महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-9, chapter-44, verse-100
वृकोदरनिभाश्चैव केचिदञ्जनसंनिभाः ।
श्वेताङ्गा लोहितग्रीवाः पिङ्गाक्षाश्च तथापरे ।
कल्माषा बहवो राजंश्चित्रवर्णाश्च भारत ॥१००॥
श्वेताङ्गा लोहितग्रीवाः पिङ्गाक्षाश्च तथापरे ।
कल्माषा बहवो राजंश्चित्रवर्णाश्च भारत ॥१००॥
100. vṛkodaranibhāścaiva kecidañjanasaṁnibhāḥ ,
śvetāṅgā lohitagrīvāḥ piṅgākṣāśca tathāpare ,
kalmāṣā bahavo rājaṁścitravarṇāśca bhārata.
śvetāṅgā lohitagrīvāḥ piṅgākṣāśca tathāpare ,
kalmāṣā bahavo rājaṁścitravarṇāśca bhārata.
100.
vṛkodaranibhāḥ ca eva kecit
añjanasaṃnibhāḥ śvetāṅgāḥ lohitagrīvāḥ
piṅgākṣāḥ ca tathā apare kalmāṣāḥ
bahavaḥ rājan citravarṇāḥ ca bhārata
añjanasaṃnibhāḥ śvetāṅgāḥ lohitagrīvāḥ
piṅgākṣāḥ ca tathā apare kalmāṣāḥ
bahavaḥ rājan citravarṇāḥ ca bhārata
100.
rājan bhārata kecit eva vṛkodaranibhāḥ
ca añjanasaṃnibhāḥ tathā apare
śvetāṅgāḥ lohitagrīvāḥ ca piṅgākṣāḥ
bahavaḥ ca kalmāṣāḥ citravarṇāḥ
ca añjanasaṃnibhāḥ tathā apare
śvetāṅgāḥ lohitagrīvāḥ ca piṅgākṣāḥ
bahavaḥ ca kalmāṣāḥ citravarṇāḥ
100.
O King, O Bhārata, some were indeed like Vṛkodara (Bhīma), while others were dark, like collyrium. Still others had white bodies, red necks, and yellowish eyes. Many were variegated and multi-colored.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- वृकोदरनिभाः (vṛkodaranibhāḥ) - resembling Vṛkodara (Bhīma)
- च (ca) - and, also
- एव (eva) - indeed, certainly, only
- केचित् (kecit) - some, certain ones
- अञ्जनसंनिभाः (añjanasaṁnibhāḥ) - resembling collyrium, dark like collyrium
- श्वेताङ्गाः (śvetāṅgāḥ) - white-bodied, having white limbs
- लोहितग्रीवाः (lohitagrīvāḥ) - red-necked
- पिङ्गाक्षाः (piṅgākṣāḥ) - yellowish-eyed, tawny-eyed
- च (ca) - and, also
- तथा (tathā) - thus, so, likewise, similarly
- अपरे (apare) - others, other ones
- कल्माषाः (kalmāṣāḥ) - variegated, spotted, brindled, speckled
- बहवः (bahavaḥ) - many, numerous
- राजन् (rājan) - O Dhṛtarāṣṭra! (O king!)
- चित्रवर्णाः (citravarṇāḥ) - multi-colored, brightly colored, wonderfully colored
- च (ca) - and, also
- भारत (bhārata) - O Dhṛtarāṣṭra (as a descendant of Bharata) (O descendant of Bharata, O Bhārata (addressing Dhṛtarāṣṭra))
Words meanings and morphology
वृकोदरनिभाः (vṛkodaranibhāḥ) - resembling Vṛkodara (Bhīma)
(adjective)
Nominative, masculine, plural of vṛkodaranibha
vṛkodaranibha - resembling Vṛkodara
Compound type : bahuvrīhi (vṛkodara+nibha)
- vṛkodara – wolf-bellied, an epithet of Bhīma
proper noun (masculine) - nibha – like, resembling, similar to
adjective
च (ca) - and, also
(indeclinable)
एव (eva) - indeed, certainly, only
(indeclinable)
केचित् (kecit) - some, certain ones
(pronoun)
Nominative, masculine, plural of kaścic
kaścic - someone, something, some, certain
Pronoun 'ka' (who) + indeclinable 'cit'.
अञ्जनसंनिभाः (añjanasaṁnibhāḥ) - resembling collyrium, dark like collyrium
(adjective)
Nominative, masculine, plural of añjanasaṃnibha
añjanasaṁnibha - resembling collyrium, dark like collyrium
Compound type : bahuvrīhi (añjana+saṃnibha)
- añjana – collyrium (a dark eye-salve), antimony, lampblack
noun (neuter) - saṃnibha – resembling, similar to, like
adjective
श्वेताङ्गाः (śvetāṅgāḥ) - white-bodied, having white limbs
(adjective)
Nominative, masculine, plural of śvetāṅga
śvetāṅga - white-bodied, having white limbs
Compound type : bahuvrīhi (śveta+aṅga)
- śveta – white, bright, pure
adjective - aṅga – body, limb, part
noun (neuter)
लोहितग्रीवाः (lohitagrīvāḥ) - red-necked
(adjective)
Nominative, masculine, plural of lohitagrīva
lohitagrīva - red-necked
Compound type : bahuvrīhi (lohita+grīvā)
- lohita – red, reddish
adjective - grīvā – neck
noun (feminine)
पिङ्गाक्षाः (piṅgākṣāḥ) - yellowish-eyed, tawny-eyed
(adjective)
Nominative, masculine, plural of piṅgākṣa
piṅgākṣa - yellowish-eyed, tawny-eyed
Compound type : bahuvrīhi (piṅga+akṣa)
- piṅga – yellowish-brown, tawny
adjective - akṣa – eye
noun (masculine)
च (ca) - and, also
(indeclinable)
तथा (tathā) - thus, so, likewise, similarly
(indeclinable)
अपरे (apare) - others, other ones
(pronoun)
Nominative, masculine, plural of apara
apara - other, another, subsequent, western
कल्माषाः (kalmāṣāḥ) - variegated, spotted, brindled, speckled
(adjective)
Nominative, masculine, plural of kalmāṣa
kalmāṣa - variegated, spotted, brindled, speckled, dark-coloured
बहवः (bahavaḥ) - many, numerous
(adjective)
Nominative, masculine, plural of bahu
bahu - many, much, numerous, abundant
राजन् (rājan) - O Dhṛtarāṣṭra! (O king!)
(noun)
Vocative, masculine, singular of rājan
rājan - king, ruler, sovereign
Root: rāj (class 1)
चित्रवर्णाः (citravarṇāḥ) - multi-colored, brightly colored, wonderfully colored
(adjective)
Nominative, masculine, plural of citravarṇa
citravarṇa - multi-colored, variegated, brightly colored, wonderful-colored
Compound type : bahuvrīhi (citra+varṇa)
- citra – bright, clear, variegated, wonderful
adjective - varṇa – color, tint, appearance
noun (masculine)
च (ca) - and, also
(indeclinable)
भारत (bhārata) - O Dhṛtarāṣṭra (as a descendant of Bharata) (O descendant of Bharata, O Bhārata (addressing Dhṛtarāṣṭra))
(proper noun)
Vocative, masculine, singular of bhārata
bhārata - descendant of Bharata, relating to Bharata, India
Derived from Bharata, denoting lineage.