महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-9, chapter-44, verse-97
पृथुदंष्ट्रा महादंष्ट्राः स्थूलौष्ठा हरिमूर्धजाः ।
नानापादौष्ठदंष्ट्राश्च नानाहस्तशिरोधराः ।
नानावर्मभिराच्छन्ना नानाभाषाश्च भारत ॥९७॥
नानापादौष्ठदंष्ट्राश्च नानाहस्तशिरोधराः ।
नानावर्मभिराच्छन्ना नानाभाषाश्च भारत ॥९७॥
97. pṛthudaṁṣṭrā mahādaṁṣṭrāḥ sthūlauṣṭhā harimūrdhajāḥ ,
nānāpādauṣṭhadaṁṣṭrāśca nānāhastaśirodharāḥ ,
nānāvarmabhirācchannā nānābhāṣāśca bhārata.
nānāpādauṣṭhadaṁṣṭrāśca nānāhastaśirodharāḥ ,
nānāvarmabhirācchannā nānābhāṣāśca bhārata.
97.
pṛthudaṃṣṭrāḥ mahādaṃṣṭrāḥ sthūlauṣṭhāḥ
harimūrdhajāḥ nānāpādauṣṭhadaṃṣṭrāḥ
ca nānāhastaśirodharāḥ nānāvarmabhiḥ
ācchannāḥ nānābhāṣāḥ ca bhārata
harimūrdhajāḥ nānāpādauṣṭhadaṃṣṭrāḥ
ca nānāhastaśirodharāḥ nānāvarmabhiḥ
ācchannāḥ nānābhāṣāḥ ca bhārata
97.
bhārata pṛthudaṃṣṭrāḥ mahādaṃṣṭrāḥ
sthūlauṣṭhāḥ harimūrdhajāḥ ca
nānāpādauṣṭhadaṃṣṭrāḥ nānāhastaśirodharāḥ
nānāvarmabhiḥ ācchannāḥ ca nānābhāṣāḥ
sthūlauṣṭhāḥ harimūrdhajāḥ ca
nānāpādauṣṭhadaṃṣṭrāḥ nānāhastaśirodharāḥ
nānāvarmabhiḥ ācchannāḥ ca nānābhāṣāḥ
97.
O descendant of Bharata, they had broad or great tusks/fangs, thick lips, and hair like a lion's mane. They possessed various types of feet, lips, and tusks/fangs, and different kinds of hands and heads. Covered in diverse armors, they also spoke various languages.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- पृथुदंष्ट्राः (pṛthudaṁṣṭrāḥ) - broad-tusked/fanged ones
- महादंष्ट्राः (mahādaṁṣṭrāḥ) - great-tusked/fanged ones
- स्थूलौष्ठाः (sthūlauṣṭhāḥ) - thick-lipped ones
- हरिमूर्धजाः (harimūrdhajāḥ) - lion-maned, having hair like a lion's
- नानापादौष्ठदंष्ट्राः (nānāpādauṣṭhadaṁṣṭrāḥ) - having various kinds of feet, lips, and tusks/fangs
- च (ca) - and
- नानाहस्तशिरोधराः (nānāhastaśirodharāḥ) - having various kinds of hands and heads
- नानावर्मभिः (nānāvarmabhiḥ) - with various armors
- आच्छन्नाः (ācchannāḥ) - covered, enveloped
- नानाभाषाः (nānābhāṣāḥ) - speaking various languages
- च (ca) - and
- भारत (bhārata) - O descendant of Bharata
Words meanings and morphology
पृथुदंष्ट्राः (pṛthudaṁṣṭrāḥ) - broad-tusked/fanged ones
(adjective)
Nominative, masculine, plural of pṛthudaṃṣṭra
pṛthudaṁṣṭra - having broad tusks or fangs
Compound type : bahuvrīhi (pṛthu+daṃṣṭra)
- pṛthu – broad, wide, large
adjective - daṃṣṭra – tusk, fang
noun (masculine)
Note: Reconstructed to plural nominative from original Devanagari: पृथुदंष्ट्रा
महादंष्ट्राः (mahādaṁṣṭrāḥ) - great-tusked/fanged ones
(adjective)
Nominative, masculine, plural of mahādaṃṣṭra
mahādaṁṣṭra - having great tusks or fangs
Compound type : bahuvrīhi (mahā+daṃṣṭra)
- mahā – great, large
adjective - daṃṣṭra – tusk, fang
noun (masculine)
Note: Original Devanagari: महादंष्ट्राः
स्थूलौष्ठाः (sthūlauṣṭhāḥ) - thick-lipped ones
(adjective)
Nominative, masculine, plural of sthūlauṣṭha
sthūlauṣṭha - having thick lips
Compound type : bahuvrīhi (sthūla+oṣṭha)
- sthūla – thick, stout, large
adjective - oṣṭha – lip
noun (masculine)
Note: Reconstructed to plural nominative from original Devanagari: स्थूलौष्ठा
हरिमूर्धजाः (harimūrdhajāḥ) - lion-maned, having hair like a lion's
(adjective)
Nominative, masculine, plural of harimūrdhaja
harimūrdhaja - having hair like a lion's mane
Compound type : bahuvrīhi (hari+mūrdhaja)
- hari – lion
noun (masculine) - mūrdhaja – hair (growing on the head)
noun (masculine)
Note: Original Devanagari: हरिमूर्धजाः
नानापादौष्ठदंष्ट्राः (nānāpādauṣṭhadaṁṣṭrāḥ) - having various kinds of feet, lips, and tusks/fangs
(adjective)
Nominative, masculine, plural of nānāpādauṣṭhadaṃṣṭra
nānāpādauṣṭhadaṁṣṭra - having various feet, lips, and tusks/fangs
Compound type : bahuvrīhi (nānā+pāda+oṣṭha+daṃṣṭra)
- nānā – various, diverse
indeclinable - pāda – foot
noun (masculine) - oṣṭha – lip
noun (masculine) - daṃṣṭra – tusk, fang
noun (masculine)
Note: Part of sandhi: nānāpādauṣṭhadaṃṣṭrāś ca
च (ca) - and
(indeclinable)
Note: Part of sandhi: nānāpādauṣṭhadaṃṣṭrāś ca
नानाहस्तशिरोधराः (nānāhastaśirodharāḥ) - having various kinds of hands and heads
(adjective)
Nominative, masculine, plural of nānāhastaśirodhara
nānāhastaśirodhara - having various hands and heads
Compound type : bahuvrīhi (nānā+hasta+śirodhara)
- nānā – various, diverse
indeclinable - hasta – hand, arm
noun (masculine) - śirodhara – head, neck (literally 'head-bearer')
noun (masculine)
Note: Original Devanagari: नानाहस्तशिरोधराः
नानावर्मभिः (nānāvarmabhiḥ) - with various armors
(noun)
Instrumental, neuter, plural of nānāvarman
nānāvarman - various armors
Compound type : karmadhāraya (nānā+varman)
- nānā – various, diverse
indeclinable - varman – armor, shield
noun (neuter)
Note: Part of sandhi: nānāvarmabhir ācchannāḥ
आच्छन्नाः (ācchannāḥ) - covered, enveloped
(adjective)
Nominative, masculine, plural of ācchanna
ācchanna - covered, enveloped, concealed
Past Passive Participle
PPP of root chad (छद्) with prefix ā (आ)
Prefix: ā
Root: chad (class 1)
Note: Reconstructed to plural nominative from original Devanagari: आच्छन्ना. Part of sandhi: nānāvarmabhir ācchannāḥ
नानाभाषाः (nānābhāṣāḥ) - speaking various languages
(adjective)
Nominative, masculine, plural of nānābhāṣa
nānābhāṣa - speaking various languages
Compound type : bahuvrīhi (nānā+bhāṣā)
- nānā – various, diverse
indeclinable - bhāṣā – language, speech
noun (feminine)
Note: Part of sandhi: nānābhāṣāś ca
च (ca) - and
(indeclinable)
Note: Part of sandhi: nānābhāṣāś ca
भारत (bhārata) - O descendant of Bharata
(proper noun)
Vocative, masculine, singular of bhārata
bhārata - descendant of Bharata, relating to Bharata
Note: Original Devanagari: भारत