बृहत्-पाराशर-होरा-शास्त्रम्
bṛhat-pārāśara-horā-śāstram
-
chapter-11
अरिष्टं तत्प्रभङ्गं च श्रुतं त्वत्तो मया मुने ।
कस्माद् भावात् फलं किं किं विचार्यमिति मे वद ॥१॥
कस्माद् भावात् फलं किं किं विचार्यमिति मे वद ॥१॥
1. ariṣṭaṃ tatprabhaṅgaṃ ca śrutaṃ tvatto mayā mune .
kasmād bhāvāt phalaṃ kiṃ kiṃ vicāryamiti me vada.
kasmād bhāvāt phalaṃ kiṃ kiṃ vicāryamiti me vada.
1.
ariṣṭam tatprabhaṅgam ca śrutam tvattaḥ mayā mune
kasmāt bhāvāt phalam kim kim vicāryam iti me vada
kasmāt bhāvāt phalam kim kim vicāryam iti me vada
1.
O sage, I have heard from you about misfortunes and their destruction. Now, please tell me what specific results should be considered from which particular house (bhāva).
देहं रूपं च ज्ञानं च वर्णं चैव बलाबलम् ।
सुखं दुःखं स्वभावञ्च लग्नभावान्निरीक्षयेत् ॥२॥
सुखं दुःखं स्वभावञ्च लग्नभावान्निरीक्षयेत् ॥२॥
2. dehaṃ rūpaṃ ca jñānaṃ ca varṇaṃ caiva balābalam .
sukhaṃ duḥkhaṃ svabhāvañca lagnabhāvānnirīkṣayet.
sukhaṃ duḥkhaṃ svabhāvañca lagnabhāvānnirīkṣayet.
2.
deham rūpam ca jñānam ca varṇam ca eva balābalam
sukham duḥkham svabhāvam ca lagnabhāvāt nirīkṣayet
sukham duḥkham svabhāvam ca lagnabhāvāt nirīkṣayet
2.
One should examine the body, physical appearance, knowledge, complexion, one's strengths and weaknesses, happiness, sorrow, and inherent nature from the Ascendant house (lagna-bhāva).
धनधान्यं कुटुम्बांश्च मृत्युजालममित्रकम् ।
धातुरत्नादिकं सर्वं धनस्थानान्निरीक्षयेत् ॥३॥
धातुरत्नादिकं सर्वं धनस्थानान्निरीक्षयेत् ॥३॥
3. dhanadhānyaṃ kuṭumbāṃśca mṛtyujālamamitrakam .
dhāturatnādikaṃ sarvaṃ dhanasthānānnirīkṣayet.
dhāturatnādikaṃ sarvaṃ dhanasthānānnirīkṣayet.
3.
dhanadhānyam kuṭumbān ca mṛtyujālam amitrakam
dhātu ratna ādikam sarvam dhanasthānāt nirīkṣayet
dhātu ratna ādikam sarvam dhanasthānāt nirīkṣayet
3.
One should examine wealth, grains, family members, the causes of death, enemies, metals, jewels, and all such matters from the second house (house of wealth).
विक्रमं भृत्यभ्रात्रादि चोपदेशप्रयाणकम् ।
पित्रोर्वै मरणं विज्ञो दुश्चिक्याच्च निरीक्षयेत् ॥४॥
पित्रोर्वै मरणं विज्ञो दुश्चिक्याच्च निरीक्षयेत् ॥४॥
4. vikramaṃ bhṛtyabhrātrādi copadeśaprayāṇakam .
pitrorvai maraṇaṃ vijño duścikyācca nirīkṣayet.
pitrorvai maraṇaṃ vijño duścikyācca nirīkṣayet.
4.
vikramam bhṛtyabhrātrādi ca upadeśaprayāṇakam
pitroḥ vai maraṇam vijñaḥ duścikyāt ca nirīkṣayet
pitroḥ vai maraṇam vijñaḥ duścikyāt ca nirīkṣayet
4.
The wise person should examine valor, courage, servants, younger siblings, instructions, journeys, and also the death of parents, all from the third house.
वाहनान्यथ बन्धूंश्च मातृसौख्यादिकान्यपि ।
निधि क्षेत्रं गृहं चापि चतुर्थात् परिचिन्तयेत् ॥५॥
निधि क्षेत्रं गृहं चापि चतुर्थात् परिचिन्तयेत् ॥५॥
5. vāhanānyatha bandhūṃśca mātṛsaukhyādikānyapi .
nidhi kṣetraṃ gṛhaṃ cāpi caturthāt paricintayet.
nidhi kṣetraṃ gṛhaṃ cāpi caturthāt paricintayet.
5.
vāhanāni atha bandhūn ca mātṛsaukhyādikāni api
nidhi kṣetram gṛham ca api caturthāt paricintayet
nidhi kṣetram gṛham ca api caturthāt paricintayet
5.
One should consider vehicles, relatives, the happiness of the mother, and all such matters, as well as hidden treasures, land, and houses, from the fourth house.
यन्त्रमन्त्रौ तथा विद्यां बुद्धेश्चैव प्रबन्धकम् ।
पुत्रराज्यापभ्रांशादीन् पश्येत् पुत्रालयाद् बुधः ॥६॥
पुत्रराज्यापभ्रांशादीन् पश्येत् पुत्रालयाद् बुधः ॥६॥
6. yantramantrau tathā vidyāṃ buddheścaiva prabandhakam .
putrarājyāpabhrāṃśādīn paśyet putrālayād budhaḥ.
putrarājyāpabhrāṃśādīn paśyet putrālayād budhaḥ.
6.
yantramantrau tathā vidyām buddheḥ ca eva prabandhakam
putrarājyāpabhrāṃśādīn paśyet putrālayāt budhaḥ
putrarājyāpabhrāṃśādīn paśyet putrālayāt budhaḥ
6.
The wise person should observe Yantras, Mantras, knowledge, intellectual management, children, kingship, downfall, and other such matters from the fifth house (the house of children).
मातुलान्तकशंकानां शत्रूंश्चैव व्रणादिकान् ।
सपत्नीमातरं चापि षष्ठभावान्निरीक्षयेत् ॥७॥
सपत्नीमातरं चापि षष्ठभावान्निरीक्षयेत् ॥७॥
7. mātulāntakaśaṃkānāṃ śatrūṃścaiva vraṇādikān .
sapatnīmātaraṃ cāpi ṣaṣṭhabhāvānnirīkṣayet.
sapatnīmātaraṃ cāpi ṣaṣṭhabhāvānnirīkṣayet.
7.
mātula antaka śaṅkānām śatrūn ca eva vraṇa ādikān
sapatnīmātaram ca api ṣaṣṭhabhāvāt nirīkṣayet
sapatnīmātaram ca api ṣaṣṭhabhāvāt nirīkṣayet
7.
One should examine maternal uncles, causes of death, fears (śaṅkā), enemies, wounds, and other such matters, as well as the stepmother, from the sixth house.
जायामध्वप्रयाणं च वाणिज्यं नष्टवीक्षणम् ।
मरणं च स्वदेहस्य जायाभावान्निरीक्षयेत् ॥८॥
मरणं च स्वदेहस्य जायाभावान्निरीक्षयेत् ॥८॥
8. jāyāmadhvaprayāṇaṃ ca vāṇijyaṃ naṣṭavīkṣaṇam .
maraṇaṃ ca svadehasya jāyābhāvānnirīkṣayet.
maraṇaṃ ca svadehasya jāyābhāvānnirīkṣayet.
8.
jāyām adhvaprayāṇam ca vāṇijyam naṣṭavīkṣaṇam
maraṇam ca svadehasya jāyābhāvāt nirīkṣayet
maraṇam ca svadehasya jāyābhāvāt nirīkṣayet
8.
One should examine matters related to the spouse, journeys, trade, the recovery of lost articles, and the death of one's own body from the seventh house (jāyābhāva).
आयु रणं रिपुं चापि दुर्गं मृतधनं तथा ।
गत्यनुकादिकं सर्वं पश्येद्रन्ध्राद्विचक्षणः ॥९॥
गत्यनुकादिकं सर्वं पश्येद्रन्ध्राद्विचक्षणः ॥९॥
9. āyu raṇaṃ ripuṃ cāpi durgaṃ mṛtadhanaṃ tathā .
gatyanukādikaṃ sarvaṃ paśyedrandhrādvicakṣaṇaḥ.
gatyanukādikaṃ sarvaṃ paśyedrandhrādvicakṣaṇaḥ.
9.
āyu raṇam ripum ca api durgam mṛtadhananam tathā
gatyanukādikam sarvam paśyet randhrāt vicakṣaṇaḥ
gatyanukādikam sarvam paśyet randhrāt vicakṣaṇaḥ
9.
The wise astrologer should examine longevity, battles, enemies, fortifications, inherited wealth (mṛtadhana), and all matters related to one's ultimate state and subsequent developments (gati), from the eighth house (randhra).
भाग्यं श्यालं च धर्मं च भ्रातृपत्न्यादिकांस्तथा ।
तीर्थयात्रादिकं सर्वं धर्मस्थानान्निरीक्षयेत् ॥१०॥
तीर्थयात्रादिकं सर्वं धर्मस्थानान्निरीक्षयेत् ॥१०॥
10. bhāgyaṃ śyālaṃ ca dharmaṃ ca bhrātṛpatnyādikāṃstathā .
tīrthayātrādikaṃ sarvaṃ dharmasthānānnirīkṣayet.
tīrthayātrādikaṃ sarvaṃ dharmasthānānnirīkṣayet.
10.
bhāgyam śyālam ca dharmam ca bhrātṛpatnyādikāḥ tathā
tīrthayātrādikam sarvam dharmasthānāt nirīkṣayet
tīrthayātrādikam sarvam dharmasthānāt nirīkṣayet
10.
One should examine fortune, brothers-in-law, and one's intrinsic nature or natural law (dharma), as well as sisters-in-law (bhrātṛpatnī) and other similar relations, pilgrimages (tīrthayātrā), and all such matters from the ninth house (dharmasthāna).
राज्यं चाकाशंवृत्तिं च मानं चैव पितुस्तथा ।
प्रवासस्य ऋणस्यापि व्योमस्थानान्निरीक्षणम् ॥११॥
प्रवासस्य ऋणस्यापि व्योमस्थानान्निरीक्षणम् ॥११॥
11. rājyaṃ cākāśaṃvṛttiṃ ca mānaṃ caiva pitustathā .
pravāsasya ṛṇasyāpi vyomasthānānnirīkṣaṇam.
pravāsasya ṛṇasyāpi vyomasthānānnirīkṣaṇam.
11.
rājyam ca ākāśavṛttim ca mānam ca eva pituḥ tathā
pravāsasya ṛṇasya api vyomasthānāt nirīkṣaṇam
pravāsasya ṛṇasya api vyomasthānāt nirīkṣaṇam
11.
The observation of one's kingdom or government (rājya), livelihood or public reputation (ākāśavṛtti), honor, and likewise the father, as well as foreign residence (pravāsa) and debts (ṛṇa), should be made from the tenth house (vyomasthāna).
नानावस्तुभवस्यापि पुत्रजायादिकस्य च ।
आयं वृद्धिं पशूनां च भवस्थानान्निरीक्षणम् ॥१२॥
आयं वृद्धिं पशूनां च भवस्थानान्निरीक्षणम् ॥१२॥
12. nānāvastubhavasyāpi putrajāyādikasya ca .
āyaṃ vṛddhiṃ paśūnāṃ ca bhavasthānānnirīkṣaṇam.
āyaṃ vṛddhiṃ paśūnāṃ ca bhavasthānānnirīkṣaṇam.
12.
nānāvastubhavasya api putrajāyādikasya ca āyam
vṛddhim paśūnām ca bhavasthānāt nirīkṣaṇam
vṛddhim paśūnām ca bhavasthānāt nirīkṣaṇam
12.
The examination of various sources of gain (vastubhava), as well as matters concerning children (putra), spouses (jāyā), and others, along with income (āya), increase (vṛddhi), and livestock (paśu), should be done from the eleventh house (bhavasthāna).
व्ययं च वैरिवृत्तान्तरिःफमन्त्यादिकं तथा ।
व्ययाच्चैष हि ज्ञातव्यमिनि सर्वत्र धीमता ॥१३॥
व्ययाच्चैष हि ज्ञातव्यमिनि सर्वत्र धीमता ॥१३॥
13. vyayaṃ ca vairivṛttāntariḥphamantyādikaṃ tathā .
vyayāccaiṣa hi jñātavyamini sarvatra dhīmatā.
vyayāccaiṣa hi jñātavyamini sarvatra dhīmatā.
13.
vyayam ca vairivṛttāntariḥpham antyādikam tathā
vyayāt ca eṣa hi jñātavyam iti sarvatra dhīmatā
vyayāt ca eṣa hi jñātavyam iti sarvatra dhīmatā
13.
Expenditure (12th house), and matters concerning enemies (6th house), misfortunes (8th house), and losses (12th house), along with other similar concerns related to the last house (12th house) - all these should indeed be understood from the 12th house by the intelligent astrologer in all situations.
यो यो शुभैर्युतो दृष्टो भावो वा पतिदृष्टयुक् ।
युवा प्रवृद्धो राज्यस्थः कुमारो वाऽपि यत्पतिः ॥१४॥
युवा प्रवृद्धो राज्यस्थः कुमारो वाऽपि यत्पतिः ॥१४॥
14. yo yo śubhairyuto dṛṣṭo bhāvo vā patidṛṣṭayuk .
yuvā pravṛddho rājyasthaḥ kumāro vā'pi yatpatiḥ.
yuvā pravṛddho rājyasthaḥ kumāro vā'pi yatpatiḥ.
14.
yaḥ yaḥ śubhaiḥ yutaḥ dṛṣṭaḥ bhāvaḥ vā patidṛṣṭiyuk
yuvā pravṛddhaḥ rājyasthaḥ kumāraḥ vā api yatpatiḥ
yuvā pravṛddhaḥ rājyasthaḥ kumāraḥ vā api yatpatiḥ
14.
Whichever astrological house (bhāva) is conjoined with or aspected by auspicious planets, or is aspected by its own lord, and whose lord is in a strong state (yuvā), fully mature (pravṛddha), or well-placed (rājyastha), or even in a youthful state (kumāra)...
तदीक्षणवशात् तत्तद्भाबसौख्यं वदेद् बुधः ।
यद्यद् भावपतिर्नष्टस्त्रिकेशाद्यैश्च संयुतः ॥१५॥
यद्यद् भावपतिर्नष्टस्त्रिकेशाद्यैश्च संयुतः ॥१५॥
15. tadīkṣaṇavaśāt tattadbhābasaukhyaṃ vaded budhaḥ .
yadyad bhāvapatirnaṣṭastrikeśādyaiśca saṃyutaḥ.
yadyad bhāvapatirnaṣṭastrikeśādyaiśca saṃyutaḥ.
15.
tatīkṣaṇavaśāt tattadbhāvasaukhyam vadet budhaḥ
yadyad bhāvapatis naṣṭaḥ trikeśādyaiḥ ca saṃyutaḥ
yadyad bhāvapatis naṣṭaḥ trikeśādyaiḥ ca saṃyutaḥ
15.
Due to the influence of such aspects and strengths, the wise astrologer should declare the prosperity of that particular house. Conversely, if whichever lord of a house is weakened and conjoined with the lords of the "trika" houses (6, 8, 12) and other similar influences...
भावं न वीक्षते सम्यक् सुप्तो वृद्धोमृतोऽथवा ।
पीडितो वाऽस्य भावस्य फलं नष्टं वदेद् ध्रुवम् ॥१६॥
पीडितो वाऽस्य भावस्य फलं नष्टं वदेद् ध्रुवम् ॥१६॥
16. bhāvaṃ na vīkṣate samyak supto vṛddhomṛto'thavā .
pīḍito vā'sya bhāvasya phalaṃ naṣṭaṃ vaded dhruvam.
pīḍito vā'sya bhāvasya phalaṃ naṣṭaṃ vaded dhruvam.
16.
bhāvam na vīkṣate samyak suptaḥ vṛddhaḥ mṛtaḥ athavā
pīḍitaḥ vā asya bhāvasya phalam naṣṭam vadet dhruvam
pīḍitaḥ vā asya bhāvasya phalam naṣṭam vadet dhruvam
16.
If that house's lord does not properly aspect it, or if the lord is in a dormant (supta), aged (vṛddha), or dead (mṛta) state, or is afflicted, then the wise astrologer should certainly declare the results of this house to be lost.
Links to all chapters:
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11 (current chapter)
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97