Skip to content
אתר זה לא תומך בגרסאות ישנות של אינטרנט אקספלורר
מומלץ להשתמש בדפדפן גוגל כרום או פיירפוקס מוזילה
(או באינטרנט אקספלורר / edge עדכני)
Enjoy Learning Sanskrit tips, tools, resources and more...

ज्ञानार्णव-तन्त्रम्       jñānārṇava-tantram - chapter-22

Use the following checkboxes to set the display options for this chapter (You can also control the display of each verse separately):
what would you like to see in each verse:
which language(s) would you like to see in the translations:
होमादिकं तु सकलं कुमारीपूजनं विना ।
परिपूर्णफलं नैव पूजनात्सफलं भवेत् ॥१॥
1. homādikaṁ tu sakalaṁ kumārīpūjanaṁ vinā ,
paripūrṇaphalaṁ naiva pūjanātsaphalaṁ bhavet.
1. homādikaṃ tu sakalaṃ kumārīpūjanaṃ vinā
paripūrṇaphalaṃ naiva pūjanātsaphalaṃ bhavet
1. sakalaṃ homādikaṃ tu kumārīpūjanaṃ vinā paripūrṇa-phalaṃ na eva,
pūjanāt saphalaṃ bhavet
1. All rituals such as the fire offering do not yield their complete fruit without the worship of a young girl (kumārī), but through her worship they become fruitful.
कुमारीपूजनाद्देवि पूजाकोटिफलं भवेत् ।
पुष्पं कुमार्यै यद्दत्तं तन्मेरुसदृशं भवेत् ॥२॥
2. kumārīpūjanāddevi pūjākoṭiphalaṁ bhavet ,
puṣpaṁ kumāryai yaddattaṁ tanmerusadṛśaṁ bhavet.
2. kumārīpūjanāddevi pūjākoṭiphalaṃ bhavet puṣpaṃ
kumāryai yaddattaṃ tanmerusadṛśaṃ bhavet
2. devi,
kumārīpūjanāt pūjā-koṭi-phalaṃ bhavet,
kumāryai yat puṣpaṃ dattaṃ,
tat meru-sadṛśaṃ bhavet
2. O goddess, through the worship of a young girl (kumārī) one obtains the fruit of ten million acts of worship, and whatever flower is offered to a young girl becomes as vast as Mount Meru.
कुमारी भोजिता येन त्रैलोक्यं तेनं भोजितम् ।
कुमार्यै यज्जलं दत्तं तज्जलं सागरोपमम् ॥३॥
3. kumārī bhojitā yena trailokyaṁ tenaṁ bhojitam ,
kumāryai yajjalaṁ dattaṁ tajjalaṁ sāgaropamam.
3. kumārī bhojitā yena trailokyaṃ tena bhojitam
kumāryai yat jalam dattam tat jalam sāgaropamam
3. yena kumārī bhojitā,
tena trailokyaṃ bhojitam.
kumāryai yat jalam dattam,
tat jalam sāgaropamam.
3. By whomsoever a young girl (kumārī) is fed, by him the three worlds are fed. Whatever water is given to a young girl, that water becomes equal to the ocean.
अन्नं तु मीननयने कुलाचलसमं भवेत् ।
एकाब्दात्षोडशाब्दान्ताः कन्यकाः पूजयेच्छुभाः ॥४॥
4. annaṁ tu mīnanayane kulācalasamaṁ bhavet ,
ekābdātṣoḍaśābdāntāḥ kanyakāḥ pūjayecchubhāḥ.
4. annam tu mīnanayane kulācalasamam bhavet
ekābdāt ṣoḍaśāntāḥ kanyakāḥ pūjayet śubhāḥ
4. he mīnanayane,
annam tu kulācalasamam bhavet.
ekābdāt ṣoḍaśāntāḥ śubhāḥ kanyakāḥ pūjayet.
4. O goddess with fish-like eyes, food given to her becomes as vast as a mountain range, and one should worship auspicious young girls from one year up to sixteen years of age.
विवाहरहिताः स्युश्चेदुत्तरोत्तरसिद्धिदाः ।
विवाहितास्तु देवेशि बाला एव कुमारिकाः ॥५॥
5. vivāharahitāḥ syuśceduttarottarasiddhidāḥ ,
vivāhitāstu deveśi bālā eva kumārikāḥ.
5. vivāha-rahitāḥ syuḥ ced uttara-uttara-siddhi-dāḥ
vivāhitāḥ tu deveśi bālāḥ eva kumārikāḥ
5. deveśi,
vivāha-rahitāḥ syuḥ ced,
uttara-uttara-siddhi-dāḥ,
vivāhitāḥ tu bālāḥ eva kumārikāḥ
5. O goddess, if they are unmarried, they grant ever-increasing spiritual attainments, but even married ones are truly young girls (kumārī) as long as they are bālāḥ.
सुवासिन्यो मदप्रौढ.
ः संशये त्यज सुव्रते ।
कुमारीपूजने देवि कुमारीमनुना भवेत् ॥६॥
6. suvāsinyo madaprauḍha.
ḥ saṁśaye tyaja suvrate ,
kumārīpūjane devi kumārīmanunā bhavet.
6. suvāsinyaḥ mada-prauḍhāḥ saṃśaye tyaja su-vrate
kumārī-pūjane devi kumārī-manunā bhavet
6. su-vrate devi,
su-vāsinyaḥ mada-prauḍhāḥ (iti) saṃśaye tyaja,
kumārī-pūjane kumārī-manunā bhavet
6. O goddess of firm vows, abandon any doubt regarding whether women adorned as married ladies (suvāsinī) or those matured by passion can be considered young girls, for through the worship of a young girl accompanied by the kumārī mantra, the desired outcome is achieved.
मन्त्रभेदेन तेनैव श्रीविद्यां च प्रपूजयेत् ।
नैमित्तिकं प्रवक्ष्यामि येन ब्रह्ममयो बुधः ॥७॥
7. mantrabhedena tenaiva śrīvidyāṁ ca prapūjayet ,
naimittikaṁ pravakṣyāmi yena brahmamayo budhaḥ.
7. mantrabhedena tena eva śrīvidyām ca prapūjayet
naimittikam pravakṣyāmi yena brahmamayaḥ budhaḥ
7. tena eva mantrabhedena śrīvidyām ca prapūjayet
naimittikam pravakṣyāmi yena budhaḥ brahmamayaḥ
7. Through that very distinction of mantras one should also worship śrīvidyā. I shall speak of the occasional ritual, by which the wise person becomes absorbed in the absolute.
निवीकल्पस्य देवेशि नान्यस्य सुरवन्दिते ।
सर्वशङ्काविनिर्मुक्तः सर्वज्ञः साधकोत्तमः ॥८॥
8. nivīkalpasya deveśi nānyasya suravandite ,
sarvaśaṅkāvinirmuktaḥ sarvajñaḥ sādhakottamaḥ.
8. nirvikalpasya deveśi nānyasya suravandite
sarvaśaṅkāvinirmuktaḥ sarvajñaḥ sādhakottamaḥ
8. deveśi suravandite nirvikalpasya anyasya na
sarvaśaṅkāvinirmuktaḥ sarvajñaḥ sādhakottamaḥ
8. O goddess, adored by the gods, the best of practitioners is entirely free from all doubts, omniscient, and devoted to none other than the non-dual absolute.
दूतीयागविधिं कुर्यात्खेचरो जायते प्रिये ।
अर्घ्यपात्रे वह्निसूर्यसोमामृतमये शिवे ॥९॥
9. dūtīyāgavidhiṁ kuryātkhecaro jāyate priye ,
arghyapātre vahnisūryasomāmṛtamaye śive.
9. dūtīyāgavidhiṃ kuryāt khecaro jāyate priye
arghyapātre vahnisūryasomāmṛtamaye śive
9. priye śive arghyapātre vahnisūryasomāmṛtamaye dūtīyāgavidhiṃ kuryāt,
khecaraḥ jāyate
9. O beloved Śivā, one should perform the dūtī worship procedure in an arghya vessel filled with the nectar of fire, sun, and moon, thereby becoming a khecara.
सोमामृतं तु जानीहि नानाद्रव्यमयं सदा ।
सविकल्पस्य देवेशि वर्णानुक्रमभेदतः ॥१०॥
10. somāmṛtaṁ tu jānīhi nānādravyamayaṁ sadā ,
savikalpasya deveśi varṇānukramabhedataḥ.
10. somāmṛtaṃ tu jānīhi nānādravyamayaṃ sadā
savikalpasya deveśi varṇānukramabhedataḥ
10. deveśi,
somāmṛtam nānādravyamayam sadā tu jānīhi,
savikalpasya varṇānukramabhedataḥ
10. O goddess of the gods, know that the nectar of the moon always consists of various substances, according to the differentiation of the sequence of letters of that which is differentiated.
कथ्यन्ते द्रव्यभेदास्तु क्रमेण वरवणीनि ।
क्षीराज्यमधुमैरेयद्रव्यभेदा भवन्ति हि ॥११॥
11. kathyante dravyabhedāstu krameṇa varavaṇīni ,
kṣīrājyamadhumaireyadravyabhedā bhavanti hi.
11. kathyante dravya-bhedāḥ tu krameṇa vara-varṇini
kṣīra-ājya-madhu-maireya-dravya-bhedāḥ bhavanti hi
11. vara-varṇini,
dravya-bhedāḥ kathyante tu krameṇa.
kṣīra-ājya-madhu-maireya-dravya-bhedāḥ bhavanti hi.
11. O beautiful-faced one, the varieties of substances are explained in order. Indeed, there are varieties of substances consisting of milk, clarified butter, honey, and maireya wine.
सर्वज्ञत्वे वरारोहे यज्ञे दोषो न विद्यते ।
अश्वमेधादियज्ञेषु वाजिहत्या कथं भवेत् ॥१२॥
12. sarvajñatve varārohe yajñe doṣo na vidyate ,
aśvamedhādiyajñeṣu vājihatyā kathaṁ bhavet.
12. sarvajñatve varārohe yajñe doṣo na vidyate
aśvamedhādi-yajṅeṣu vāji-hatyā kathaṃ bhavet
12. varārohe,
sarvajñatve yajñe doṣo na vidyate.
aśvamedhādi-yajñeṣu vāji-hatyā kathaṃ bhavet?
12. O woman with excellent hips, in the state of omniscience, there is no flaw in a yagya. In yagyas such as the aśvamedha, how could there be the killing of a horse?
द्रव्यभेदा वरारोहे बहवः सन्ति भेदतः ।
जलं क्षीरं घृतं भद्रे मधु मैरेयमैक्षवम् ॥१३॥
13. dravyabhedā varārohe bahavaḥ santi bhedataḥ ,
jalaṁ kṣīraṁ ghṛtaṁ bhadre madhu maireyamaikṣavam.
13. dravya-bhedāḥ varārohe bahavaḥ santi bhedataḥ
jalam kṣīram ghṛtam bhadre madhu maireyam aikṣavam
13. varārohe bhadre dravya-bhedāt bhedataḥ bahavaḥ dravya-bhedāḥ santi,
jalaṃ kṣīraṃ ghṛtaṃ madhu maireyam aikṣavam
13. O woman with excellent hips and auspicious one, there are many varieties of substances according to different distinctions, such as water, milk, clarified butter, honey, maireya wine, and sugarcane juice.
पौष्पं तरुमयं धान्यसंभवं बहुनिमीतम् ।
सहकारभवं देवि विविधं बहुभेदतः ॥१४॥
14. pauṣpaṁ tarumayaṁ dhānyasaṁbhavaṁ bahunimītam ,
sahakārabhavaṁ devi vividhaṁ bahubhedataḥ.
14. pauṣpam tarumayam dhānya-sambhavam bahu-nirmitam
sahakāra-bhavam devi vividham bahu-bhedataḥ
14. devi,
pauṣpam tarumayam dhānya-sambhavam bahu-nirmitam sahakāra-bhavam vividham bahu-bhedataḥ
14. O goddess, there are also those derived from flowers, trees, grains, various manufactured kinds, and those derived from mango trees, in many varieties.
मादकं धर्मसंछेदाद्वर्ज्यमासीत्सुलोचने ।
ज्ञानेन संस्कृतं तत्तु महापातकनाशनम् ॥१५॥
15. mādakaṁ dharmasaṁchedādvarjyamāsītsulocane ,
jñānena saṁskṛtaṁ tattu mahāpātakanāśanam.
15. mādakaṃ dharmasaṃchedāt varjyam āsīt sulocane
jñānena saṃskṛtaṃ tat tu mahāpātakanāśanam
15. sulocane dharmasaṃchedāt mādakam varjyam āsīt
tat tu jñānena saṃskṛtaṃ mahāpātaka-nāśanam
15. O beautiful-eyed one, intoxicants were (originally) to be avoided because they violate dharma, but when purified by knowledge, that very (substance) destroys great sins.
ब्रह्महत्त्यासुरापानस्वर्णस्तेयादिपातकान् ।
नाशयेत्पूजनाद्देवि निवीकल्पः स मन्त्रवित् ॥१६॥
16. brahmahattyāsurāpānasvarṇasteyādipātakān ,
nāśayetpūjanāddevi nivīkalpaḥ sa mantravit.
16. brahmahatyāsurāpānasvarṇasteyādipātakān
nāśayet pūjanāt devi nivīkalpaḥ sa mantravit
16. devi nivīkalpaḥ sa mantravit pūjanāt
brahmahatyā-surāpāna-svarṇasteya-ādi-pātakān nāśayet
16. O goddess, through worship, that knower of mantras, being free from doubt, destroys grave sins such as killing a brahmin, drinking liquor, and stealing gold.
विचारयेत्सदा सर्वं सर्वविद्वीरवन्दिते ।
जलं जलचरं विद्धि घटं पूर्णं समानयेत् ॥१७॥
17. vicārayetsadā sarvaṁ sarvavidvīravandite ,
jalaṁ jalacaraṁ viddhi ghaṭaṁ pūrṇaṁ samānayet.
17. vicārayetsadā sarvaṃ sarvavidvīravandite
jalaṃ jalacaraṃ viddhi ghaṭaṃ pūrṇaṃ samānayet
17. vīravandite sarvavid sadā sarvaṃ vicārayet,
jalaṃ jalacaraṃ viddhi,
pūrṇaṃ ghaṭam samānayet
17. O goddess adored by heroes and knower of all, always reflect upon everything. Understand that water and the water-dweller are one, and bring the full pot together.
स्थापितं देवि सप्ताहाज्जलं जीवसमन्वितम् ।
क्षीरं वै यस्य जीवस्य तस्य मांसं न संशयः ॥१८॥
18. sthāpitaṁ devi saptāhājjalaṁ jīvasamanvitam ,
kṣīraṁ vai yasya jīvasya tasya māṁsaṁ na saṁśayaḥ.
18. sthāpitam devi saptāhāt jalam jīvasamanvitam
kṣīram vai yasya jīvasya tasya māṃsam na saṃśayaḥ
18. devi saptāhāt sthāpitam jalam jīvasamanvitam,
yasya jīvasya kṣīram (bhavati) tasya māṃsam (bhavati),
na saṃśayaḥ
18. O Devi, water containing living beings that has stood for a week turns into the milk of that creature, and its flesh - there is no doubt about this.
कृशा पुत्रवती नारी वन्ध्या पुष्टा यतः प्रिये ।
माकन्दफलजं रम्यं द्रावं सेव्यं द्विजातिभिः ॥१९॥
19. kṛśā putravatī nārī vandhyā puṣṭā yataḥ priye ,
mākandaphalajaṁ ramyaṁ drāvaṁ sevyaṁ dvijātibhiḥ.
19. kṛśā putravatī nārī vaṇdhyā puṣṭā yataḥ priye
mākamdaphalajaṃ ramyaṃ drāvaṃ sevyaṃ dvijātibhiḥ
19. priye,
yataḥ kṛśā putravatī nārī vandhyā puṣṭā (ca),
mākamdaphala-jaṃ ramyaṃ drāvaṃ dvijātibhiḥ sevyaṃ (bhavati)
19. O beloved, just as a thin woman becomes a mother and a barren woman becomes nourished, so too this delightful extract derived from the mango fruit should be consumed by brahmins.
अमादकत्वाद्देवेशि चैक्षुत्वं सेव्यते बुधैः ।
अनामिषं नास्ति किंचित्सर्वं क्षीरादिकं प्रिये ॥२०॥
20. amādakatvāddeveśi caikṣutvaṁ sevyate budhaiḥ ,
anāmiṣaṁ nāsti kiṁcitsarvaṁ kṣīrādikaṁ priye.
20. amādakatvāddeveśi caikṣutvaṃ sevyate budhaiḥ
anāmiṣaṃ nāsti kiṃcitsarvaṃ kṣīrādikaṃ priye
20. deveśi,
amādakatvāt caikṣutvaṃ budhaiḥ sevyate,
kiṃcit anāmiṣaṃ na asti,
sarvaṃ kṣīrādikaṃ priye (asti)
20. O goddess, because of its non-intoxicating nature, sugarcane preparations are enjoyed by the wise. There is nothing whatsoever that is non-meat-based, O beloved, for everything such as milk products and the like (is considered appropriate).
वेदशास्रपुराणेषु गूढो ज्ञानसमुच्चयः ।
शमीवृक्षे यथा वह्निस्तथा तिष्ठति सुन्दरि ॥२१॥
21. vedaśāsrapurāṇeṣu gūḍho jñānasamuccayaḥ ,
śamīvṛkṣe yathā vahnistathā tiṣṭhati sundari.
21. vedaśāstrapurāṇeṣu gūḍho jñānasamuccayaḥ
śamīvṛkṣe yathā vahnis tathā tiṣṭhati sundari
21. sundari,
vedaśāstrapurāṇeṣu gūḍhaḥ jñānasamuccayaḥ yathā śamīvṛkṣe vahniḥ tathā tiṣṭhati
21. O beautiful one, just as fire resides hidden within the śamī tree, so too the aggregate of gyāna (knowledge) remains concealed within the Vedas, śāstras, and Purāṇas.
सर्वभूतेषु विज्ञानं ज्ञातव्यं देशिकोत्तमैः ।
काष्ठनिर्मथनाद्देवि प्रकटो वह्निरुच्यते ॥२२॥
22. sarvabhūteṣu vijñānaṁ jñātavyaṁ deśikottamaiḥ ,
kāṣṭhanirmathanāddevi prakaṭo vahnirucyate.
22. sarvabhūteṣu vijñānaṃ jñātavyaṃ deśikottamaiḥ
kāṣṭhanirmathanād devi prakato vahnirucyate
22. devi,
sarvabhūteṣu vijñānaṃ deśikottamaiḥ jñātavyaṃ,
kāṣṭhanirmathanāt yathā vahnīḥ prakaṭaḥ ucyate tathā
22. O goddess, the consciousness residing in all beings should be understood by eminent teachers, just as fire is manifested through the friction of wood.
तत्काष्ठं दह्यते तेन तथा ब्रह्ममयं जगत् ।
पापपुण्यविनिर्मुक्तं ज्ञानमेतद्वरानने ॥२३॥
23. tatkāṣṭhaṁ dahyate tena tathā brahmamayaṁ jagat ,
pāpapuṇyavinirmuktaṁ jñānametadvarānane.
23. tat kāṣṭham dahyate tena tathā brahmamayam jagat
pāpa puṇya vinirmuktam jñānam etat varānane
23. varānane tena tat kāṣṭham dahyate tathā brahmamayam
jagat pāpa puṇya vinirmuktam etat jñānam
23. O beautiful-faced one, just as that wood is burned by it, so too this entire universe, permeated by Brahman, is free from sin and merit, and is this knowledge.
किंचिदुल्लासपर्यन्तं ग्राह्यमेतत्सुरेश्वरि ।
यज्ञाङ्गं तु यतो लौल्यात्पातकी ब्रह्महा भवेत् ॥२४॥
24. kiṁcidullāsaparyantaṁ grāhyametatsureśvari ,
yajñāṅgaṁ tu yato laulyātpātakī brahmahā bhavet.
24. kiñcid ullāsa paryantam grāhyam etat suresvari
yajñāṅgam tu yataḥ laulyāt pātakī brahmahā bhavet
24. sureśvari,
ullāsa paryantam kiñcit etat grāhyam,
tu yataḥ yajñāṅgam laulyāt pātakī brahmahā bhavet
24. O queen of the gods, this should be accepted only up to the point of exhilaration, but because of greed, a yagya-related part makes one a sinner and a slayer of a brahmin.
मादकं वस्तु सकलं वर्जयेत्कनकादिकम् ।
कलञ्जं पातकी तस्माद्ब्रह्म ब्रह्मविदां वरः ॥२५॥
25. mādakaṁ vastu sakalaṁ varjayetkanakādikam ,
kalañjaṁ pātakī tasmādbrahma brahmavidāṁ varaḥ.
25. mādakaṃ vastu sakalaṃ varjayet kanakādikam |
kalañjaṃ pātaki tasmād brahma brahmavidāṃ varaḥ
25. sakalaṃ mādakaṃ vastu kanakādikaṃ ca varjayet
tasmāt kalañjaṃ pātaki brahma brahmavidāṃ varaḥ
25. One should avoid all intoxicating substances and items such as gold, for a sinner eats forbidden food (kalañja), whereas the knower of Brahman is the supreme among those who know the absolute.
धर्माधर्मपरिज्ञानात्सकलेऽपि पवित्रता ।
विण्मूत्रं स्रीरजो वाऽपि नखास्थि सकलं प्रिये ॥२६॥
26. dharmādharmaparijñānātsakale'pi pavitratā ,
viṇmūtraṁ srīrajo vā'pi nakhāsthi sakalaṁ priye.
26. dharmādharmaparijñānāt sakale api pavitratā |
viṇmūtraṃ strīrajo vā api nakhāsthi sakalaṃ priye
26. dharmādharmaparijñānāt sakale api viṇmūtraṃ strīrajaḥ
vā api nakhāsthi sakalaṃ pavitratā (bhavati) priye
26. O beloved, through the full understanding of right and wrong, purity exists in everything, whether it is excrement, urine, menstrual fluid, nails, or bones - everything alike.
विचारयेन्मन्त्रवित्तु पवित्राण्येव सुव्रते ।
अन्नं ब्रह्म विजानीयात्तेन यस्य समुद्भवः ॥२७॥
27. vicārayenmantravittu pavitrāṇyeva suvrate ,
annaṁ brahma vijānīyāttena yasya samudbhavaḥ.
27. vicārayet mantravit tu pavitrāṇi eva suvrate
annam brahma vijānīyāt tena yasya samudbhavaḥ
27. suvrate mantravit tu pavitrāṇi eva vicārayet
annaṃ brahma vijānīyāt tena yasya samudbhavaḥ
27. O faithful one, the knower of mantras should reflect only on pure things, and should know food to be Brahman, from which its origin proceeds.
नानाजीवाश्रयं तत्तु पुरीषं केन निन्द्यते ।
नानाविधा हि देवेशि देवताः सलिलस्थिताः ॥२८॥
28. nānājīvāśrayaṁ tattu purīṣaṁ kena nindyate ,
nānāvidhā hi deveśi devatāḥ salilasthitāḥ.
28. nānājīvāśrayam tat tu purīṣam kena nindyate
nānāvidhā hi deveśi devatāḥ salilasthitāḥ
28. deveśi nānājīvāśrayaṃ tat purīṣam kena tu
nindyate hi nānāvidhāḥ devatāḥ salilasthitāḥ
28. O queen of the gods, why should that excrement which is the refuge of various living beings be condemned, for various divine beings reside in water?
तेनोदकेन यज्जातं मूत्रं कस्मात्तु दूषयेत् ।
गोमूत्रप्राशनं देवि गोमयस्यापि भक्षणम् ॥२९॥
29. tenodakena yajjātaṁ mūtraṁ kasmāttu dūṣayet ,
gomūtraprāśanaṁ devi gomayasyāpi bhakṣaṇam.
29. tena udakena yat jātam mūtram kasmāt tu dūṣayet
go-mūtra-prāśanam devi go-mayasya api bhakṣaṇam
29. devi,
tena udakena yat jātam mūtram kasmāt tu dūṣayet? go-mūtra-prāśanam,
go-mayasya api bhakṣaṇam (ca).
29. O goddess, why should one condemn urine, which is produced from that very water? Consuming cow urine and even eating cow dung (are completely pure).
प्रायश्चित्ते तु कथितं ब्रह्महत्यादिके प्रिये ।
मले मूत्रे कथं दोषो भ्रान्तिरेव न संशयः ॥३०॥
30. prāyaścitte tu kathitaṁ brahmahatyādike priye ,
male mūtre kathaṁ doṣo bhrāntireva na saṁśayaḥ.
30. prāyaścitte tu kathitam brahma-hatyā-ādike priye
male mūtre katham doṣaḥ bhrāntiḥ eva na saṃśayaḥ
30. priye,
prāyaś-citta-ādike brahma-hatyā-ādike (sati) tu kathitam; male mūtre katham doṣaḥ? (ayam) bhrāntiḥ eva,
na saṃśayaḥ.
30. O beloved, expiation is indeed prescribed for such grave sins as the killing of a brahmin, but how could there be any flaw in feces or urine? That is merely an illusion, without a doubt.
स्त्रीरजः परमेशानि देहस्तेनैव जायते ।
कथं तु दूषणं येन प्राप्यते परमं पदम् ॥३१॥
31. strīrajaḥ parameśāni dehastenaiva jāyate ,
kathaṁ tu dūṣaṇaṁ yena prāpyate paramaṁ padam.
31. strīrajaḥ parameśāni dehaḥ tena eva jāyate
katham tu dūṣaṇam yena prāpyate paramam padam
31. parameśāni dehaḥ tena strīrajaḥ eva jāyate
katham tu dūṣaṇam yena paramam padam prāpyate
31. O supreme queen, the physical body is produced precisely from menstrual fluid, so how could there be any fault in that through which the supreme state is attained?
पुरुषस्य तु यद्वीर्यं बिन्दुरित्यभिधीयते ।
बिन्दुस्तु परमेशानि कायोऽयं शिवरूपकः ॥३२॥
32. puruṣasya tu yadvīryaṁ bindurityabhidhīyate ,
bindustu parameśāni kāyo'yaṁ śivarūpakaḥ.
32. puruṣasya tu yat vīryam binduḥ iti abhidhīyate
binduḥ tu parameśāni kāyaḥ ayam śivarūpakaḥ
32. parameśāni tu puruṣasya yat vīryam binduḥ iti
abhidhīyate ayam tu binduḥ śivarūpakaḥ kāyaḥ
32. O supreme queen, whatever semen belongs to man is designated as bindu, and that bindu is indeed this physical body, which is the very form of Shiva.
शिवतत्त्वेन चास्थ्यादिदूषणं नास्ति बैन्दवे ।
रेतः पवित्रं देहस्य कारणं केन निन्द्यते ॥३३॥
33. śivatattvena cāsthyādidūṣaṇaṁ nāsti baindave ,
retaḥ pavitraṁ dehasya kāraṇaṁ kena nindyate.
33. śivatattvena ca asthi ādi dūṣaṇaṃ na asti baindave
retaḥ pavitraṃ dehasya kāraṇaṃ kena nindyate
33. ca śivatattvena asthi-ādi dūṣaṇaṃ baindave na asti,
retaḥ pavitraṃ dehasya kāraṇaṃ kena nindyate
33. Furthermore, because of the reality of Shiva, there is no flaw whatsoever in bones and other bodily parts in relation to bindu, and since semen is pure and is the very cause of the physical body, who could possibly condemn it?
ज्ञानमार्गोऽयं सकलो निवीकल्पस्य सुन्दरि ।
सविकल्पो महेशानि पापभाग्जायते नरः ॥३४॥
34. jñānamārgo'yaṁ sakalo nivīkalpasya sundari ,
savikalpo maheśāni pāpabhāgjāyate naraḥ.
34. jñānamārgaḥ ayaṃ sakalaḥ nirvikalpasya sundari
savikalpaḥ maheśāni pāpabhāk jāyate naraḥ
34. sundari maheśāni,
ayaṃ sakalaḥ jñānamārgaḥ nirvikalpasya (asti),
savikalpaḥ naraḥ pāpabhāk jāyate
34. O beautiful queen of the gods, this entire path of knowledge belongs to the state free from mental constructs, whereas a person who remains bound by mental constructs incurs sin.
मातृगर्भाद्विनिर्गत्य शिशुरेव न संशयः ।
इन्द्रियाण्यखिलान्यस्य देहस्थान्यपि वल्लभे ॥३५॥
35. mātṛgarbhādvinirgatya śiśureva na saṁśayaḥ ,
indriyāṇyakhilānyasya dehasthānyapi vallabhe.
35. mātṛgarbhāt vinirgatsya śiśuraeva na saṃśayaḥ
indriyāṇi akhilāni asya dehasthāni api vallabhe
35. vallabhe asya mātṛgarbhāt vinirgatsya śiśuḥ eva
na saṃśayaḥ akhilāni indriyāṇi api dehasthāni
35. O beloved, upon emerging from the womb of the mother, the child indeed - without a doubt - possesses all his senses residing right within the body.
निवीकारतया तत्र नान्यथा भवति प्रिये ।
भगलिङ्गसमायोगो जन्मकाले भवेत्सदा ॥३६॥
36. nivīkāratayā tatra nānyathā bhavati priye ,
bhagaliṅgasamāyogo janmakāle bhavetsadā.
36. nivīkaratayā tatra nānyathā bhavati priye
bhagaliṅgasamāyogaḥ janmakāle bhavetsadā
36. priye tatra nivīkaratayā anyathā na bhavati
bhagaliṅgasamāyogaḥ janmakāle sadā bhavet
36. O dear one, because of that absence of modification, it does not become otherwise there, for the union of the vulva and the linga always takes place at the time of birth.
काम्यते सा यदा देवि जायते गुरुतल्पगः ।
अत एव यदा तस्य वासना कुत्सिता भवेत् ॥३७॥
37. kāmyate sā yadā devi jāyate gurutalpagaḥ ,
ata eva yadā tasya vāsanā kutsitā bhavet.
37. kāmyate sā yadā devi jāyate gurutalpagaḥ
ata eva yadā tasya vāsanā kutsitā bhavet
37. devi yadā sā kāmyate jāyate gurutalpagaḥ
ata eva yadā tasya vāsanā kutsitā bhavet
37. O goddess, when that (desire) is desired, one becomes a violator of the guru's bed, and therefore, whenever one's residual impressions (vāsanā) become defiled, (sin arises).
तत्तद्भूषणसंयुक्तमन्यत्सर्वं शुभं भवेत् ।
पवित्रं सकलं भद्रे वासना कलुषा स्मृता ॥३८॥
38. tattadbhūṣaṇasaṁyuktamanyatsarvaṁ śubhaṁ bhavet ,
pavitraṁ sakalaṁ bhadre vāsanā kaluṣā smṛtā.
38. tat tad bhūṣaṇa saṁyuktam anyat sarvaṁ śubhaṁ
bhavet pavitraṁ sakalaṁ bhadre vāsanā kaluṣā smṛtā
38. bhadre anyat tat-tat-bhūṣaṇa-saṁyuktam sarvaṁ śubhaṁ
pavitraṁ sakalaṁ ca bhavet vāsanā tu kaluṣā smṛtā
38. O auspicious one, everything else combined with various ornaments becomes entirely auspicious and pure, whereas the vāsanā is traditionally known to be impure.
अत एवार्घ्यपात्रस्य प्रतिष्ठानन्तरं ततः ।
मञ्चकं गजदन्तस्य हेमरूप्यादिनिमीतम् ॥३९॥
39. ata evārghyapātrasya pratiṣṭhānantaraṁ tataḥ ,
mañcakaṁ gajadantasya hemarūpyādinimītam.
39. ataḥ eva arghyapātrasya pratiṣṭhānantaram
tataḥ mañcakam gajadantasya hemarūpyādinirmītam
39. arghyapātrasya pratiṣṭhānantaram tataḥ eva
gajadantasya hemarūpyādinirmītam mañcakam
39. Immediately after setting up the offering vessel, there should be a couch made of ivory, gold, silver, and other materials.
विशुद्धक्ष्ॐअरचितां तूलिकां तत्र योजयेत् ।
पुष्पान्विकीर्य तन्मध्ये कर्पूरस्य रजस्तथा ॥४०॥
40. viśuddhakṣoṁaracitāṁ tūlikāṁ tatra yojayet ,
puṣpānvikīrya tanmadhye karpūrasya rajastathā.
40. viśuddhakṣauracitāṃ tūlikāṃ tatra yojayet
puṣpāṇi vīryā tatmadhye karpūrasya rajastathā
40. tatra viśuddhakṣauracitāṃ tūlikāṃ yojayet
tatmadhye puṣpāṇi vīryā tathā karpūrasya rajaḥ
40. There one should apply a pure brush made of hair, scattering flowers in its midst, and likewise the powder of camphor.
मण्डूकादींस्ततो देवि उपर्युपरि शैलजे ।
मण्डूकं पूजयेदादौ रुद्रं कालाग्निसंयुतम् ॥४१॥
41. maṇḍūkādīṁstato devi uparyupari śailaje ,
maṇḍūkaṁ pūjayedādau rudraṁ kālāgnisaṁyutam.
41. maṇḍūkādīn tataḥ devi uparyupari śailaje
maṇḍūkaṃ pūjayet ādau rudraṃ kālāgnisaṃyutam
41. devi śailaje tataḥ uparyupari maṇḍūkādīn maṇḍūkaṃ ādau pūjayet,
kālāgnisaṃyutam rudram ca
41. O goddess, daughter of the mountain, then one should worship progressively upwards starting from Maṇḍūka and others, first worshipping Maṇḍūka, and Rudra accompanied by Kālāgni.
आधारशक्तिं कूर्मं च तथाऽनन्तं वराहकम् ।
पृथिवीं च तथा कन्दं नालं पद्मं तथा दलान् ॥४२॥
42. ādhāraśaktiṁ kūrmaṁ ca tathā'nantaṁ varāhakam ,
pṛthivīṁ ca tathā kandaṁ nālaṁ padmaṁ tathā dalān.
42. ādhāraśaktiṃ kūrmaṃ ca tathā anantaṃ varāhakam
pṛthivīṃ ca tathā kandaṃ nālaṃ padmaṃ tathā dalān
42. ca ādhāraśaktim,
kūrmam,
tathā anantam,
varāhakam,
pṛthivīm,
tathā kandam,
nālam,
padmam,
tathā dalān (pūjayet)
42. And similarly (one should worship) Ādhāraśakti, Kūrma, Ananta, Varāhaka, Earth, Kanda, stalk, lotus, and petals.
केसराणि च सम्पूज्य कणीकां पूजयेत्ततः ।
मञ्चकं च समभ्यर्च्य तत्र पादचतुष्टये ॥४३॥
43. kesarāṇi ca sampūjya kaṇīkāṁ pūjayettataḥ ,
mañcakaṁ ca samabhyarcya tatra pādacatuṣṭaye.
43. kesarāṇi ca sampūjya karṇikāṃ pūjayet tataḥ
mañcakaṃ ca samabhyarcya tatra pādacatuṣṭaye
43. ca kesarāṇi sampūjya tataḥ karṇikāṃ pūjayet
mañcakaṃ ca samabhyarcya tatra pādacatuṣṭaye
43. (One should) worship the filaments and then the pericarp, and having thoroughly worshipped the platform, (worship) the four feet thereof.
धर्मं ज्ञानं च वैराग्यमैश्वर्यं च क्रमाद्यजेत् ।
अपूर्वान्पूजयेदेतांस्तत्पादानां समीपके ॥४४॥
44. dharmaṁ jñānaṁ ca vairāgyamaiśvaryaṁ ca kramādyajet ,
apūrvānpūjayedetāṁstatpādānāṁ samīpake.
44. dharmaṃ jñānaṃ ca vairāgyam aiśvaryaṃ ca kramāt
yajet apūrvān pūjayed etān tatpādānāṃ samīpake
44. kramāt dharmaṃ jñānaṃ vairāgyam aiśvaryaṃ ca
yajet etān apūrvān tatpādānāṃ samīpake pūjayet
44. One should worship dharma, gyāna, vairāgya, and aiśvarya in sequential order, and worship these deities of preceding stages in the vicinity of those feet.
आत्मन्तरात्मपरम--ज्ञानात्मनः क्रमाद्यजेत् ।
मञ्चकाग्रेषु सम्पूज्य गुणत्रयमथार्चयेत् ॥४५॥
45. ātmantarātmaparama--jñānātmanaḥ kramādyajet ,
mañcakāgreṣu sampūjya guṇatrayamathārcayet.
45. ātmantarātmaparama jñānātmanaḥ kramāt yajet
mañcakāgreṣu sampūjya guṇatrayam atha arcayet
45. ātmantarātmaparama-jñānātmanaḥ kramāt yajet,
mañcakāgreṣu sampūjya atha guṇatrayam arcayet
45. (One should) worship progressively the self, the inner self, the supreme self, and the knowledge-self, and having thoroughly worshipped them upon the extremities of the pedestal, then (one should) worship the three guṇas.
दूतीं सुलक्षणां रम्यां सर्वलक्षणलक्षिताम् ।
नानालंकारसुभगां सर्वज्ञां शारदामिव ॥४६॥
46. dūtīṁ sulakṣaṇāṁ ramyāṁ sarvalakṣaṇalakṣitām ,
nānālaṁkārasubhagāṁ sarvajñāṁ śāradāmiva.
46. dūtīṃ sulakṣaṇāṃ ramyāṃ sarvalakṣaṇalakṣitām
nānālaṃkārasubhagāṃ sarvajñāṃ śāradām iva
46. dūtīṃ sulakṣaṇāṃ ramyāṃ sarvalakṣaṇalakṣitām
nānālaṃkārasubhagāṃ sarvajñāṃ śāradām iva
46. (One should worship) the messenger female deity, who is endowed with auspicious marks, delightful, adorned with all signs, charming with various ornaments, omniscient, and resembling Śāradā.
पूजयेत्परमेशानि पञ्चकामैः शरैस्तथा ।
बटुकादिंश्चतुदीक्षु पूजयेत्सिद्धिहेतवे ॥४७॥
47. pūjayetparameśāni pañcakāmaiḥ śaraistathā ,
baṭukādiṁścatudīkṣu pūjayetsiddhihetave.
47. pūjayet parameśāni pañcakāmaiḥ śarais tathā
baṭukādiṃś catudiṅkṣu pūjayet siddhihetave
47. parameśāni pañcakāmaiḥ śaraiḥ tathā pūjayet
baṭukādin catudiṅkṣu siddhihetave pūjayet
47. O supreme goddess, one should worship with the five desires and arrows, and likewise one should worship the group starting with baṭuka in the four directions for the sake of spiritual attainment.
मातृकां विन्यसेत्तस्या देहे कामशरान्विताम् ।
त्रिकोणं चिन्तयेन्मूघ्नी तत्र सम्पूजयेत्क्रमात् ॥४८॥
48. mātṛkāṁ vinyasettasyā dehe kāmaśarānvitām ,
trikoṇaṁ cintayenmūghnī tatra sampūjayetkramāt.
48. mātṛkāṃ vinyaset tasyā dehe kāmaśarānvitām
trikoṇaṃ cintayet mūrdhni tatra sampūjayet kramāt
48. tasyā dehe mātṛkāṃ kāmaśarānvitām vinyaset
mūrdhni trikoṇaṃ cintayet tatra kramāt sampūjayet
48. One should place the letters of the mātṛkā, accompanied by the arrows of Kāma, upon her body. One should visualize a triangle on the head and worship there in sequential order.
त्रिकोणमध्ये बालाख्यां कामेशीं परिपूजयेत् ।
गणेशं च कुलाध्यक्षं तथा लक्ष्मीं सरस्वतीम् ॥४९॥
49. trikoṇamadhye bālākhyāṁ kāmeśīṁ paripūjayet ,
gaṇeśaṁ ca kulādhyakṣaṁ tathā lakṣmīṁ sarasvatīm.
49. trikoṇamadhye bālākhyāṃ kāmeśīṃ paripūjayet
gaṇeśaṃ ca kulādhyakṣaṃ tathā lakṣmīṃ sarasvatīm
49. trikoṇamadhye bālākhyāṃ kāmeśīṃ gaṇeśaṃ ca
kulādhyakṣaṃ tathā lakṣmīṃ sarasvatīm paripūjayet
49. In the center of the triangle, one should worship Kameshi, who is known as Bala, along with Ganesha, the lord of the lineage, as well as Lakshmi and Sarasvati.
त्रिकोणेषु च सम्पूज्य वसन्तं मदनं प्रिये ।
स्तनयोः पूजयेत्पश्चान्मुखे तस्याः कलाधरम् ॥५०॥
50. trikoṇeṣu ca sampūjya vasantaṁ madanaṁ priye ,
stanayoḥ pūjayetpaścānmukhe tasyāḥ kalādharam.
50. trikoṇeṣu ca sampūjya vasantaṃ madanaṃ priye
stanayoḥ pūjayet paścāt mukhe tasyāḥ kalādharam
50. priye,
trikoṇeṣu ca vasantaṃ madanaṃ sampūjya paścāt stanayoḥ tasyāḥ mukhe kalādharam pūjayet
50. O beloved, having worshipped Vasanta and Madana in the triangles, one should afterwards worship the bearer of the crescent moon (Shiva or the moon) on her breasts and on her face.
दक्षपादादिमूर्धान्तं वामे मूर्धादि सुन्दरि ।
पादान्तं पूजयेत्सर्वाः कला वै कामसोमयोः ॥५१॥
51. dakṣapādādimūrdhāntaṁ vāme mūrdhādi sundari ,
pādāntaṁ pūjayetsarvāḥ kalā vai kāmasomayoḥ.
51. dakṣapādādimūrdhāntaṃ vāme mūrdhādi sundari
pādāntaṃ pūjayetsarvāḥ kalā vai kāmasomayoḥ
51. sundari dakṣapādādimūrdhāntaṃ vāme ca
mūrdhādipādāntaṃ kāmasomayoḥ sarvāḥ kalāḥ pūjayet
51. O beautiful one, one should worship all the kalās (phases or digits) of Kāma and Soma, starting from the right foot up to the head, and on the left side starting from the head down to the foot.
श्रद्धा प्रीती रतिश्चैव धृतिः कान्तिर्मनोरमा ।
मनोहरा मनोरामा मदनोन्मादिनी प्रिये ॥५२॥
52. śraddhā prītī ratiścaiva dhṛtiḥ kāntirmanoramā ,
manoharā manorāmā madanonmādinī priye.
52. śraddhā prītī ratiścaiva dhṛtiḥ kāntirmanoramā
manoharā manorāmā madanonmādinī priye
52. priye śraddhā prītī ratiḥ ca eva dhṛtiḥ kāntiḥ manoramā
manoharā manorāmā madanonmādinī (tāḥ kalāḥ santi)
52. O beloved, they are Shraddha, Priti, Rati, Dhriti, Kanti, Manorama, Manohara, Manorama, and Madanonmadini.
मोहिनी दीपनी चैव शोषणी च वशंकरी ।
रञ्जनी सुभगा देवि षोडशी प्रियदर्शना ॥५३॥
53. mohinī dīpanī caiva śoṣaṇī ca vaśaṁkarī ,
rañjanī subhagā devi ṣoḍaśī priyadarśanā.
53. mohinī dīpanī ca eva śoṣaṇī ca vaśaṅkarī
rañjanī subhagā devi ṣoḍaśī priyadarśanā
53. devi mohinī dīpanī ca eva śoṣaṇī ca
vaśaṅkarī rañjanī subhagā ṣoḍaśī priyadarśanā
53. O goddess, they are Mohini, Dipani, Shoshani, Vashankari, Ranjani, Subhaga, Shodashi, and Priyadarshana.
षोडशस्वरसंयुक्ता एताः कामकला यजेत् ।
पूषा वशा च सुमना रतिः प्रीतिस्तथा धृतिः ॥५४॥
54. ṣoḍaśasvarasaṁyuktā etāḥ kāmakalā yajet ,
pūṣā vaśā ca sumanā ratiḥ prītistathā dhṛtiḥ.
54. ṣoḍaśasvarasaṃyuktā etāḥ kāmakalā yajet pūṣā
vaśā ca sumanā ratiḥ prītistathā dhṛtiḥ
54. ṣoḍaśa-svara-saṃyuktāḥ etāḥ kāma-kalāḥ yajet
pūṣā vaśā ca sumanā ratiḥ prītiḥ tathā dhṛtiḥ
54. One should worship these phases of Kama (kama-kalas) accompanied by the sixteen vowels, which are Pusha, Vasha, Sumana, Rati, Priti, and also Dhriti.
ऋद्धिः स्ॐया मरीचिश्च शैलजे चांशुमालिनी ।
अङ्गिराः शशिनी चैव छाया सम्पूर्णमण्डला ॥५५॥
55. ṛddhiḥ soṁyā marīciśca śailaje cāṁśumālinī ,
aṅgirāḥ śaśinī caiva chāyā sampūrṇamaṇḍalā.
55. ṛddhiḥ saumyā marīciḥ ca śailaje ca aṃśumālinī
aṅgirāḥ śasinī ca eva chāyā sampūrṇamaṇḍalā
55. ṛddhiḥ saumyā marīciḥ ca śailaje ca aṃśumālinī
aṅgirāḥ śasinī ca eva chāyā sampūrṇamaṇḍalā
55. (O daughter of the mountain), they are Rddhi, Saumya, Marici, Anshumalini, Angirasa, Shasini, Chaha, and Sampurnamandala,
तथा तुष्ट्यमृते चैव कलाः सोमस्य षोडश ।
स्वरैरेव प्रपूज्या हि सर्वकार्यार्थसिद्धिदाः ॥५६॥
56. tathā tuṣṭyamṛte caiva kalāḥ somasya ṣoḍaśa ,
svaraireva prapūjyā hi sarvakāryārthasiddhidāḥ.
56. tathā tuṣṭi amṛte ca eva kalāḥ somasya ṣoḍaśa
svaraiḥ eva prapūjyā hi sarvakāryārthasiddhidāḥ
56. tathā tuṣṭi amṛte ca eva somasya ṣoḍaśa kalāḥ
svaraiḥ eva prapūjyā hi sarvakāryārthasiddhidāḥ
56. Likewise, Tushti and Amrita as well, making the sixteen phases of the moon, should be worshipped with the vowels alone, for they bestow the attainment of the purpose of all endeavors.
बालाक्रमं मस्तकेऽस्याः संपूज्य तदनन्तरम् ।
तस्या मदनगेहं तु पूजयेद्भगमालया ॥५७॥
57. bālākramaṁ mastake'syāḥ saṁpūjya tadanantaram ,
tasyā madanagehaṁ tu pūjayedbhagamālayā.
57. bālākramaṃ mastake asyāḥ saṃpūjya tadanantaram
tasyāḥ madanagehaṃ tu pūjayet bhagamālayāḥ
57. asyāḥ mastake bālākramaṃ sampūjya tadanantaram
tasyāḥ madanageham tu bhagamālayāḥ pūjayet
57. O beloved, after worshipping the order of Bala on her head, one should thereupon worship her abode of Kama (madanageha) along with Bhagamala.
त्रिकोणं तद्भगं ज्ञात्वा सर्वसिद्धिप्रदाभिधम् ।
सर्वानन्दमयं मध्ये चक्रयुग्मं प्रपूजयेत् ॥५८॥
58. trikoṇaṁ tadbhagaṁ jñātvā sarvasiddhipradābhidham ,
sarvānandamayaṁ madhye cakrayugmaṁ prapūjayet.
58. trikoṇaṃ tat bhagaṃ jñātvā sarvasiddhipradābhidham
sarvānandamayaṃ madhye cakrayugmam prapūjayet
58. tat trikoṇam sarvasiddhipradābhidham bhagam jñātvā
madhye sarvānandamayam cakrayugmam prapūjayet
58. Knowing that triangle to be the bhaga named 'giver of all attainments' (sarva-siddhi-prada), one should worship the pair of wheels (chakra-yugma) in the center, which is full of all bliss (sarvanandamaya).
पूर्ववत्क्रमयोगेन (ण) श्रीविद्यां तत्र पूजयेत् ।
धूपादिकं समर्प्याथ स्वलिङ्गे तदनन्तरम् ॥५९॥
59. pūrvavatkramayogena (ṇa) śrīvidyāṁ tatra pūjayet ,
dhūpādikaṁ samarpyātha svaliṅge tadanantaram.
59. pūrvavat kramayogena śrīvidyām tatra pūjayet
dhūpādikam samarpya atha sva-liṅge tad-anantaram
59. pūrvavat kramayogena śrīvidyām tatra pūjayet
dhūpādikam samarpya atha sva-liṅge tad-anantaram
59. (O goddess), one should worship Śrīvidyā there in the manner of the previous sequence, and afterwards, having offered incense and other items, (one should worship) in one's own linga.
तारं च भुवनेशानि महात्रिपुरसुन्दरि ।
नमः शिवाय विद्येयं दशार्णा परिकीतीता ॥६०॥
60. tāraṁ ca bhuvaneśāni mahātripurasundari ,
namaḥ śivāya vidyeyaṁ daśārṇā parikītītā.
60. tāram ca bhuvaneśāni mahā-tripura-sundari
namaḥ śivāya vidyā iyam daśarṇā parikīrtitā
60. tāram ca bhuvaneśāni mahā-tripura-sundari
namaḥ śivāya iyam vidyā daśarṇā parikīrtitā
60. O mistress of the universe (Bhuvaneshani), O Mahatripurasundari, together with the seed syllable (tara), 'namah shivaya' - this knowledge (vidya) is declared to be of ten syllables (dasharna).
अनया विद्यया देवि स्वलिङ्गे पूजयेच्छिवम् ।
यजेत्तत्पुरुषाघोरसद्योवामेशसंज्ञया ॥६१॥
61. anayā vidyayā devi svaliṅge pūjayecchivam ,
yajettatpuruṣāghorasadyovāmeśasaṁjñayā.
61. anayā vidyayā devi sva-liṅge pūjayet śivam
yajet tatpuruṣāghorasadyovāmeśa-saṃjñayā
61. devi anayā vidyayā sva-liṅge śivam pūjayet
tatpuruṣāghorasadyovāmeśa-saṃjñayā yajet
61. O goddess, using this knowledge (vidyā), one should worship Śiva within one's own linga, and honor Him under the names of Tatpuruṣa, Aghora, Sadyojaāta, Vāmadeva, and Īśāna.
निवृत्तिश्च प्रतिष्ठा च विद्या शान्तिस्तथैव च ।
शान्त्यतीता च सम्पूज्या षडङ्गावरणं यजेत् ॥६२॥
62. nivṛttiśca pratiṣṭhā ca vidyā śāntistathaiva ca ,
śāntyatītā ca sampūjyā ṣaḍaṅgāvaraṇaṁ yajet.
62. nivṛttiḥ ca pratiṣṭhā ca vidyā śāntiḥ tathā eva
ca śāntyātītā ca sampūjyā ṣaḍ-aṅga-āvaraṇaṃ yajet
62. nivṛttiḥ ca pratiṣṭhā ca vidyā śāntiḥ tathā eva
ca śāntyātītā ca sampūjyā ṣaḍ-aṅga-āvaraṇaṃ yajet
62. Nivṛtti, Pratiṣṭhā, Vidyā, Śānti, and also Śāntyātītā are to be worshipped, and one should worship the six-limbed enclosure (the ṣaḍaṅga-āvaraṇa).
समग्रविद्यामुच्चार्य नन्दिकेशं प्रपूजयेत् ।
मध्ये वृषणयोर्देवि गन्धपुष्पाक्षतादिभिः ॥६३॥
63. samagravidyāmuccārya nandikeśaṁ prapūjayet ,
madhye vṛṣaṇayordevi gandhapuṣpākṣatādibhiḥ.
63. samagravidyām uccārya nandikeśam prapūjayet
madhe vṛṣaṇayor devi gandhapuṣpākṣatādibhiḥ
63. devi samagravidyām uccārya vṛṣaṇayoḥ madhye
gandhapuṣpākṣatādibhiḥ nandikeśam prapūjayet
63. O goddess, having uttered the complete mantra, one should worship Nandikeśa in the middle of the testicles with fragrant flowers, unbroken rice grains, and other offerings.
निवेद्य धूपदीपादि विजितेन्द्रियमानसः ।
सर्वक्षोभिणीं मुद्रां बद्ध्वा योनिं प्रचालयेत् ॥६४॥
64. nivedya dhūpadīpādi vijitendriyamānasaḥ ,
sarvakṣobhiṇīṁ mudrāṁ baddhvā yoniṁ pracālayet.
64. nivedya dhūpadīpādi vijitendriyamānasaḥ
sarvakṣobhiṇīm mudrām baddhvā yoniṃ pracālayet
64. vijitendriyamānasaḥ dhūpadīpādi nivedya
sarvakṣobhiṇīm mudrām baddhvā yonim pracālayet
64. Having offered incense, lamps, and other items, with his senses and mind conquered, one should form the sarvakṣobhiṇī mudrā and move the yoni.
क्षोभिण्यां वाऽथ वा देवि गजतुण्डाख्ययाऽथ वा ।
उच्चरन्भगमालां तु द्राविणीबीजमुच्चरेत् ॥६५॥
65. kṣobhiṇyāṁ vā'tha vā devi gajatuṇḍākhyayā'tha vā ,
uccaranbhagamālāṁ tu drāviṇībījamuccaret.
65. kṣobhiṇyām vā atha vā devi gajatuṇḍākhyayā atha
vā uccaran bhagamālām tu drāviṇī-bījam uccaret
65. devi,
vā atha vā kṣobhiṇyām atha vā gajatuṇḍākhyayā bhagamālām uccaran tu drāviṇī-bījam uccaret
65. O goddess, using either the kṣobhiṇī mudrā or the one called gajatuṇḍī, while uttering the bhagamālā mantra, one should moreover utter the drāviṇī seed syllable.
अक्षुब्धः सन् वरारोहे यावद्रेतः प्रवर्तते ।
रजोमयं रजः साक्षात्संविदेव न संशयः ॥६६॥
66. akṣubdhaḥ san varārohe yāvadretaḥ pravartate ,
rajomayaṁ rajaḥ sākṣātsaṁvideva na saṁśayaḥ.
66. akṣubdhaḥ san varārohe yāvat retaḥ pravartate
rajomayam rajaḥ sākṣāt saṃvid eva na saṃśayaḥ
66. varārohe,
akṣubdhaḥ san yāvat retaḥ pravartate,
rajomayam rajaḥ sākṣāt saṃvid eva,
na saṃśayaḥ
66. O woman of excellent hips, remaining undisturbed as long as the semen flows, that emission consisting of rajas is indeed consciousness itself - there is no doubt.
प्रकृतिः परमेशानि वीर्य पुरुष उच्यते ।
सर्वं साक्षात्सामरस्यं शिवशक्तिमयं ततः ॥६७॥
67. prakṛtiḥ parameśāni vīrya puruṣa ucyate ,
sarvaṁ sākṣātsāmarasyaṁ śivaśaktimayaṁ tataḥ.
67. prakṛtiḥ parameśāni vīryaṃ puruṣaḥ ucyate
sarvaṃ sākṣāt sāmarasyaṃ śivaśaktimayaṃ tataḥ
67. parameśāni prakṛtiḥ puruṣaḥ vīryaṃ ucyate
tataḥ sarvaṃ sākṣāt śivaśaktimayaṃ sāmarasyaṃ
67. O supreme goddess (Parameshani), nature (prakriti) and the cosmic person (purusha) are declared to be semen and energy, and therefore everything is directly the union (samarasya) of Shiva and Shakti.
तयोर्योगो महेशानि योग एव न संशयः ।
सीत्कारो मन्त्ररूपस्तु वचनं स्तवनं भवेत् ॥६८॥
68. tayoryogo maheśāni yoga eva na saṁśayaḥ ,
sītkāro mantrarūpastu vacanaṁ stavanaṁ bhavet.
68. tayor yogo maheśāni yoga eva na saṃśayaḥ
sītkāro mantrarūpas tu vacanaṃ stavanaṃ bhavet
68. maheśāni tayoḥ yogaḥ yogaḥ eva na saṃśayaḥ
sītkāraḥ tu mantrarūpaḥ vacanaṃ stavanaṃ bhavet
68. O great goddess (Maheshani), the union of those two is indeed yoga without a doubt, and the sighing sound (sītkāra) constitutes the mantra, while speech becomes praise.
नखदन्तक्षतान्यत्र पुष्पाणि विविधानि च ।
कूजनं गायनं स्तुत्या ताडनं हवनं भवेत् ॥६९॥
69. nakhadantakṣatānyatra puṣpāṇi vividhāni ca ,
kūjanaṁ gāyanaṁ stutyā tāḍanaṁ havanaṁ bhavet.
69. nakhadantakṣatānyatra puṣṇāni vividhāni ca
kūjanaṃ gāyanaṃ stutyā tāḍanaṃ havanaṃ bhavet
69. atra nakhadantakṣatāni vividhāni puṣpāṇi ca,
kūjanaṃ gāyanaṃ stutyā,
tāḍanaṃ havanaṃ bhavet.
69. (O goddess), here nail and bite marks serve as various flowers, cooing and singing constitute praise, striking is the fire ritual (homa), and the emission of semen is the final offering.
आलिङ्गनं तु कस्तूरीघुसृणादिकमद्रिजे ।
मर्दनं तर्पणं विद्धि वीर्यपातो विसर्जनम् ॥७०॥
70. āliṅganaṁ tu kastūrīghusṛṇādikamadrije ,
mardanaṁ tarpaṇaṁ viddhi vīryapāto visarjanam.
70. āliṅganaṃ tu kastūrīghusṛṇādikam adrije
mardanaṃ tarpanaṃ viddhi vīryapāto visarjanam
70. adrije,
tu āliṅganaṃ kastūrīghusṛṇādikaṃ,
mardanaṃ tarpanaṃ viddhi,
vīryapātaḥ visarjanam.
70. O daughter of the mountain (Adrije), know that embracing is kastūrī and saffron and the like, rubbing is tarpana (water libation), and the emission of semen is the concluding disposal.
कुलद्रव्येण संशोध्य शिवशक्तिमयं प्रिये ।
बीजामृतं परब्रह्मरूपं निक्षिप्य सुन्दरि ॥७१॥
71. kuladravyeṇa saṁśodhya śivaśaktimayaṁ priye ,
bījāmṛtaṁ parabrahmarūpaṁ nikṣipya sundari.
71. kuladravyeṇa saṃśodhya śivaśaktimayam priye
bījamṛtaṃ parabrahmarūpaṃ nikṣipya sundari
71. priye sundari kuladravyeṇa saṃśodhya
śivaśaktimayaṃ bījamṛtaṃ parabrahmarūpaṃ nikṣipya
71. O beautiful beloved, purifying yourself with the ritual substances of the lineage, and depositing the nectar of the seed syllable which is the embodiment of the supreme absolute (parabrahman),
अर्घ्यपात्रामृते त्यक्त्वा निवीकल्पः सदाऽनघः ।
श्रीविद्याक्रममभ्यर्च्य परब्रह्ममयो भवेत् ॥७२॥
72. arghyapātrāmṛte tyaktvā nivīkalpaḥ sadā'naghaḥ ,
śrīvidyākramamabhyarcya parabrahmamayo bhavet.
72. arghypātramṛte tyaktvā nirvikalpaḥ sadā anaghaḥ
śrīvidyākramam abhyarcya parabrahmamayo bhavet
72. sadā nirvikalpaḥ anaghaḥ arghypātrāt amṛte tyaktvā
śrīvidyākramam abhyarcya parabrahmamayaḥ bhavet
72. abandoning the nectar in the offering vessel, ever free from mental constructs and stainless, having worshipped the sequence of Śrīvidyā, one becomes filled with the supreme absolute (parabrahman).
एतत्ते कथितं ज्ञानं सामरस्यं वरानने ।
सविकल्पस्तु देवेशि पापभाग्जायते नरः ॥७३॥
73. etatte kathitaṁ jñānaṁ sāmarasyaṁ varānane ,
savikalpastu deveśi pāpabhāgjāyate naraḥ.
73. etat te kathitaṃ jñānaṃ sāmarasyaṃ varānane
sa-vikalpaḥ tu deveśi pāpa-bhāk jāyate naraḥ
73. varānane deveśi te etat jñānaṃ sāmarasyaṃ kathitaṃ,
sa-vikalpaḥ tu naraḥ pāpa-bhāk jāyate
73. O beautiful-faced goddess, this knowledge of union (sāmarasya) has been told to you, but a person who harbors mental constructs (savikalpa) incurs sin.
विचिकित्साकारो मन्त्री जायते गुरुतल्पगः ।
अत एव वरारोहे निवीकल्पः सदा भवेत् ॥७४॥
74. vicikitsākāro mantrī jāyate gurutalpagaḥ ,
ata eva varārohe nivīkalpaḥ sadā bhavet.
74. vicikitsā-kāraḥ mantrī jāyate guru-talpa-gaḥ
ataḥ eva varārohe ni-vikalpaḥ sadā bhavet
74. varārohe ataḥ eva vicikitsā-kāraḥ mantrī guru-talpa-gaḥ jāyate,
sadā ni-vikalpaḥ bhavet
74. O woman of excellent hips, a practitioner who generates doubts becomes like one who violates his guru's bed. Therefore, one should always be free from mental constructs.