मनु-स्मृतिः
manu-smṛtiḥ
-
chapter-12, verse-63
मांसं गृध्रो वपां मद्गुस्तैलं तैलपकः खगः ।
चीरीवाकस्तु लवणं बलाका शकुनिर्दधि ॥६३॥
चीरीवाकस्तु लवणं बलाका शकुनिर्दधि ॥६३॥
63. māṁsaṁ gṛdhro vapāṁ madgustailaṁ tailapakaḥ khagaḥ ,
cīrīvākastu lavaṇaṁ balākā śakunirdadhi.
cīrīvākastu lavaṇaṁ balākā śakunirdadhi.
63.
māṃsam gṛdhraḥ vapām madguḥ tailam tailapakaḥ
khagaḥ cīrīvākaḥ tu lavaṇam balākā śakuniḥ dadhi
khagaḥ cīrīvākaḥ tu lavaṇam balākā śakuniḥ dadhi
63.
māṃsam gṛdhraḥ vapām madguḥ tailam tailapakaḥ
khagaḥ lavaṇam tu cīrīvākaḥ dadhi balākā śakuniḥ
khagaḥ lavaṇam tu cīrīvākaḥ dadhi balākā śakuniḥ
63.
Having stolen meat, one becomes a vulture; fat, a water-bird (madgu); oil, an oil-eating bird (tailapaka khaga); but salt, a wagtail (cīrīvāka); and curds, a heron-like bird (balākā śakuni).
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- मांसम् (māṁsam) - meat, flesh
- गृध्रः (gṛdhraḥ) - vulture
- वपाम् (vapām) - fat, marrow, omentum
- मद्गुः (madguḥ) - diver, water-bird
- तैलम् (tailam) - oil, sesame oil
- तैलपकः (tailapakaḥ) - oil-eater, a kind of bird (e.g., a rail or gallinule)
- खगः (khagaḥ) - bird, 'sky-goer'
- चीरीवाकः (cīrīvākaḥ) - wagtail, shrike, a kind of hawk
- तु (tu) - but, on the other hand, indeed
- लवणम् (lavaṇam) - salt
- बलाका (balākā) - crane, heron
- शकुनिः (śakuniḥ) - bird
- दधि (dadhi) - curds, thick sour milk
Words meanings and morphology
मांसम् (māṁsam) - meat, flesh
(noun)
Accusative, neuter, singular of māṃsa
māṁsa - flesh, meat
गृध्रः (gṛdhraḥ) - vulture
(noun)
Nominative, masculine, singular of gṛdhra
gṛdhra - vulture, greedy
Root: gṛdh (class 4)
वपाम् (vapām) - fat, marrow, omentum
(noun)
Accusative, feminine, singular of vapā
vapā - fat, marrow, omentum, membrane
मद्गुः (madguḥ) - diver, water-bird
(noun)
Nominative, masculine, singular of madgu
madgu - a diver, a kind of water-bird
तैलम् (tailam) - oil, sesame oil
(noun)
Accusative, neuter, singular of taila
taila - oil, sesame oil
तैलपकः (tailapakaḥ) - oil-eater, a kind of bird (e.g., a rail or gallinule)
(noun)
Nominative, masculine, singular of tailapaka
tailapaka - oil-eater, a kind of bird (e.g., a rail or gallinule)
Compound type : tatpuruṣa (taila+paka)
- taila – oil, sesame oil
noun (neuter) - paka – eater, drinker, cook, mature, ripening
noun (masculine)
Derived from root 'pac' (to cook, digest, ripen, eat) or 'pā' (to drink).
Root: pac (class 1)
खगः (khagaḥ) - bird, 'sky-goer'
(noun)
Nominative, masculine, singular of khaga
khaga - bird, a celestial being, 'sky-goer'
Compound type : tatpuruṣa (kha+ga)
- kha – sky, ether, space
noun (neuter) - ga – going, moving, a goer
adjective (masculine)
agent noun
Derived from root 'gam' (to go) with suffix '-a'.
Root: gam (class 1)
चीरीवाकः (cīrīvākaḥ) - wagtail, shrike, a kind of hawk
(noun)
Nominative, masculine, singular of cīrīvāka
cīrīvāka - a wagtail, shrike, a kind of hawk or bird of prey
तु (tu) - but, on the other hand, indeed
(indeclinable)
लवणम् (lavaṇam) - salt
(noun)
Accusative, neuter, singular of lavaṇa
lavaṇa - salt, saline
बलाका (balākā) - crane, heron
(noun)
Nominative, feminine, singular of balākā
balākā - a crane, heron
शकुनिः (śakuniḥ) - bird
(noun)
Nominative, masculine, singular of śakuni
śakuni - a bird, particularly a large bird or bird of prey
दधि (dadhi) - curds, thick sour milk
(noun)
Accusative, neuter, singular of dadhi
dadhi - curds, thick sour milk, yogurt