बृहत्-पाराशर-होरा-शास्त्रम्
bṛhat-pārāśara-horā-śāstram
-
chapter-79
अथ विप्र प्रवक्ष्यामि योगं प्रव्रज्यकाभिधम् ।
प्रव्रजन्ति जना येन सम्प्रदायान्तरं गृहात् ॥१॥
प्रव्रजन्ति जना येन सम्प्रदायान्तरं गृहात् ॥१॥
1. atha vipra pravakṣyāmi yogaṃ pravrajyakābhidham .
pravrajanti janā yena sampradāyāntaraṃ gṛhāt.
pravrajanti janā yena sampradāyāntaraṃ gṛhāt.
1.
atha vipra pravakṣyāmi yogam pravrajyakābhidham
| pravrajanti janāḥ yena sampradāyāntaram gṛhāt
| pravrajanti janāḥ yena sampradāyāntaram gṛhāt
1.
Now, O Brahmin, I will explain the planetary combination (yoga) called 'Pravrajyaka,' by which people renounce their homes and enter another tradition.
चतुरादिभिरेकस्थैः प्रव्रज्या बलिभिः समाः ।
रव्यादिभिस्तपस्वी च कपाली रक्तवस्त्रभृत् ॥२॥
रव्यादिभिस्तपस्वी च कपाली रक्तवस्त्रभृत् ॥२॥
2. caturādibhirekasthaiḥ pravrajyā balibhiḥ samāḥ .
ravyādibhistapasvī ca kapālī raktavastrabhṛt.
ravyādibhistapasvī ca kapālī raktavastrabhṛt.
2.
caturādibhiḥ ekasthaiḥ pravrajyā balibhiḥ samāḥ
| ravyādibhiḥ tapasvī ca kapālī raktavastrabhṛt
| ravyādibhiḥ tapasvī ca kapālī raktavastrabhṛt
2.
If four or more powerful planets are situated in a single sign, they cause renunciation (pravrajyā). When the Sun (among them) is the strongest, the person becomes an ascetic (tapasvī), a Kapalika, and wears red garments.
एकदण्डी यतिश्चक्रधरो निर्ग्रन्थिकः क्रमात् ।
ज्ञेया वीर्याधिकस्यैव सबलेषु बहुष्वपि ॥३॥
ज्ञेया वीर्याधिकस्यैव सबलेषु बहुष्वपि ॥३॥
3. ekadaṇḍī yatiścakradharo nirgranthikaḥ kramāt .
jñeyā vīryādhikasyaiva sabaleṣu bahuṣvapi.
jñeyā vīryādhikasyaiva sabaleṣu bahuṣvapi.
3.
ekadaṇḍī yatiḥ cakradharaḥ nirgranthikaḥ kramāt
| jñeyā vīryādhikasya eva sabaleṣu bahuṣu api
| jñeyā vīryādhikasya eva sabaleṣu bahuṣu api
3.
An Ekadaṇḍī (single-staff bearer), a Yati (ascetic), a Cakradhara (discus-bearer), and a Nirgranthika (one without ties) are the types of renunciates to be known in sequence. Such a determination is made based on the strongest planet, even among many powerful ones.
सूर्येणाऽस्तं गतास्ते चेदपि वीर्यसमन्विताः ।
अदीक्षितास्तदा ज्ञेया जनास्तद्गतभक्तयः ॥४॥
अदीक्षितास्तदा ज्ञेया जनास्तद्गतभक्तयः ॥४॥
4. sūryeṇā'staṃ gatāste cedapi vīryasamanvitāḥ .
adīkṣitāstadā jñeyā janāstadgatabhaktayaḥ.
adīkṣitāstadā jñeyā janāstadgatabhaktayaḥ.
4.
sūryeṇa astam gatāḥ te cet api vīryasamannvitāḥ
adīkṣitāḥ tadā jñeyāḥ janāḥ tadgatabhaktayaḥ
adīkṣitāḥ tadā jñeyāḥ janāḥ tadgatabhaktayaḥ
4.
If planets, even when endowed with strength, become combust by the Sun, then individuals influenced by them should be understood as uninitiated, their devotion (bhakti) directed towards that (the Sun).
अस्तंगता निर्बलाश्चेत् सबलश्च रविर्यदा ।
तदा रविभवा ज्ञेया प्रव्रज्या द्विजसत्तम ॥५॥
तदा रविभवा ज्ञेया प्रव्रज्या द्विजसत्तम ॥५॥
5. astaṃgatā nirbalāścet sabalaśca raviryadā .
tadā ravibhavā jñeyā pravrajyā dvijasattama.
tadā ravibhavā jñeyā pravrajyā dvijasattama.
5.
astamgatāḥ nirbalāḥ cet sabalaḥ ca raviḥ yadā
tadā ravibhavā jñeyā pravrajyā dvijasattama
tadā ravibhavā jñeyā pravrajyā dvijasattama
5.
O best of the twice-born (dvija), if planets are combust and weak, and at the same time the Sun is strong, then renunciation (pravrajyā) originating from the Sun should be understood.
जन्मभेशोऽन्यखेटैश्चेददृष्टः शनिमीक्षते ।
तयोर्बलवशात्तत्र प्रव्रज्यामाप्नुयान्नरः ॥६॥
तयोर्बलवशात्तत्र प्रव्रज्यामाप्नुयान्नरः ॥६॥
6. janmabheśo'nyakheṭaiścedadṛṣṭaḥ śanimīkṣate .
tayorbalavaśāttatra pravrajyāmāpnuyānnaraḥ.
tayorbalavaśāttatra pravrajyāmāpnuyānnaraḥ.
6.
janmabheśaḥ anyakheṭaiḥ cet adṛṣṭaḥ śanim īkṣate
tayoḥ balavaśāt tatra pravrajyām āpnuyāt naraḥ
tayoḥ balavaśāt tatra pravrajyām āpnuyāt naraḥ
6.
If the lord of the natal star (or birth ascendant) aspects Saturn, while not being aspected by any other planets, then a person will attain renunciation (pravrajyā) due to the strength of both of them (the natal lord and Saturn).
निर्बलो जन्मभेशश्चेत् केवलेनार्किणेक्षितः ।
तदा शनिभवमेव प्रव्रज्यां आप्नुयाज्जनः ॥७॥
तदा शनिभवमेव प्रव्रज्यां आप्नुयाज्जनः ॥७॥
7. nirbalo janmabheśaścet kevalenārkiṇekṣitaḥ .
tadā śanibhavameva pravrajyāṃ āpnuyājjanaḥ.
tadā śanibhavameva pravrajyāṃ āpnuyājjanaḥ.
7.
nirbalaḥ janmabheśaḥ cet kevalena arkiṇā īkṣitaḥ
tadā śanibhavam eva pravrajyām āpnuyāt janaḥ
tadā śanibhavam eva pravrajyām āpnuyāt janaḥ
7.
If the lord of the natal star (or birth ascendant) is weak and aspected only by Saturn, then a person will attain renunciation (pravrajyā) that originates solely from Saturn.
शनिदृक्काणसंस्थे च शनिभौमनवांशके ।
शनिदृष्टे विधौ ज्ञेया प्रव्रज्या शनिसम्भवा ॥८॥
शनिदृष्टे विधौ ज्ञेया प्रव्रज्या शनिसम्भवा ॥८॥
8. śanidṛkkāṇasaṃsthe ca śanibhaumanavāṃśake .
śanidṛṣṭe vidhau jñeyā pravrajyā śanisambhavā.
śanidṛṣṭe vidhau jñeyā pravrajyā śanisambhavā.
8.
śanidṛkkāṇasaṃsthe ca śanibhaumanavāṃśake
śanidṛṣṭe vidhau jñeyā pravrajyā śanisambhavā
śanidṛṣṭe vidhau jñeyā pravrajyā śanisambhavā
8.
If the Moon is located in a "dṛkkāṇa" (decante) of Saturn, and simultaneously in a "navāṃśa" (ninth division) ruled by either Saturn or Mars, and is also aspected by Saturn, then a renunciation (pravrajyā) caused by Saturn should be inferred.
कुजादिषु जयी शुक्रः सौम्यगो याम्यगोऽपि वा ।
जयी सौम्यगतश्चान्यः परस्परयुतौ भवेत् ॥९॥
जयी सौम्यगतश्चान्यः परस्परयुतौ भवेत् ॥९॥
9. kujādiṣu jayī śukraḥ saumyago yāmyago'pi vā .
jayī saumyagataścānyaḥ parasparayutau bhavet.
jayī saumyagataścānyaḥ parasparayutau bhavet.
9.
kujādiṣu jayī śukraḥ saumyagaḥ yāmyagaḥ api vā
jayī saumyagataḥ ca anyaḥ parasparayutau bhavet
jayī saumyagataḥ ca anyaḥ parasparayutau bhavet
9.
Among Mars and other planets, Venus is victorious whether it is moving in the northern course (Uttarāyaṇa) or even in the southern course (Dakṣiṇāyana). Another planet, if it is in its northern course, also becomes victorious when they are in mutual connection (conjunction or aspect).
प्रव्रज्याकारकः खेटो यद्यन्येन पराजितः ।
तदा लब्धां परिव्रज्यां परित्यजति तां पुनः ॥१०॥
तदा लब्धां परिव्रज्यां परित्यजति तां पुनः ॥१०॥
10. pravrajyākārakaḥ kheṭo yadyanyena parājitaḥ .
tadā labdhāṃ parivrajyāṃ parityajati tāṃ punaḥ.
tadā labdhāṃ parivrajyāṃ parityajati tāṃ punaḥ.
10.
pravrajyākārakaḥ kheṭaḥ yadi anyena parājitaḥ
tadā labdhām parivrajyām parityajati tām punaḥ
tadā labdhām parivrajyām parityajati tām punaḥ
10.
If the planet signifying renunciation (pravrajyā) is defeated by another planet, then one abandons that previously acquired state of renunciation (pravrajyā) again.
बहवो जन्मकाले चेत् प्रव्रज्याकारका ग्रहाः ।
बलतुल्यास्तदा तत्र प्रव्रज्या कतमा भवेत् ॥११॥
बलतुल्यास्तदा तत्र प्रव्रज्या कतमा भवेत् ॥११॥
11. bahavo janmakāle cet pravrajyākārakā grahāḥ .
balatulyāstadā tatra pravrajyā katamā bhavet.
balatulyāstadā tatra pravrajyā katamā bhavet.
11.
bahavaḥ janmakāle cet pravrajyākārakāḥ grahāḥ
balatulyāḥ tadā tatra pravrajyā katamā bhavet
balatulyāḥ tadā tatra pravrajyā katamā bhavet
11.
If, at the time of birth, there are many planets signifying renunciation (pravrajyā) and they are all of equal strength, then what kind of renunciation (pravrajyā) would one experience?
बहवो बलिनश्चेत् स्युः प्रव्रज्याकारका ग्रहाः ।
तदा प्राप्नोति सर्वेषां तेषां प्रव्रज्यकां ध्रुवम् ॥१२॥
तदा प्राप्नोति सर्वेषां तेषां प्रव्रज्यकां ध्रुवम् ॥१२॥
12. bahavo balinaścet syuḥ pravrajyākārakā grahāḥ .
tadā prāpnoti sarveṣāṃ teṣāṃ pravrajyakāṃ dhruvam.
tadā prāpnoti sarveṣāṃ teṣāṃ pravrajyakāṃ dhruvam.
12.
bahavaḥ balinaḥ cet syuḥ pravrajyākārakāḥ grahāḥ
tadā prāpnoti sarveṣām teṣām pravrajyakām dhruvam
tadā prāpnoti sarveṣām teṣām pravrajyakām dhruvam
12.
If there are many powerful planets that are indicators of renunciation (pravrajyā), then a person certainly attains the renunciation associated with all of them.
तत्तद्ग्रहदशाकाले प्रव्रज्यां याति तद्भवाम् ।
त्यक्त्वा गृहीतपूर्वां तामन्यां प्राप्नोति मानवः ॥१३॥
त्यक्त्वा गृहीतपूर्वां तामन्यां प्राप्नोति मानवः ॥१३॥
13. tattadgrahadaśākāle pravrajyāṃ yāti tadbhavām .
tyaktvā gṛhītapūrvāṃ tāmanyāṃ prāpnoti mānavaḥ.
tyaktvā gṛhītapūrvāṃ tāmanyāṃ prāpnoti mānavaḥ.
13.
tattadgrahadaśākāle pravrajyām yāti tat-bhavām
tyaktvā gṛhītapūrvām tām anyām prāpnoti mānavaḥ
tyaktvā gṛhītapūrvām tām anyām prāpnoti mānavaḥ
13.
During the operating period (daśā) of each such planet, a person attains the renunciation (pravrajyā) originating from it. Having abandoned the previously adopted renunciation, that human being (mānava) then takes up another.
दृष्टेष्विन्द्विज्यलग्नेषु शनिना नवमे गुरुः ।
राजयोगेऽत्र जातोऽसौ तीर्थिकृन्नऽत्र संशयः ॥१४॥
राजयोगेऽत्र जातोऽसौ तीर्थिकृन्नऽत्र संशयः ॥१४॥
14. dṛṣṭeṣvindvijyalagneṣu śaninā navame guruḥ .
rājayoge'tra jāto'sau tīrthikṛnna'tra saṃśayaḥ.
rājayoge'tra jāto'sau tīrthikṛnna'tra saṃśayaḥ.
14.
dṛṣṭeṣu induijyalagneṣu śaninā navame guruḥ
rājayoge atra jātaḥ asau tīrthikṛt na atra saṃśayaḥ
rājayoge atra jātaḥ asau tīrthikṛt na atra saṃśayaḥ
14.
When the Moon (indu), Jupiter (ijya), and the Ascendant (lagna) are aspected by Saturn (śani), and Jupiter is situated in the ninth house, a person born under this prominent planetary combination (rājayoga) certainly becomes an ascetic (tīrthikṛt); there is no doubt about it.
धर्मस्थानगते मन्दे ग्रहदृष्टिविवर्जिते ।
राजयोगेऽत्र यो जातः स राजा दीक्षितो भवेत् ॥१५॥
राजयोगेऽत्र यो जातः स राजा दीक्षितो भवेत् ॥१५॥
15. dharmasthānagate mande grahadṛṣṭivivarjite .
rājayoge'tra yo jātaḥ sa rājā dīkṣito bhavet.
rājayoge'tra yo jātaḥ sa rājā dīkṣito bhavet.
15.
dharmasthānagate mande grahadṛṣṭivivarjite
rājayoge atra yaḥ jātaḥ saḥ rājā dīkṣitaḥ bhavet
rājayoge atra yaḥ jātaḥ saḥ rājā dīkṣitaḥ bhavet
15.
When Saturn (manda) is situated in the house of natural law (dharma-sthāna, i.e., the ninth house) and is devoid of any planetary aspects, then a person born under this specific planetary combination (rājayoga) becomes a king (rājā) who is initiated (dīkṣita) [into a spiritual path, implying an ascetic king].
Links to all chapters:
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17
Chapter 18
Chapter 19
Chapter 20
Chapter 21
Chapter 22
Chapter 23
Chapter 24
Chapter 25
Chapter 26
Chapter 27
Chapter 28
Chapter 29
Chapter 30
Chapter 31
Chapter 32
Chapter 33
Chapter 34
Chapter 35
Chapter 36
Chapter 37
Chapter 38
Chapter 39
Chapter 40
Chapter 41
Chapter 42
Chapter 43
Chapter 44
Chapter 45
Chapter 46
Chapter 47
Chapter 48
Chapter 49
Chapter 50
Chapter 51
Chapter 52
Chapter 53
Chapter 54
Chapter 55
Chapter 56
Chapter 57
Chapter 58
Chapter 59
Chapter 60
Chapter 61
Chapter 62
Chapter 63
Chapter 64
Chapter 65
Chapter 66
Chapter 67
Chapter 68
Chapter 69
Chapter 70
Chapter 71
Chapter 72
Chapter 73
Chapter 74
Chapter 75
Chapter 76
Chapter 77
Chapter 78
Chapter 79 (current chapter)
Chapter 80
Chapter 81
Chapter 82
Chapter 83
Chapter 84
Chapter 85
Chapter 86
Chapter 87
Chapter 88
Chapter 89
Chapter 90
Chapter 91
Chapter 92
Chapter 93
Chapter 94
Chapter 95
Chapter 96
Chapter 97