महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-6, chapter-102, verse-10
रथाग्न्यगारश्चापार्चिरसिशक्तिगदेन्धनः ।
शरस्फुलिङ्गो भीष्माग्निर्ददाह क्षत्रियर्षभान् ॥१०॥
शरस्फुलिङ्गो भीष्माग्निर्ददाह क्षत्रियर्षभान् ॥१०॥
10. rathāgnyagāraścāpārcirasiśaktigadendhanaḥ ,
śarasphuliṅgo bhīṣmāgnirdadāha kṣatriyarṣabhān.
śarasphuliṅgo bhīṣmāgnirdadāha kṣatriyarṣabhān.
10.
rathāgnyagāraḥ cāpārciḥ asiśaktigadedhanaḥ
śarasphuliṅgaḥ bhīṣmāgniḥ dadāha kṣatriyarṣabhān
śarasphuliṅgaḥ bhīṣmāgniḥ dadāha kṣatriyarṣabhān
10.
rathāgnyagāraḥ cāpārciḥ asiśaktigadedhanaḥ śarasphuliṅgaḥ bhīṣmāgniḥ kṣatriyarṣabhān dadāha.
10.
Bhishma (Bhīṣma), a veritable fire (Bhīṣmāgni), with chariots serving as its hearth, bows as its flames, swords, lances, and maces as its fuel, and arrows as its sparks, consumed the foremost kṣatriyas.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- रथाग्न्यगारः (rathāgnyagāraḥ) - having chariots as its fire-dwelling/hearth
- चापार्चिः (cāpārciḥ) - having bows as flames
- असिशक्तिगदेधनः (asiśaktigadedhanaḥ) - having swords, lances, and maces as fuel
- शरस्फुलिङ्गः (śarasphuliṅgaḥ) - having arrows as sparks
- भीष्माग्निः (bhīṣmāgniḥ) - Bhishma as fire
- ददाह (dadāha) - burned, consumed
- क्षत्रियर्षभान् (kṣatriyarṣabhān) - the foremost kṣatriyas, eminent warriors
Words meanings and morphology
रथाग्न्यगारः (rathāgnyagāraḥ) - having chariots as its fire-dwelling/hearth
(noun)
Nominative, masculine, singular of rathāgnyagāra
rathāgnyagāra - chariot-fire-house
Compound type : tatpurusha (ratha+agni+agāra)
- ratha – chariot
noun (masculine) - agni – fire
noun (masculine) - agāra – house, dwelling
noun (neuter)
चापार्चिः (cāpārciḥ) - having bows as flames
(noun)
Nominative, masculine, singular of cāpārci
cāpārci - bow-flame
Compound type : tatpurusha (cāpa+arci)
- cāpa – bow
noun (masculine) - arci – flame, ray of light
noun (feminine)
असिशक्तिगदेधनः (asiśaktigadedhanaḥ) - having swords, lances, and maces as fuel
(noun)
Nominative, masculine, singular of asiśaktigadedhana
asiśaktigadedhana - swords-spears-maces-fuel
Compound type : dvandva-tatpurusha (asi+śakti+gadā+indhana)
- asi – sword
noun (masculine) - śakti – spear, lance, power
noun (feminine) - gadā – mace
noun (feminine) - indhana – fuel
noun (neuter)
शरस्फुलिङ्गः (śarasphuliṅgaḥ) - having arrows as sparks
(noun)
Nominative, masculine, singular of śarasphuliṅga
śarasphuliṅga - arrow-spark
Compound type : tatpurusha (śara+sphuliṅga)
- śara – arrow
noun (masculine) - sphuliṅga – spark, flame
noun (masculine)
भीष्माग्निः (bhīṣmāgniḥ) - Bhishma as fire
(noun)
Nominative, masculine, singular of bhīṣmāgni
bhīṣmāgni - fire of Bhishma, Bhishma-fire
Compound type : tatpurusha (bhīṣma+agni)
- bhīṣma – Bhishma (proper noun), terrible, formidable
proper noun (masculine) - agni – fire
noun (masculine)
ददाह (dadāha) - burned, consumed
(verb)
3rd person , singular, active, perfect (liṭ) of dah
Perfect Tense (Liṭ)
Root dah in perfect tense 3rd person singular
Root: dah (class 1)
क्षत्रियर्षभान् (kṣatriyarṣabhān) - the foremost kṣatriyas, eminent warriors
(noun)
Accusative, masculine, plural of kṣatriyarṣabha
kṣatriyarṣabha - bull among kshatriyas, eminent kshatriya
Compound type : tatpurusha (kṣatriya+ṛṣabha)
- kṣatriya – warrior, member of the kshatriya class
noun (masculine) - ṛṣabha – bull, excellent, foremost
noun (masculine)