बृहत्-पाराशर-होरा-शास्त्रम्
bṛhat-pārāśara-horā-śāstram
-
chapter-44
बहुधाऽऽयुर्भवा योगाः कथिता भवताऽधुना ।
नृणां मारकभेदाश्च कथ्यन्तां कृपया मुने ॥१॥
नृणां मारकभेदाश्च कथ्यन्तां कृपया मुने ॥१॥
1. bahudhā''yurbhavā yogāḥ kathitā bhavatā'dhunā .
nṛṇāṃ mārakabhedāśca kathyantāṃ kṛpayā mune.
nṛṇāṃ mārakabhedāśca kathyantāṃ kṛpayā mune.
1.
bahudhā āyurbhavāḥ yogāḥ kathitāḥ bhavatā adhunā
nṛṇām mārakabhedāḥ ca kathyantām kṛpayā mune
nṛṇām mārakabhedāḥ ca kathyantām kṛpayā mune
1.
O sage (mune)! You have now extensively described various combinations that grant longevity for human beings. Please also explain the different kinds of death-inflicting combinations.
तृतीयमष्टमस्थानमायुःस्थानां द्वयं द्विज ।
मारकं तद्व्ययस्थानं द्वितीयं सप्तमं तथा ॥२॥
मारकं तद्व्ययस्थानं द्वितीयं सप्तमं तथा ॥२॥
2. tṛtīyamaṣṭamasthānamāyuḥsthānāṃ dvayaṃ dvija .
mārakaṃ tadvyayasthānaṃ dvitīyaṃ saptamaṃ tathā.
mārakaṃ tadvyayasthānaṃ dvitīyaṃ saptamaṃ tathā.
2.
tṛtīyam aṣṭamasthānam āyuḥsthānām dvayam dvija
mārakam tat vyayasthānam dvitīyam saptamam tathā
mārakam tat vyayasthānam dvitīyam saptamam tathā
2.
O twice-born (dvija), the third and eighth houses are considered the two houses of longevity (āyuḥsthāna). The second and seventh houses are the death-inflicting (māraka) houses, which are also the twelfth houses from those longevity houses respectively.
तत्रापि सप्तमस्थानाद् द्वितीयं बलवत्तरम् ।
तयोरीशौ तत्र गताः पापिनस्तेन संयुताः ॥३॥
तयोरीशौ तत्र गताः पापिनस्तेन संयुताः ॥३॥
3. tatrāpi saptamasthānād dvitīyaṃ balavattaram .
tayorīśau tatra gatāḥ pāpinastena saṃyutāḥ.
tayorīśau tatra gatāḥ pāpinastena saṃyutāḥ.
3.
tatra api saptamasthānāt dvitīyam balavattaram
tayoḥ īśau tatra gatāḥ pāpinaḥ tena saṃyutāḥ
tayoḥ īśau tatra gatāḥ pāpinaḥ tena saṃyutāḥ
3.
Among these, the second house is more potent than the seventh house. The lords of these two (houses, 2nd and 7th), as well as malefic (pāpinaḥ) planets located in those houses or conjoined with that māraka lord, are considered death-inflicting.
ये खेटाः पापिनस्ते च सर्वे मारकसंज्ञकाः ।
तेषां दशाविपाकेषु सम्भवे निधनं नृणाम् ॥४॥
तेषां दशाविपाकेषु सम्भवे निधनं नृणाम् ॥४॥
4. ye kheṭāḥ pāpinaste ca sarve mārakasaṃjñakāḥ .
teṣāṃ daśāvipākeṣu sambhave nidhanaṃ nṛṇām.
teṣāṃ daśāvipākeṣu sambhave nidhanaṃ nṛṇām.
4.
ye kheṭāḥ pāpinaḥ te ca sarve mārakasaṃjñakāḥ
teṣām daśāvipākeṣu sambhave nidhanam nṛṇām
teṣām daśāvipākeṣu sambhave nidhanam nṛṇām
4.
All those planets which are malefic are designated as death-inflicting (māraka). During their major and sub-planetary periods (daśāvipāka), the death (nidhana) of individuals can occur.
अल्पमध्यमपूर्णायुः प्रमाणमिह योगजम् ।
विज्ञाय प्रथमं पुंसां मारकं परिचिन्तयेत् ॥५॥
विज्ञाय प्रथमं पुंसां मारकं परिचिन्तयेत् ॥५॥
5. alpamadhyamapūrṇāyuḥ pramāṇamiha yogajam .
vijñāya prathamaṃ puṃsāṃ mārakaṃ paricintayet.
vijñāya prathamaṃ puṃsāṃ mārakaṃ paricintayet.
5.
alpamadhyamapūrṇāyuḥ pramāṇam iha yogajam
vijñāya prathamam puṃsām mārakam paricintayet
vijñāya prathamam puṃsām mārakam paricintayet
5.
After first ascertaining the duration of a short, medium, or full lifespan (āyuḥ pramāṇa) based on the astrological combinations (yoga) in a person's chart, one should then investigate the death-inflicting (māraka) factors.
अलाभे पुनरेतेषां सम्बन्धेन व्ययेशितुः ।
क्वचिच्छुभानां च दशस्वष्टमेशदशासु च ॥६॥
क्वचिच्छुभानां च दशस्वष्टमेशदशासु च ॥६॥
6. alābhe punareteṣāṃ sambandhena vyayeśituḥ .
kvacicchubhānāṃ ca daśasvaṣṭameśadaśāsu ca.
kvacicchubhānāṃ ca daśasvaṣṭameśadaśāsu ca.
6.
alābhe punaḥ eteṣām sambandhena vyayeśituḥ
kvacit śubhānām ca daśāsu aṣṭameśadaśāsu ca
kvacit śubhānām ca daśāsu aṣṭameśadaśāsu ca
6.
Furthermore, if these (primary māraka agents) are unavailable, death may occur through association with the lord of the twelfth house. It can also occur sometimes during the planetary periods (daśā) of benefics, and in the periods (daśā) of the eighth house lord.
केवलानां च पापानां दशासु निधनं क्वचित् ।
अल्पनीयं बुधैर्नृणां मारकाणामदर्शने ॥७॥
अल्पनीयं बुधैर्नृणां मारकाणामदर्शने ॥७॥
7. kevalānāṃ ca pāpānāṃ daśāsu nidhanaṃ kvacit .
alpanīyaṃ budhairnṛṇāṃ mārakāṇāmadarśane.
alpanīyaṃ budhairnṛṇāṃ mārakāṇāmadarśane.
7.
kevalānām ca pāpānām daśāsu nidhanam kvacit
alpanīyam budhaiḥ nṛṇām mārakāṇām adarśane
alpanīyam budhaiḥ nṛṇām mārakāṇām adarśane
7.
In the absence of death-inflicting planets (mārakas), even the daśā (planetary periods) of merely malefic planets can sometimes bring about death (nidhana). However, the wise should consider this effect to be lessened for individuals.
सत्यपि स्वेन सम्बन्धे न हन्ति शुभभुक्तिषु ।
हन्ति सत्यप्यसम्बन्धे मारकः पापभुक्तिषु ॥८॥
हन्ति सत्यप्यसम्बन्धे मारकः पापभुक्तिषु ॥८॥
8. satyapi svena sambandhe na hanti śubhabhuktiṣu .
hanti satyapyasambandhe mārakaḥ pāpabhuktiṣu.
hanti satyapyasambandhe mārakaḥ pāpabhuktiṣu.
8.
sati api svena sambandhe na hanti śubhabhuktiṣu
hanti sati api asambandhe mārakaḥ pāpabhuktiṣu
hanti sati api asambandhe mārakaḥ pāpabhuktiṣu
8.
Even when a planet has a connection, it does not cause death during benefic sub-periods (bhukti). However, a death-inflicting planet (māraka) does cause death during malefic sub-periods (bhukti), even without such a connection.
मारकग्रहसम्बन्धान्निहन्ता पापकृच्छनिः ।
अतिक्रम्येतरान् सर्वान् भवत्यत्र न संशयः ॥९॥
अतिक्रम्येतरान् सर्वान् भवत्यत्र न संशयः ॥९॥
9. mārakagrahasambandhānnihantā pāpakṛcchaniḥ .
atikramyetarān sarvān bhavatyatra na saṃśayaḥ.
atikramyetarān sarvān bhavatyatra na saṃśayaḥ.
9.
mārakagrahasambandhāt nihantā pāpakṛt śaniḥ
atikramya itarān sarvān bhavati atra na saṃśayaḥ
atikramya itarān sarvān bhavati atra na saṃśayaḥ
9.
Through an association with a death-inflicting planet (māraka-graha), malefic Saturn (Śani) becomes the primary agent of death (nihantā), overriding all others. There is no doubt about this.
अथाऽन्यदपि वक्ष्यामि द्विज मारकलक्षणं ।
त्रिविधाश्चायुषो योगाः स्वल्पायुर्मध्यमोत्तमाः ॥१०॥
त्रिविधाश्चायुषो योगाः स्वल्पायुर्मध्यमोत्तमाः ॥१०॥
10. athā'nyadapi vakṣyāmi dvija mārakalakṣaṇaṃ .
trividhāścāyuṣo yogāḥ svalpāyurmadhyamottamāḥ.
trividhāścāyuṣo yogāḥ svalpāyurmadhyamottamāḥ.
10.
atha anyat api vakṣyāmi dvija mārakalakṣaṇam
trividhāḥ ca āyuṣaḥ yogāḥ svalpāyuḥ madhyama uttamāḥ
trividhāḥ ca āyuṣaḥ yogāḥ svalpāyuḥ madhyama uttamāḥ
10.
Now, O twice-born (dvija), I will explain another characteristic of death-inflicting planets (mārakas). Also, the combinations (yogas) for longevity are of three kinds: short life, medium life, and long life.
द्वाविंशात् पूर्वमल्पायुर्मध्यमायुस्ततः परम् ।
चतुष्षष्ट्याः पुरस्तात् तु ततो दीर्घमुदाहृतम् ॥११॥
चतुष्षष्ट्याः पुरस्तात् तु ततो दीर्घमुदाहृतम् ॥११॥
11. dvāviṃśāt pūrvamalpāyurmadhyamāyustataḥ param .
catuṣṣaṣṭyāḥ purastāt tu tato dīrghamudāhṛtam.
catuṣṣaṣṭyāḥ purastāt tu tato dīrghamudāhṛtam.
11.
dvāviṁśāt pūrvam alpāyuḥ madhyamāyuḥ tataḥ param
catuṣṣaṣṭyāḥ purastāt tu tataḥ dīrgham udāhṛtam
catuṣṣaṣṭyāḥ purastāt tu tataḥ dīrgham udāhṛtam
11.
Short life (alpāyu) is considered to be before the age of twenty-two. Medium life (madhyamāyu) is after that (twenty-two), but before sixty-four. Long life (dīrgham) is declared to be after sixty-four.
उत्तमायुः शतादूर्ध्वं ज्ञातव्यं द्विजसत्तम ।
जनैर्विंशतिवर्षान्त्यमायुर्ज्ञातं न शक्यते ॥१२॥
जनैर्विंशतिवर्षान्त्यमायुर्ज्ञातं न शक्यते ॥१२॥
12. uttamāyuḥ śatādūrdhvaṃ jñātavyaṃ dvijasattama .
janairviṃśativarṣāntyamāyurjñātaṃ na śakyate.
janairviṃśativarṣāntyamāyurjñātaṃ na śakyate.
12.
uttamāyuḥ śatāt ūrdhvam jñātavyam dvijasattama
janaiḥ viṃśativarṣāntyam āyuḥ jñātam na śakyate
janaiḥ viṃśativarṣāntyam āyuḥ jñātam na śakyate
12.
O best among the twice-born (dvijasattama), it should be understood that the maximum lifespan extends above one hundred years. Nevertheless, people cannot determine a lifespan that concludes within twenty years.
जपहोमचिकित्साद्यैर्बालरक्षां हि कारयेत् ।
म्रियन्ते पितृदोषैश्च केचिन्मातृग्रहैरपि ॥१३॥
म्रियन्ते पितृदोषैश्च केचिन्मातृग्रहैरपि ॥१३॥
13. japahomacikitsādyairbālarakṣāṃ hi kārayet .
mriyante pitṛdoṣaiśca kecinmātṛgrahairapi.
mriyante pitṛdoṣaiśca kecinmātṛgrahairapi.
13.
japahomacikitsādyaiḥ bālarakṣām hi kārayet
mriyante pitṛdoṣaiḥ ca kecit mātṛgrahaiḥ api
mriyante pitṛdoṣaiḥ ca kecit mātṛgrahaiḥ api
13.
Indeed, one should ensure the protection of children through japa (recitation), homa (fire rituals), medical treatments, and other such measures. Some children die due to ancestral faults (pitṛdoṣa), and others even due to maternal planetary afflictions (mātṛgraha).
केचित् स्वारिष्ट्योगाच्च त्रिविधा बालमृत्यवः ।
ततः परं नृणामायुर्गणयेद् द्विजसत्तम ॥१४॥
ततः परं नृणामायुर्गणयेद् द्विजसत्तम ॥१४॥
14. kecit svāriṣṭyogācca trividhā bālamṛtyavaḥ .
tataḥ paraṃ nṛṇāmāyurgaṇayed dvijasattama.
tataḥ paraṃ nṛṇāmāyurgaṇayed dvijasattama.
14.
kecit svāriṣṭayogāt ca trividhā bālamṛtyavaḥ
tataḥ param nṛṇām āyuḥ gaṇayet dvijasattama
tataḥ param nṛṇām āyuḥ gaṇayet dvijasattama
14.
Some children also die due to their own inauspicious astrological combinations (svāriṣṭayoga). Thus, there are three types of infant deaths (bālamṛtyu). O best among the twice-born (dvijasattama), after this period, you should calculate the lifespan of human beings.
अथाऽन्यदपि वक्ष्यामि नृणां मारकलक्षणम् ।
अल्पायुर्योगजातस्य विप्भे च मृतिर्भवेत् ॥१५॥
अल्पायुर्योगजातस्य विप्भे च मृतिर्भवेत् ॥१५॥
15. athā'nyadapi vakṣyāmi nṛṇāṃ mārakalakṣaṇam .
alpāyuryogajātasya vipbhe ca mṛtirbhavet.
alpāyuryogajātasya vipbhe ca mṛtirbhavet.
15.
atha anyat api vakṣyāmi nṛṇām mārakalakṣaṇam
alpāyuryogajātasya vipphe ca mṛtiḥ bhavet
alpāyuryogajātasya vipphe ca mṛtiḥ bhavet
15.
Now, I shall also explain the characteristics of death-inflicting planets or signs (mārakalakṣaṇa) for human beings. For someone born with an astrological combination (yoga) indicating a short lifespan, death occurs during the vippha (a specific planetary period).
मध्यायुर्योगजस्यैवं प्रत्यरौ च मृतिर्भवेत् ।
दीर्घायुर्योगजातस्य वधभे तु मृतिर्भवेत् ॥१६॥
दीर्घायुर्योगजातस्य वधभे तु मृतिर्भवेत् ॥१६॥
16. madhyāyuryogajasyaivaṃ pratyarau ca mṛtirbhavet .
dīrghāyuryogajātasya vadhabhe tu mṛtirbhavet.
dīrghāyuryogajātasya vadhabhe tu mṛtirbhavet.
16.
madhyāyuryogajasya evam pratyarau ca mṛtiḥ bhavet
dīrghāyuryogajātasya vadhabhe tu mṛtiḥ bhavet
dīrghāyuryogajātasya vadhabhe tu mṛtiḥ bhavet
16.
Similarly, for one born with an astrological combination (yoga) indicating a medium lifespan, death occurs during the Pratyari (a specific planetary period). But for one born with an astrological combination (yoga) indicating a long lifespan, death occurs during the Vadhaka (a specific planetary period).
द्वाविंशत्र्यंशपश्चैव तथा वैनाशिकाधिपः ।
विपत्ताराप्रत्यरीशा वधभेशंस्तथैव च ॥१७॥
विपत्ताराप्रत्यरीशा वधभेशंस्तथैव च ॥१७॥
17. dvāviṃśatryaṃśapaścaiva tathā vaināśikādhipaḥ .
vipattārāpratyarīśā vadhabheśaṃstathaiva ca.
vipattārāpratyarīśā vadhabheśaṃstathaiva ca.
17.
dvāviṃśatryaṃśapaḥ ca eva tathā vaināśikādhipaḥ
vipattārāpratyarīśā vadhabheśams tathā eva ca
vipattārāpratyarīśā vadhabheśams tathā eva ca
17.
The lord of the twenty-second Drekkana, and similarly the lord of the Vaināśika (destructive) constellation (nakṣatra), along with the lords of Vipat (calamity) Tārā and Pratyari (adversity) Tārā, and likewise the lord of the Vadha (slaying) nakṣatra, are significant indicators.
आद्यान्तपौ च विज्ञेयौ चन्द्राक्रान्तगृहाद् द्विज ।
मारकौ पापखेटौ तौ शुभौ चेद्रोगदौ स्मृतौ ॥१८॥
मारकौ पापखेटौ तौ शुभौ चेद्रोगदौ स्मृतौ ॥१८॥
18. ādyāntapau ca vijñeyau candrākrāntagṛhād dvija .
mārakau pāpakheṭau tau śubhau cedrogadau smṛtau.
mārakau pāpakheṭau tau śubhau cedrogadau smṛtau.
18.
ādyāntapau ca vijñeyau candrākrāntagṛhāt dvija
mārakau pāpakheṭau tau śubhau cet rogadau smṛtau
mārakau pāpakheṭau tau śubhau cet rogadau smṛtau
18.
O twice-born (dvija), the lords of the second and twelfth houses from the Moon-occupied sign are also to be known as death-inflictors (mārakas). If those two planets are benefics, they are considered givers of disease.
षष्ठाधिपदशायां च नृणां निधनसम्भवः ।
षष्ठाष्टरिष्फनाथानामपहारे मृतिर्भवेत् ॥१९॥
षष्ठाष्टरिष्फनाथानामपहारे मृतिर्भवेत् ॥१९॥
19. ṣaṣṭhādhipadaśāyāṃ ca nṛṇāṃ nidhanasambhavaḥ .
ṣaṣṭhāṣṭariṣphanāthānāmapahāre mṛtirbhavet.
ṣaṣṭhāṣṭariṣphanāthānāmapahāre mṛtirbhavet.
19.
ṣaṣṭhādhipadaśāyām ca nṛṇām nidhanasambhavaḥ
ṣaṣṭhāṣṭariṣaphanāthānām apahāre mṛtiḥ bhavet
ṣaṣṭhāṣṭariṣaphanāthānām apahāre mṛtiḥ bhavet
19.
During the planetary period (daśā) of the lord of the sixth house, death may occur for individuals. Death also happens in the sub-periods (antardaśās) of the lords of the sixth, eighth, and twelfth houses.
मारका बहवः खेटा यदि वीर्यसमन्विताः ।
तत्तद्दशान्तरे विप्र रोगकष्टादिसंभवः ॥२०॥
तत्तद्दशान्तरे विप्र रोगकष्टादिसंभवः ॥२०॥
20. mārakā bahavaḥ kheṭā yadi vīryasamanvitāḥ .
tattaddaśāntare vipra rogakaṣṭādisaṃbhavaḥ.
tattaddaśāntare vipra rogakaṣṭādisaṃbhavaḥ.
20.
mārakāḥ bahavaḥ kheṭāḥ yadi vīryasamanvitāḥ
tat-tat-daśāntare vipra rogakaṣṭādisambhavaḥ
tat-tat-daśāntare vipra rogakaṣṭādisambhavaḥ
20.
O Brahmin (vipra), if many death-inflicting planets (mārakas) are endowed with strength, then in their respective major or sub-periods (daśā-antardaśā), there is a possibility of disease, suffering, and other misfortunes.
उक्ता ये मारकास्तेषु प्रबलो मुख्यमारकः ।
तदवस्थानुसारेण मृतिं वा कष्टमादिशेत् ॥२१॥
तदवस्थानुसारेण मृतिं वा कष्टमादिशेत् ॥२१॥
21. uktā ye mārakāsteṣu prabalo mukhyamārakaḥ .
tadavasthānusāreṇa mṛtiṃ vā kaṣṭamādiśet.
tadavasthānusāreṇa mṛtiṃ vā kaṣṭamādiśet.
21.
uktāḥ ye mārakāḥ teṣu prabalaḥ mukhyamārakaḥ
tat-avasthā-anusāreṇa mṛtim vā kaṣṭam ādiśet
tat-avasthā-anusāreṇa mṛtim vā kaṣṭam ādiśet
21.
Among those death-inflicting planets (mārakas) that have been mentioned, the strongest one is the chief death-inflictor. According to its condition, one should predict either death or suffering.
रहुश्चेदथवा केतुर्लग्ने कामेऽष्टमे व्यये ।
मारकेशान्मदे वाऽपि मारकेशेन संयुतः ॥२२॥
मारकेशान्मदे वाऽपि मारकेशेन संयुतः ॥२२॥
22. rahuścedathavā keturlagne kāme'ṣṭame vyaye .
mārakeśānmade vā'pi mārakeśena saṃyutaḥ.
mārakeśānmade vā'pi mārakeśena saṃyutaḥ.
22.
rahuḥ ca it athavā ketuḥ lagne kāme aṣṭame
vyaye mārakeśāt made vā api mārakeśena saṃyutaḥ
vyaye mārakeśāt made vā api mārakeśena saṃyutaḥ
22.
If Rāhu or Ketu are in the Ascendant, 7th (kāma), 8th, or 12th house, or if they are in the 7th house (mada) from the lord of a death-inflicting house (mārakeśa), or conjoined with the lord of a death-inflicting house (mārakeśa).
मारकः स च विज्ञेयः स्वदशान्तर्दशास्वपि ।
मकरे वृश्चिके जन्म राहुस्तस्य मृतिप्रदः ॥२३॥
मकरे वृश्चिके जन्म राहुस्तस्य मृतिप्रदः ॥२३॥
23. mārakaḥ sa ca vijñeyaḥ svadaśāntardaśāsvapi .
makare vṛścike janma rāhustasya mṛtipradaḥ.
makare vṛścike janma rāhustasya mṛtipradaḥ.
23.
mārakaḥ saḥ ca vijñeyaḥ svadaśā-antardaśāsu api
makare vṛścike janma rahuḥ tasya mṛti-pradaḥ
makare vṛścike janma rahuḥ tasya mṛti-pradaḥ
23.
He (Rāhu/Ketu in such positions) should be known as a death-inflictor (māraka) even during his own main period (daśā) and sub-periods (antardaśā). If a person is born with Capricorn or Scorpio as the Ascendant, Rāhu becomes a giver of death (mṛtiprada) for him.
षष्ठाऽष्टरिष्फगो राहुस्तद्दये कष्टदो भवेत् ।
शुभग्रहयुतो दृष्टो न तदा कष्टकृन्मतः ॥२४॥
शुभग्रहयुतो दृष्टो न तदा कष्टकृन्मतः ॥२४॥
24. ṣaṣṭhā'ṣṭariṣphago rāhustaddaye kaṣṭado bhavet .
śubhagrahayuto dṛṣṭo na tadā kaṣṭakṛnmataḥ.
śubhagrahayuto dṛṣṭo na tadā kaṣṭakṛnmataḥ.
24.
ṣaṣṭha-aṣṭa-riṣpha-gaḥ rahuḥ tat-daśāye kaṣṭa-daḥ
bhavet śubha-graha-yutaḥ dṛṣṭaḥ na tadā kaṣṭa-kṛt mataḥ
bhavet śubha-graha-yutaḥ dṛṣṭaḥ na tadā kaṣṭa-kṛt mataḥ
24.
If Rāhu is situated in the 6th, 8th, or 12th house (riṣpha), he will cause trouble (kaṣṭada) during his main period (daśā). However, if he is conjoined with or aspected by a benefic planet, he is not considered a trouble-maker (kaṣṭakṛt).
लग्नात् तृतीयभावे तु बलिना रविणा युते ।
राजहेतुश्च मरणं तस्य ज्ञेयं द्विजोत्तम ॥२५॥
राजहेतुश्च मरणं तस्य ज्ञेयं द्विजोत्तम ॥२५॥
25. lagnāt tṛtīyabhāve tu balinā raviṇā yute .
rājahetuśca maraṇaṃ tasya jñeyaṃ dvijottama.
rājahetuśca maraṇaṃ tasya jñeyaṃ dvijottama.
25.
lagnāt tṛtīya-bhāve tu balinā raviṇā yute
rāja-hetuḥ ca maraṇam tasya jñeyam dvija-uttama
rāja-hetuḥ ca maraṇam tasya jñeyam dvija-uttama
25.
But if in the third house (tṛtīya-bhāva) from the Ascendant, it is conjoined with a powerful Sun (ravi), then his death should be known to be caused by the king (rāja-hetu), O best of the twice-born (dvija-uttama).
त्रितीये चेन्दुना युक्ते दृष्टे वा यक्ष्मणा मृतिः ।
कुजेन व्रणशस्त्राग्निदाहाद्यैर्मरणं भवेत् ॥२६॥
कुजेन व्रणशस्त्राग्निदाहाद्यैर्मरणं भवेत् ॥२६॥
26. tritīye cendunā yukte dṛṣṭe vā yakṣmaṇā mṛtiḥ .
kujena vraṇaśastrāgnidāhādyairmaraṇaṃ bhavet.
kujena vraṇaśastrāgnidāhādyairmaraṇaṃ bhavet.
26.
tritīye ca indunā yukte dṛṣṭe vā yakṣmaṇā mṛtiḥ
kujena vraṇa-śastra-agni-dāha-ādyaiḥ maraṇam bhavet
kujena vraṇa-śastra-agni-dāha-ādyaiḥ maraṇam bhavet
26.
If in the third house (tṛtīya), it is conjoined with the Moon (indu) or aspected by it, death occurs due to consumption (yakṣman). If by Mars (kuja), death occurs from wounds (vraṇa), weapons (śastra), fire (agni), burns (dāha), and so on.
तृतीये शनिराहुभ्यां युक्ते दृष्टेऽपि वा द्विज ।
विषार्तितो मृतिर्वाच्या जलाद्वा वह्निपीडनात् ॥२७॥
विषार्तितो मृतिर्वाच्या जलाद्वा वह्निपीडनात् ॥२७॥
27. tṛtīye śanirāhubhyāṃ yukte dṛṣṭe'pi vā dvija .
viṣārtito mṛtirvācyā jalādvā vahnipīḍanāt.
viṣārtito mṛtirvācyā jalādvā vahnipīḍanāt.
27.
tṛtīye śani-rāhubhyām yukte dṛṣṭe api vā dvija
viṣa-ārtitaḥ mṛtiḥ vācyā jalāt vā vahni-pīḍanāt
viṣa-ārtitaḥ mṛtiḥ vācyā jalāt vā vahni-pīḍanāt
27.
O twice-born (dvija), if the third house is associated with or aspected by Saturn and Rahu, death should be predicted due to poisoning, drowning, or burns.
गर्तादुच्चात् प्रपतनाद् बन्धनाद् वा मृतिर्भवेत् ।
तृतीये चन्द्रमान्दिभ्यां युक्ते वा वीक्षिते द्विज ॥२८॥
तृतीये चन्द्रमान्दिभ्यां युक्ते वा वीक्षिते द्विज ॥२८॥
28. gartāduccāt prapatanād bandhanād vā mṛtirbhavet .
tṛtīye candramāndibhyāṃ yukte vā vīkṣite dvija.
tṛtīye candramāndibhyāṃ yukte vā vīkṣite dvija.
28.
gartāt uccāt prapatanāt bandhanāt vā mṛtiḥ bhavet
tṛtīye candra-māndibhyām yukte vā vīkṣite dvija
tṛtīye candra-māndibhyām yukte vā vīkṣite dvija
28.
O twice-born (dvija), if the third house is associated with or aspected by the Moon (candra) and Mandi, then death may occur from falling into a pit, from a high place, or from imprisonment.
कृमिकुष्ठादिना तस्य मरणं भवति ध्रुवम् ।
तृतीये बुधसंयुक्ते वीक्षिते वापि तेन च ॥२९॥
तृतीये बुधसंयुक्ते वीक्षिते वापि तेन च ॥२९॥
29. kṛmikuṣṭhādinā tasya maraṇaṃ bhavati dhruvam .
tṛtīye budhasaṃyukte vīkṣite vāpi tena ca.
tṛtīye budhasaṃyukte vīkṣite vāpi tena ca.
29.
kṛmi-kuṣṭha-ādinā tasya maraṇam bhavati dhruvam
tṛtīye budha-saṃyukte vīkṣite vā api tena ca
tṛtīye budha-saṃyukte vīkṣite vā api tena ca
29.
If the third house is associated with or aspected by Mercury (budha), then his death is certainly known to be due to fever, O best among twice-born (dvijasattama).
ज्वरेण मरणं तस्य विज्ञेयं द्विजसत्तम ।
तृतीये गुरुणा युक्ते दृष्टे शोफादिना मृतिः ॥३०॥
तृतीये गुरुणा युक्ते दृष्टे शोफादिना मृतिः ॥३०॥
30. jvareṇa maraṇaṃ tasya vijñeyaṃ dvijasattama .
tṛtīye guruṇā yukte dṛṣṭe śophādinā mṛtiḥ.
tṛtīye guruṇā yukte dṛṣṭe śophādinā mṛtiḥ.
30.
jvareṇa maraṇam tasya vijñeyam dvija-sattama
tṛtīye guruṇā yukte dṛṣṭe śopha-ādinā mṛtiḥ
tṛtīye guruṇā yukte dṛṣṭe śopha-ādinā mṛtiḥ
30.
If the third house is associated with or aspected by Jupiter (guru), death occurs due to conditions like swelling.
तृतीये भृगुयुग्दृष्टे मेहरोगेण तन्मृतिः ।
बहुखेटयुते तस्मिन् बहुरोगभवा मृतिः ॥३१॥
बहुखेटयुते तस्मिन् बहुरोगभवा मृतिः ॥३१॥
31. tṛtīye bhṛguyugdṛṣṭe meharogeṇa tanmṛtiḥ .
bahukheṭayute tasmin bahurogabhavā mṛtiḥ.
bahukheṭayute tasmin bahurogabhavā mṛtiḥ.
31.
tṛtīye bhṛgu-yuk-dṛṣṭe meha-rogeṇa tat mṛtiḥ
bahu-kheṭa-yute tasmin bahu-roga-bhavā mṛtiḥ
bahu-kheṭa-yute tasmin bahu-roga-bhavā mṛtiḥ
31.
If the third house is associated with or aspected by Venus (bhṛgu), death occurs due to urinary diseases. If that (third house) is associated with many planets, death will arise from multiple diseases.
तृतीये च शुभैर्युक्ते शुभदेशे मृतिर्भवेत् ।
पापैश्च कीकटे देशे मिश्रैर्मिश्रस्थले मृतिः ॥३२॥
पापैश्च कीकटे देशे मिश्रैर्मिश्रस्थले मृतिः ॥३२॥
32. tṛtīye ca śubhairyukte śubhadeśe mṛtirbhavet .
pāpaiśca kīkaṭe deśe miśrairmiśrasthale mṛtiḥ.
pāpaiśca kīkaṭe deśe miśrairmiśrasthale mṛtiḥ.
32.
tṛtīye ca śubhaiḥ yukte śubhadeśe mṛtiḥ bhavet |
pāpaiḥ ca kīkaṭe deśe miśraiḥ miśrasthale mṛtiḥ
pāpaiḥ ca kīkaṭe deśe miśraiḥ miśrasthale mṛtiḥ
32.
If the third house is associated with benefic planets, death will occur in an auspicious place. If it is associated with malefic planets, death will occur in an inauspicious or despicable place. If it is associated with mixed planets, death will occur in an ordinary place.
तृतीये गुरुशुक्राभ्यां युक्ते ज्ञानन वै मृतिः ।
अज्ञानेनाऽन्यखेटैश्च मृतिर्ज्ञेया द्विजोत्तम ॥३३॥
अज्ञानेनाऽन्यखेटैश्च मृतिर्ज्ञेया द्विजोत्तम ॥३३॥
33. tṛtīye guruśukrābhyāṃ yukte jñānana vai mṛtiḥ .
ajñānenā'nyakheṭaiśca mṛtirjñeyā dvijottama.
ajñānenā'nyakheṭaiśca mṛtirjñeyā dvijottama.
33.
tṛtīye guruśukrābhyām yukte jñānena vai mṛtiḥ |
ajñānena anyakheṭaiḥ ca mṛtiḥ jñeyā dvijottama
ajñānena anyakheṭaiḥ ca mṛtiḥ jñeyā dvijottama
33.
O best among the twice-born (dvija), if the third house is associated with Jupiter (guru) and Venus (śukra), death certainly occurs due to knowledge or spiritual understanding. If it is associated with other planets, death is understood to be due to ignorance.
चरराशौ तृतीयस्थे परदेशे मृतिर्भवेत् ।
स्थिरराशौ स्वगेहे च द्विस्वभावे पथि द्विज ॥३४॥
स्थिरराशौ स्वगेहे च द्विस्वभावे पथि द्विज ॥३४॥
34. cararāśau tṛtīyasthe paradeśe mṛtirbhavet .
sthirarāśau svagehe ca dvisvabhāve pathi dvija.
sthirarāśau svagehe ca dvisvabhāve pathi dvija.
34.
cararāśau tṛtīyasthe paradeśe mṛtiḥ bhavet |
sthirarāśau svagehe ca dvisvabhāve pathi dvija
sthirarāśau svagehe ca dvisvabhāve pathi dvija
34.
O twice-born (dvija), if the third house is in a movable zodiac sign, death will occur in a foreign land. If it is in a fixed sign, death will occur in one's own home. If it is in a dual (common) sign, death will occur on the road or while traveling.
लग्नादष्टमभावाच्च निमित्तं कथितं बुधैः ।
सूर्येऽष्टमेऽग्नितो मृत्युश्चन्द्रे मृत्युर्जलेन च ॥३५॥
सूर्येऽष्टमेऽग्नितो मृत्युश्चन्द्रे मृत्युर्जलेन च ॥३५॥
35. lagnādaṣṭamabhāvācca nimittaṃ kathitaṃ budhaiḥ .
sūrye'ṣṭame'gnito mṛtyuścandre mṛtyurjalena ca.
sūrye'ṣṭame'gnito mṛtyuścandre mṛtyurjalena ca.
35.
lagnāt aṣṭamabhāvāt ca nimittam kathitam budhaiḥ |
sūrye aṣṭame agnitaḥ mṛtyuḥ candre mṛtyuḥ jalena ca
sūrye aṣṭame agnitaḥ mṛtyuḥ candre mṛtyuḥ jalena ca
35.
The wise (budha) have stated the causes of death from the eighth house relative to the ascendant (lagna). If the Sun (sūrya) is in the eighth house, death is from fire. If the Moon (candra) is in the eighth house, death is by water.
शास्त्राद् भौमे ज्वराज् ज्ञे च गुरौ रोगात् क्षुधा भृगौ ।
पिपासया शनौ मृत्युर्विज्ञेयो द्विजसत्तम ॥३६॥
पिपासया शनौ मृत्युर्विज्ञेयो द्विजसत्तम ॥३६॥
36. śāstrād bhaume jvarāj jñe ca gurau rogāt kṣudhā bhṛgau .
pipāsayā śanau mṛtyurvijñeyo dvijasattama.
pipāsayā śanau mṛtyurvijñeyo dvijasattama.
36.
śāstrāt bhaume jvarāt jñe ca gurau rogāt kṣudhā
bhṛgau | pipāsayā śanau mṛtyuḥ vijñeyaḥ dvijasattama
bhṛgau | pipāsayā śanau mṛtyuḥ vijñeyaḥ dvijasattama
36.
O best among the twice-born (dvija), if Mars (bhauma) is in the eighth house, death is from weapons or implements. If Mercury (jña) is there, death is from fever. If Jupiter (guru) is there, death is from disease. If Venus (bhṛgu) is there, death is from hunger. If Saturn (śani) is there, death is from thirst - this should be known.
अष्टमे शुभदृग्युक्ते धर्मपे च शुभैर्युते ।
तीर्थे मृतिस्तदा ज्ञेया पापाख्यैरन्यथा मृतिः ॥३७॥
तीर्थे मृतिस्तदा ज्ञेया पापाख्यैरन्यथा मृतिः ॥३७॥
37. aṣṭame śubhadṛgyukte dharmape ca śubhairyute .
tīrthe mṛtistadā jñeyā pāpākhyairanyathā mṛtiḥ.
tīrthe mṛtistadā jñeyā pāpākhyairanyathā mṛtiḥ.
37.
aṣṭame śubhadṛgyukte dharmapé ca śubhaiḥ yute
tīrthe mṛtiḥ tadā jñeyā pāpākhyaiḥ anyathā mṛtiḥ
tīrthe mṛtiḥ tadā jñeyā pāpākhyaiḥ anyathā mṛtiḥ
37.
If the eighth house is joined with a benefic aspect, and the lord of the ninth house (dharma lord) is also conjoined with benefic planets, then death should be understood to occur in a holy place (tīrtha). Otherwise, if malefic planets (pāpa) are involved, death will occur under other circumstances.
अग्न्यम्बुमिश्रत्र्यंशैर्ज्ञेयो मृत्युर्गृहाश्रितैः ।
परिणामः शवस्याऽत्र भस्मसंक्लेदशोषकैः ॥३८॥
परिणामः शवस्याऽत्र भस्मसंक्लेदशोषकैः ॥३८॥
38. agnyambumiśratryaṃśairjñeyo mṛtyurgṛhāśritaiḥ .
pariṇāmaḥ śavasyā'tra bhasmasaṃkledaśoṣakaiḥ.
pariṇāmaḥ śavasyā'tra bhasmasaṃkledaśoṣakaiḥ.
38.
agnyambumiśratryaṃśaiḥ jñeyaḥ mṛtyuḥ gṛhāśritaiḥ
pariṇāmaḥ śavasya atra bhasmasaṃkledaśoṣakaiḥ
pariṇāmaḥ śavasya atra bhasmasaṃkledaśoṣakaiḥ
38.
Death should be known from the "drekkāṇas" (tryaṃśa) that are associated with fire, water, or a mixture of both, or from planets situated in houses (gṛha). Here, the transformation of the corpse (śava) is into ashes, liquefaction, or drying up.
व्यालवर्गदृकाणैस्तु विडम्बो भवति ध्रुवम् ।
शवस्य श्वशृगालाद्यैर्गृध्रकाकादिपक्षिभिः ॥३९॥
शवस्य श्वशृगालाद्यैर्गृध्रकाकादिपक्षिभिः ॥३९॥
39. vyālavargadṛkāṇaistu viḍambo bhavati dhruvam .
śavasya śvaśaृgālādyairgṛdhrakākādipakṣibhiḥ.
śavasya śvaśaृgālādyairgṛdhrakākādipakṣibhiḥ.
39.
vyālavargadṛkāṇaiḥ tu viḍambaḥ bhavati dhruvam
śavasya śvaśṛgālādyaiḥ gṛdhrakākādipakṣibhiḥ
śavasya śvaśṛgālādyaiḥ gṛdhrakākādipakṣibhiḥ
39.
If the "drekkāṇas" (dṛkāṇa) belong to the "class of serpents/beasts" (vyālavarga), then the corpse (śava) will certainly be mutilated or desecrated by dogs, jackals, and similar animals, as well as by vultures, crows, and other birds.
कर्कटे मध्यमोऽन्त्यश्च वृश्चिकाद्यद्वितीयकौ ।
मीनेऽन्तिमस्त्रिभागश्च व्यालवर्गाः प्रकीर्तिताः ॥४०॥
मीनेऽन्तिमस्त्रिभागश्च व्यालवर्गाः प्रकीर्तिताः ॥४०॥
40. karkaṭe madhyamo'ntyaśca vṛścikādyadvitīyakau .
mīne'ntimastribhāgaśca vyālavargāḥ prakīrtitāḥ.
mīne'ntimastribhāgaśca vyālavargāḥ prakīrtitāḥ.
40.
karkaṭe madhyamaḥ antyaḥ ca vṛścikādyadvitīyakau
mīne antimaḥ tribhāgaḥ ca vyālavargāḥ prakīrtitāḥ
mīne antimaḥ tribhāgaḥ ca vyālavargāḥ prakīrtitāḥ
40.
The middle and last "drekkāṇas" (tribhāga) of Cancer, the first and second of Scorpio, and the last "drekkāṇa" of Pisces are declared as belonging to the "class of serpents/beasts" (vyālavarga).
रविश्चन्द्रबलाक्रान्तत्र्यंशनाथे गुरौ जनः ।
देवलोकात् समायातो विज्ञेयो द्विजसत्तम ॥४१॥
देवलोकात् समायातो विज्ञेयो द्विजसत्तम ॥४१॥
41. raviścandrabalākrāntatryaṃśanāthe gurau janaḥ .
devalokāt samāyāto vijñeyo dvijasattama.
devalokāt samāyāto vijñeyo dvijasattama.
41.
raviścandrabalākrāntatryaṃśanāthe gurau janaḥ
devalokāt samāyātaḥ vijñeyaḥ dvijasattama
devalokāt samāyātaḥ vijñeyaḥ dvijasattama
41.
O best among the twice-born (dvija), know that a person (jana) who has come from the world of gods (devaloka) is indicated when Jupiter (guru) is the lord of the "drekkāṇa" (tryaṃśa) which is powerfully occupied by both the Sun and the Moon.
शुक्रेन्द्वोः पितृलोकात्तु मर्त्याच्च रविभौमयोः ।
बुधाऽऽर्क्योर्नरकादेवं जन्मकालाद् वदेत् सुधिः ॥४२॥
बुधाऽऽर्क्योर्नरकादेवं जन्मकालाद् वदेत् सुधिः ॥४२॥
42. śukrendvoḥ pitṛlokāttu martyācca ravibhaumayoḥ .
budhā''rkyornarakādevaṃ janmakālād vadet sudhiḥ.
budhā''rkyornarakādevaṃ janmakālād vadet sudhiḥ.
42.
śukra-indvoḥ pitṛlokāt tu martyāt ca ravi-bhaumayoḥ
budha-ārkayoḥ narakāt evam janmakālāt vadet sudhiḥ
budha-ārkayoḥ narakāt evam janmakālāt vadet sudhiḥ
42.
A wise person should thus declare (the post-mortem destination) from the time of birth: for Venus and the Moon, it is the world of ancestors (pitṛloka); for the Sun and Mars, it is the world of mortals; and for Mercury and Saturn, it is hell.
गुरुश्चन्द्रसितौ सूर्यभौमौ ज्ञार्की यथाक्रमम् ।
देवेन्दुभूम्यधोलोकान् नयन्त्यस्तारिरन्ध्रगाः ॥४३॥
देवेन्दुभूम्यधोलोकान् नयन्त्यस्तारिरन्ध्रगाः ॥४३॥
43. guruścandrasitau sūryabhaumau jñārkī yathākramam .
devendubhūmyadholokān nayantyastārirandhragāḥ.
devendubhūmyadholokān nayantyastārirandhragāḥ.
43.
guruḥ candra-sitau sūrya-bhaumau jña-ārkau yathākramam
deva-indu-bhūmi-adho-lokān nayanti asta-ari-randhra-gāḥ
deva-indu-bhūmi-adho-lokān nayanti asta-ari-randhra-gāḥ
43.
Jupiter, the Moon and Venus, the Sun and Mars, and Mercury and Saturn, respectively, lead (souls) to the abodes of the gods, the Moon, the Earth, and the lower worlds, if they are positioned in the 7th (setting), 6th (enemy), or 8th (death) houses.
अथ तत्र ग्रहभावे रन्ध्रारित्र्यंशनाथयोः ।
यो बली स निजं लोकं नयत्यन्ते द्विजोत्तम ॥४४॥
यो बली स निजं लोकं नयत्यन्ते द्विजोत्तम ॥४४॥
44. atha tatra grahabhāve randhrāritryaṃśanāthayoḥ .
yo balī sa nijaṃ lokaṃ nayatyante dvijottama.
yo balī sa nijaṃ lokaṃ nayatyante dvijottama.
44.
atha tatra graha-bhāve randhra-ari-tryaṃśa-nāthayoḥ
yaḥ balī saḥ nijam lokam nayati ante dvijottama
yaḥ balī saḥ nijam lokam nayati ante dvijottama
44.
Now, in that planetary state, among the lords of the 8th, 6th, and 3rd houses, whichever (planet) is stronger, that one eventually leads (the native) to its own world, O best among the twice-born (dvijottama).
तस्य स्वोच्चादि संस्थित्या वरमध्याऽधमाः क्रमात् ।
तत्तल्लोकेऽपि सञ्जाता विज्ञेया द्विजसत्तम ॥४५॥
तत्तल्लोकेऽपि सञ्जाता विज्ञेया द्विजसत्तम ॥४५॥
45. tasya svoccādi saṃsthityā varamadhyā'dhamāḥ kramāt .
tattalloke'pi sañjātā vijñeyā dvijasattama.
tattalloke'pi sañjātā vijñeyā dvijasattama.
45.
tasya sva-ucca-ādi saṃsthityā vara-madhya-adhamāḥ
kramāt tat-tat-loke api sañjātāḥ vijñeyāḥ dvijasattama
kramāt tat-tat-loke api sañjātāḥ vijñeyāḥ dvijasattama
45.
According to its own position (such as exaltation, etc.), one should understand, O best among Brahmins (dvijasattama), that individuals born into those respective worlds will be excellent, mediocre, or inferior, in that order.
अन्यान् मारकभेदांश्च राशिग्रहकृतान् द्विज ।
दशाध्यायप्रसंगेषु कथयिष्यामि सुव्रत ॥४६॥
दशाध्यायप्रसंगेषु कथयिष्यामि सुव्रत ॥४६॥
46. anyān mārakabhedāṃśca rāśigrahakṛtān dvija .
daśādhyāyaprasaṃgeṣu kathayiṣyāmi suvrata.
daśādhyāyaprasaṃgeṣu kathayiṣyāmi suvrata.
46.
anyān māraka-bhedān ca rāśi-graha-kṛtān dvija
daśādhyāya-prasaṃgeṣu kathayiṣyāmi suvrata
daśādhyāya-prasaṃgeṣu kathayiṣyāmi suvrata
46.
O twice-born (dvija) of good vows, I will explain other types of death-inflicting (māraka) factors, specifically those related to zodiacal signs and planets, in the context of the chapter on planetary periods (daśādhyāya).
Links to all chapters:
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44 (current chapter)
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97