महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-8, chapter-5, verse-34
वज्रसारमयं नूनं हृदयं सुदृढं मम ।
यच्छ्रुत्वा पुरुषव्याघ्रं हतं कर्णं न दीर्यते ॥३४॥
यच्छ्रुत्वा पुरुषव्याघ्रं हतं कर्णं न दीर्यते ॥३४॥
34. vajrasāramayaṁ nūnaṁ hṛdayaṁ sudṛḍhaṁ mama ,
yacchrutvā puruṣavyāghraṁ hataṁ karṇaṁ na dīryate.
yacchrutvā puruṣavyāghraṁ hataṁ karṇaṁ na dīryate.
34.
vajrasāramayam nūnam hṛdayam sudṛḍham mama yat
śrutvā puruṣavyāghram hatam karṇam na dīryate
śrutvā puruṣavyāghram hatam karṇam na dīryate
34.
nūnam mama hṛdayam vajrasāramayam sudṛḍham yat
puruṣavyāghram hatam karṇam śrutvā na dīryate
puruṣavyāghram hatam karṇam śrutvā na dīryate
34.
Surely, my heart must be exceedingly strong, made of adamantine essence, since it does not break even after hearing that Karṇa, that tiger among men, has been slain.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- वज्रसारमयम् (vajrasāramayam) - made of the essence of a thunderbolt, adamantine
- नूनम् (nūnam) - surely, certainly, indeed
- हृदयम् (hṛdayam) - heart, mind
- सुदृढम् (sudṛḍham) - very strong, firm, solid
- मम (mama) - my, of me
- यत् (yat) - which, that (relative pronoun)
- श्रुत्वा (śrutvā) - having heard
- पुरुषव्याघ्रम् (puruṣavyāghram) - a tiger among men, best of men
- हतम् (hatam) - killed, slain
- कर्णम् (karṇam) - Karṇa
- न (na) - not
- दीर्यते (dīryate) - breaks, bursts, splits
Words meanings and morphology
वज्रसारमयम् (vajrasāramayam) - made of the essence of a thunderbolt, adamantine
(adjective)
Nominative, neuter, singular of vajrasāramaya
vajrasāramaya - made of adamantine essence, very hard
Compound type : tatpuruṣa (vajra+sāra+maya)
- vajra – thunderbolt, diamond
noun (masculine) - sāra – essence, strength, core
noun (masculine) - maya – made of, consisting of
suffix
taddhita suffix
Note: Qualifies hṛdayam.
नूनम् (nūnam) - surely, certainly, indeed
(indeclinable)
हृदयम् (hṛdayam) - heart, mind
(noun)
Nominative, neuter, singular of hṛdaya
hṛdaya - heart, mind, core, essence
सुदृढम् (sudṛḍham) - very strong, firm, solid
(adjective)
Nominative, neuter, singular of sudṛḍha
sudṛḍha - very firm, very strong, solid
Compound type : karmadhāraya (su+dṛḍha)
- su – good, well, very
indeclinable
prefix - dṛḍha – firm, strong, solid
adjective
Past Passive Participle
from root dṛh
Root: dṛh (class 7)
Note: Qualifies hṛdayam.
मम (mama) - my, of me
(pronoun)
Genitive, singular of asmad
asmad - I, we
यत् (yat) - which, that (relative pronoun)
(pronoun)
Nominative, neuter, singular of yad
yad - who, which, what, that
Note: Refers to hṛdayam.
श्रुत्वा (śrutvā) - having heard
(indeclinable)
absolutive
gerund formed from root śru
Root: śru (class 5)
पुरुषव्याघ्रम् (puruṣavyāghram) - a tiger among men, best of men
(noun)
Accusative, masculine, singular of puruṣavyāghra
puruṣavyāghra - a tiger among men, best of men, a mighty man
Compound type : karmadhāraya (puruṣa+vyāghra)
- puruṣa – man, human being, person, male
noun (masculine) - vyāghra – tiger
noun (masculine)
Note: Qualifies Karṇa.
हतम् (hatam) - killed, slain
(adjective)
Accusative, masculine, singular of hata
hata - killed, slain, destroyed, struck
Past Passive Participle
from root han
Root: han (class 2)
Note: Qualifies Karṇa.
कर्णम् (karṇam) - Karṇa
(proper noun)
Accusative, masculine, singular of karṇa
karṇa - ear, a proper name (Karṇa)
न (na) - not
(indeclinable)
दीर्यते (dīryate) - breaks, bursts, splits
(verb)
3rd person , singular, passive, present (laṭ) of dṝ
present tense, ātmanepada, passive voice
Root: dṝ (class 9)