā kālī sanātanī ,
iti te kathitaṁ divyaṁ trailokyavijayābhidham.
कवचं कालिकादेव्या
आद्यायाः परमाद्भुतम् ॥६६॥
66. kavacaṁ kālikādevyā
ādyāyāḥ paramādbhutam.
पूजाकाले पठेद्यस्तु आद्याधिकृतमानसः ।
सर्वान् कामानवाप्नोति तस्याद्या सुप्रसीदति ।
मन्त्रसिद्धिर्भवेदाशु किङ्कराः क्षुद्रसिद्धयः ॥६७॥
67. pūjākāle paṭhedyastu ādyādhikṛtamānasaḥ ,
sarvān kāmānavāpnoti tasyādyā suprasīdati ,
mantrasiddhirbhavedāśu kiṅkarāḥ kṣudrasiddhayaḥ.
अपुत्रो लभते पुत्रं धनार्थी प्राप्नुयाद्धनम् ।
विद्यार्थी लभते विद्यां कामी कामानवाप्नुयात् ॥६८॥
68. aputro labhate putraṁ dhanārthī prāpnuyāddhanam ,
vidyārthī labhate vidyāṁ kāmī kāmānavāpnuyāt.
सहस्रावृत्तपाठेन वर्मणोऽस्य पुरस्क्रिया ।
पुरश्चरणसम्पन्नं यथोक्तफलदं भवेत् ॥६९॥
69. sahasrāvṛttapāṭhena varmaṇo'sya puraskriyā ,
puraścaraṇasampannaṁ yathoktaphaladaṁ bhavet.
चन्दनागरुकस्तूरीकुङ्कुमै रक्तचन्दनैः ।
भूर्जे विलिख्य गुटिकां स्वर्णस्थां धारयेद् यदि ॥७०॥
70. candanāgarukastūrīkuṅkumai raktacandanaiḥ ,
bhūrje vilikhya guṭikāṁ svarṇasthāṁ dhārayed yadi.
शिखायां दक्षिणे बाहौ कण्ठे वा साधकः कटौ ।
तस्याऽद्या कालिका वश्या वाञ्चितार्थं प्रयच्चति ॥७१॥
71. śikhāyāṁ dakṣiṇe bāhau kaṇṭhe vā sādhakaḥ kaṭau ,
tasyā'dyā kālikā vaśyā vāñcitārthaṁ prayaccati.
न कुत्रापि भयं तस्य सर्वत्र विजयी कविः ।
अरोगी चिरजीवी स्यात् बलवान् धारणक्षमः ॥७२॥
72. na kutrāpi bhayaṁ tasya sarvatra vijayī kaviḥ ,
arogī cirajīvī syāt balavān dhāraṇakṣamaḥ.
सर्वविद्यासु निपुणः सर्वशास्त्रार्थतत्त्ववित् ।
वशे तस्य महीपाला भोगमोक्षौ करस्थितौ ॥७३॥
73. sarvavidyāsu nipuṇaḥ sarvaśāstrārthatattvavit ,
vaśe tasya mahīpālā bhogamokṣau karasthitau.
कलिकल्मषयुक्तानां
निःश्रेयसकरं परम् ॥७४॥
74. kalikalmaṣayuktānāṁ
niḥśreyasakaraṁ param.
कथितं कृपया नाथ स्तोत्रं कवचमेव च ।
अधुना श्रोतुमिच्चामि पुरश्चर्याविधिं विभो ॥७५॥
75. kathitaṁ kṛpayā nātha stotraṁ kavacameva ca ,
adhunā śrotumiccāmi puraścaryāvidhiṁ vibho.
यो विधिर्ब्रह्ममन्त्राणां पुरश्चरणकर्मणि ।
स एवाऽद्याकालिकाया मन्त्राणां विधिरिष्यते ॥७६॥
76. yo vidhirbrahmamantrāṇāṁ puraścaraṇakarmaṇi ,
sa evā'dyākālikāyā mantrāṇāṁ vidhiriṣyate.
अशक्ते साधके देवि जपपूजाहुतादिषु ।
पूजा संक्षेपतः कार्या पुरश्चरणमेव च ॥७७॥
77. aśakte sādhake devi japapūjāhutādiṣu ,
pūjā saṁkṣepataḥ kāryā puraścaraṇameva ca.
यतो हि निरनुष्ठानात् स्वल्पानुष्ठानमुत्तमम् ।
संक्षेपपूजनं भद्रे तत्रादौ शृणु कथ्यते ॥७८॥
78. yato hi niranuṣṭhānāt svalpānuṣṭhānamuttamam ,
saṁkṣepapūjanaṁ bhadre tatrādau śṛṇu kathyate.
आचम्य मूलमन्त्रेण ऋषिन्यासं समाचरेत् ।
करशुद्धिं ततः कुर्यात् न्यासञ्च करदेहयोः ॥७९॥
79. ācamya mūlamantreṇa ṛṣinyāsaṁ samācaret ,
karaśuddhiṁ tataḥ kuryāt nyāsañca karadehayoḥ.
सर्वाङ्गव्यापकं कृत्वा प्राणायामं चरेत् सुधीः ।
ध्यानं पूजां जपञ्चेति संक्षेपपूजने विधिः ॥८०॥
80. sarvāṅgavyāpakaṁ kṛtvā prāṇāyāmaṁ caret sudhīḥ ,
dhyānaṁ pūjāṁ japañceti saṁkṣepapūjane vidhiḥ.
पुरस्क्रियायां मन्त्राणां यत्र यो विहितो जपः ।
तस्माच्चतुर्गुणजपात् पुरश्चर्या विधीयते ॥८१॥
81. puraskriyāyāṁ mantrāṇāṁ yatra yo vihito japaḥ ,
tasmāccaturguṇajapāt puraścaryā vidhīyate.
अथवाऽन्यप्रकारेण पुरश्चरणमुच्यते ।
कृष्णां चतुर्दशीं प्राप्य कौजे वा शनिवासरे ।
पञ्चतत्त्वं समानीय पूजयित्वा जगन्मयीम् ॥८२॥
82. athavā'nyaprakāreṇa puraścaraṇamucyate ,
kṛṣṇāṁ caturdaśīṁ prāpya kauje vā śanivāsare ,
pañcatattvaṁ samānīya pūjayitvā jaganmayīm.
महानिशायामयुतं जपेन्मन्त्रमनन्यधीः ।
भोजयित्वा ब्रह्मनिष्ठान् पुरश्चरणकृद्भवेत् ॥८३॥
83. mahāniśāyāmayutaṁ japenmantramananyadhīḥ ,
bhojayitvā brahmaniṣṭhān puraścaraṇakṛdbhavet.
कुजवासरमारभ्य यावन्मङ्गलवासरम् ।
प्रत्यहं प्रजपेन्मन्त्रं सहस्रपरिसंख्यया ॥८४॥
84. kujavāsaramārabhya yāvanmaṅgalavāsaram ,
pratyahaṁ prajapenmantraṁ sahasraparisaṁkhyayā.
वसुसंख्याजपेनैव
भवेन्मन्त्रपुरस्क्रिया ॥८५॥
85. vasusaṁkhyājapenaiva
bhavenmantrapuraskriyā.
श्री आद्याकालिकामन्त्राः सिद्धमन्त्राः सुसिद्धिदाः ।
सदा सर्वयुगे देवि कलिकाले विशेषतः ॥८६॥
86. śrī ādyākālikāmantrāḥ siddhamantrāḥ susiddhidāḥ ,
sadā sarvayuge devi kalikāle viśeṣataḥ.
कालीरूपाणि बहुधा कलौ जाग्रति पार्वति ।
प्रबले कलिकाले तु रूपमेतज्जगद्धितम् ॥८७॥
87. kālīrūpāṇi bahudhā kalau jāgrati pārvati ,
prabale kalikāle tu rūpametajjagaddhitam.
नात्र सिद्ध्याद्यपेक्षास्ति नारि मित्रादिदूषणम् ।
नियमानियमेनापि जपन्नाद्यां प्रसादयेत् ॥८८॥
88. nātra siddhyādyapekṣāsti nāri mitrādidūṣaṇam ,
niyamāniyamenāpi japannādyāṁ prasādayet.
ब्रह्मज्ञानमवाप्नोति श्रीमदाद्याप्रसादतः ।
ब्रह्मज्ञानयुतो मर्त्यो जीवन्मुक्तो न संशयः ॥८९॥
89. brahmajñānamavāpnoti śrīmadādyāprasādataḥ ,
brahmajñānayuto martyo jīvanmukto na saṁśayaḥ.
न च प्रयासबाहुल्यं कायक्लेशोऽपि न प्रिये ।
आद्याकालीसाधकानां साधनं सुखसाधनम् ॥९०॥
90. na ca prayāsabāhulyaṁ kāyakleśo'pi na priye ,
ādyākālīsādhakānāṁ sādhanaṁ sukhasādhanam.
चित्तसंशुद्धिरेवात्र
मन्त्रिणां फलदायिनी ॥९१॥
91. cittasaṁśuddhirevātra
mantriṇāṁ phaladāyinī.
यावन्न चित्तकलिलं हातुमुत्सहते व्रती ।
तावत् कर्म प्रकुर्वीत कुलभक्तिसमन्वितः ॥९२॥
92. yāvanna cittakalilaṁ hātumutsahate vratī ,
tāvat karma prakurvīta kulabhaktisamanvitaḥ.
यथावद्विहितं कर्म चित्तशुद्धेर्हि कारणम् ।
आदौ मन्त्रं गुरोर्वक्त्राद् गृह्णीयाद् ब्रह्ममन्त्रवत् ॥९३॥
93. yathāvadvihitaṁ karma cittaśuddherhi kāraṇam ,
ādau mantraṁ gurorvaktrād gṛhṇīyād brahmamantravat.
प्रातःकृत्यादिनियमान् कृत्वा कुर्यात् पुरस्क्रियाम् ।
चित्ते शुद्धे महेशानि ब्रह्मज्ञानं प्रजायते ।
ब्रह्मज्ञाने समुत्पन्ने कृत्याकृत्यं न विद्यते ॥९४॥
94. prātaḥkṛtyādiniyamān kṛtvā kuryāt puraskriyām ,
citte śuddhe maheśāni brahmajñānaṁ prajāyate ,
brahmajñāne samutpanne kṛtyākṛtyaṁ na vidyate.
कुलं किं परमेशान कुलाचारश्च किं विभो ।
लक्षणं पञ्चतत्त्वस्य श्रोतुमिच्चामि तत्त्वतः ॥९५॥
95. kulaṁ kiṁ parameśāna kulācāraśca kiṁ vibho ,
lakṣaṇaṁ pañcatattvasya śrotumiccāmi tattvataḥ.
सम्यक् पृष्टं कुलेशानि साधकानां हितैषिणि ।
कथयामि तव प्रीत्यै यथावदवधारय ॥९६॥
96. samyak pṛṣṭaṁ kuleśāni sādhakānāṁ hitaiṣiṇi ,
kathayāmi tava prītyai yathāvadavadhāraya.
जीवः प्रकृतितत्त्वञ्च दिक्कालाकाशमेव च ।
क्षित्यप्तेजोवायवश्च कुलमित्यभिधीयते ॥९७॥
97. jīvaḥ prakṛtitattvañca dikkālākāśameva ca ,
kṣityaptejovāyavaśca kulamityabhidhīyate.
ब्रह्मबुद्ध्या निर्विकल्पमेतेष्वाचरणञ्च यत् ।
कुलाचारः स एवाद्ये धर्मकामार्थमोक्षदः ॥९८॥
98. brahmabuddhyā nirvikalpameteṣvācaraṇañca yat ,
kulācāraḥ sa evādye dharmakāmārthamokṣadaḥ.
बहुजन्मार्जितैः पुण्यैस्तपोदानदृढव्रतैः ।
क्षीणाघानां साधकानां कुलाचारे मतिर्भवेत् ॥९९॥
99. bahujanmārjitaiḥ puṇyaistapodānadṛḍhavrataiḥ ,
kṣīṇāghānāṁ sādhakānāṁ kulācāre matirbhavet.
कुलाचारगता बुद्धिर्भवेदाशु सुनिर्मला ।
तदाद्याचरणाम्भोजे मतिस्तेषां प्रजायते ॥१००॥
100. kulācāragatā buddhirbhavedāśu sunirmalā ,
tadādyācaraṇāmbhoje matisteṣāṁ prajāyate.
सद्गुरोः सेवया प्राप्य विद्यामेनां परात्पराम् ।
कुलाचाररता भूत्वा पञ्चतत्त्वैः कुलेश्वरीम् ॥१०१॥
101. sadguroḥ sevayā prāpya vidyāmenāṁ parātparām ,
kulācāraratā bhūtvā pañcatattvaiḥ kuleśvarīm.
यजन्तः कालिकामाद्यां कुलज्ञाः साधकोत्तमाः ।
इह भुक्त्वाऽखिलान् भोगान् ब्रजन्त्यन्ते निरामयम् ॥१०२॥
102. yajantaḥ kālikāmādyāṁ kulajñāḥ sādhakottamāḥ ,
iha bhuktvā'khilān bhogān brajantyante nirāmayam.
महौषधं यज्जीवानां दुःखविस्मारकं महत् ।
आनन्दजनकं यच्च तदाद्यतत्त्वलक्षणम् ॥१०३॥
103. mahauṣadhaṁ yajjīvānāṁ duḥkhavismārakaṁ mahat ,
ānandajanakaṁ yacca tadādyatattvalakṣaṇam.
असंस्कृतञ्च यत्तत्त्वं मोहदं भ्रमकारणम् ।
विवादरोगजननन्त्याज्यं कौलैः सदा प्रिये ॥१०४॥
104. asaṁskṛtañca yattattvaṁ mohadaṁ bhramakāraṇam ,
vivādarogajananantyājyaṁ kaulaiḥ sadā priye.
ग्राम्यवायव्यवन्यानामुद्भूतं पुष्टिवर्द्धनम् ।
बुद्धितेजोबलकरं द्वितीयतत्त्वलक्षणम् ॥१०५॥
105. grāmyavāyavyavanyānāmudbhūtaṁ puṣṭivarddhanam ,
buddhitejobalakaraṁ dvitīyatattvalakṣaṇam.
जलोद्भवं यत् कल्याणि कमनीयं सुखप्रदम् ।
प्रजावृद्धिकरञ्चाऽपि तृतीयतत्त्वलक्षणम् ॥१०६॥
106. jalodbhavaṁ yat kalyāṇi kamanīyaṁ sukhapradam ,
prajāvṛddhikarañcā'pi tṛtīyatattvalakṣaṇam.
सुलभं भूमिजातञ्च जीवानां जीवनञ्च यत् ।
आयुर्मूलं त्रिजगतां चतुर्थतत्त्वलक्षणम् ॥१०७॥
107. sulabhaṁ bhūmijātañca jīvānāṁ jīvanañca yat ,
āyurmūlaṁ trijagatāṁ caturthatattvalakṣaṇam.
महानन्दकरं देवि प्राणिनां सृष्टिकारणम् ।
अनाद्यन्तजगन्मूलं शेषतत्त्वस्य लक्षणम् ॥१०८॥
108. mahānandakaraṁ devi prāṇināṁ sṛṣṭikāraṇam ,
anādyantajaganmūlaṁ śeṣatattvasya lakṣaṇam.
आद्यतत्त्वं विद्धि तेजो द्वितीयं पवनं प्रिये ।
अपस्तृतीयं जानीहि चतुर्थं पृथिवीं शिवे ॥१०९॥
109. ādyatattvaṁ viddhi tejo dvitīyaṁ pavanaṁ priye ,
apastṛtīyaṁ jānīhi caturthaṁ pṛthivīṁ śive.
पञ्चमं जगदाधारा
वियद्विद्धि वरानने ॥११०॥
110. pañcamaṁ jagadādhārā
viyadviddhi varānane.
इत्थं ज्ञात्वा कुलेशानि कुलन्तत्त्वानि पञ्च च ।
आचारं कुलधर्मस्य जीवन्मुक्तो भवेन्नरः ॥१११॥
111. itthaṁ jñātvā kuleśāni kulantattvāni pañca ca ,
ācāraṁ kuladharmasya jīvanmukto bhavennaraḥ.