बृहत्-पाराशर-होरा-शास्त्रम्
bṛhat-pārāśara-horā-śāstram
-
chapter-54, verse-71
करोति विपुलं राज्यं गन्धमाल्याम्बरादिकम् ।
तडागं गोपुरादीनां पुण्यधर्मादिसंग्रहम् ॥७१॥
तडागं गोपुरादीनां पुण्यधर्मादिसंग्रहम् ॥७१॥
71. karoti vipulaṃ rājyaṃ gandhamālyāmbarādikam .
taḍāgaṃ gopurādīnāṃ puṇyadharmādisaṃgraham.
taḍāgaṃ gopurādīnāṃ puṇyadharmādisaṃgraham.
71.
karoti vipulam rājyam gandhamālyāmbarādikam
taḍāgam gopurādīnām puṇyadharmādisaṃgraham
taḍāgam gopurādīnām puṇyadharmādisaṃgraham
71.
This configuration bestows vast rulership and provides luxuries such as fragrant garlands and fine garments. It also leads to the construction of ponds, temple gateways, and similar public works, as well as the accumulation of merit (puṇya) and righteous acts (dharma).
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- करोति (karoti) - bestows, leads to (does, makes, causes)
- विपुलम् (vipulam) - vast, extensive, abundant
- राज्यम् (rājyam) - kingdom, sovereignty, rulership
- गन्धमाल्याम्बरादिकम् (gandhamālyāmbarādikam) - fragrant garlands, garments, and so on (luxuries)
- तडागम् (taḍāgam) - pond, reservoir
- गोपुरादीनाम् (gopurādīnām) - of temple gateways and so on
- पुण्यधर्मादिसंग्रहम् (puṇyadharmādisaṁgraham) - accumulation of merit (puṇya) and righteous acts (dharma) (accumulation of merit, natural law/righteousness, and so on)
Words meanings and morphology
करोति (karoti) - bestows, leads to (does, makes, causes)
(verb)
3rd person , singular, active, present (laṭ) of kṛ
Root: kṛ (class 8)
विपुलम् (vipulam) - vast, extensive, abundant
(adjective)
Accusative, neuter, singular of vipula
vipula - vast, extensive, abundant, large, broad
Note: Modifies 'rājyam'.
राज्यम् (rājyam) - kingdom, sovereignty, rulership
(noun)
Accusative, neuter, singular of rājya
rājya - kingdom, sovereignty, dominion, rule
गन्धमाल्याम्बरादिकम् (gandhamālyāmbarādikam) - fragrant garlands, garments, and so on (luxuries)
(noun)
Accusative, neuter, singular of gandhamālyāmbarādika
gandhamālyāmbarādika - things like fragrant garlands and garments
Compound type : dvandva-tatpuruṣa (gandha+mālya+ambara+ādika)
- gandha – fragrance, smell, scent
noun (masculine) - mālya – garland, wreath
noun (neuter) - ambara – garment, cloth, sky
noun (neuter) - ādika – beginning with, and so on, etcetera
adjective (neuter)
तडागम् (taḍāgam) - pond, reservoir
(noun)
Accusative, neuter, singular of taḍāga
taḍāga - pond, reservoir, lake
गोपुरादीनाम् (gopurādīnām) - of temple gateways and so on
(noun)
Genitive, neuter, plural of gopurādi
gopurādi - temple gateways and so on, beginning with gateways
Compound type : tatpuruṣa (gopura+ādi)
- gopura – gate-tower, temple gateway
noun (neuter) - ādi – beginning, etcetera, and so on
noun (masculine)
पुण्यधर्मादिसंग्रहम् (puṇyadharmādisaṁgraham) - accumulation of merit (puṇya) and righteous acts (dharma) (accumulation of merit, natural law/righteousness, and so on)
(noun)
Accusative, masculine, singular of puṇyadharmādisaṃgraha
puṇyadharmādisaṁgraha - accumulation of merit, righteous acts, etc.
Compound type : dvandva-tatpuruṣa (puṇya+dharma+ādi+saṃgraha)
- puṇya – merit, virtue, good deed
noun (neuter) - dharma – natural law, righteousness, duty, constitution, intrinsic nature
noun (masculine) - ādi – beginning, etcetera, and so on
noun (masculine) - saṃgraha – collection, accumulation, summary
noun (masculine)
Prefix: sam
Root: grah (class 9)