मनु-स्मृतिः
manu-smṛtiḥ
-
chapter-10, verse-15
ब्राह्मणादुग्रकन्यायामावृतो नाम जायते ।
आभीरोऽम्बष्ठकन्यायामायोगव्यां तु धिग्वणः ॥१५॥
आभीरोऽम्बष्ठकन्यायामायोगव्यां तु धिग्वणः ॥१५॥
15. brāhmaṇādugrakanyāyāmāvṛto nāma jāyate ,
ābhīro'mbaṣṭhakanyāyāmāyogavyāṁ tu dhigvaṇaḥ.
ābhīro'mbaṣṭhakanyāyāmāyogavyāṁ tu dhigvaṇaḥ.
15.
brāhmaṇāt ugrakanyāyām āvṛtaḥ nāma jāyate
ābhīraḥ ambaṣṭhakanyāyām āyogavyām tu dhigvaṇaḥ
ābhīraḥ ambaṣṭhakanyāyām āyogavyām tu dhigvaṇaḥ
15.
brāhmaṇāt ugrakanyāyām āvṛtaḥ nāma jāyate
ābhīraḥ ambaṣṭhakanyāyām āyogavyām tu dhigvaṇaḥ
ābhīraḥ ambaṣṭhakanyāyām āyogavyām tu dhigvaṇaḥ
15.
From a brāhmaṇa man, with an Ugra woman, a son named Āvṛta is born. Similarly, with an Ambaṣṭha woman, an Ābhīra is born; and with an Āyogava woman, a Dhigvaṇa is indeed born.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- ब्राह्मणात् (brāhmaṇāt) - from a brāhmaṇa
- उग्रकन्यायाम् (ugrakanyāyām) - in an Ugra girl/daughter, with an Ugra woman
- आवृतः (āvṛtaḥ) - named Āvṛta (a specific mixed caste)
- नाम (nāma) - indeed, by name, called
- जायते (jāyate) - is born, arises
- आभीरः (ābhīraḥ) - Ābhīra (a specific mixed caste)
- अम्बष्ठकन्यायाम् (ambaṣṭhakanyāyām) - in an Ambaṣṭha girl/daughter, with an Ambaṣṭha woman
- आयोगव्याम् (āyogavyām) - in an Āyogava girl/daughter, with an Āyogava woman
- तु (tu) - but, indeed, however
- धिग्वणः (dhigvaṇaḥ) - Dhigvaṇa (a specific mixed caste)
Words meanings and morphology
ब्राह्मणात् (brāhmaṇāt) - from a brāhmaṇa
(noun)
Ablative, masculine, singular of brāhmaṇa
brāhmaṇa - a brāhmaṇa, belonging to a brāhmaṇa
Note: Indicates source/origin.
उग्रकन्यायाम् (ugrakanyāyām) - in an Ugra girl/daughter, with an Ugra woman
(noun)
Locative, feminine, singular of ugrakanyā
ugrakanyā - Ugra girl/daughter (a female of the Ugra caste)
Compound type : karmadhāraya (ugra+kanyā)
- ugra – fierce, terrible, (a specific mixed caste)
adjective (masculine) - kanyā – girl, maiden, daughter
noun (feminine)
Note: Indicates the female partner.
आवृतः (āvṛtaḥ) - named Āvṛta (a specific mixed caste)
(proper noun)
Nominative, masculine, singular of āvṛta
āvṛta - Āvṛta (a specific mixed caste, typically born from a Brāhmaṇa and an Ugra woman)
Past Passive Participle
From ā + vṛ (to choose/cover) + kta. Here used as a proper name/caste name.
Prefix: ā
Root: vṛ (class 5)
Note: Subject of jāyate.
नाम (nāma) - indeed, by name, called
(indeclinable)
Note: Emphatic.
जायते (jāyate) - is born, arises
(verb)
3rd person , singular, middle, present (laṭ) of jan
Root jan (4th class), middle voice, present tense.
Root: jan (class 4)
आभीरः (ābhīraḥ) - Ābhīra (a specific mixed caste)
(proper noun)
Nominative, masculine, singular of ābhīra
ābhīra - Ābhīra (a specific mixed caste, typically born from a Brāhmaṇa and an Ambaṣṭha woman)
Note: Subject of an implied 'is born'.
अम्बष्ठकन्यायाम् (ambaṣṭhakanyāyām) - in an Ambaṣṭha girl/daughter, with an Ambaṣṭha woman
(noun)
Locative, feminine, singular of ambaṣṭhakanyā
ambaṣṭhakanyā - Ambaṣṭha girl/daughter (a female of the Ambaṣṭha caste)
Compound type : karmadhāraya (ambaṣṭha+kanyā)
- ambaṣṭha – Ambaṣṭha (a specific mixed caste, typically born from a Brāhmaṇa father and Vaiśya mother)
adjective (masculine) - kanyā – girl, maiden, daughter
noun (feminine)
Note: Indicates the female partner.
आयोगव्याम् (āyogavyām) - in an Āyogava girl/daughter, with an Āyogava woman
(noun)
Locative, feminine, singular of āyogavī
āyogavī - Āyogava woman/daughter (a female of the Āyogava caste, typically born from a Vaiśya father and Śūdra mother)
'āyogavī' is the feminine form of 'āyogava'. The verse uses 'āyogavyām' (locative singular of āyogavī).
Note: Indicates the female partner.
तु (tu) - but, indeed, however
(indeclinable)
धिग्वणः (dhigvaṇaḥ) - Dhigvaṇa (a specific mixed caste)
(proper noun)
Nominative, masculine, singular of dhigvaṇa
dhigvaṇa - Dhigvaṇa (a specific mixed caste, typically born from a Brāhmaṇa and an Āyogava woman)
Note: Subject of an implied 'is born'.