Skip to content
אתר זה לא תומך בגרסאות ישנות של אינטרנט אקספלורר
מומלץ להשתמש בדפדפן גוגל כרום או פיירפוקס מוזילה
(או באינטרנט אקספלורר / edge עדכני)
Enjoy Learning Sanskrit tips, tools, resources and more...

ज्ञानार्णव-तन्त्रम्       jñānārṇava-tantram - chapter-5

Use the following checkboxes to set the display options for this chapter (You can also control the display of each verse separately):
what would you like to see in each verse:
which language(s) would you like to see in the translations:
कुमारीक्रम आख्यातो मुद्रासनसमन्वितः ।
इदानीं श्रोतुमिच्छामि बलिदानादिकं विभो ॥१॥
1. kumārīkrama ākhyāto mudrāsanasamanvitaḥ ,
idānīṁ śrotumicchāmi balidānādikaṁ vibho.
1. kumārīkramaḥ ākhyātaḥ mudrāsanasamanvitaḥ
idānīm śrotum icchāmi balidānādikam vibho
1. vibho kumārīkramaḥ mudrāsanasamanvitaḥ
ākhyātaḥ idānīm balidānādikaṃ śrotum icchāmi
1. O lord, the procedure regarding young maidens, endowed with mudrās and seats, has been explained. Now I wish to hear about the offering of bali and other such matters.
धूपं विस्तारयेत्सम्यङ्मूलमन्त्रं हृदि स्मरन् ।
वनस्पतिरसोत्पन्नो गन्धाढ्यो धूप उत्तमः ॥२॥
2. dhūpaṁ vistārayetsamyaṅmūlamantraṁ hṛdi smaran ,
vanaspatirasotpanno gandhāḍhyo dhūpa uttamaḥ.
2. dhūpaṃ vistārayet samyak mūlamantraṃ hṛdi smaran
vanaspatirasotpannaḥ gandhāḍhyaḥ dhūpaḥ uttamaḥ
2. hṛdi mūlamantraṃ smaran samyak dhūpaṃ vistārayet
vanaspatirasotpannaḥ gandhāḍhyaḥ uttamaḥ dhūpaḥ
2. Remembering the principal mantra in the heart, one should properly offer incense. The supreme incense is born from plant juice, rich in fragrance, and excellent.
आघ्रेयः सर्वदेवानां धूपोऽयं प्रतिगृह्यताम् ।
अनेन मनुना देवि देव्यै धूपं निवेदयेत् ॥३॥
3. āghreyaḥ sarvadevānāṁ dhūpo'yaṁ pratigṛhyatām ,
anena manunā devi devyai dhūpaṁ nivedayet.
3. āghreyaḥ sarvadevānām dhūpaḥ ayam pratigṛhyatām
anena manunā devi devyai dhūpaṃ nivedayet
3. sarvadevānām āghreyaḥ ayam dhūpaḥ pratigṛhyatām
devi anena manunā devyai dhūpaṃ nivedayet
3. O goddess, this incense, fit to be inhaled by all gods, should be accepted. With this mantra, one should offer the incense to the goddess.
सुप्रकाशो महादीपः सर्वत्र तिमिरापहः ।
सबाह्याभ्यन्तरं ज्योतिर्दीपोऽयं प्रतिगृह्यताम् ॥४॥
4. suprakāśo mahādīpaḥ sarvatra timirāpahaḥ ,
sabāhyābhyantaraṁ jyotirdīpo'yaṁ pratigṛhyatām.
4. suprakāśaḥ mahādīpaḥ sarvatra timirāpahaḥ
sabāhyābhyantaram jyotiḥ dīpaḥ ayam pratigṛhyatām
4. suprakāśaḥ mahādīpaḥ sarvatra timirāpahaḥ
sabāhyābhyantaram jyotiḥ ayam dīpaḥ pratigṛhyatām
4. Brilliant, a great lamp, dispelling darkness everywhere, possessing light both internally and externally - this lamp should be accepted.
तथैव दीपमन्त्रोऽयं विद्यान्ते परमेश्वरि ।
आरात्रिकं ततः कुर्यात्सर्वकार्यार्थसिद्धये ॥५॥
5. tathaiva dīpamantro'yaṁ vidyānte parameśvari ,
ārātrikaṁ tataḥ kuryātsarvakāryārthasiddhaye.
5. tathā eva dīpamantraḥ ayam vidyā ante parameśvari
ārātrikam tataḥ kuryāt sarvakāryārthasiddhaye
5. parameśvari,
ayam dīpamantraḥ tathā eva vidyā ante tataḥ sarvakāryārthasiddhaye ārātrikam kuryāt
5. O Parameśvarī (supreme goddess), just like this, at the end of the Vidyā, you should perform the Ārātrika for the fulfillment of all objectives.
सौवर्णे राजते कांस्ये स्थालके परमेश्वरि ।
कुङ्कुमेन लिखेत्पद्मं वसुपत्रं मनोहरम् ॥६॥
6. sauvarṇe rājate kāṁsye sthālake parameśvari ,
kuṅkumena likhetpadmaṁ vasupatraṁ manoharam.
6. sauvarṇe rājate kāṃsye sthālake parameśvari
kuṅkumena likhet padmam vasupatram manoharam
6. parameśvari,
sauvarṇe rājate kāṃsye sthālake kuṅkumena manoharam vasupatram padmam likhet
6. O Parameśvarī, upon a golden, silver, or bronze plate, one should draw with vermilion a charming eight-petalled lotus.
चन्द्ररूपं चरुं कृत्वा तन्मध्ये मस्तके शिवे ।
दीपमेकं विनिक्षिप्य वसुपत्रेऽष्ट दीपकान् ॥७॥
7. candrarūpaṁ caruṁ kṛtvā tanmadhye mastake śive ,
dīpamekaṁ vinikṣipya vasupatre'ṣṭa dīpakān.
7. candrarūpam carum kṛtvā tatmadhye mastake śive
dīpam ekam vinikṣipya vasupatre aṣṭa dīpakān
7. śive,
candrarūpam carum kṛtvā tatmadhye mastake ekam dīpam vinikṣipya vasupatre aṣṭa dīpakān
7. O Śivā, having prepared an oblation shaped like the moon, placing one single lamp right in the middle on its head, and eight lamps on the eight petals,
यवगोधूममुद्गादिरचिताञ् शर्करायुतान् ।
चषकान्वितमुद्राभिः शोभितान्घृतपूरितान् ॥८॥
8. yavagodhūmamudgādiracitāñ śarkarāyutān ,
caṣakānvitamudrābhiḥ śobhitānghṛtapūritān.
8. yava-godhūma-mudgādi-racitān śarkarāyutān
caṣakānvita-mudrābhiḥ śobhitān ghṛta-pūritān
8. yava-godhūma-mudgādi-racitān śarkarāyutān
caṣakānvita-mudrābhiḥ śobhitān ghṛta-pūritān
8. (O beloved, those offerings) made of barley, wheat, green gram, and other things, mixed with sugar, adorned with seals accompanied by cups, and filled with ghee,
अभिमन्त्र्य महेशानि रत्नेश्वर्या ततः परम् ।
श्रीबीजं च पराबीजं संलिख्य वरवणीनि ॥९॥
9. abhimantrya maheśāni ratneśvaryā tataḥ param ,
śrībījaṁ ca parābījaṁ saṁlikhya varavaṇīni.
9. abhimantrya maheśāni ratneśvaryā tataḥ param
śrī-bījaṃ ca parā-bījaṃ saṃlikhya vara-varṇini
9. he maheśāni vara-varṇini tataḥ param ratneśvaryā
abhimantrya śrī-bījaṃ ca parā-bījaṃ saṃlikhya
9. O great goddess, O beautiful-faced one, after that, having consecrated them with the mantra of ratneśvarī and having inscribed the śrī-bīja and the parā-bīja,
गसौ च मपनाः पश्चादिन्द्रस्थाः क्रमतः प्रिये ।
वामकर्णसमायुक्ता बिन्दुनादविभूषिताः ॥१०॥
10. gasau ca mapanāḥ paścādindrasthāḥ kramataḥ priye ,
vāmakarṇasamāyuktā bindunādavibhūṣitāḥ.
10. gasau ca mapanāḥ paścād indrasthāḥ kramaataḥ
priye vāma-karṇa-samāyuktāḥ bindu-nāda-vibhūṣitāḥ
10. he priye,
ga-sau ca ma-pa-nāḥ paścāt indrasthāḥ kramataḥ vāma-karṇa-samāyuktāḥ bindu-nāda-vibhūṣitāḥ (syuḥ)
10. O beloved, then ga and sa, as well as ma, pa, and na, situated in their respective places in order, are endowed with the left ear and adorned with bindu and nāda.
बीजपञ्चकमेतत्तु पञ्चरत्नानि सुन्दरि ।
पूर्वबीजे विलोमेन रत्नेशीयं नवाक्षरी ॥११॥
11. bījapañcakametattu pañcaratnāni sundari ,
pūrvabīje vilomena ratneśīyaṁ navākṣarī.
11. bījapañcakam etat tu pañcaratnāni sundari
pūrva-bīje vilomena ratneśīyaṃ navākṣarī
11. sundari,
etat tu bījapañcakam pañcaratnāni,
pūrva-bīje vilomena ratneśīyaṃ navākṣarī.
11. O beautiful one, this group of five seed syllables consists of the five jewels. Following the reverse order of the initial seed syllables, this is the nine-syllabled mantra of the queen of jewels.
मूलमन्त्रेण चाभ्यर्च्य ततश्चाऽऽरात्रिकं चरेत् ।
स्थालकं तु समुद्धृत्य मस्तकान्तं पुनः पुनः ॥१२॥
12. mūlamantreṇa cābhyarcya tataścā''rātrikaṁ caret ,
sthālakaṁ tu samuddhṛtya mastakāntaṁ punaḥ punaḥ.
12. mūla-mantreṇa ca abhyarcya tataḥ ca ārātrikam caret
sthālakaṃ tu samuddhṛtya mastakāntaṃ punaḥ punaḥ
12. mūla-mantreṇa ca abhyarcya,
tataḥ ca ārātrikam caret,
sthālakaṃ tu samuddhṛtya mastakāntaṃ punaḥ punaḥ.
12. Having worshipped with the primary mantra, one should then perform the waving of the light (ārātrika). Lifting up the vessel again and again up to the level of the head,
नववारं महेशानि ततो नीराजनं चरेत् ।
समस्तचक्रचक्रेशीयुते देवि नवात्मिके ॥१३॥
13. navavāraṁ maheśāni tato nīrājanaṁ caret ,
samastacakracakreśīyute devi navātmike.
13. nava-vāram maheśāni tataḥ nīrājanam caret
samasta-cakra-cakreśī-yute devi navātmike
13. maheśāni,
nava-vāram tataḥ nīrājanam caret,
samasta-cakra-cakreśī-yute devi navātmike.
13. O great mistress, one should then perform the nīrājana ceremony nine times, O goddess endowed with all the wheels and their sovereign mistress, possessing the ninefold nature.
आरातीकमिदं देवि गृहाण मम सिद्धये ।
नीराजनमनुर्देवि विद्यान्ते प्रकटीकृतः ॥१४॥
14. ārātīkamidaṁ devi gṛhāṇa mama siddhaye ,
nīrājanamanurdevi vidyānte prakaṭīkṛtaḥ.
14. ārātrikam idam devi gṛhāṇa mama siddhaye |
nīrājanam anur devi vidyānte prakaṭīkṛtaḥ
14. devi mama siddhaye idam ārātrikam gṛhāṇa
devi nīrājanam anu vidyānte prakaṭīkṛtaḥ
14. O goddess, accept this ārātrika (offering of lights) for my spiritual attainment. O goddess, the nīrājana ritual is thus revealed at the end of the vidyā mantra.
आरातीके महेशानि चक्रमुद्रा व्यवस्थिता ।
वामहस्ताङगुष्ठगर्भे कनिष्ठां दक्षिणां नयेत् ॥१५॥
15. ārātīke maheśāni cakramudrā vyavasthitā ,
vāmahastāṅaguṣṭhagarbhe kaniṣṭhāṁ dakṣiṇāṁ nayet.
15. ārātrike maheśāni cakramudrā vyavasthitā |
vāmahastāṅguṣṭhagarbhe kaniṣṭhāṃ dakṣiṇāṃ nayet
15. maheśāni ārātrike cakramudrā vyavasthitā
vāmahastāṅguṣṭhagarbhe dakṣiṇāṃ kaniṣṭhāṃ nayet
15. O supreme mistress, the wheel gesture (cakramudrā) is positioned in the ārātrika ritual. One should place the right little finger into the womb of the thumb of the left hand.
कनिष्ठागर्भगे वामे दक्षाङ्गुष्ठंं विनिक्षिपेत् ।
अन्योन्यकरयोर्देवि चक्रमुद्रेयमीरिता ॥१६॥
16. kaniṣṭhāgarbhage vāme dakṣāṅguṣṭhaṁṁ vinikṣipet ,
anyonyakarayordevi cakramudreyamīritā.
16. kaniṣṭhāgarbhage vāme dakṣāṅguṣṭhaṃ vinikṣipet
| anyonyakarayor devi cakramudreyam īritā
16. devi kaniṣṭhāgarbhage vāme dakṣāṅguṣṭhaṃ
vinikṣipet iyam anyonyakarayoḥ cakramudrā īritā
16. O goddess, one should insert the right thumb into the left hand where the little finger is placed. This is declared to be the wheel gesture (cakramudrā) involving both hands.
आरातीकविधिं कृत्वा नैवैद्यं तु निवेदयेत् ।
शुद्धस्फटिकसंकाशश्चन्द्ररश्मिसमप्रभः ॥१७॥
17. ārātīkavidhiṁ kṛtvā naivaidyaṁ tu nivedayet ,
śuddhasphaṭikasaṁkāśaścandraraśmisamaprabhaḥ.
17. ārātīkavidhiṃ kṛtvā naivedyaṃ tu nivedayet
śuddhasphaṭikasaṃkāśaś candraraśmisamaprabhaḥ
17. kṛtvā ārātīkavidhiṃ tu nivedayet naivedyam
śuddhasphaṭikasaṃkāśaḥ candraraśmisamaprabhaḥ
17. Having performed the ārātrika ritual, one should offer the food offering (naivedya). (The offering) is pure like crystal and possesses a brilliance equal to the rays of the moon,
लसत्तण्डुलजो देवि चारुमृद्वोदनः प्रिये ।
हिङ्गुजीरमरीचाढ्यैरार्द्रकै रुचिरः प्रिये ॥१८॥
18. lasattaṇḍulajo devi cārumṛdvodanaḥ priye ,
hiṅgujīramarīcāḍhyairārdrakai ruciraḥ priye.
18. lasattaṇḍulajo devi cārumṛdvodanaḥ priye
hiṅgujīramarīcāḍhyairārdrakai ruciraḥ priye
18. devi priye cārumṛdvodanaḥ lasattaṇḍulajaḥ
ruciraḥ hiṅgujīramarīcāḍhyaiḥ ārdrakaiḥ priye
18. O goddess, O beloved one, consisting of shining rice grains, with charming soft cooked rice, delightful with a profusion of asafoetida, cumin, and black pepper, along with fresh ginger, O beloved one.
वटकः कुङ्कुमाकारः पायसं हेमसंनिभम् ।
दुग्धगम्भीरसुभगं शर्करापूरपूरितम् ॥१९॥
19. vaṭakaḥ kuṅkumākāraḥ pāyasaṁ hemasaṁnibham ,
dugdhagambhīrasubhagaṁ śarkarāpūrapūritam.
19. vaṭakaḥ kuṅkumākāraḥ pāyasaṃ hemasaṃnibham
dugdhagambhīrasubhagaṃ śarkarāpūrapūritam
19. vaṭakaḥ kuṅkumākāraḥ pāyasam hemasaṃnibham
dugdhagambhīrasubhagami śarkarāpūrapūritam
19. (There are) cakes shaped like saffron flowers, milk pudding resembling gold, magnificent with deep richness of milk, and filled completely with sugar syrup.
कपिलाघृतसंयुक्तं भूर्जत्वङ्मण्डकाः प्रिये ।
शर्करालोलिता देवि सूपं मुद्गोद्भवं तथा ॥२०॥
20. kapilāghṛtasaṁyuktaṁ bhūrjatvaṅmaṇḍakāḥ priye ,
śarkarālolitā devi sūpaṁ mudgodbhavaṁ tathā.
20. kapilāghṛtasaṁyuktaṁ bhūrjatvaṅmaṇḍakāḥ priye
śarkarālolitā devi sūpaṁ mudgodbhavaṁ tathā
20. priye devi kapilāghṛtasaṁyuktaṁ bhūrjatvak
maṇḍakāḥ śarkarālolitāḥ tathā mudgodbhavaṁ sūpam
20. O beloved goddess, one should offer pastries made of birch-bark flour mixed with ghee of a tawny cow, stirred with sugar, and also lentil soup.
नानाविधानि पेयानि व्यञ्जनानि बहूनि च ।
इत्याद्यन्नरसोपेतं नैवेद्यं कल्पयेद्बुधः ॥२१॥
21. nānāvidhāni peyāni vyañjanāni bahūni ca ,
ityādyannarasopetaṁ naivedyaṁ kalpayedbudhaḥ.
21. nānāvidhāni peyāni vyañjanāni bahūni ca
ityādyannarasopetaṁ naivedyaṁ kalpayedbudhaḥ
21. budhaḥ nānāvidhāni peyāni bahūni vyañjanāni
ca ityādy-anna-rasopetaṁ naivedyaṁ kalpayet
21. The wise practitioner should prepare various drinks, many side dishes, and food offerings endowed with various food juices and flavors such as these.
मनःकल्पितरूपं वा त्रिपुरायै निवेदयेत् ।
हेमापात्रगतं दिव्यं परमान्नं सुसंस्कृतम् ॥२२॥
22. manaḥkalpitarūpaṁ vā tripurāyai nivedayet ,
hemāpātragataṁ divyaṁ paramānnaṁ susaṁskṛtam.
22. manaḥkalpitarūpaṁ vā tripurāyai nivedayet
hemāpātragataṁ divyaṁ paramānnaṁ susaṁskṛtam
22. vā manaḥkalpitarūpaṁ hemāpātragataṁ divyaṁ
susaṁskṛtaṁ paramānnaṁ tripurāyai nivedayet
22. Or else, one should offer to Goddess Tripurā divine, well-prepared sweet rice pudding placed in a golden vessel, according to one's mental conception.
पञ्चधा षड्र्सोपेतं गृहाण परमेश्वरि ।
विद्यान्ते परमेशानि नैवेद्यमनुरीरितः ॥२३॥
23. pañcadhā ṣaḍrsopetaṁ gṛhāṇa parameśvari ,
vidyānte parameśāni naivedyamanurīritaḥ.
23. pañcadhā ṣaḍrasopetaṃ gṛhāṇa parameśvari
vidyānte parameśāni naivedyamanudīritaḥ
23. he parameśvari pañcadhā ṣaḍrasopetaṃ naivedyaṃ
gṛhāṇa vidyānte parameśāni anudīritaḥ
23. O supreme goddess, accept the food offering of five kinds, endowed with six tastes, as declared at the end of the mantra, O supreme mistress.
परिषिंच्य ततो देवि नित्यहोमं समाचरेत् ।
मूलमन्त्रेण देवेशि हुनेत्पञ्चाऽऽहुतिः क्रमात् ॥२४॥
24. pariṣiṁcya tato devi nityahomaṁ samācaret ,
mūlamantreṇa deveśi hunetpañcā''hutiḥ kramāt.
24. pariṣiñcya tato devi nityahomaṃ samācaret
mūlamantreṇa deveśi hunetpañcāhutiḥ kramāt
24. he devi he deveśi tataḥ pariṣiñcya nityahomaṃ
samācaret mūlamantreṇa kramāt pañcāhūtiḥ hunet
24. Having sprinkled water around, O goddess, one should perform the daily fire ritual. O mistress of the gods, one should offer the five oblations in sequence using the root mantra.
प्राणापानौ तथा व्यान उदानञ्च समानकः ।
एतत्स्वरूपं जानीयादाहुतीनां च पञ्चकम् ॥२५॥
25. prāṇāpānau tathā vyāna udānañca samānakaḥ ,
etatsvarūpaṁ jānīyādāhutīnāṁ ca pañcakam.
25. prāṇāpānau tathā vyāna udānaśca samānakaḥ
etatrūpaṃ jānīyādāhutīnāṃ ca pañcakam
25. prāṇāpānau tathā vyānaḥ udānaḥ ca samānakaḥ
āhutīnāṃ ca pañcakam etat rūpaṃ jānīyāt
25. Prāṇa, Apāna, as well as Vyāna, Udāna, and Samānaka - one should know this to be the fivefold form of the oblations.
षडाहुतीः षडङ्गेन नित्यहोमोऽयमीरितः ।
नित्यहोमविधिं कृत्वा बलिदानविधिं चरेत् ॥२६॥
26. ṣaḍāhutīḥ ṣaḍaṅgena nityahomo'yamīritaḥ ,
nityahomavidhiṁ kṛtvā balidānavidhiṁ caret.
26. ṣaḍ āhutīḥ ṣaḍ aṅgena nitya-homo ayam īritaḥ
nitya-homa-vidhiṃ kṛtvā bali-dāna-vidhiṃ caret
26. ṣaḍ aṅgena ṣaḍ āhutīḥ ayaṃ nitya-homo īritaḥ
nitya-homa-vidhiṃ kṛtvā bali-dāna-vidhiṃ caret
26. This daily fire ritual (nityahoma) is described as consisting of six oblations and six limbs. Having performed the procedure of the daily fire ritual, one should carry out the ritual of offering bali.
ईशाने च तथाऽऽग्नेये नैरृत्ये च तथा प्रिये ।
वायव्ये क्रमतो देवि मण्डलानां चतुष्टयम् ॥२७॥
27. īśāne ca tathā''gneye nairṛtye ca tathā priye ,
vāyavye kramato devi maṇḍalānāṁ catuṣṭayam.
27. īśāne ca tathā āgneye nairṛtye ca tathā priye
vāyavye kramataḥ devi maṇḍalānām catuṣṭayam
27. devī priye,
īśāne tathā ca āgneye,
nairṛtye ca tathā vāyavye,
kramataḥ maṇḍalānāṃ catuṣṭayam (asti)
27. O dear goddess, in the northeast, southeast, southwest, and likewise in the northwest, there are in order four mandalas.
श्रीचक्रमभितो देवि त्रिकोणं व्योम चाऽऽलिखेत् ।
पूर्वमन्त्रैः समभ्यर्च्य बटुकादिभिरद्रिजे ॥२८॥
28. śrīcakramabhito devi trikoṇaṁ vyoma cā''likhet ,
pūrvamantraiḥ samabhyarcya baṭukādibhiradrije.
28. śrī-cakram abhitos devi trikoṇaṃ vyoma ca ālikhet
pūrva-mantraiḥ samabhyarcya baṭuka-ādibhiḥ adri-je
28. devī adri-je,
śrī-cakram abhitaḥ trikoṇaṃ vyoma ca ālikhet,
pūrva-mantraiḥ baṭuka-ādibhiḥ ca samabhyarcya
28. O goddess born from the mountain, having worshipped [them] with preliminary mantras and with Batuka and others, one should draw the triangle and the space (vyoma) all around the Śrīcakra.
एह्येहि देवि पुत्रान्ते वटुकान्तेऽथ नाथ च ।
कपिलान्ते जटाभार भासुरान्ते त्रिनेत्र च ॥२९॥
29. ehyehi devi putrānte vaṭukānte'tha nātha ca ,
kapilānte jaṭābhāra bhāsurānte trinetra ca.
29. ehi ehi devi putra ante vaṭuka ante atha nātha ca
kapila ante jaṭābhāra bhāsura ante trinetra ca
29. devi ehi ehi,
putra ante te,
vaṭuka ante te,
atha nātha ca,
kapila ante te,
jaṭābhāra bhāsura ante te,
trinetra ca
29. O goddess, come, come! (You are) at the end of (the mantra containing) putra, at the end of vaṭuka, and also O lord, at the end of kapila. O three-eyed one, whose mass of matted hair shines, (you are) at the end of bhāsura.
ज्वालामुख च सर्वान्ते विघ्नान्नाशय नाशय ।
सर्वोपचारसहितं बलिं गृह्ण द्विधापदम् ॥३०॥
30. jvālāmukha ca sarvānte vighnānnāśaya nāśaya ,
sarvopacārasahitaṁ baliṁ gṛhṇa dvidhāpadam.
30. jvālāmukha ca sarva ante vighnān nāśaya nāśaya
sarvopacārasahitam baliṃ gṛhṇa dvidhāpadam
30. ca jvālāmukha,
sarva ante te,
vighnān nāśaya nāśaya,
sarvopacārasahitaṃ baliṃ dvidhāpadam gṛhṇa
30. O Jvālāmukha, (who is) at the end of sarva, destroy and utterly destroy all obstacles! Accept this bali offering accompanied by all ritual services, which consists of two parts.
वह्निजायान्वितो मन्त्रो बटुकस्य उदाहृतः ।
अनेन विधिना देवि बटुकस्य बलिं प्रिये ॥३१॥
31. vahnijāyānvito mantro baṭukasya udāhṛtaḥ ,
anena vidhinā devi baṭukasya baliṁ priye.
31. vahnijāyā anvitaḥ mantraḥ baṭukasya udāhṛtaḥ
anena vidhinā devi baṭukasya baliṃ priye
31. vahnijāyānvitaḥ mantraḥ baṭukasya udāhṛtaḥ,
devi priye,
anena vidhinā baṭukasya baliṃ (kuru / gṛhṇa)
31. The mantra of Vaṭuka, accompanied by vahnijāyā (the wife of fire, svāhā), has been declared. O dear goddess, according to this rule, (offer/make) the bali for Vaṭuka.
ऊर्ध्वं ब्रह्माण्डतो वा दिवि वा गगनतले भूतले निष्कले वा ।
पाताले वाऽनले वा सलिल-- पवनयोर्यत्र कुत्र स्थिता वा ॥३२॥
32. ūrdhvaṁ brahmāṇḍato vā divi vā gaganatale bhūtale niṣkale vā ,
pātāle vā'nale vā salila-- pavanayoryatra kutra sthitā vā.
32. ūrdhvaṃ brahmāṇḍataḥ vā divi vā gaganatale bhūtale niṣkale vā
pātāle vā anale vā salila pavanayoḥ yatra kutra sthitāḥ vā
32. ūrdhvaṃ brahmāṇḍataḥ vā divi vā gaganatale bhūtale niṣkale
vā pātāle vā anale vā salilapavanayoḥ yatra kutra sthitāḥ vā
32. Whether situated high above the brahmāṇḍa, in the sky, in the expanse of space, on the earth, in the realm of the formless, in the netherworld, in fire, or in water and wind, wherever they may be residing,
क्षेत्रे पीठोपपीठादिषु च कृतपदा धूपदीपादिकेन ।
प्रीता देव्यः सदा नः शुभद-- बलिविधिना पान्तु वीरेन्द्रवन्द्याः ॥३३॥
33. kṣetre pīṭhopapīṭhādiṣu ca kṛtapadā dhūpadīpādikena ,
prītā devyaḥ sadā naḥ śubhada-- balividhinā pāntu vīrendravandyāḥ.
33. kṣetre pīṭhopapīṭhādiṣu ca kṛtapadāḥ dhūpadīpādikena prītāḥ
devyāḥ sadā naḥ śubhada balividhinā pāntu vīrendravandyāḥ
33. śubhada vīrendravandyāḥ kṣetre pīṭhopapīṭhādiṣu ca kṛtapadāḥ
dhūpadīpādikena balividhinā ca prītāḥ devyaḥ sadā naḥ pāntu
33. O bestower of auspiciousness, may those goddesses who are revered by great heroes, who have established themselves in sacred sites, primary seats, secondary seats, and other places, and who are gladdened by offerings of incense, lamps, and ritual sacrifices, always protect us.
एतदन्ते महेशानि यां बीजं योगिनी ततः ।
भ्यः स्वाहा सर्ववर्णान्ते योगिनीपदमालिखेत् ॥३४॥
34. etadante maheśāni yāṁ bījaṁ yoginī tataḥ ,
bhyaḥ svāhā sarvavarṇānte yoginīpadamālikhet.
34. etat ante maheśāni yām bījam yoginī tataḥ
bhyastaḥ svāhā sarvavarṇānte yoginīpadam ālikhet
34. maheśāni,
etat ante yoginī bījam yām tataḥ bhyas svāhā,
sarvavarṇānte yoginīpadam ālikhet
34. O Maheshani, at the end of this, one should write the seed syllable of the yogini, followed by bhyas svāhā, and at the end of all the letters, write the word yoginī.
कवचं चास्त्रमालिख्य वह्निजायां पुनलीखेत् ।
अनेन मनुना देवि योगिनीनां बलिं हरेत् ॥३५॥
35. kavacaṁ cāstramālikhya vahnijāyāṁ punalīkhet ,
anena manunā devi yoginīnāṁ baliṁ haret.
35. kavacaṃ ca astraṃ ālikhya vahnijāyām punaḥ
likhet anena manunā devi yoginīnām baliṃ haret
35. devi anena manunā kavacaṃ ca astraṃ ālikhya
vahnijāyām punaḥ likhet yoginīnām baliṃ haret
35. O goddess, having written the kavaca and the astra along with vahnijāyā, one should write it again with this mantra, and offer bali to the yoginīs.
षड्दीर्घस्वरसंभिन्नं क्षकारं विलिखेत्प्रिये ।
स्थानक्षेत्रपदं पालधूपदीपादि चाऽऽलिखेत् ॥३६॥
36. ṣaḍdīrghasvarasaṁbhinnaṁ kṣakāraṁ vilikhetpriye ,
sthānakṣetrapadaṁ pāladhūpadīpādi cā''likhet.
36. ṣaṭ dīrgha svara saṃbhinnam kṣakāram vilikhet priye
sthāna kṣetra padam pāla dhūpa dīpa ādi ca ālikhet
36. priye ṣaṭ dīrgha svara saṃbhinnam kṣakāram vilikhet
sthāna kṣetra padam pāla dhūpa dīpa ādi ca ālikhet
36. O dear one, one should write the letter kṣa combined with the six long vowels, and write sthāna, kṣetra, pada, pāla, dhūpa, dīpa, and so on.
सहितं बलिमालिख्य गृह्ण गृह्ण वदेत् ततो ।
वह्निजायान्वितो मन्त्रः क्षेत्रपालस्य सुन्दरि ॥३७॥
37. sahitaṁ balimālikhya gṛhṇa gṛhṇa vadet tato ,
vahnijāyānvito mantraḥ kṣetrapālasya sundari.
37. sahitam balim ālikhya gṛhṇa gṛhṇa vadet tataḥ
vahni jāyā anvitaḥ mantraḥ kṣetrapālasya sundari
37. sundari sahitaṃ balim ālikhya gṛhṇa gṛhṇa iti
tataḥ vadet kṣetrapālasya mantraḥ vahnijāyā anvitaḥ
37. O beautiful one, having written the bali along with its adjuncts, one should then say, take, take. This is the mantra of kṣetrapāla accompanied by vahnijāyā.
अनेन मनुना देवि क्षेत्रपालबलिः स्मृतः ।
गांगींगूंत्रयमालिख्य डेन्तं गणपतिं ततः ॥३८॥
38. anena manunā devi kṣetrapālabaliḥ smṛtaḥ ,
gāṁgīṁgūṁtrayamālikhya ḍentaṁ gaṇapatiṁ tataḥ.
38. anena manunā devi kṣetrapālabaliḥ smṛtaḥ
gāṅgīṅgūṃtrayam ālikhya ḍeṃtaṃ gaṇapatiṃ tataḥ
38. devi anena manunā kṣetrapālabaliḥ smṛtaḥ
gāṅgīṅgūṃtrayam ālikhya tataḥ ḍeṃtaṃ gaṇapatiṃ
38. O goddess, by means of this mantra, the offering to kṣetrapāla is prescribed. Having written the triad gāṅ, gīṅ, gūṃ, one should then write gaṇapati ending with ḍe.
वरान्ते वरदान्ते च सर्वान्ते जनमालिखेत् ।
मे वशं चाऽऽनय प्रोच्य सर्वोपपदमालिखेत् ॥३९॥
39. varānte varadānte ca sarvānte janamālikhet ,
me vaśaṁ cā''naya procya sarvopapadamālikhet.
39. varānte varadānte ca sarvānte janam ālikhet
me vaśaṃ ca ānaya procya sarvopapadam ālikhet
39. varānte varadānte ca sarvānte janam ālikhet
me vaśaṃ ca ānaya procya sarvopapadam ālikhet
39. At the end of vara, at the end of varadā, and at the end of sarva, one should write janam, and having uttered me vaśaṃ ca ānaya, one should write the entire upapada.
चारान्ते सहितं चोक्त्वा बलिं गृह्ण द्विधापदम् ।
वह्निजायान्वितो मन्त्रो गणपस्य बलिं हरेत् ॥४०॥
40. cārānte sahitaṁ coktvā baliṁ gṛhṇa dvidhāpadam ,
vahnijāyānvito mantro gaṇapasya baliṁ haret.
40. cārānte sahitaṃ ca uktvā baliṃ gṛhṇa dvidhāpadam
vahnijāyānvito mantro gaṇapasya baliṃ haret
40. cārānte sahitaṃ ca uktvā baliṃ dvidhāpadam gṛhṇa
vahnijāyānvitaḥ mantraḥ gaṇapasya baliṃ haret
40. Having uttered it together with cārānta, accept the offering in two parts. Accompanied by vahnijāyā, the mantra should present the offering to Gaṇapati.
वामाङ्गुष्ठानामिकाभ्यां बटुकस्य बलिं हरेत् ।
तर्जन्यनामिका चैव मध्यमोपरि योजयेत् ॥४१॥
41. vāmāṅguṣṭhānāmikābhyāṁ baṭukasya baliṁ haret ,
tarjanyanāmikā caiva madhyamopari yojayet.
41. vāmāṅguṣṭhānāmikābhyāṃ baṭukasya baliṃ haret
tarjanyanāmikā ca iva madhyamopari yojayet
41. vāmāṅguṣṭhānāmikābhyāṃ baṭukasya baliṃ haret
tarjanyā anāmikā ca eva madhyamasya upari yojayet
41. One should offer the bali to Baṭuka using the left thumb and ring finger, and place the index and ring fingers over the middle finger.
योन्याकारेण वामेन योगिनीनां बलिर्भवेत् ।
अङ्गुष्ठमध्यमानामा योन्याकारेण योजयेत् ॥४२॥
42. yonyākāreṇa vāmena yoginīnāṁ balirbhavet ,
aṅguṣṭhamadhyamānāmā yonyākāreṇa yojayet.
42. yonyākāreṇa vāmena yoginīnāṃ balir bhavet
aṅguṣṭhamadhyamānāma yonyākāreṇa yojayet
42. vāmena yonyākāreṇa yoginīnāṃ baliḥ bhavet
aṅguṣṭhamadhyamānām ā yonyākāreṇa yojayet
42. The bali to the Yoginīs should be offered with the left hand in the shape of the yoni. One should form the thumb, middle, and ring fingers in the shape of the yoni.
वाममुष्टिं विधायाऽऽदौ तर्जनीं सरलां कुरु ।
अनया मुद्रया देवि क्षेत्रपालबलिर्भवेत् ॥४३॥
43. vāmamuṣṭiṁ vidhāyā''dau tarjanīṁ saralāṁ kuru ,
anayā mudrayā devi kṣetrapālabalirbhavet.
43. vāmamuṣṭiṃ vidhāya ādau tarjanīṃ saralāṃ kuru
anayā mudrayā devi kṣetrapālabalir bhavet
43. devi ādau vāmamuṣṭiṃ vidhāya tarjanīṃ saralāṃ
kuru anayā mudrayā kṣetrapālabaliḥ bhavet
43. O goddess, having first made a fist with the left hand, keep the index finger straight - by this mudrā, the offering to Kṣetrapāla is performed.
तथा मुष्टेस्तु मध्यस्थामङगुलीं दण्डवत्कुरु ।
गजतुण्डा महामुद्रा गणपस्य बलिर्भवेत् ॥४४॥
44. tathā muṣṭestu madhyasthāmaṅagulīṁ daṇḍavatkuru ,
gajatuṇḍā mahāmudrā gaṇapasya balirbhavet.
44. tathā muṣṭeḥ tu madhyasthām aṅgulīṃ daṇḍavat kuru
gaja-tuṇḍā mahā-mudrā gaṇapasya baliḥ bhavet
44. tathā muṣṭeḥ tu madhyasthām aṅgulīṃ daṇḍavat kuru
gaja-tuṇḍā mahā-mudrā gaṇapasya baliḥ bhavet
44. Similarly, make the middle finger of the fist straight like a staff. This is the great mudrā called gaja-tuṇḍā, which serves as the bali offering to Gaṇapati.
अथवा वामभागे तु मण्डलं चैकमालिखेत् ।
तत्रैव बलिदामं तु कुर्यात्सर्वार्थसिद्धये ॥४५॥
45. athavā vāmabhāge tu maṇḍalaṁ caikamālikhet ,
tatraiva balidāmaṁ tu kuryātsarvārthasiddhaye.
45. athavā vāma-bhāge tu maṇḍalaṃ ca ekaṃ ālikhet
tatra eva bali-dāmaṃ tu kuryāt sarva-artha-siddhaye
45. athavā vāma-bhāge tu ekaṃ maṇḍalaṃ ca ālikhet
tatra eva ca sarva-artha-siddhaye bali-dāmaṃ kuryāt
45. Alternatively, one may draw a single maṇḍala on the left side. Right there, one should perform the bali presentation for the attainment of all desired objectives.
आत्मविद्यां शिवैस्तत्त्वैर्गुरुं संतर्प्य देवताम् ।
संतोष्याऽऽनन्दसहितः सर्वकर्माणि साधयेत् ॥४६॥
46. ātmavidyāṁ śivaistattvairguruṁ saṁtarpya devatām ,
saṁtoṣyā''nandasahitaḥ sarvakarmāṇi sādhayet.
46. ātma-vidyām śivaiḥ tattvaiḥ guruṃ saṃtarpya devatām
santoṣya ānanda-sahitaḥ sarva-karmāṇi sādhayet
46. ātma-vidyām śivaiḥ tattvaiḥ guruṃ devatām ca saṃtarpya
santoṣya ānanda-sahitaḥ sarva-karmāṇi sādhayet
46. Having satisfied the guru and the deity with ātma-vidyā and the Śiva principles, and being filled with bliss, one should accomplish all actions.
अनेन विधिना देवि पूजयेत्परमेश्वरीम् ।
पञ्चसिंहासनोन्नद्धां परमानन्दरूपिणीम् ॥४७॥
47. anena vidhinā devi pūjayetparameśvarīm ,
pañcasiṁhāsanonnaddhāṁ paramānandarūpiṇīm.
47. anena vidhinā devi pūjayet parameśvarīm
pañcasiṃhāsanonnaddhāṃ paramānandarūpiṇīm
47. devi anena vidhinā pañcasiṃhāsanonnaddhāṃ
paramānandarūpiṇīm parameśvarīm pūjayet
47. O goddess, one should worship the supreme goddess in this manner, she who is seated upon the five-fold throne and is the embodiment of supreme bliss.
पञ्चसिंहासनोन्नद्धां चित्कलां चिन्तयेत्सदा ।
वर्णलक्षं जपेन्मन्त्रं तद्दशांशं हुनेत्प्रिये ॥४८॥
48. pañcasiṁhāsanonnaddhāṁ citkalāṁ cintayetsadā ,
varṇalakṣaṁ japenmantraṁ taddaśāṁśaṁ hunetpriye.
48. pañcasiṃhāsanonnaddhāṃ citkalāṃ cintayet sadā
varṇalakṣaṃ japen mantram tad daśāṃśaṃ hunet priye
48. sadā pañcasiṃhāsanonnaddhāṃ citkalāṃ cintayet
priye varṇalakṣaṃ mantram japet tat-daśāṃśaṃ hunet
48. One should always meditate upon her as citkalā, seated upon the five-fold throne. O dear one, one should recite the mantra a hundred thousand times and perform the fire ritual with one-tenth of that amount.
तर्पणं तु तथा
कुर्यात्सर्वसौभाग्यवान्भवेत् ॥४९॥
49. tarpaṇaṁ tu tathā
kuryātsarvasaubhāgyavānbhavet.
49. tarpaṇaṃ tu tathā kuryāt
sarvasaubhāgyavān bhavet
49. tathā tu tarpaṇaṃ kuryāt
sarva-saubhāgyavān bhavet
49. Likewise, one should perform tarpaṇa (water oblation), and thereby one becomes endowed with all good fortune.