मनु-स्मृतिः
manu-smṛtiḥ
-
chapter-12, verse-65
छुच्छुन्दरिः शुभान गन्धान पत्रशाकं तु बर्हिणः ।
श्वावित कृतान्नं विविधमकृतान्नं तु शल्यकः ॥६५॥
श्वावित कृतान्नं विविधमकृतान्नं तु शल्यकः ॥६५॥
65. chucchundariḥ śubhān gandhān patraśākaṁ tu barhiṇaḥ ,
śvāvit kṛtānnaṁ vividhamakṛtānnaṁ tu śalyakaḥ.
śvāvit kṛtānnaṁ vividhamakṛtānnaṁ tu śalyakaḥ.
65.
chucchundariḥ śubhān gandhān patraśākam tu barhiṇaḥ
śvāvit kṛtānnam vividham akṛtānnam tu śalyakaḥ
śvāvit kṛtānnam vividham akṛtānnam tu śalyakaḥ
65.
śubhān gandhān chucchundariḥ patraśākam tu barhiṇaḥ
vividham kṛtānnam śvāvit akṛtānnam tu śalyakaḥ
vividham kṛtānnam śvāvit akṛtānnam tu śalyakaḥ
65.
Having stolen pleasant scents, one becomes a musk-rat (chucchundari); but leafy vegetables, a peacock; various cooked foods, a porcupine (śvāvit); and uncooked food, a porcupine (śalyaka).
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- छुच्छुन्दरिः (chucchundariḥ) - musk-rat, shrew
- शुभान् (śubhān) - auspicious, pleasant, beautiful
- गन्धान् (gandhān) - scents, odors, perfumes
- पत्रशाकम् (patraśākam) - leafy vegetable, pot-herb
- तु (tu) - but, on the other hand, indeed
- बर्हिणः (barhiṇaḥ) - peacock
- श्वावित् (śvāvit) - porcupine
- कृतान्नम् (kṛtānnam) - cooked food
- विविधम् (vividham) - various, manifold, diverse
- अकृतान्नम् (akṛtānnam) - uncooked food, raw food
- तु (tu) - but, on the other hand, indeed
- शल्यकः (śalyakaḥ) - porcupine, hedgehog
Words meanings and morphology
छुच्छुन्दरिः (chucchundariḥ) - musk-rat, shrew
(noun)
Nominative, feminine, singular of chucchundari
chucchundari - a musk-rat, a shrew-mouse
शुभान् (śubhān) - auspicious, pleasant, beautiful
(adjective)
Accusative, masculine, plural of śubha
śubha - auspicious, pleasant, beautiful, good
गन्धान् (gandhān) - scents, odors, perfumes
(noun)
Accusative, masculine, plural of gandha
gandha - smell, odor, fragrance, scent
पत्रशाकम् (patraśākam) - leafy vegetable, pot-herb
(noun)
Accusative, neuter, singular of patraśāka
patraśāka - leafy vegetable, pot-herb
Compound type : tatpuruṣa (patra+śāka)
- patra – leaf, feather, wing
noun (neuter) - śāka – vegetable, herb
noun (masculine)
तु (tu) - but, on the other hand, indeed
(indeclinable)
बर्हिणः (barhiṇaḥ) - peacock
(noun)
Nominative, masculine, singular of barhiṇa
barhiṇa - a peacock
श्वावित् (śvāvit) - porcupine
(noun)
Nominative, masculine, singular of śvāvid
śvāvid - a porcupine
कृतान्नम् (kṛtānnam) - cooked food
(noun)
Accusative, neuter, singular of kṛtānna
kṛtānna - cooked food, prepared meal
Compound type : tatpuruṣa (kṛta+anna)
- kṛta – done, made, performed, cooked
adjective (neuter)
Past Passive Participle
Derived from root 'kṛ' (to do, make).
Root: kṛ (class 8) - anna – food, grain, boiled rice
noun (neuter)
Derived from root 'ad' (to eat).
Root: ad (class 2)
विविधम् (vividham) - various, manifold, diverse
(adjective)
Accusative, neuter, singular of vividha
vividha - various, manifold, diverse, of many kinds
Note: Adjectival form agreeing with 'kṛtānnam'.
अकृतान्नम् (akṛtānnam) - uncooked food, raw food
(noun)
Accusative, neuter, singular of akṛtānna
akṛtānna - uncooked food, raw food
Compound type : nañ-tatpuruṣa (a+kṛta+anna)
- a – not, non-, un-
indeclinable
Negative prefix. - kṛta – done, made, performed, cooked
adjective (neuter)
Past Passive Participle
Derived from root 'kṛ' (to do, make).
Root: kṛ (class 8) - anna – food, grain, boiled rice
noun (neuter)
Derived from root 'ad' (to eat).
Root: ad (class 2)
तु (tu) - but, on the other hand, indeed
(indeclinable)
शल्यकः (śalyakaḥ) - porcupine, hedgehog
(noun)
Nominative, masculine, singular of śalyaka
śalyaka - a porcupine, a hedgehog