Skip to content
אתר זה לא תומך בגרסאות ישנות של אינטרנט אקספלורר
מומלץ להשתמש בדפדפן גוגל כרום או פיירפוקס מוזילה
(או באינטרנט אקספלורר / edge עדכני)
Enjoy Learning Sanskrit tips, tools, resources and more...

ज्ञानार्णव-तन्त्रम्       jñānārṇava-tantram - chapter-10

Use the following checkboxes to set the display options for this chapter (You can also control the display of each verse separately):
what would you like to see in each verse:
which language(s) would you like to see in the translations:
त्रिपुरा द्विविधा देव भवता प्रकटी कृता ।
त्रिविधेति यदुक्तं तत्प्रकटी कुरु शंकर ॥१॥
1. tripurā dvividhā deva bhavatā prakaṭī kṛtā ,
trividheti yaduktaṁ tatprakaṭī kuru śaṁkara.
1. tripurā dvividhā deva bhavatā prakaṭī kṛtā
trividhā iti yat uktam tat prakaṭī kuru śaṅkara
1. deva bhavatā tripurā dvividhā prakaṭī kṛtā yat
uktam iti trividhā tat prakaṭī kuru śaṅkara
1. O divine lord, Tripura has been revealed by you in a twofold manner - now reveal, O Śaṅkara, that which was spoken of as threefold.
परं ब्रह्मस्वरूपं यन्नादबिन्दुत्रयात्मकम् ।
शिवशक्तिमयं तत्तु कथयामि तवानघे ॥२॥
2. paraṁ brahmasvarūpaṁ yannādabindutrayātmakam ,
śivaśaktimayaṁ tattu kathayāmi tavānaghe.
2. paraṃ brahma-svarūpaṃ yat nāda-bindu-trayātmakam
śiva-śakti-mayaṃ tat tu kathayāmi tava anaghe
2. anaghe,
yat paraṃ brahma-svarūpaṃ nāda-bindu-trayātmakam śiva-śakti-mayaṃ tat tu tava kathayāmi
2. O sinless one, I will tell you about that supreme form of brahman, which consists of nada, bindu, and triangle, and is permeated by shiva and shakti.
व्याप्य तिष्ठति विश्वं सा शिवं च परमेश्वरि ।
पूर्वं गुणैस्तु कथिता शिवशक्त्यात्मकं शणु ॥३॥
3. vyāpya tiṣṭhati viśvaṁ sā śivaṁ ca parameśvari ,
pūrvaṁ guṇaistu kathitā śivaśaktyātmakaṁ śaṇu.
3. vyāpya tiṣṭhati viśvaṃ sā śivaṃ ca parameśvari
pūrvaṃ guṇaiḥ tu kathitā śiva-śaktyātmakaṃ śṛṇu
3. parameśvari,
sā śivaṃ ca viśvaṃ vyāpya tiṣṭhati,
pūrvaṃ guṇaiḥ tu kathitā,
śiva-śaktyātmakaṃ śṛṇu
3. O Parameshwari, she pervades and abides in both Shiva and the universe, and having previously been described in terms of her qualities, listen now to her form as shiva and shakti.
हकारादिसकारान्ता मातृका शक्तिरव्यया ।
हकारः परमेशानि केवलं शिव उच्यते ॥४॥
4. hakārādisakārāntā mātṛkā śaktiravyayā ,
hakāraḥ parameśāni kevalaṁ śiva ucyate.
4. hakāra-ādi-sakāra-antā mātṛkā śaktiḥ avyayā
hakāraḥ parameśāni kevalaṃ śivaḥ ucyate
4. parameśāni,
hakāra-ādi-sakāra-antā avyayā mātṛkā śaktiḥ,
kevalaṃ hakāraḥ śivaḥ ucyate
4. O Parameshani, the imperishable mātṛkā shakti begins with the letter ha and ends with sa, and the letter ha alone is spoken of as Shiva.
आद्यन्ताक्षरभावेन तदाऽहं सकलात्मकः ।
यदुच्यते मातृकार्णैस्तत्सर्वमहमीश्वरि ॥५॥
5. ādyantākṣarabhāvena tadā'haṁ sakalātmakaḥ ,
yaducyate mātṛkārṇaistatsarvamahamīśvari.
5. ādi antya akṣara bhāvena tadā aham sakala ātmakaḥ
yat ucyate mātṛkā arṇaiḥ tat sarvam aham īśvari
5. īśvari,
tadā ādyantyākṣarabhāvena sakalātmakaḥ aham,
mātṛkārṇaiḥ yat ucyate,
tat sarvam aham
5. O goddess, by means of the first and last letters, then I am the one whose essence is all; whatever is expressed by the letters of the mātṛkā, all of that am I.
हकारः परमेशानि शून्यरूपी सदाऽव्ययः ।
सकारः शक्तिरूपत्वात्परावाची विसर्गवान् ॥६॥
6. hakāraḥ parameśāni śūnyarūpī sadā'vyayaḥ ,
sakāraḥ śaktirūpatvātparāvācī visargavān.
6. hakāraḥ parameśāni śūnyarūpī sadā avyayaḥ
sakāraḥ śaktirūpatvāt parāvācī visargavān
6. he parameśāni śūnyarūpī sadā avyayaḥ hakāraḥ,
sakāraḥ śaktirūpatvāt parāvācī visargavān (ca)
6. O Parameshani, the letter ha is in the form of the void, eternal, and imperishable, while the letter sa, because of its nature as energy, is the supreme speech and possesses the visarga.
उत्पत्तेः कारणं यस्माच्छक्तिरित्यभिधीयते ।
आत्मानं दर्शयेद्योगः सोऽहंशब्देन सुन्दरि ॥७॥
7. utpatteḥ kāraṇaṁ yasmācchaktirityabhidhīyate ,
ātmānaṁ darśayedyogaḥ so'haṁśabdena sundari.
7. utpatteḥ kāraṇaṃ yasmāt śaktiḥ iti abhidhīyate
ātmānaṃ darśayet yogaḥ saḥ aham śabdena sundari
7. he sundari,
yasmāt utpatteḥ kāraṇaṃ śaktiḥ iti abhidhīyate,
yogaḥ saḥ aham śabdena ātmānaṃ darśayet
7. O beautiful one, because she is called energy as she is the cause of creation, yoga reveals the self through the word soham (I am that).
बिन्दुत्रयसमायोगान् महात्रिपुरसुन्दरी ।
नादरूपेण सा देवी हकारार्धस्वरूपिणी ॥८॥
8. bindutrayasamāyogān mahātripurasundarī ,
nādarūpeṇa sā devī hakārārdhasvarūpiṇī.
8. bindutrayasamāyogāt mahātripurasundarī
nādarūpeṇa sā devī hakārārdhasvarūpiṇī
8. sā mahātripurasundarī devī bindutrayasamāyogāt
nādarūpeṇa hakārārdhasvarūpiṇī
8. That goddess, Mahātripurasundarī, takes the form of sound through the union of the three points, embodying the half-form of the letter ha.
हकारः परमेशानि शिवरूपी यतस्तदा ।
तस्यार्धांङ्गं महाशक्तिर्हकारार्धस्वरूपिणी ॥९॥
9. hakāraḥ parameśāni śivarūpī yatastadā ,
tasyārdhāṁṅgaṁ mahāśaktirhakārārdhasvarūpiṇī.
9. hakāraḥ parameśāni śivarūpī yatas tadā
tasyārdhāṅgaṃ mahāśaktir hakārārdhasvarūpiṇī
9. parameśāni,
yataḥ hakāraḥ śivarūpī tadā tasya ardhaṅgam mahāśaktiḥ (asmāt) hakārārdhasvarūpiṇī
9. O supreme goddess, since the letter ha represents Shiva, the great power (Mahāśakti) who embodies the half-form of that letter is His very half.
अत एव महाविद्या महात्रिपुरसन्दरी ।
नित्येति कथ्यते देवि चित्कला परमेश्वरी ॥१०॥
10. ata eva mahāvidyā mahātripurasandarī ,
nityeti kathyate devi citkalā parameśvarī.
10. ata eva mahāvidyā mahātripurasundarī nityā
iti kathyate devi citkalā parameśvarī
10. devi,
ata eva (sā) mahāvidyā mahātripurasundarī citkalā parameśvarī nityā iti kathyate
10. O goddess, for this very reason, that supreme goddess Mahātripurasundarī, who is the supreme power of pure consciousness (citkalā), is celebrated as Nityā (eternal), the supreme knowledge (mahāvidyā).
श्रीगुरोः कृपया भद्रे संप्रदायकुलान्वितः ।
प्रातरुत्थाय देवेशि गुरुं नत्वा स्वनामभिः ॥११॥
11. śrīguroḥ kṛpayā bhadre saṁpradāyakulānvitaḥ ,
prātarutthāya deveśi guruṁ natvā svanāmabhiḥ.
11. śrīguroḥ kṛpayā bhadre sampradāyakulānvitaḥ
prātar utthāya deveśi guruṃ natvā svanāmabhiḥ
11. bhadre deveśi śrīguroḥ kṛpayā sampradāyakulānvitaḥ
prātaḥ utthāya svanāmabhiḥ guruṃ natvā
11. O auspicious goddess, by the grace of the revered guru, endowed with the lineage of the tradition, rising early in the morning, and bowing to the guru with his various names,
संध्यास्नानादिकं देवि विधाय मनुवित्तमः ।
सर्वशृङ्गारवेषाढ्यः कर्पूरघुसृणादिभिः ॥१२॥
12. saṁdhyāsnānādikaṁ devi vidhāya manuvittamaḥ ,
sarvaśṛṅgāraveṣāḍhyaḥ karpūraghusṛṇādibhiḥ.
12. sandhyāsnānādikaṃ devi vidhāya manuvittamaḥ
sarvaśṛṅgāraveṣāḍhyaḥ karpūraghusṛṇādibhiḥ
12. devi manuvittamaḥ sandhyāsnānādikaṃ vidhāya
sarvaśṛṅgāraveṣāḍhyaḥ karpūraghusṛṇādibhiḥ
12. O goddess, that best among practitioners of mantras, having performed morning ablutions and other duties, adorned with all kinds of ornaments and attire, with camphor, saffron, and other substances,
महार्हैश्चन्दनाद्यैश्च दीप्ताङ्गः कुङ्कुमारुणः ।
नवरत्नविभूषाढ्यो रक्ताम्बरविराजितः ॥१३॥
13. mahārhaiścandanādyaiśca dīptāṅgaḥ kuṅkumāruṇaḥ ,
navaratnavibhūṣāḍhyo raktāmbaravirājitaḥ.
13. mahārhaiś candanādyaiś ca dīptāṅgaḥ kuṅkumāruṇaḥ
navaratnavibhūṣāḍhyo raktāmbaravirājitaḥ
13. mahārhaiḥ candanādyaiḥ ca dīptāṅgaḥ kuṅkumāruṇaḥ
navaratnavibhūṣāḍhyaḥ raktāmbaravirājitaḥ
13. (he) with precious sandalwood paste and other substances, having radiant limbs, glowing red with saffron, adorned with nine gems, and brilliant in red garments.
ताम्बूलरागवदनो मदिरानन्दमानसः ।
यागमन्दिरमागत्य लाक्षाचित्रविचित्रितम् ॥१४॥
14. tāmbūlarāgavadano madirānandamānasaḥ ,
yāgamandiramāgatya lākṣācitravicitritam.
14. tāmbūlarāgavadanaḥ madirānandamānasaḥ
yāgamandiram āgatya lakṣācitravicitritam
14. tāmbūlarāgavadanaḥ madirānandamānasaḥ
yāgamandiram āgatya lakṣācitravicitritam
14. (having) his mouth reddened by betel quid, his mind exhilarated by wine, arriving at the yagya temple, (which is) variously decorated with lac paintings,
अनेकधूपबहलं पुष्पप्रकरपूरितम् ।
गोमयेन च संलिप्तं चारुपुष्पवितानितम् ॥१५॥
15. anekadhūpabahalaṁ puṣpaprakarapūritam ,
gomayena ca saṁliptaṁ cārupuṣpavitānitam.
15. anekadhūpabahalam puṣpaprakarapūritam
gomayena ca saṃliptam cārupuṣpavitānitam
15. anekadhūpabahalam puṣpaprakarapūritam
gomayena ca saṃliptam cārupuṣpavitānitam
15. (which is) abundant with various incenses, filled with masses of flowers, smeared with cow dung, and canopied with charming flowers,
मनोहरे मृदुश्लक्ष्ण आसने उपविश्य तु ।
मन्त्रोद्धारं प्रकुर्वीत सर्वकार्यार्थसिद्धये ॥१६॥
16. manohare mṛduślakṣṇa āsane upaviśya tu ,
mantroddhāraṁ prakurvīta sarvakāryārthasiddhaye.
16. manohare mṛduślakṣṇa āsane upaviśya tu
mantroddhāraṃ prakurvīta sarvakāryārthasiddhaye
16. manohare mṛduślakṣṇa āsane upaviśya tu
sarvakāryārthasiddhaye mantroddhāraṃ prakurvīta
16. Sitting down upon a delightful, soft, and smooth seat, one should perform the extraction of the mantra for the accomplishment of all desired works.
आद्यं वाग्भवमुच्चार्य कामराजं द्वितीयकम् ।
कुमार्यास्तु तृतीयं तु त्रिपुरा परमेश्वरी ॥१७॥
17. ādyaṁ vāgbhavamuccārya kāmarājaṁ dvitīyakam ,
kumāryāstu tṛtīyaṁ tu tripurā parameśvarī.
17. ādyaṃ vāgbhavam uccārya kāmarājaṃ dvitīyakam
kumāryāḥ tu tṛtīyaṃ tu tripurā parameśvarī
17. ādyaṃ vāgbhavam uccārya dvitīyakaṃ kāmarājaṃ
kumāryāḥ tu tṛtīyaṃ tu tripurā parameśvarī
17. Having uttered the first one, vāgbhava, and the second one, kāmarāja, and then the third one belonging to kumārī, tripurā is the supreme goddess (parameśvarī).
करशुद्धिकरी विद्या प्रथमा परमेश्वरि ।
कुमारी तु द्वितीया स्यात्त्रिपुरेशी महेश्वरि ॥१८॥
18. karaśuddhikarī vidyā prathamā parameśvari ,
kumārī tu dvitīyā syāttripureśī maheśvari.
18. karaśuddhikarī vidyā prathamā parameśvari
kumārī tu dvitīyā syāt tripureśī maheśvari
18. he parameśvari,
prathamā vidyā karaśuddhikarī,
kumārī tu dvitīyā syāt,
he maheśvari,
tripureśī
18. O supreme goddess (parameśvarī), the first mantra is the one that purifies the hands (karaśuddhikarī), and the second is kumārī. O great goddess (maheśvarī), it is tripureśī.
त्रिपुरेश्यादिमं त्यक्त्वा भुवनेशीं परिक्षिपेत् ।
अनयाऽऽत्मासनं दद्यात्त्रिपुरेश्या षडङ्गकम् ॥१९॥
19. tripureśyādimaṁ tyaktvā bhuvaneśīṁ parikṣipet ,
anayā''tmāsanaṁ dadyāttripureśyā ṣaḍaṅgakam.
19. tripureśyā-ādimam tyaktvā bhuvaneśīm parikṣipet
anayā ātmāsanam dadyāt tripureśyā ṣaḍaṅgakam
19. tripureśyāḥ ādimam tyaktvā bhuvaneśīm parikṣipet,
anayā ātmāsanaṃ dadyāt,
tripureśyā ṣaḍaṅgakam
19. Having abandoned the first part of tripureśī, one should insert bhuvaneśī. With this, one should offer the seat of the soul (ātmāsana) and the six limbs (ṣaḍaṅga) of tripureśī.
त्रिपुरेशी महेशानि त्रिबीजा हस्थिता यदा ।
चक्रासनगतां देवि विद्धि त्रिपुरवासिनीम् ॥२०॥
20. tripureśī maheśāni tribījā hasthitā yadā ,
cakrāsanagatāṁ devi viddhi tripuravāsinīm.
20. tripureśī maheśāni tribījā ha sthitā yadā
cakrāsanagatāṃ devi viddhi tripuravāsinīm
20. maheśāni yadā tripureśī tribījā ha sthitā,
devi cakrāsanagatāṃ tām tripuravāsinīm viddhi
20. O Maheśānī, when Tripureśī, possessing the three bījas, abides there, know her, O goddess seated upon the cakra seat, to be Tripuravāsinī.
त्रिपुरेशी महेशानि वाग्भवे कामराजके ।
शिवचन्द्रसमायुक्ता तार्तीये शिवरूपिणी ॥२१॥
21. tripureśī maheśāni vāgbhave kāmarājake ,
śivacandrasamāyuktā tārtīye śivarūpiṇī.
21. tripureśī maheśāni vāgbhave kāmarājake
śivacandrasamāyuktā tārtīye śivarūpiṇī
21. maheśāni,
tripureśī vāgbhave kāmarājake śivacandrasamāyuktā tārtīye śivarūpiṇī (bhavati)
21. O Maheśānī, Tripureśī is in the vāgbhava and kāmarāja, conjoined with Śiva and the moon, and in the third she is of the form of Śiva.
सर्वमन्त्रासनगता त्रिपुरा श्रीरियं प्रिये ।
आत्मासनगतायास्तु हित्वा तार्तीयमद्रिजे ॥२२॥
22. sarvamantrāsanagatā tripurā śrīriyaṁ priye ,
ātmāsanagatāyāstu hitvā tārtīyamadrije.
22. sarvamantrāsanagatā tripurā śrīr iyaṃ priye
ātmāsanagatāyāstu hitvā tārtīyam adrije
22. priye,
iyaṃ tripurā śrīḥ sarvamantrāsanagatā (bhavati); tu ātmāsanagatāyāḥ tārtīyam hitvā,
adrije
22. O dear one, this Tripurā Śrī is seated on the seat of all mantras, but abandoning the third of her who is seated on the ātman seat, O daughter of the mountain,
ब्लेमात्मकमारोप्य साध्यसिद्धासनस्थिता ।
(त्रिपुरामालिनी प्रोक्ता सिद्धाख्यां त्रिपुरां शृणु ॥२३॥
23. blemātmakamāropya sādhyasiddhāsanasthitā ,
(tripurāmālinī proktā siddhākhyāṁ tripurāṁ śṛṇu.
23. blenātmakam āropya sādhyasiddhāsanasthitā
tripurāmālinī proktā siddhākhyāṃ tripurāṃ śṛṇu
23. sādhyasiddhāsanasthitā blenātmakam āropya
tripurāmālinī proktā siddhākhyāṃ tripurāṃ śṛṇu
23. Having established the blenātmaka, she who is seated in the sadhyasiddha posture is declared to be Tripurā-mālinī - hear about Tripurā known by the name of Siddha.
भुवनेशी श्रिया युक्ता कुमारी च तथोत्तमा ।
मूतीविद्या समुद्दिष्टा माया लक्ष्मीः परास्थिता ॥२४॥
24. bhuvaneśī śriyā yuktā kumārī ca tathottamā ,
mūtīvidyā samuddiṣṭā māyā lakṣmīḥ parāsthitā.
24. bhuvaneśī śriyā yuktā kumārī ca tathā uttamā |
mūrtīvidyā samuddiṣṭā māyā lakṣmīḥ parā sthitā
24. bhuvaneśī śriyā yuktā tathā uttamā kumārī ca
mūrtīvidyā samuddiṣṭā māyā lakṣmīḥ parā sthitā
24. Bhuvaneśī, endowed with Śrī, and likewise the supreme Kumārī, is declared to be the mūrti-vidyā, while Māyā and Lakṣmī are established as supreme.
अनया विद्यया देवि यजेत्त्रिपुरसिद्धिकाम्।
) ।
मायालक्ष्म्योस्तु बीजे द्वे शक्तिबीजं तृतीयकम् ॥२५॥
25. anayā vidyayā devi yajettripurasiddhikām,
) ,
māyālakṣmyostu bīje dve śaktibījaṁ tṛtīyakam.
25. anayā vidyayā devi yajet tripurasiddhikām |
māyālakṣmyoḥ tu bīje dve śaktibījaṃ tṛtīyakam
25. devi,
anayā vidyayā tripurasiddhikām yajet,
māyālakṣmyoḥ bīje dve tu tṛtīyakaṃ śaktibījam
25. O goddess, with this mantra (vidyā) one should worship Tripurasiddhikā. The two bījas of Māyā and Lakṣmī are the first two, and the third is the śaktibīja.
त्रिपुराद्या त्र्यम्बिकेयमष्टमी परिकीतीता ।
संपत्प्रदा भैरवी या तस्यास्तार्तीयबीजके ॥२६॥
26. tripurādyā tryambikeyamaṣṭamī parikītītā ,
saṁpatpradā bhairavī yā tasyāstārtīyabījake.
26. tripurādyā tryambikā iyam aṣṭamī parिकीतीता
sampatpradā bhairavī yā tasyāḥ tṛtīya-bījake
26. iyam tripurādyā aṣṭamī tryambikā parikiṟtītā,
yā sampatpradā bhairavī,
tasyāḥ tṛtīyabījake
26. This eighth form, beginning with Tripura and known as Tryambikā, is declared to be Bhairavī, the bestower of wealth. (Focus) upon the third seed syllable of her mantra.
बिन्दुं हित्वा तत्र सर्गं निक्षिपेत्सुरसुन्दरि ।
अनयाऽऽवाहनं देवि कारयेत्सुरवन्दिते ॥२७॥
27. binduṁ hitvā tatra sargaṁ nikṣipetsurasundari ,
anayā''vāhanaṁ devi kārayetsuravandite.
27. bindum hitvā tatra sargam nikṣipet surasundari
anayā āvāhanam devi kārayet suravandite
27. surasundari,
bindum hitvā,
tatra sargam nikṣipet.
devi suravandite,
anayā āvāhanam kārayet
27. O beautiful goddess (surasundarī), having removed the bindu, place the sarga there. O goddess praised by the gods (suravanditā), perform the invocation with this (mantra).
मूतीविद्या समुद्दिष्टा माया लक्ष्मीः परा स्थिता ।
अनया विद्यया देवि यजेत्त्रिपुरसिद्धिदा {म्} ॥२८॥
28. mūtīvidyā samuddiṣṭā māyā lakṣmīḥ parā sthitā ,
anayā vidyayā devi yajettripurasiddhidā {m}.
28. mūrtividyā samuddiṣṭā māyā lakṣmīḥ parā sthitā
anayā vidyayā devi yajet tripura-siddhidām
28. mūrtividyā samuddiṣṭā,
māyā lakṣmīḥ parā sthitā.
devi,
anayā vidyayā tripurasiddhidām yajet
28. The embodied knowledge (mūrtividyā) has been explained, and Māyā and Lakṣmī stand supreme. O goddess, with this knowledge one should worship her who grants the spiritual attainments of Tripura.
सिद्धाम्बावाहिनीमूतीवीद्या च सुरसुन्दरि ।
मूलविद्यां शृणु प्रौढे सकलागमसेविताम् ॥२९॥
29. siddhāmbāvāhinīmūtīvīdyā ca surasundari ,
mūlavidyāṁ śṛṇu prauḍhe sakalāgamasevitām.
29. siddhāmbāvāhinīmūrtīvidyā ca surasundari
mūlavidyāṃ śṛṇu prauḍhe sakalāgamasevitām
29. he surasundari prauḍhe siddhāmbāvāhinīmūrtīvidyā
ca sakalāgamasevitām mūlavidyāṃ śṛṇu
29. O beautiful goddess, O mature one, hear the moola-vidya, which is the embodiment of siddhāmbā and vāhinī, and which is worshipped by all the āgamas.
सर्वदर्शनवन्द्यां च चित्कलामव्ययां प्रिये ।
भूमिश्चन्द्रः शिवो माया शक्तिः कृष्णाध्वमादनौ ॥३०॥
30. sarvadarśanavandyāṁ ca citkalāmavyayāṁ priye ,
bhūmiścandraḥ śivo māyā śaktiḥ kṛṣṇādhvamādanau.
30. sarvadarśanavandyāṃ ca citkalāmavyayāṃ priye
bhūmiś candraḥ śivo māyā śaktiḥ kṛṣṇādhvamādanau
30. he priye sarvadarśanavandyām ca avyayām citkalām
bhūmiḥ candraḥ śivaḥ māyā śaktiḥ kṛṣṇa adhvamādanau
30. O beloved, worthy of reverence by all philosophical systems, and the imperishable essence of consciousness (cit-kalā), (the components are) bhūmi, candra, śiva, māyā, śakti, kṛṣṇa, and adhvamādana.
अर्धचन्द्रश्च बिन्दुश्च नवार्णो मेरुरुच्यते ।
महात्रिपुरसुन्दर्या मन्त्रा मेरुसमुद्भवाः ॥३१॥
31. ardhacandraśca binduśca navārṇo merurucyate ,
mahātripurasundaryā mantrā merusamudbhavāḥ.
31. ardhacandraś ca binduś ca navārṇo merur ucyate
mahātripurasundaryā mantrā merusamudbhavāḥ
31. ardhacandraḥ ca binduḥ ca navārṇaḥ meruḥ ucyate
mahātripurasundaryā mantrāḥ merusamudbhavāḥ
31. The ardhacandra, the bindu, and the nine-lettered (navārṇa) are together called meru. The mantras of Mahātripurasundarī originate from the meru.
लकारात्पृथिवी देवि सशैलवनकानना ।
पञ्चाशत्पीठसंपन्ना सर्वतीर्थमयी परा ॥३२॥
32. lakārātpṛthivī devi saśailavanakānanā ,
pañcāśatpīṭhasaṁpannā sarvatīrthamayī parā.
32. lakārāt pṛthivī devi sa-śaila-vana-kānanā
pañcaśat-pīṭha-sampannā sarva-tīrtha-mayī parā
32. devi lakārāt sa-śaila-vana-kānanā pṛthivī
pañcaśat-pīṭha-sampannā sarva-tīrtha-mayī parā
32. O goddess, from the letter la comes the earth with its mountains, forests, and groves, endowed with fifty sacred seats, embodying all sacred water places, and supreme.
सर्वगङ्गामयी सर्वक्षेत्रस्थानमयी शिवे ।
सकाराच्चन्द्रतारादिग्रहराशिस्वरूपिणी ॥३३॥
33. sarvagaṅgāmayī sarvakṣetrasthānamayī śive ,
sakārāccandratārādigraharāśisvarūpiṇī.
33. sarva-gaṅgā-mayī sarva-kṣetra-sthāna-mayī śive
sakārāt candra-tāradī-graha-rāśi-svarūpiṇī
33. śive sarva-gaṅgā-mayī sarva-kṣetra-sthāna-mayī
sakārāt candra-tārā-ādi-graha-rāśi-svarūpiṇī
33. O auspicious one, from the letter sa comes that which consists of all Ganges rivers and all sacred abodes, and which has the form of the moon, stars, planets, and zodiac signs.
हकाराच्छिवसंवादव्योममण्डलंसस्थिता ।
ईकाराद्विश्वकर्त्रीयं माया तुर्यात्मिका प्रिये ॥३४॥
34. hakārācchivasaṁvādavyomamaṇḍalaṁsasthitā ,
īkārādviśvakartrīyaṁ māyā turyātmikā priye.
34. hakārāt śiva-saṃvāda-vyoma-maṇḍala-saṃsthitā
īkārāt viśva-kartrī iyaṃ māyā turyātmikā priye
34. priye hakārāt śiva-saṃvāda-vyoma-maṇḍala-saṃsthitā
iyaṃ viśva-kartrī māyā turyātmikā īkārāt
34. O beloved, from the letter ha comes that which is situated in the realm of the sky, which is the dialogue with Śiva, and from the letter ī comes this creator of the universe, māyā, who possesses the nature of the fourth state (turya).
एकाराद्वैष्णवी शक्तिवीश्वपालनतत्परा ।
रकारात्तेजसा युक्ता परं ज्योतिः स्वरूपिणी ॥३५॥
35. ekārādvaiṣṇavī śaktivīśvapālanatatparā ,
rakārāttejasā yuktā paraṁ jyotiḥ svarūpiṇī.
35. ekārāt vaiṣṇavī śaktiḥ viśva-pālana-tatparā
rakārāt tejasā yuktā paraṃ jyotiḥ svarūpiṇī
35. ekārāt vaiṣṇavī śaktiḥ viśva-pālana-tatparā
rakārāt tejasā yuktā paraṃ jyotiḥ svarūpiṇī
35. From the letter e comes the Vaiṣṇavi energy, devoted to protecting the universe. From the letter ra comes the one endowed with brilliance, whose form is the supreme light.
ककारात्कामदा कामरूपिणी स्फुरदव्यया ।
अर्धचन्द्रेण देवेशि विश्वयोनिरितीरिता ॥३६॥
36. kakārātkāmadā kāmarūpiṇī sphuradavyayā ,
ardhacandreṇa deveśi viśvayoniritīritā.
36. kakārāt kāmadā kāma-rūpiṇī sphurat-avyayā
ardha-candreṇa deveśi viśva-yoniḥ iti īritā
36. kakārāt kāmadā kāma-rūpiṇī sphurat-avyayā
ardha-candreṇa deveśi viśva-yoniḥ iti īritā
36. O goddess, from the letter ka she is declared to be the bestower of desires, assuming any form at will, throbbing and imperishable, and from the crescent moon she is declared to be the womb of the universe.
बिन्दुना शिवरूपेण शून्यरूपेण साक्षिणी ।
अनया सह सर्वत्र व्याप्तिनिश्चलताऽऽत्मना ॥३७॥
37. bindunā śivarūpeṇa śūnyarūpeṇa sākṣiṇī ,
anayā saha sarvatra vyāptiniścalatā''tmanā.
37. bindunā śiva-rūpeṇa śūnya-rūpeṇa sākṣiṇī
anayā saha sarvatra vyāpti-niścalatā-ātmanā
37. bindunā śiva-rūpeṇa śūnya-rūpeṇa sākṣiṇī
anayā saha sarvatra vyāpti-niścalatā-ātmanā
37. By means of the bindu, which is in the form of Śiva and in the form of the void, she is the witness. Along with her, everywhere is pervaded by steadfastness and self-nature.
एवं परब्रह्मरूपा मेरुणाऽनेन सुव्रते ।
एभिर्नवात्मकैर्वर्णैर्जायते त्रिपुरामनुः ॥३८॥
38. evaṁ parabrahmarūpā meruṇā'nena suvrate ,
ebhirnavātmakairvarṇairjāyate tripurāmanuḥ.
38. evaṃ parabrahmarūpā meruṇā anena suvrate
ebhiḥ navātmakaiḥ varṇaiḥ jāyate tripurāmanuḥ
38. suvrate,
anena meruṇā ebhiḥ navātmakaiḥ varṇaiḥ evaṃ parabrahmarūpā tripurāmanuḥ jāyate
38. O faithful one, in this manner, through this Meru and these ninefold letters, the mantra of Tripurā manifests as the very form of the supreme absolute (parabrahman).
अन्यथा नैव निष्पत्तिर्नास्ति श्रीत्रिपुरामनौ ।
श्रीचक्रमपि देवेशि मेरुरूपं न संशयः ॥३९॥
39. anyathā naiva niṣpattirnāsti śrītripurāmanau ,
śrīcakramapi deveśi merurūpaṁ na saṁśayaḥ.
39. anyathā na eva niṣpattiḥ na asti śrītripurāmanau
śrīcakram api deveśi merurūpaṃ na saṃśayaḥ
39. deveśi,
anyathā śrītripurāmanau niṣpattiḥ na eva asti,
śrīcakram api merurūpaṃ (asti),
na saṃśayaḥ
39. O queen of the divine (deveśi), otherwise there is certainly no accomplishment regarding the mantra of Śrī Tripurā. The Śrīcakra too is indeed in the form of Meru, without a doubt.
लकारः पृथिवीबीजं तेन भूबिम्बमुच्यते ।
सकारश्चन्द्रमा भद्रे कलाषोडशकात्मकः ॥४०॥
40. lakāraḥ pṛthivībījaṁ tena bhūbimbamucyate ,
sakāraścandramā bhadre kalāṣoḍaśakātmakaḥ.
40. lakāraḥ pṛthivījībam tena bhūbimbam ucyate
sakāraḥ candramāḥ bhadre kalāṣoḍaśakātmakaḥ
40. bhadre,
lakāraḥ pṛthivījībam (asti),
tena bhūbimbam ucyate,
sakāraḥ ca candramāḥ kalāṣoḍaśakātmakaḥ (asti)
40. O gentle lady (bhadre), the letter la is the earth-seed, through which the orb of the earth is designated. And the letter sa is the moon, possessing sixteen phases.
तस्मात्षोडशपत्रं तु हकारः शिव उच्यते ।
अष्टमूतीः सदा भद्रे तस्माद्वसुदलं भवेत् ॥४१॥
41. tasmātṣoḍaśapatraṁ tu hakāraḥ śiva ucyate ,
aṣṭamūtīḥ sadā bhadre tasmādvasudalaṁ bhavet.
41. tasmāt ṣoḍaśa-patraṃ tu hakāraḥ śiva ucyate
aṣṭa-mūrtīḥ sadā bhadre tasmāt vasu-dalaṃ bhavet
41. tasmāt ṣoḍaśa-patraṃ tu hakāraḥ śivaḥ ucyate
aṣṭa-mūrtīḥ sadā bhadre tasmāt vasu-dalaṃ bhavet
41. O auspicious one, therefore the letter ha is called Shiva, having sixteen petals, and therefore there should be eight manifestations, forming the eight-petalled lotus.
ईकारस्तु महामाया भुवनानि चतुर्दश ।
पालयन्तो परा तस्माच्छक्रकोणं भवेत्प्रिये ॥४२॥
42. īkārastu mahāmāyā bhuvanāni caturdaśa ,
pālayanto parā tasmācchakrakoṇaṁ bhavetpriye.
42. īkāraḥ tu mahāmāyā bhuvanāni caturdaśa
pālayantaḥ parā tasmāt ṣaṭ-koṇaṃ bhavet priye
42. tu īkāraḥ mahāmāyā caturdaśa bhuvanāni
pālayantaḥ parā tasmāt ṣaṭ-koṇaṃ bhavet priye
42. O dear one, indeed the letter ī represents Mahāmāyā, the supreme power sustaining the fourteen worlds, and therefore the six-pointed star should be formed.
शक्तिरेकादशस्थाने स्थित्वा सूतै जगत्त्रयम् ।
विश्वयोनिरिति ख्याता सा विष्णुर्दशरूपकम् ॥४३॥
43. śaktirekādaśasthāne sthitvā sūtai jagattrayam ,
viśvayoniriti khyātā sā viṣṇurdaśarūpakam.
43. śaktir ekādaśa-sthāne sthitvā sūte jagat-trayam
viśva-yonir iti khyātā sā viṣṇur daśa-rūpakam
43. śaktiḥ ekādaśa-sthāne sthitvā jagat-trayam sūte
viśva-yoniḥ iti khyātā sā viṣṇuḥ daśa-rūpakam
43. Abiding in the eleventh place, Śakti generates the three worlds, and she is renowned as Viśvayoni, while Viṣṇu takes ten forms.
रकारात्परमेशानि चक्रं व्याप्य विजृम्भते ।
दशकोणकरी यस्माद्रकारो ज्योतिरव्ययः ॥४४॥
44. rakārātparameśāni cakraṁ vyāpya vijṛmbhate ,
daśakoṇakarī yasmādrakāro jyotiravyayaḥ.
44. rakārāt parameśāni cakraṃ vyāpya vijṛmbhate
daśakoṇakarī yasmāt rakāraḥ jyotiḥ avyayaḥ
44. he parameśāni,
rakārāt parameśāni cakraṃ vyāpya vijṛmbhate yasmāt daśakoṇakarī rakāraḥ avyayaḥ jyotiḥ
44. O supreme goddess, starting from the letter ra, the cakra expands pervading everything, because the letter ra, which creates the ten corners, is the imperishable light.
कलादशान्वितो वह्निर्दशकोणप्रकारकः ।
ककारान्मदनो देवि शिवश्चाष्टस्वरूपकः ॥४५॥
45. kalādaśānvito vahnirdaśakoṇaprakārakaḥ ,
kakārānmadano devi śivaścāṣṭasvarūpakaḥ.
45. kalādaśānvitaḥ vahnir daśakoṇaprakārakaḥ
kakārāt madanaḥ devi śivaḥ ca aṣṭasvarūpakaḥ
45. he devi,
vahniḥ kalādaśānvitaḥ daśakoṇaprakārakaḥ,
kakārāt madanaḥ,
śivaḥ ca aṣṭasvarūpakaḥ
45. O goddess, fire possesses the ten digits and forms the ten-cornered figure, from the letter ka comes Madana, and Shiva possesses eight forms.
योनिवश्यं तदा चक्रे वसुयोन्यङ्कितं भवेत् ।
अर्धमात्रा गुणान्सूते नादरूपा यतस्ततः ॥४६॥
46. yonivaśyaṁ tadā cakre vasuyonyaṅkitaṁ bhavet ,
ardhamātrā guṇānsūte nādarūpā yatastataḥ.
46. yonivaśyam tadā cakre vasuyonyankitam bhavet
ardhamātrā guṇān sūte nādarūpā yatas tataḥ
46. tadā cakre yonivaśyam vasuyonyankitam bhavet yataḥ ardhamātrā nādarūpā guṇān sūte,
tataḥ
46. Then the cakra becomes subject to the yoni, marked with eight yonis, because the half-matra, which is of the nature of nada, gives birth to the gunas from there.
त्रिकोणरूपा योनिस्तु बिन्दुना बैन्दवं भवेत् ।
कामेश्वरस्वरूपं तु विश्वाकारस्वरूपकम् ॥४७॥
47. trikoṇarūpā yonistu bindunā baindavaṁ bhavet ,
kāmeśvarasvarūpaṁ tu viśvākārasvarūpakam.
47. trikoṇarūpā yoniḥ tu bindunā baindavam bhavet
kāmeśvarasvarūpam tu viśvākārasvarūpakam
47. trikoṇarūpā yoniḥ tu bindunā baindavam bhavet
kāmeśvarasvarūpam tu viśvākārasvarūpakam
47. The triangular yoni, together with the bindu, becomes the baindava. It is indeed the form of kāmeśvara and the form of the shape of the universe.
श्रीचक्रं तु वरारोहे श्रीविद्यार्णवसंभवम् ।
तत्र प्राङ्मुख आसीनश्चक्रराजं समालिखेत् ॥४८॥
48. śrīcakraṁ tu varārohe śrīvidyārṇavasaṁbhavam ,
tatra prāṅmukha āsīnaścakrarājaṁ samālikhet.
48. śrīcakram tu varārohe śrīvidyārṇavasambhavam
tatra prāṅmukhaḥ āsīnaḥ cakrarājam samālikhet
48. varārohe śrīcakram tu śrīvidyārṇavasambhavam
tatra prāṅmukhaḥ āsīnaḥ cakrarājam samālikhet
48. O beautiful-hipped one, the śrīcakra is born from the śrīvidyārṇava. Sitting facing east there, one should draw the supreme cakra.
भूप्रदेशे समे वर्ये सिन्दूररजसाऽथ वा ।
कुङ्कुमस्य रजोभिस्तु भूमौ चक्रं समालिखेत् ॥४९॥
49. bhūpradeśe same varye sindūrarajasā'tha vā ,
kuṅkumasya rajobhistu bhūmau cakraṁ samālikhet.
49. bhūpradeśe same varye sindūrarajasā atha vā
kuṅkumasya rajobhiḥ tu bhūmau cakram samālikhet
49. same varye bhūpradeśe sindūrarajasā atha vā
kuṅkumasya rajobhiḥ tu bhūmau cakram samālikhet
49. On an even and excellent plot of ground, one should draw the cakra upon the earth either with vermilion dust or with saffron powder.
ऋजुरेखं नेत्ररम्यं सन्धिभेदसमं ऋजु ।
अथ वा हेमरौप्याभ्यां ताम्रेण बहुधातुभिः ॥५०॥
50. ṛjurekhaṁ netraramyaṁ sandhibhedasamaṁ ṛju ,
atha vā hemaraupyābhyāṁ tāmreṇa bahudhātubhiḥ.
50. ṛjurekhaṃ netraramyaṃ sandhibhedasamaṃ ṛju
atha vā hemaraupyābhyāṃ tāmreṇa bahudhātubhiḥ
50. ṛju ṛjurekhaṃ netraramyaṃ sandhibhedasamaṃ
atha vā hemaraupyābhyāṃ tāmreṇa bahudhātubhiḥ
50. (One should draw the cakra) with straight lines, pleasing to the eye, equal in the junctions, and straight, or else upon gold, silver, copper, or various other metals.
पट्टं विरच्य श्रीखण्डरक्तचन्दनसंभवे ।
पट्टे संस्थाप्य विलिखेल्लेखन्या हेमया प्रिये ॥५१॥
51. paṭṭaṁ viracya śrīkhaṇḍaraktacandanasaṁbhave ,
paṭṭe saṁsthāpya vilikhellekhanyā hemayā priye.
51. paṭṭaṃ viracya śrīkhaṇḍaraktacandanasambhave
paṭṭe saṃsthāpya vilikhellēkhanyā hemayā priye
51. priye śrīkhaṇḍaraktacandanasambhave paṭṭe paṭṭaṃ
viracya saṃsthāpya hemayā lekhanyā vilikhet
51. O dear one, having prepared a tablet originating from red sandalwood or white sandalwood, and having placed it there, one should draw (the cakra) upon the tablet with a golden stylus.
रोचनाकुङ्कुमाभ्यां तु कस्तूरीचन्दनेन्दुभिः ।
ईशानादग्निपर्यन्तमृजुरेखां समालिखेत् ॥५२॥
52. rocanākuṅkumābhyāṁ tu kastūrīcandanendubhiḥ ,
īśānādagniparyantamṛjurekhāṁ samālikhet.
52. rocanākuṅkumābhyāṃ tu kastūrīcandanendubhiḥ
īśānād agniparyantam ṛju-rekhāṃ samālikhet
52. tu rocanākuṅkumābhyāṃ kastūrīcandanendubhiḥ
īśānāt agniparyantam ṛju-rekhāṃ samālikhet
52. Using rocanā, kuṅkuma, kastūrī, candana, and indu, one should draw a straight line from the north-east (īśāna) up to the south-east (agni).
ईशादग्नेस्तदग्राभ्यां रेखे आकृष्य देशिकः ।
एकीकृत्य च वारुण्यां शक्तिरेखा परा प्रिये ॥५३॥
53. īśādagnestadagrābhyāṁ rekhe ākṛṣya deśikaḥ ,
ekīkṛtya ca vāruṇyāṁ śaktirekhā parā priye.
53. īśāt agneḥ tat agrābhyām rekhe ākṛṣya deśikaḥ
ekīkṛtya ca vāruṇyām śaktirekhā parā priye
53. priye deśikaḥ īśāt agneḥ tat agrābhyām rekhe
ākṛṣya ekīkṛtya ca vāruṇyām parā śaktirekhā
53. O beloved, drawing two lines from the east and south-east and uniting them in the west, the master creates the supreme power-line.
त्रिकोणाकाररूपेयं तस्या उपरि संलिखेत् ।
त्रिकोणाकाररूपं तु शक्तिद्वयमुदाहृतम् ॥५४॥
54. trikoṇākārarūpeyaṁ tasyā upari saṁlikhet ,
trikoṇākārarūpaṁ tu śaktidvayamudāhṛtam.
54. trikoṇākāra-rūpā iyam tasya upari saṃlikhet
trikoṇākāra-rūpam tu śaktidvayam udāhṛtam
54. iyam trikoṇākāra-rūpā tasya upari saṃlikhet
tu śaktidvayam trikoṇākāra-rūpam udāhṛtam
54. This form, having a triangular shape, should be inscribed above it. Indeed, the pair of powers having a triangular shape is thus declared.
पूर्वशक्त्यग्रभागे तु मानयष्टिवदालिखेत् ।
रेखा तु परमेशानि वायुराक्षसकोणगाम् ॥५५॥
55. pūrvaśaktyagrabhāge tu mānayaṣṭivadālikhet ,
rekhā tu parameśāni vāyurākṣasakoṇagām.
55. pūrva-śakti-agra-bhāge tu māna-yaṣṭi-vat ālikhet
rekhā tu parameśāni vāyu-rākṣasa-koṇa-gām
55. parameśāni pūrva-śakti-agra-bhāge tu māna-yaṣṭi-vat
rekhā tu vāyu-rākṣasa-koṇa-gām ālikhet
55. O goddess (parameśāni), at the tip portion of the first power-line, one should inscribe a line extending towards the northwest and southwest corners, just like a measuring rod.
सन्धिभेदक्रमेणैव तयोः शक्त्योस्ततः परम् ।
रेखे आकृष्य कोणाभ्यां तदग्रात्पूर्वगे कुरु ॥५६॥
56. sandhibhedakrameṇaiva tayoḥ śaktyostataḥ param ,
rekhe ākṛṣya koṇābhyāṁ tadagrātpūrvage kuru.
56. sandhibhedakrameṇa eva tayoḥ śaktyoḥ tataḥ param
rekhe ākṛṣya koṇābhyāṃ tadagrāt pūrvage kuru
56. tataḥ param sandhibhedakrameṇa eva tayoḥ śaktyoḥ
koṇābhyāṃ rekhe ākṛṣya tat-agrāt pūrvage kuru
56. After that, following the exact method of dividing the joints, drawing the two lines from the corners of those two energies, make them directed towards the east from the tips thereof.
वह्निमण्डलमेतत्तु पूर्वाग्रं वीरवन्दिते ।
चक्रत्रयभभूत्तत्र ततः शृणु वरानने ॥५७॥
57. vahnimaṇḍalametattu pūrvāgraṁ vīravandite ,
cakratrayabhabhūttatra tataḥ śṛṇu varānane.
57. vahnimaṇḍalam etat tu pūrvāgram vīravandite
cakra-trayam abhavat tatra tataḥ śṛṇu varānane
57. vīravandite varānane etat tu pūrvāgram
vahnimaṇḍalam tatra cakra-trayam abhavat tataḥ śṛṇu
57. O goddess (vīravandite varānane), this fire-circle (vahnimaṇḍala) has its front pointing towards the east, and three cakras arose there. Now hear about that.
पूर्वशक्तीशवह्निभ्यां कोणाभ्यां सुरवन्दिते ।
पूर्वरेखां तु विस्तार्य तथा पश्चिमवह्नितः ॥५८॥
58. pūrvaśaktīśavahnibhyāṁ koṇābhyāṁ suravandite ,
pūrvarekhāṁ tu vistārya tathā paścimavahnitaḥ.
58. pūrvaśaktiśāvahnibhyām koṇābhyām suravandite
pūrvarekhām tu vistārya tathā paścimavahnitaḥ
58. suravandite pūrvaśaktiśāvahnibhyām koṇābhyām
pūrvarekhām tu vistārya tathā paścimavahnitaḥ
58. O goddess worshipped by the gods (suravandite), extending the eastern line from the two corners consisting of the eastern power and fire, and similarly from the western fire (paścimavahnitaḥ)...
वायुराक्षसकोणाभ्यां रेखां पश्चिमगां तथा ।
विस्तार्य योजयेद्देवि संधिभेदक्रमेण तु ॥५९॥
59. vāyurākṣasakoṇābhyāṁ rekhāṁ paścimagāṁ tathā ,
vistārya yojayeddevi saṁdhibhedakrameṇa tu.
59. vāyurākṣasakoṇābhyāṃ rekhāṃ paścimagāṃ tathā
vistārya yojayed devi saṃdhibhedakrameṇa tu
59. devi,
vāyurākṣasakoṇābhyāṃ paścimagāṃ rekhāṃ tathā vistārya saṃdhibhedakrameṇa tu yojayet
59. O goddess, extending the line from the northwest and southwest directions towards the west, you should connect it according to the method of sandhibheda.
योन्यग्रगां पूर्वदेशे दक्षिणोत्तरतः क्रमात् ।
तथा रेखे वह्निसंस्थे पश्चिमस्यां दिशि क्रमात् ॥६०॥
60. yonyagragāṁ pūrvadeśe dakṣiṇottarataḥ kramāt ,
tathā rekhe vahnisaṁsthe paścimasyāṁ diśi kramāt.
60. yonyagragāṃ pūrvadeśe dakṣinottarataḥ kramāt
tathā rekhe vahnisaṃsthe paścimasyāṃ diśi kramāt
60. pūrvadeśe yonyagragāṃ dakṣinottarataḥ kramāt
tathā vahnisaṃsthe paścimasyāṃ diśi kramāt rekhe
60. In the eastern region, the lines going towards the yoni-tip should be drawn successively from south and north; similarly, lines situated in the fire direction (southeast) in the western quarter in due order.
कोणाग्राभ्यां योजयित्वा दशकोणं तथा भवेत् ।
तथैव देवदेवेशि द्वितीयं दशकोणकम् ॥६१॥
61. koṇāgrābhyāṁ yojayitvā daśakoṇaṁ tathā bhavet ,
tathaiva devadeveśi dvitīyaṁ daśakoṇakam.
61. koṇāgrābhyāṃ yojayitvā daśakoṇaṃ tathā bhavet
tathaiva devadeveśi dvitīyaṃ daśakoṇakam
61. koṇāgrābhyāṃ yojayitvā daśakoṇaṃ tathā bhavet,
devadeveśi,
tathaiva dvitīyaṃ daśakoṇakam (bhavet)
61. Having connected them from the tips of the corners, it becomes a ten-cornered figure (daśakoṇa); similarly, O queen of divine gods, there is a second ten-cornered one.
ईशानवह्निगे रेखे पूर्वयोन्यग्रयोः क्रमात् ।
विस्तार्य योजयेत्पश्चात्पश्चिमायां दिशि क्रमात् ॥६२॥
62. īśānavahnige rekhe pūrvayonyagrayoḥ kramāt ,
vistārya yojayetpaścātpaścimāyāṁ diśi kramāt.
62. īśānavahnige rekhe pūrvayonyagrayoḥ kramāt
vistārya yojayet paścāt paścimāyāṃ diśi kramāt
62. īśānavahnige rekhe pūrvayonyagrayoḥ kramāt
vistārya paścāt paścimāyāṃ diśi kramāt yojayet
62. Having extended the lines from the northeast (īśāna) and southeast (vahni) corners to the tips of the eastern yoni in order, one should subsequently connect them toward the western direction in the proper sequence.
वायुराक्षसकोणाग्ने रेखे विस्तार्य सुन्दरि ।
पश्चिमाग्रे तथा देवि योजयेदिन्द्रदिग्गते ॥६३॥
63. vāyurākṣasakoṇāgne rekhe vistārya sundari ,
paścimāgre tathā devi yojayedindradiggate.
63. vāyurākṣasakoṇāgner ekhe vistārya sundari
paścimāgre tathā devi yojayedindradiggate
63. sundari,
vāyurākṣasakoṇāgner ekhe vistārya,
tathā paścimāgre devi indradiggate yojayet
63. O beautiful one, after extending the lines from the corners of Vāyu, Rākṣasa, Agni, and Īśāna, O goddess, connect them at the western end towards the direction of Indra.
एकत्र पूर्वकोणाग्रचुम्बिनी तु मनोहरा ।
योजयेद्देवदेवेशि यथा पङ्क्त्यस्रकं भवेत् ॥६४॥
64. ekatra pūrvakoṇāgracumbinī tu manoharā ,
yojayeddevadeveśi yathā paṅktyasrakaṁ bhavet.
64. ekatra pūrvakoṇāgracumbinī tu manoharā
yojayet devadeveśi yathā paṅktyasrakaṃ bhavet
64. devadeveśi ekatra pūrvakoṇāgracumbinī manoharā
tu yathā paṅktyasrakaṃ bhavet tathā yojayet
64. O goddess, ruler of the gods (devadeveśi), one should arrange it in such a way that it is enchanting, touching the tip of the eastern corner at one place, and forms a pentagonal or angular figure (paṅktyasrakaṃ).
दक्षकोणस्य देवेशि त्यक्त्वा कोणचतुष्टयम् ।
दशकोणान्तरे देवि मध्ये रेखे प्रकाशयेत् ॥६५॥
65. dakṣakoṇasya deveśi tyaktvā koṇacatuṣṭayam ,
daśakoṇāntare devi madhye rekhe prakāśayet.
65. dakṣakoṇasya deveśi tyaktvā koṇacatuṣṭayam
daśaikoṇāntare devi madhye rekhe prakāśayet
65. deveśi devi dakṣakoṇasya koṇacatuṣṭayam
tyaktvā daśaikoṇāntare madhye rekhe prakāśayet
65. O queen of the gods, leaving aside the four corners of the southern corner, O goddess, one should manifest two lines in the middle within the space of the ten corners.
द्वे दक्षिणे विभागे तु तथा चोत्तरभागके ।
षट्कोणस्य ततो देवि सन्धिभेदक्रमेण तु ॥६६॥
66. dve dakṣiṇe vibhāge tu tathā cottarabhāgake ,
ṣaṭkoṇasya tato devi sandhibhedakrameṇa tu.
66. dve dakṣiṇe vibhāge tu tathā ca uttarabhāge ka
ṣaṭkoṇasya tataḥ devi sandhibhedakrameṇa tu
66. devi tu tathā ca dve dakṣiṇe vibhāge uttarabhāge
tu tataḥ ṣaṭkoṇasya sandhibhedakrameṇa
66. And similarly in the two southern parts and in the northern part, O goddess, then in accordance with the method of joining and piercing of the six-angled figure.
योनिं वह्निं च संयोज्य शकारं जायते सदा ।
कक्षामध्यगता रेखा ऋजुरूपास्तु योजयेत् ॥६७॥
67. yoniṁ vahniṁ ca saṁyojya śakāraṁ jāyate sadā ,
kakṣāmadhyagatā rekhā ṛjurūpāstu yojayet.
67. yoniṃ vahniṃ ca saṃyojya śakāraṃ jāyate sadā
kakṣāmadhyagatā rekhā ṛjurūpāstu yojayet
67. yoniṃ vahniṃ ca saṃyojya sadā śakāraṃ jāyate
kakṣāmadhyagatā rekhā ṛjurūpāḥ tu yojayet
67. Having united the yoni and the fire, the letter śa is always produced, and one should draw the straight lines situated in the middle of the side enclosure.
ऋज्वाकृति यथा देवि जायतेऽतिमनोहरम् ।
संमुखं पञ्चशक्त्यग्रं प्राग्वक्त्रं चतुरग्निकम् ॥६८॥
68. ṛjvākṛti yathā devi jāyate'timanoharam ,
saṁmukhaṁ pañcaśaktyagraṁ prāgvaktraṁ caturagnikam.
68. ṛjvākṛti yathā devi jāyate atimanoharam saṃmukhaṃ
pañcaśaktyagraṃ prāgvaktraṃ caturagnikam
68. devi yathā ṛjvākṛti atimanoharam jāyate saṃmukhaṃ
pañcaśaktyagraṃ prāgvaktraṃ caturagnikam
68. O goddess, how straight in form and extremely enchanting it becomes, with the eastern face facing forward, possessing the tips of five powers, and accompanied by four fires.
बिन्दुत्रिकोणे वस्वारचक्रमेतद्वरानने ।
चक्रमध्यं तु जानीहि दशारयुगलं तथा ॥६९॥
69. bindutrikoṇe vasvāracakrametadvarānane ,
cakramadhyaṁ tu jānīhi daśārayugalaṁ tathā.
69. bindutrikoṇe vasvāracakrametat varānane
cakramadhyaṃ tu jānīhi daśārayugalaṃ tathā
69. varānane etat bindutrikoṇe vasvāracakram ca,
cakramadhyaṃ tu daśārayugalaṃ tathā jānīhi
69. O woman with a beautiful face, know this wheel to be composed of a central dot (bindu), a triangle, and an eight-spoked circle, and similarly know the middle of the wheel to be a pair of decagons (daśāra-yugala).
शक्रयोन्यङ्कितं देवि बाह्यमध्यगतं भवेत् ।
एतच्चक्रं महेशानि सर्वसौभाग्यवर्धनम् ॥७०॥
70. śakrayonyaṅkitaṁ devi bāhyamadhyagataṁ bhavet ,
etaccakraṁ maheśāni sarvasaubhāgyavardhanam.
70. śakrayonyaṅkitaṃ devi bāhyamadhyagataṃ bhavet
etat cakraṃ maheśāni sarvasaubhāgyavardhanam
70. devi maheśāni,
etat cakraṃ śakrayonyaṅkitaṃ bāhyamadhyagataṃ ca bhavet,
sarvasaubhāgyavardhanam
70. O goddess, O great mistress, this wheel should be marked with the yoni of Indra, extending from the outer to the inner parts, and it is the enhancer of all good fortune.
सर्वसाम्राज्यदं देवि सर्वोपद्रवनाशनम् ।
अनेकरत्नमाणिक्यसुवर्णपरिपूरकम् ॥७१॥
71. sarvasāmrājyadaṁ devi sarvopadravanāśanam ,
anekaratnamāṇikyasuvarṇaparipūrakam.
71. sarvasāmrājyadaṃ devi sarvopadravanāśanam
aneka-ratna-māṇikya-suvarṇa-paripūrakam
71. devi sarvasāmrājyadaṃ sarvopadravanāśanam
aneka-ratna-māṇikya-suvarṇa-paripūrakam
71. O goddess, it grants universal empire, destroys all obstacles, and is filled with various gems, rubies, and gold.
महामोक्षप्रदं देवि वाग्विलासकरं महत् ।
एतद्बाह्ये महेशानि वृत्तं पूर्णेन्दुसंनिभम् ॥७२॥
72. mahāmokṣapradaṁ devi vāgvilāsakaraṁ mahat ,
etadbāhye maheśāni vṛttaṁ pūrṇendusaṁnibham.
72. mahāmokṣapradaṃ devi vāgvilāsakaraṃ mahat
etat bāhye maheśāni vṛttaṃ pūrṇendusannibham
72. devi maheśāni mahāmokṣapradaṃ vāgvilāsakaraṃ
mahat etat bāhye pūrṇendusannibham vṛttam
72. O goddess, O supreme mistress, it grants supreme liberation and bestows eloquence. Outside of this, O Maheśānī, is a circle resembling the full moon.
तद्युक्तं कुरु मीनाक्षि वसुपत्रं मनोहरम् ।
ततः षोडशपत्रं तु विलिखेत्सुरवन्दिते ॥७३॥
73. tadyuktaṁ kuru mīnākṣi vasupatraṁ manoharam ,
tataḥ ṣoḍaśapatraṁ tu vilikhetsuravandite.
73. tat-yuktaṃ kuru mīnākṣi vasupatraṃ manoharam
tataḥ ṣoḍaśapatraṃ tu vilikhet suravandite
73. mīnākṣi suravandite tat yuktaṃ vasupatraṃ
manoharaṃ kuru tataḥ ṣoḍaśapatraṃ tu vilikhet
73. O Mīnākṣī, adored by the gods, make it furnished with an enchanting eight-petalled lotus, and then one should draw a sixteen-petalled one.
तद्बाह्ये देवदेवेशि निवृत्तं मातृकान्वितम् ।
चतुरस्रं चतुर्द्वारसहितं परमेश्वरि ॥७४॥
74. tadbāhye devadeveśi nivṛttaṁ mātṛkānvitam ,
caturasraṁ caturdvārasahitaṁ parameśvari.
74. tat bāhye deva-deveśi nivṛttam mātṛkā-anvitam
caturasram catur-dvāra-sahitam parameśvari
74. deva-deveśi parameśvari tat bāhye caturasram
mātṛkā-anvitam nivṛttam catur-dvāra-sahitam
74. O goddess, queen of the gods, outside of that is a four-sided enclosure accompanied by the mātṛkās, complete with four doors and well-arranged.
चतुःषष्टियुताः कोट्यो योगिनीनां महौजसाम् ।
चक्रेस्मिन्संनिविष्टास्ताः साधकं मानयन्ति हि ॥७५॥
75. catuḥṣaṣṭiyutāḥ koṭyo yoginīnāṁ mahaujasām ,
cakresminsṁniviṣṭāstāḥ sādhakaṁ mānayanti hi.
75. catuḥ-ṣaṣṭi-yutāḥ koṭayaḥ yoginīnām mahā-ojasām
cakre asmin saṃniviṣṭāḥ tāḥ sādhakam mānayanti hi
75. asmin cakre catuḥ-ṣaṣṭi-yutāḥ mahā-ojasām yoginīnām koṭayaḥ saṃniviṣṭāḥ,
tāḥ sādhakam mānayanti hi
75. Sixty-four crores of exceptionally powerful yoginīs are seated within this circle, and they indeed honor the practitioner.
चतुरस्रं मातृकार्णैर्मण्डितं सिद्धिहेतवे ।
मुक्तामाणिक्यघटितं समस्थलविराजितम् ॥७६॥
76. caturasraṁ mātṛkārṇairmaṇḍitaṁ siddhihetave ,
muktāmāṇikyaghaṭitaṁ samasthalavirājitam.
76. caturasram mātṛkā-arṇaiḥ maṇḍitam siddhi-hetave
muktā-māṇikya-ghaṭitam sama-sthala-virājitam
76. caturasram mātṛkā-arṇaiḥ maṇḍitam muktā-māṇikya-ghaṭitam
sama-sthala-virājitam siddhi-hetave
76. The square enclosure is adorned with the letters of the mātṛkās for the sake of spiritual attainment, constructed with pearls and rubies, and shining with an even surface.
त्रैलोक्यमोहनं नाम कल्पद्रुमफलप्रदम् ।
षोडशारं चन्द्रबिम्बरूपं तु सकलालयम् ॥७७॥
77. trailokyamohanaṁ nāma kalpadrumaphalapradam ,
ṣoḍaśāraṁ candrabimbarūpaṁ tu sakalālayam.
77. trailokyamohanaṃ nāma kalpadruma-phala-pradam
ṣoḍaśāraṃ candra-bimba-rūpaṃ tu sakalālayam
77. trailokyamohanaṃ nāma kalpadruma-phala-pradam
ṣoḍaśāraṃ candra-bimba-rūpaṃ tu sakalālayam
77. (It is) named trailokyamohana, bestowing the fruits of the wish-fulfilling tree, having sixteen spokes, having the form of the lunar disk, and indeed being the abode of all.
सर्वाशापूरकं भद्रे स्रवत्पीयूषवर्षणम् ।
अष्टपत्रं महेशानि जपाकुसुमसंनिभम् ॥७८॥
78. sarvāśāpūrakaṁ bhadre sravatpīyūṣavarṣaṇam ,
aṣṭapatraṁ maheśāni japākusumasaṁnibham.
78. sarvāśāpūrakaṃ bhadre sravat-pīyūṣa-varṣaṇam
aṣṭapatraṃ maheśāni japākusuma-saṃnibham
78. bhadre maheśāni sarvāśāpūrakaṃ sravat-pīyūṣa-varṣaṇam
aṣṭapatraṃ japākusuma-saṃnibham
78. O auspicious goddess, it fulfills all desires, rains flowing nectar, has eight petals, and resembles the China rose, O queen of Maheshvara.
सर्वसंक्षोभणं नाम सर्वकामप्रपूरकम् ।
एतत्त्रयं महेशानि सृष्टिचक्रं सुखप्रदम् ॥७९॥
79. sarvasaṁkṣobhaṇaṁ nāma sarvakāmaprapūrakam ,
etattrayaṁ maheśāni sṛṣṭicakraṁ sukhapradam.
79. sarvasaṃkṣobhaṇaṃ nāma sarvakamaprapūrakam
etat-trayaṃ maheśāni sṛṣṭicakraṃ sukhapradam
79. bhadre maheśāni etat trayaṃ sarvasaṃkṣobhaṇaṃ
nāma sarvakāmaprapūrakam sṛṣṭicakraṃ sukhapradam
79. O queen of Maheshvara, these three together are named sarvasamkshobhana, fulfill all desires, and constitute the creation cycle, which bestows happiness.
पूर्वाम्नायाधिदेव्या तु मण्डितं सर्वसिद्धिदम् ।
चतुर्दशारं देवेशि दाडिमीकुसुमप्रभम् ॥८०॥
80. pūrvāmnāyādhidevyā tu maṇḍitaṁ sarvasiddhidam ,
caturdaśāraṁ deveśi dāḍimīkusumaprabham.
80. pūrvāmnāyādhidevyā tu maṇḍitaṃ sarvasiddhidam
caturdaśāraṃ deveśi dāḍimīkusumaprabham
80. deveśi pūrvāmnāyādhidevyā tu maṇḍitaṃ
sarvasiddhidam caturdaśāraṃ dāḍimīkusumaprabham
80. O goddess, it is adorned by the presiding deity of the eastern amnaya, grants all spiritual attainments, has fourteen angles, and shines like pomegranate flowers.
अनन्तफलदं भद्रे सर्वसौभाग्यसंप्रदम् ।
दशारं तप्तहेमाभं सिन्दूरसदृशं प्रिये ॥८१॥
81. anantaphaladaṁ bhadre sarvasaubhāgyasaṁpradam ,
daśāraṁ taptahemābhaṁ sindūrasadṛśaṁ priye.
81. anantaphaladaṃ bhadre sarvasaubhāgyasampradam
daśāraṃ taptaremābhaṃ sindūrasadṛśaṃ priye
81. bhadre priye anantaphaladaṃ sarvasaubhāgyasampradam
daśāraṃ taptaremābhaṃ sindūrasadṛśam
81. O auspicious one, O dear one, it grants infinite fruits, bestows all kinds of good fortune, has ten angles, and resembles refined gold and sindura.
सर्वार्थसाधकं चक्रं मनश्चिन्तितदं सदा ।
द्वितीयमपि पङ्क्त्यस्रं जपाकुसुमसंनिभम् ॥८२॥
82. sarvārthasādhakaṁ cakraṁ manaścintitadaṁ sadā ,
dvitīyamapi paṅktyasraṁ japākusumasaṁnibham.
82. sarvārthasādhakaṃ cakraṃ manaścintitadaṃ sadā
dvitīyamapi paṅktyasraṃ japākusumasaṃnibham
82. sarvārthasādhakaṃ cakraṃ sadā manaścintitadaṃ
dvitīyam api paṅktyasraṃ japākusumasaṃnibham
82. This second chakra accomplishes all desired objects, always grants what the mind thinks of, has ten angles (or a series of angles), and resembles a hibiscus flower.
सर्वरक्षाकरं चक्रं महाज्ञानमयं शिवे ।
एतत्त्रयं महेशानि स्थितिचक्रं सुखप्रदम् ॥८३॥
83. sarvarakṣākaraṁ cakraṁ mahājñānamayaṁ śive ,
etattrayaṁ maheśāni sthiticakraṁ sukhapradam.
83. sarvarakṣākaraṃ cakraṃ mahājñānamayaṃ śive
etat trayaṃ maheśāni sthiticakraṃ sukhapradam
83. śive maheśāni sarvarakṣākaraṃ mahājñānamayaṃ
cakraṃ etat trayaṃ sthiticakraṃ sukhapradam
83. O Shiva, O Maheshani, this triad of wheels - which protects all, is composed of supreme knowledge, and sustains existence - bestows happiness.
दक्षिणाम्नायपूज्यं तु यथेप्सितफलप्रदम् ।
अष्टकोणं वरारोहे बालार्ककिरणारुणम् ॥८४॥
84. dakṣiṇāmnāyapūjyaṁ tu yathepsitaphalapradam ,
aṣṭakoṇaṁ varārohe bālārkakiraṇāruṇam.
84. dakṣiṇāmnāyapūjyaṃ tu yathepsitaphalapradam
aṣṭakoṇaṃ varārohe bālārkakiraṇāruṇam
84. varārohe tu dakṣiṇāmnāyapūjyam
yathepsitaphalapradam aṣṭakoṇam bālārkakiraṇāruṇam
84. O beautiful-hipped one, it is revered in the southern amnaya tradition, grants desired fruits, possesses eight angles, and is radiant like the rays of the rising sun.
पद्मरागसमप्रख्यं सर्वरोगहरं सदा ।
उद्यत्सूर्यसहस्राभं बन्धूककुसुमप्रभम् ॥८५॥
85. padmarāgasamaprakhyaṁ sarvarogaharaṁ sadā ,
udyatsūryasahasrābhaṁ bandhūkakusumaprabham.
85. padmarāgasamaprakhyaṃ sarvarogaharaṃ sadā
udyatsūryasahasrābhaṃ bandhūkakusumaprabham
85. sadā padmarāgasamaprakhyam sarvarogaharam
udyatsūryasahasrābham bandhūkakusumaprabham
85. It always equals the ruby in splendor, removes all diseases, shines with the brilliance of a thousand rising suns, and glows like the bandhūka flower.
सर्वसिद्धिप्रदं चक्रं सकलालयमीश्वरि ।
त्रिकोणं सर्वसंभूतिकारणं भूतिदं सदा ॥८६॥
86. sarvasiddhipradaṁ cakraṁ sakalālayamīśvari ,
trikoṇaṁ sarvasaṁbhūtikāraṇaṁ bhūtidaṁ sadā.
86. sarvasiddhipradaṃ cakraṃ sakalālayam īśvari
trikoṇaṃ sarvasambhūtikāraṇaṃ bhūtidaṃ sadā
86. īśvari sarvasiddhipradaṃ sakalālayam trikoṇaṃ
sarvasambhūtikāraṇaṃ bhūtidaṃ sadā cakraṃ
86. O goddess (īśvari), that cakra bestows all spiritual attainments (sarva-siddhi), serves as the abode of all, is triangular in shape, acts as the cause of all manifestation, and forever grants prosperity.
बिन्दुचक्रं वरारोहे सर्वानन्दमयं परम् ।
सदाशिवमयं चक्रनायकं परमेश्वरि ॥८७॥
87. binducakraṁ varārohe sarvānandamayaṁ param ,
sadāśivamayaṁ cakranāyakaṁ parameśvari.
87. binducakraṃ varārohe sarvānandamayaṃ param
sadāśivamayaṃ cakranāyakaṃ parameśvari
87. varārohe parameśvari binducakraṃ
sarvānandamayaṃ param sadāśivamayaṃ cakranāyakaṃ
87. O noble lady with beautiful hips (varārohe) and supreme goddess (parameśvari), the binducakra is filled with all bliss, supreme, consisting of Sadāśiva, and acting as the lord of cakras.
एतच्चक्रं तु संहाररूपं ब्रह्ममयं सदा ।
पश्चिमाम्नायसंसेव्यं त्रयमुत्तरसेवितम् ॥८८॥
88. etaccakraṁ tu saṁhārarūpaṁ brahmamayaṁ sadā ,
paścimāmnāyasaṁsevyaṁ trayamuttarasevitam.
88. etat cakraṃ tu saṃhārarūpaṃ brahmamayaṃ sadā
paścimāmnāyasaṃsevyaṃ trayam uttarasevitam
88. etat tu cakraṃ sadā saṃhārarūpaṃ brahmamayaṃ
paścimāmnāyasaṃsevyaṃ trayam uttarasevitam
88. This cakra indeed takes the form of dissolution, is forever absolute (brahmamaya), is to be honored by the western amnāya (paścimāmnāya), and the triad is served by the northern direction.
असंमिश्चक्रे षड्ध्वानो वर्तन्ते वीरवन्दिते ।
चक्रपत्रेषु देवेशि पदाध्वा तु निगद्यते ॥८९॥
89. asṁmiścakre ṣaḍdhvāno vartante vīravandite ,
cakrapatreṣu deveśi padādhvā tu nigadyate.
89. asmin cakre ṣaḍdhvāno vartante vīravandite
cakrapatreṣu deveśi padādhvā tu nigadyate
89. vīravandite deveśi asmin cakre ṣaḍdhvānaḥ vartante,
cakrapatreṣu tu padādhvā nigadyate
89. O goddess (deveśi), worshipped by heroes, six paths (ṣaḍdhvānaḥ) exist within this mystical diagram (cakra), and the path of the foot (padādhvā) is declared to be on the petals of the cakra.
चक्रत्रिसंधिभागेषु भुवनाध्वा व्यवस्थितः ।
वर्णाध्वा मातृकारूपी कथयामि तवानघे ॥९०॥
90. cakratrisaṁdhibhāgeṣu bhuvanādhvā vyavasthitaḥ ,
varṇādhvā mātṛkārūpī kathayāmi tavānaghe.
90. cakratrisandhibhāgeṣu bhuvanādhvā vyavasthitaḥ
varṇādhvā mātṛkārūpī kathayāmi tavānaghe
90. anaghe tavābhigatam bhuvanādhvā cakra-tri-sandhi-bhāgeṣu vyavasthitaḥ,
mātṛkā-rūpī varṇādhvā ca,
(tam) kathayāmi.
90. O sinless one, the path of the worlds (bhuvanādhvā) is established in the junctions of the triad of wheels, and the path of letters (varṇādhvā) takes the form of mātṛkā - (which) I shall describe to you.
वर्गाष्टकं मातृकाया दिक्षु सिद्धं यतः क्रमात् ।
पाथीवं तन्मयं विद्धि षोडशारं कलात्मकम् ॥९१॥
91. vargāṣṭakaṁ mātṛkāyā dikṣu siddhaṁ yataḥ kramāt ,
pāthīvaṁ tanmayaṁ viddhi ṣoḍaśāraṁ kalātmakam.
91. vargāṣṭakaṃ mātṛkāyā dikṣu siddhaṃ yataḥ kramāt
pāthīvaṃ tanmayaṃ viddhi ṣoḍaśāraṃ kalātmakam
91. yataḥ mātṛkāyā vargāṣṭakam kramāt dikṣu siddham,
(tasmāt) tat pāthīvam tanmayam kalātmakam ṣoḍaśāram viddhi.
91. Since the group of eight classes of mātṛkā is established in order across the directions, know that it is earthly (pāthīva), made of that substance, possessing sixteen angles, and consisting of kalās.
अष्टपत्रं कादिवर्णैः क्षान्तैदीक्षु विदिक्षु च ।
कादिढान्ताः शक्रवर्णाः शक्रकोणेषु संस्थिताः ॥९२॥
92. aṣṭapatraṁ kādivarṇaiḥ kṣāntaidīkṣu vidikṣu ca ,
kādiḍhāntāḥ śakravarṇāḥ śakrakoṇeṣu saṁsthitāḥ.
92. aṣṭapatraṃ ka-ādi-varṇaiḥ kṣāntaiḥ dikṣu vidikṣu ca
ka-ādi-ḍhāntāḥ śakra-varṇāḥ śakra-koṇeṣu saṃsthitāḥ
92. aṣṭapatraṃ ka-ādi-varṇaiḥ kṣāntaiḥ dikṣu vidikṣu ca,
ka-ādi-ḍhāntāḥ śakra-varṇāḥ śakra-koṇeṣu saṃsthitāḥ
92. The eight-petalled lotus is adorned with the letters beginning with ka up to kṣa in the principal and intermediate directions, and the letters beginning with ka up to ḍha, which are the letters of Indra, are situated in the corners of Indra.
णकारादिभकारान्ता दशवर्णा दशारके ।
मकारादिशकारान्ता द्वितीयेऽपि दशारके ॥९३॥
93. ṇakārādibhakārāntā daśavarṇā daśārake ,
makārādiśakārāntā dvitīye'pi daśārake.
93. ṇa-kāra-ādi-bhaka-āra-antāḥ daśa-varṇāḥ daśārake
makāra-ādi-śakāra-antāḥ dvitīye api daśārake
93. ṇa-kāra-ādi-bhakāra-antāḥ daśa varṇāḥ daśārake,
makāra-ādi-śakāra-antāḥ api dvitīye daśārake
93. Ten letters, beginning with ṇa and ending with bha, are in the first decagon, and the ones beginning with ma and ending with śā are in the second decagon as well.
वर्णाष्टकं चाष्टकोणे त्रिकोणे कथयामि ते ।
अकथादित्रिकोणान्तं हक्षयुग्मं तु मध्यगम् ॥९४॥
94. varṇāṣṭakaṁ cāṣṭakoṇe trikoṇe kathayāmi te ,
akathāditrikoṇāntaṁ hakṣayugmaṁ tu madhyagam.
94. varṇa-aṣṭakaṃ ca aṣṭakoṇe trikoṇe kathayāmi te
akatha-ādi-trikoṇa-antam ha-kṣa-yugmam tu madhyagam
94. te aṣṭakoṇe trikoṇe ca varṇa-aṣṭakaṃ kathayāmi,
akatha-ādi-trikoṇa-antam ha-kṣa-yugmam tu madhyagam (asti)
94. I tell you about the group of eight letters in the eight-cornered and three-cornered figures, and the pair of ha and kṣa, which ends the triangle starting with akatha, is in the middle.
वर्णाध्वा कथितो देवि मातृकापीठरूपकः ।
षट्विंशत्तत्त्वभरितं चक्रं मूलानुसारतः ॥९५॥
95. varṇādhvā kathito devi mātṛkāpīṭharūpakaḥ ,
ṣaṭviṁśattattvabharitaṁ cakraṁ mūlānusārataḥ.
95. varṇādhvā kathito devi mātṛkāpīṭharūpakaḥ
ṣaṭviṃśattattvabharitaṃ cakraṃ मूलानुसारतः
95. devi,
varṇādhvā mātṛkāpīṭharūpakaḥ ṣaṭviṃśattattvabharitaṃ cakraṃ mūlānusārataḥ kathitaḥ
95. O goddess, the pathway of letters has been described as having the form of the mātṛkā-pīṭha, a cakra filled with the twenty-six tattvas, in accordance with the root source.
तत्त्वाध्वा कथितो देवि तत्त्वरूपो वरानने ।
पञ्चसिंहासनोन्नद्धकलाध्वा चक्रशासनात् ॥९६॥
96. tattvādhvā kathito devi tattvarūpo varānane ,
pañcasiṁhāsanonnaddhakalādhvā cakraśāsanāt.
96. tattvādhvā kathito devi tattvarūpo varānane
pañcasiṃhāsanōnnaddhakalādhvā cakraśāsanāt
96. devi varānane tattvādhvā tattvarūpaḥ
pañcasiṃhāsanōnnaddhakalādhvā cakraśāsanāt kathitaḥ
96. O goddess with a lovely face, the path of the principles (tattva) and the form of the principles have been declared to you, along with the path of the phases elevated upon the five-fold throne, by the command of the wheel.
साबाला भैरवीयुक्ता महात्रिपुरसुन्दरी ।
त्रिपुरा त्र्यम्बिकान्साढ्या चक्रं प्राप्य विजृम्भते ॥९७॥
97. sābālā bhairavīyuktā mahātripurasundarī ,
tripurā tryambikānsāḍhyā cakraṁ prāpya vijṛmbhate.
97. sābālā bhairavīyuktā mahātripurasundarī tripurā
tryambikānsāḍhyā cakraṃ prāpya vijṛmbhate
97. sābālā bhairavīyuktā mahātripurasundarī tripurā
tryambikānsāḍhyā cakraṃ prāpya vijṛmbhate
97. Sābālā, joined with Bhairavī, Mahātripurasundarī, Tripurā, and Tryambikā, along with Sāḍhyā, flourishes upon attaining the cakra.
मन्त्राध्वाऽयं समाख्यातो निश्चयेन सदाऽनघे ।
एवं षडध्वविमलं श्रीचक्रं परिचिन्तयेत् ॥९८॥
98. mantrādhvā'yaṁ samākhyāto niścayena sadā'naghe ,
evaṁ ṣaḍadhvavimalaṁ śrīcakraṁ paricintayet.
98. mantrādhvā ayam samākhyātaḥ niścayena sadā anaghe
evam ṣaḍadhvavimalaṃ śrīcakram paricintayet
98. anaghe ayam mantrādhvā niścayena sadā samākhyātaḥ
evam ṣaḍadhvavimalaṃ śrīcakram paricintayet
98. O sinless one, this path of mantras is thus declared with certainty, and one should meditate upon the śrīcakra as being pure through the six paths.
उत्तराशामुखो देवि यदा चक्रं समुद्धरेत् ।
उत्तराशा तदा देवि पूर्वाशैव निगद्यते ॥९९॥
99. uttarāśāmukho devi yadā cakraṁ samuddharet ,
uttarāśā tadā devi pūrvāśaiva nigadyate.
99. uttarāśāmukhaḥ devi yadā cakram samuddaret
uttarāśā tadā devi purvāśā eva nigadyate
99. devi yadā uttarāśāmukhaḥ cakram samuddaret
tadā uttarāśā eva purvāśā nigadyate
99. O goddess, when one faces the northern direction to draw the cakra, then that northern direction itself is declared to be the eastern direction.
ईशानकोणं देवेशि तदाऽऽग्नेयं न संशयः ।
पश्चिमादिङ्मुखो मन्त्री यदा चक्रं समुद्धरेत् ॥१००॥
100. īśānakoṇaṁ deveśi tadā''gneyaṁ na saṁśayaḥ ,
paścimādiṅmukho mantrī yadā cakraṁ samuddharet.
100. īśānakonam deveśi tadā āgneyam na saṃśayaḥ
paścimādiṅmukhaḥ mantrī yadā cakram samuddaret
100. deveśi tadā īśānakonam āgneyam (bhavati),
na saṃśayaḥ yadā paścimādiṅmukhaḥ mantrī cakram samuddaret (tadā).
.
.
100. O queen of the gods, then the north-eastern corner becomes the south-eastern corner without a doubt, when the practitioner faces the western direction to draw the cakra,
पश्चिमाशा तदा ज्ञेया पूर्वाशैव न संशयः ।
वायुकोणं तदाग्नेयमैशानं राक्षसं भवेत् ॥१०१॥
101. paścimāśā tadā jñeyā pūrvāśaiva na saṁśayaḥ ,
vāyukoṇaṁ tadāgneyamaiśānaṁ rākṣasaṁ bhavet.
101. paścimāśā tadā jñeyā purvāśā eva na saṃśayaḥ
vāyukoṇaṃ tadā āgneyam aiśānaṃ rākṣasaṃ bhavet
101. tadā paścimāśā purvāśā eva jñeyā saṃśayaḥ na,
vāyukoṇaṃ āgneyam,
aiśānaṃ rākṣasaṃ bhavet
101. Then, the western quarter is to be known as the eastern quarter indeed, without a doubt. The northwest corner becomes the southeast, and the northeast becomes the southwest.
दक्षिणाभिमुखो मन्त्री यदा चक्रं समुद्धरेत् ।
पूर्वाशैव तदा सा दिग्रक्षःकोणं तु वह्निवत् ॥१०२॥
102. dakṣiṇābhimukho mantrī yadā cakraṁ samuddharet ,
pūrvāśaiva tadā sā digrakṣaḥkoṇaṁ tu vahnivat.
102. dakṣiṇābhimukho mantrī yadā cakraṃ samuddharet
pūrvāśā eva tadā sā dik rakṣaḥkoṇaṃ tu vahnivat
102. yadā mantrī dakṣiṇābhimukhaḥ cakraṃ samuddharet,
tadā sā dik pūrvāśā eva (bhavet),
rakṣaḥkoṇaṃ tu vahnivat (bhavet)
102. When the practitioner, facing south, extracts the cakra, then that very direction becomes the east, and the rākṣasa corner (southwest) becomes like the fire corner (southeast).
एतच्चक्रं मेरुरूपं श्रीविद्यार्णैः समुद्धृतम् ।
सर्वागममयं देवि कथितं वीरवन्दिते ॥१०३॥
103. etaccakraṁ merurūpaṁ śrīvidyārṇaiḥ samuddhṛtam ,
sarvāgamamayaṁ devi kathitaṁ vīravandite.
103. etat cakraṃ merurūpaṃ śrīvidyārṇaiḥ samuddhṛtam
sarvāgamamayaṃ devi kathitaṃ vīravandite
103. devi vīravandite,
sarvāgamamayam etat merurūpaṃ cakraṃ śrīvidyārṇaiḥ samuddhṛtaṃ kathitam
103. O goddess, worshipped by heroes, this cakra having the form of Meru, comprising all the āgamas, has been extracted through the syllables or waves of śrīvidyā, and is thus declared.