ज्ञानार्णव-तन्त्रम्
jñānārṇava-tantram
-
chapter-8
पश्चिमे भैरवी देवी षट्कूटा परमेश्वरी ।
यत्स्फूर्त्या स शिवो देवि सृष्टिसंहारणक्षमः ॥१॥
यत्स्फूर्त्या स शिवो देवि सृष्टिसंहारणक्षमः ॥१॥
1. paścime bhairavī devī ṣaṭkūṭā parameśvarī ,
yatsphūrtyā sa śivo devi sṛṣṭisaṁhāraṇakṣamaḥ.
yatsphūrtyā sa śivo devi sṛṣṭisaṁhāraṇakṣamaḥ.
1.
paścime bhairavī devī ṣaṭkūṭā parameśvarī
yatspūrtiyā sa śivo devi sṛṣṭisaṃhāraṇakṣamaḥ
yatspūrtiyā sa śivo devi sṛṣṭisaṃhāraṇakṣamaḥ
1.
paścime bhairavī devī ṣaṭkūṭā parameśvarī,
devi,
yat-sphūrtyā saḥ śivaḥ sṛṣṭi-saṃhāraṇa-kṣamaḥ
devi,
yat-sphūrtyā saḥ śivaḥ sṛṣṭi-saṃhāraṇa-kṣamaḥ
1. In the western quarter is the goddess Bhairavī, the supreme goddess possessing six kūṭas, by whose pulsation that Shiva, O goddess, is capable of creation and dissolution.
डाकिनीराकिनीबीजे लाकिनीकाकिनीयुगात् ।
बीजे आहृत्य देवेशि योजयेच्चन्द्रसूर्ययोः ॥२॥
बीजे आहृत्य देवेशि योजयेच्चन्द्रसूर्ययोः ॥२॥
2. ḍākinīrākinībīje lākinīkākinīyugāt ,
bīje āhṛtya deveśi yojayeccandrasūryayoḥ.
bīje āhṛtya deveśi yojayeccandrasūryayoḥ.
2.
ḍākinī-rākinī-bīje lākinī-kākinī-yugāt
bīje āhṛtya deveśi yojayet candra-sūryayoḥ
bīje āhṛtya deveśi yojayet candra-sūryayoḥ
2.
deveśi ḍākinī-rākinī-bīje lākinī-kākinī-yugāt
bīje āhṛtya candra-sūryayoḥ yojayet
bīje āhṛtya candra-sūryayoḥ yojayet
2. O goddess, having gathered the bīja mantras of ḍākinī, rākinī, lākinī, and the pair of kākinī, you should unite them within the sun and the moon.
आद्यमैकारसंयुक्तमन्यदीकारमण्डितम् ।
शक्रस्वरसमायुक्तं तार्तीयं बीजमालिखेत् ॥३॥
शक्रस्वरसमायुक्तं तार्तीयं बीजमालिखेत् ॥३॥
3. ādyamaikārasaṁyuktamanyadīkāramaṇḍitam ,
śakrasvarasamāyuktaṁ tārtīyaṁ bījamālikhet.
śakrasvarasamāyuktaṁ tārtīyaṁ bījamālikhet.
3.
ādyam aikāra-saṃyuktam anyad īkāra-maṇḍitam
śakra-svara-samāyuktaṃ tārtīyaṃ bījam ālikhet
śakra-svara-samāyuktaṃ tārtīyaṃ bījam ālikhet
3.
ādyam aikāra-saṃyuktam anyad īkāra-maṇḍitam
śakra-svara-samāyuktaṃ tārtīyaṃ bījam ālikhet
śakra-svara-samāyuktaṃ tārtīyaṃ bījam ālikhet
3. You should write the first bīja joined with the vowel ai, the second adorned with the vowel ī, and the third endowed with the vowel of Indra.
बिन्दुनादकलाक्रान्तं तृतीयं शैलसम्भवे ।
एषा विद्या महेशानि रुद्रसिंहासेन स्थिता ॥४॥
एषा विद्या महेशानि रुद्रसिंहासेन स्थिता ॥४॥
4. bindunādakalākrāntaṁ tṛtīyaṁ śailasambhave ,
eṣā vidyā maheśāni rudrasiṁhāsena sthitā.
eṣā vidyā maheśāni rudrasiṁhāsena sthitā.
4.
bindu-nāda-kalākrāntaṃ tṛtīyaṃ śaila-sambhave
eṣā vidyā maheśāni rudra-siṃhāsane sthitā
eṣā vidyā maheśāni rudra-siṃhāsane sthitā
4.
śaila-sambhave maheśāni eṣā vidyā
bindu-nāda-kalākrāntaṃ tṛtīyaṃ rudra-siṃhāsane sthitā
bindu-nāda-kalākrāntaṃ tṛtīyaṃ rudra-siṃhāsane sthitā
4. O daughter of the mountain, O great goddess, this third vidyā is overcome by bindu, nāda, and kalā, and it abides upon the lion-throne of Rudra.
ध्यानमस्याः प्रवक्ष्यामि सर्वभूतनिकृन्तनम् ।
बालसूर्यप्रभां देवीं जपाकुसुमसन्निभाम् ॥५॥
बालसूर्यप्रभां देवीं जपाकुसुमसन्निभाम् ॥५॥
5. dhyānamasyāḥ pravakṣyāmi sarvabhūtanikṛntanam ,
bālasūryaprabhāṁ devīṁ japākusumasannibhām.
bālasūryaprabhāṁ devīṁ japākusumasannibhām.
5.
dhyānam asyāḥ pravakṣyāmi sarvabhūtanikṛntanam
bālasūryaprabhāṃ devīṃ japākusumasannibhām
bālasūryaprabhāṃ devīṃ japākusumasannibhām
5.
asyāḥ sarvabhūtanikṛntanam dhyānam pravakṣyāmi
bālasūryaprabhām japākusumasannibhām devīm
bālasūryaprabhām japākusumasannibhām devīm
5. I will describe her meditation, which destroys all beings (all afflictions of beings). (I will describe) the goddess, who possesses the brilliance of the morning sun and resembles the red japa flower.
मुण्डमालावलीरम्यां बालसूर्यसमांशुकाम् ।
सुवर्णकलशाकारपीनोन्नतपयोधराम् ॥६॥
सुवर्णकलशाकारपीनोन्नतपयोधराम् ॥६॥
6. muṇḍamālāvalīramyāṁ bālasūryasamāṁśukām ,
suvarṇakalaśākārapīnonnatapayodharām.
suvarṇakalaśākārapīnonnatapayodharām.
6.
muṇḍamālāvalīramyāṃ bālasūryasamāṃśukām
suvarṇakalaśākārapīnonnatapayodharām
suvarṇakalaśākārapīnonnatapayodharām
6.
muṇḍamālāvalīramyām bālasūryasamāṃśukām
suvarṇakalaśākārapīnonnatapayodharām
suvarṇakalaśākārapīnonnatapayodharām
6. (she is) made lovely by rows of garlands of skulls, wearing garments equal to the morning sun, and having swollen, prominent breasts shaped like golden water pots.
पाशाङ्कुशौ पुस्तकं च दधानां जपमालिकाम् ।
एवं ध्यात्वा यजेद्देवीं मानसैरुपचारकैः ॥७॥
एवं ध्यात्वा यजेद्देवीं मानसैरुपचारकैः ॥७॥
7. pāśāṅkuśau pustakaṁ ca dadhānāṁ japamālikām ,
evaṁ dhyātvā yajeddevīṁ mānasairupacārakaiḥ.
evaṁ dhyātvā yajeddevīṁ mānasairupacārakaiḥ.
7.
pāśāṅkuśau pustakaṃ ca dadhānāṃ japamālikām
evam dhyātvā yajed devīm mānasair upacārakaiḥ
evam dhyātvā yajed devīm mānasair upacārakaiḥ
7.
evam dhyātvā pāśāṅkuśau pustakam ca japamālikām
dadhānām devīm mānasaiḥ upacārakaiḥ yajet
dadhānām devīm mānasaiḥ upacārakaiḥ yajet
7. (she is) holding a noose, a goad, a book, and a japa rosary. After meditating upon her thus, one should worship the goddess with mental offerings.
द्विरावृत्त्यां षडङ्गानि विधाय परमेश्वरि ।
यन्त्रमस्या वरारोहे त्रिकोणं तत्पुटं लिखेत् ॥८॥
यन्त्रमस्या वरारोहे त्रिकोणं तत्पुटं लिखेत् ॥८॥
8. dvirāvṛttyāṁ ṣaḍaṅgāni vidhāya parameśvari ,
yantramasyā varārohe trikoṇaṁ tatpuṭaṁ likhet.
yantramasyā varārohe trikoṇaṁ tatpuṭaṁ likhet.
8.
dvir-āvṛttyāṃ ṣaḍ-aṅgāni vidhāya parameśvari
yantram asyā varārohe trikoṇaṃ tat-puṭaṃ likhet
yantram asyā varārohe trikoṇaṃ tat-puṭaṃ likhet
8.
parameśvari varārohe dvir-āvṛttyāṃ ṣaḍ-aṅgāni
vidhāya asyā yantram trikoṇaṃ tat-puṭaṃ likhet
vidhāya asyā yantram trikoṇaṃ tat-puṭaṃ likhet
8. O supreme goddess, O fair-hipped one, having performed the six limbs twice, one should draw her yantra consisting of a triangle enclosed by two intersecting lines.
बहिरष्टदलं पद्मं रविपत्रं समालिखेत् ।
चतुरस्रं चतुर्द्वारमेवं मण्डलमालिखेत् ॥९॥
चतुरस्रं चतुर्द्वारमेवं मण्डलमालिखेत् ॥९॥
9. bahiraṣṭadalaṁ padmaṁ ravipatraṁ samālikhet ,
caturasraṁ caturdvāramevaṁ maṇḍalamālikhet.
caturasraṁ caturdvāramevaṁ maṇḍalamālikhet.
9.
bahir-aṣṭadalaṃ padmaṃ ravi-patraṃ samālikhet
caturasraṃ catur-dvāram evam maṇḍalam ālikhet
caturasraṃ catur-dvāram evam maṇḍalam ālikhet
9.
bahiḥ aṣṭa-dalaṃ padmaṃ ravi-patraṃ samālikhet
caturasraṃ catur-dvāraṃ evam maṇḍalam ālikhet
caturasraṃ catur-dvāraṃ evam maṇḍalam ālikhet
9. On the outside, one should draw an eight-petalled lotus with sun-petals, and in this manner one should draw a square enclosure with four doors as the mandala.
षडङ्गावरणं देवि पूर्ववत्पूजयेत्प्रिये ।
रत्यादित्रितयं देवि त्रिकोणे परिपूजयेत् ॥१०॥
रत्यादित्रितयं देवि त्रिकोणे परिपूजयेत् ॥१०॥
10. ṣaḍaṅgāvaraṇaṁ devi pūrvavatpūjayetpriye ,
ratyāditritayaṁ devi trikoṇe paripūjayet.
ratyāditritayaṁ devi trikoṇe paripūjayet.
10.
ṣaḍ-aṅgāvaraṇaṃ devi pūrvavat pūjayet priye
raty-ādi-tritayaṃ devi trikoṇe paripūjayet
raty-ādi-tritayaṃ devi trikoṇe paripūjayet
10.
devi priye pūrvavat ṣaḍ-aṅgāvaraṇaṃ pūjayet
devi trikoṇe rati-ādi-tritayaṃ paripūjayet
devi trikoṇe rati-ādi-tritayaṃ paripūjayet
10. O goddess, O beloved, one should worship the enclosure of the six limbs just as before, and O goddess, one should fully worship the triad beginning with Rati within the triangle.
डाकिन्याद्यास्तु षट्कोणे वसुपत्रे ततः परम् ।
ब्राह्म्यादियुगलं पश्चाद्रविपत्रे ततः परम् ॥११॥
ब्राह्म्यादियुगलं पश्चाद्रविपत्रे ततः परम् ॥११॥
11. ḍākinyādyāstu ṣaṭkoṇe vasupatre tataḥ param ,
brāhmyādiyugalaṁ paścādravipatre tataḥ param.
brāhmyādiyugalaṁ paścādravipatre tataḥ param.
11.
ḍākinyādyāḥ tu ṣaṭkoṇe vasupatre tataḥ param
brāhmyādiyugalam paścāt ravipatre tataḥ param
brāhmyādiyugalam paścāt ravipatre tataḥ param
11.
tu ḍākinyādyāḥ ṣaṭkoṇe tataḥ param vasupatre
paścāt brāhmyādiyugalam tataḥ param ravipatre
paścāt brāhmyādiyugalam tataḥ param ravipatre
11. First, the deities beginning with Ḍākinī are to be worshipped in the six-cornered diagram, and thereafter in the eight-petaled lotus. Following that, the pair beginning with Brāhmī should be worshipped, and subsequently in the sun-shaped petal diagram.
बालायाः पीठशक्तीस्तु वामाद्याः पूजयेत्प्रिये ।
चतुरस्रे लोकपालान् सायुधान् परमेश्वरि ॥१२॥
चतुरस्रे लोकपालान् सायुधान् परमेश्वरि ॥१२॥
12. bālāyāḥ pīṭhaśaktīstu vāmādyāḥ pūjayetpriye ,
caturasre lokapālān sāyudhān parameśvari.
caturasre lokapālān sāyudhān parameśvari.
12.
bālāyāḥ pīṭhaśaktīḥ tu vāmādyāḥ pūjayet priye
caturasre lokapālān sāyudhān parameśvari
caturasre lokapālān sāyudhān parameśvari
12.
priye parameśvari vāmādyāḥ bālāyāḥ pīṭhaśaktīḥ
tu pūjayet caturasre sāyudhān lokapālān
tu pūjayet caturasre sāyudhān lokapālān
12. O beloved supreme goddess, one should worship the seat-energies of Bālā beginning with Vāmā, and in the square enclosure, the guardians of the quarters equipped with their weapons.
एवं पूजाविधिं कुर्याद्भोगमोक्षफलाप्तये ।
अनेनैव विधानेन नित्याख्यां भैरवीं यजेत् ॥१३॥
अनेनैव विधानेन नित्याख्यां भैरवीं यजेत् ॥१३॥
13. evaṁ pūjāvidhiṁ kuryādbhogamokṣaphalāptaye ,
anenaiva vidhānena nityākhyāṁ bhairavīṁ yajet.
anenaiva vidhānena nityākhyāṁ bhairavīṁ yajet.
13.
evam pūjāvidhim kuryāt bhogamokṣaphalāptaye
anena eva vidhānena nityākhyām bhairavīm yajet
anena eva vidhānena nityākhyām bhairavīm yajet
13.
evam bhogamokṣaphalāptaye pūjāvidhim kuryāt
anena eva vidhānena nityākhyām bhairavīm yajet
anena eva vidhānena nityākhyām bhairavīm yajet
13. Thus should one perform the procedure of worship for the attainment of the fruits of worldly enjoyment and liberation, and through this very method, one should worship the Bhairavī known as Nityā.
सर्वसौभाग्यदां नित्यां सर्वसाम्राज्यदायिनीम् ।
एतस्या एव विद्यायाः षड्वर्णान् क्रमतः स्थितान् ॥१४॥
एतस्या एव विद्यायाः षड्वर्णान् क्रमतः स्थितान् ॥१४॥
14. sarvasaubhāgyadāṁ nityāṁ sarvasāmrājyadāyinīm ,
etasyā eva vidyāyāḥ ṣaḍvarṇān kramataḥ sthitān.
etasyā eva vidyāyāḥ ṣaḍvarṇān kramataḥ sthitān.
14.
sarvasaubhāgyadām nityām sarvasāmrājyadāyinīm
etasyāḥ eva vidyāyāḥ ṣaḍvarṇān kramataḥ sthitān
etasyāḥ eva vidyāyāḥ ṣaḍvarṇān kramataḥ sthitān
14.
sarvasaubhāgyadām nityām sarvasāmrājyadāyinīm
etasyāḥ eva vidyāyāḥ ṣaḍvarṇān kramataḥ sthitān
etasyāḥ eva vidyāyāḥ ṣaḍvarṇān kramataḥ sthitān
14. (O mature one,) the six syllables of this very vidyā, which grant all good fortune, are eternal, bestow all imperial dominion, and are situated in their sequential order,
विपरीतान् वद प्रौढे विद्येयं भोगमोक्षदा ।
नित्याख्या भैरवी देवि रिपुभारनिकृन्तनी ॥१५॥
नित्याख्या भैरवी देवि रिपुभारनिकृन्तनी ॥१५॥
15. viparītān vada prauḍhe vidyeyaṁ bhogamokṣadā ,
nityākhyā bhairavī devi ripubhāranikṛntanī.
nityākhyā bhairavī devi ripubhāranikṛntanī.
15.
viparītān vada prauḍhe vidyā iyam bhogamokṣadā
nityākhyā bhairavī devi ripubhāranikṛntanī
nityākhyā bhairavī devi ripubhāranikṛntanī
15.
he prauḍhe devi,
viparītān vada,
iyam vidyā bhogamokṣadā nityākhyā bhairavī ripubhāranikṛntanī
viparītān vada,
iyam vidyā bhogamokṣadā nityākhyā bhairavī ripubhāranikṛntanī
15. pronounce them in reverse, O mature goddess, for this vidyā is known as Nityā, grants both worldly enjoyment and liberation, is Bhairavī herself, and severs the heavy burden of enemies.