महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-8, chapter-26, verse-57
धनूंषि चित्राणि निरीक्ष्य शल्य ध्वजं गदां सायकांश्चोग्ररूपान् ।
असिं च दीप्तं परमायुधं च शङ्खं च शुभ्रं स्वनवन्तमुग्रम् ॥५७॥
असिं च दीप्तं परमायुधं च शङ्खं च शुभ्रं स्वनवन्तमुग्रम् ॥५७॥
57. dhanūṁṣi citrāṇi nirīkṣya śalya; dhvajaṁ gadāṁ sāyakāṁścograrūpān ,
asiṁ ca dīptaṁ paramāyudhaṁ ca; śaṅkhaṁ ca śubhraṁ svanavantamugram.
asiṁ ca dīptaṁ paramāyudhaṁ ca; śaṅkhaṁ ca śubhraṁ svanavantamugram.
57.
dhanūṃṣi citrāṇi nirīkṣya śalya
dhvajaṃ gadāṃ sāyakān ca ugra-rūpān
asim ca dīptaṃ parama-āyudham ca
śaṅkham ca śubhram svanavantam ugram
dhvajaṃ gadāṃ sāyakān ca ugra-rūpān
asim ca dīptaṃ parama-āyudham ca
śaṅkham ca śubhram svanavantam ugram
57.
śalya dhanūṃṣi citrāṇi dhvajaṃ gadāṃ
ugra-rūpān sāyakān ca dīptaṃ asim
ca parama-āyudham ca śubhram
svanavantam ugram śaṅkham ca nirīkṣya
ugra-rūpān sāyakān ca dīptaṃ asim
ca parama-āyudham ca śubhram
svanavantam ugram śaṅkham ca nirīkṣya
57.
O Shalya, having observed his diverse bows, his banner, his mace, his fearsome arrows, his blazing sword, his supreme weapon, and his bright, resounding, formidable conch shell—
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- धनूंषि (dhanūṁṣi) - bows, weapons
- चित्राणि (citrāṇi) - diverse, variegated, wondrous, amazing
- निरीक्ष्य (nirīkṣya) - having seen, having observed, having perceived
- शल्य (śalya) - O Shalya
- ध्वजं (dhvajaṁ) - banner, flag
- गदां (gadāṁ) - mace, club
- सायकान् (sāyakān) - arrows
- च (ca) - and
- उग्र-रूपान् (ugra-rūpān) - of fierce form, terrible-looking
- असिम् (asim) - sword
- च (ca) - and
- दीप्तं (dīptaṁ) - shining, blazing, bright
- परम-आयुधम् (parama-āyudham) - supreme weapon, best weapon
- च (ca) - and
- शङ्खम् (śaṅkham) - conch shell
- च (ca) - and
- शुभ्रम् (śubhram) - bright, white, splendid
- स्वनवन्तम् (svanavantam) - resounding, making a sound
- उग्रम् (ugram) - formidable, fierce, terrible
Words meanings and morphology
धनूंषि (dhanūṁṣi) - bows, weapons
(noun)
Accusative, neuter, plural of dhanus
dhanus - bow, weapon, arc
चित्राणि (citrāṇi) - diverse, variegated, wondrous, amazing
(adjective)
Accusative, neuter, plural of citra
citra - various, diverse, variegated, wonderful, brilliant
Note: Agrees with 'dhanūṃṣi'
निरीक्ष्य (nirīkṣya) - having seen, having observed, having perceived
(indeclinable)
absolutive (gerund)
Derived from root īkṣ with prefix nir
Prefix: nir
Root: īkṣ (class 1)
शल्य (śalya) - O Shalya
(proper noun)
Vocative, masculine, singular of śalya
śalya - Shalya (name of a king, charioteer of Karṇa)
ध्वजं (dhvajaṁ) - banner, flag
(noun)
Accusative, masculine, singular of dhvaja
dhvaja - banner, flag, standard
गदां (gadāṁ) - mace, club
(noun)
Accusative, feminine, singular of gadā
gadā - mace, club, cudgel
सायकान् (sāyakān) - arrows
(noun)
Accusative, masculine, plural of sāyaka
sāyaka - arrow
च (ca) - and
(indeclinable)
उग्र-रूपान् (ugra-rūpān) - of fierce form, terrible-looking
(adjective)
Accusative, masculine, plural of ugra-rūpa
ugra-rūpa - of fierce form, terrible in appearance
Compound type : tatpurusha (ugra+rūpa)
- ugra – fierce, terrible, formidable
adjective - rūpa – form, shape, appearance
noun (neuter)
Note: Agrees with 'sāyakān'
असिम् (asim) - sword
(noun)
Accusative, masculine, singular of asi
asi - sword, scimitar
च (ca) - and
(indeclinable)
दीप्तं (dīptaṁ) - shining, blazing, bright
(adjective)
Accusative, masculine, singular of dīpta
dīpta - shining, blazing, splendid
Past Passive Participle
From root dīp (to shine)
Root: dīp (class 4)
Note: Agrees with 'asim'
परम-आयुधम् (parama-āyudham) - supreme weapon, best weapon
(noun)
Accusative, neuter, singular of parama-āyudha
parama-āyudha - supreme weapon, ultimate weapon
Compound type : karmadhāraya (parama+āyudha)
- parama – supreme, highest, best
adjective - āyudha – weapon, implement
noun (neuter)
च (ca) - and
(indeclinable)
शङ्खम् (śaṅkham) - conch shell
(noun)
Accusative, masculine, singular of śaṅkha
śaṅkha - conch shell, a conch trumpet
च (ca) - and
(indeclinable)
शुभ्रम् (śubhram) - bright, white, splendid
(adjective)
Accusative, masculine, singular of śubhra
śubhra - white, bright, pure, splendid
Note: Agrees with 'śaṅkham'
स्वनवन्तम् (svanavantam) - resounding, making a sound
(adjective)
Accusative, masculine, singular of svanavat
svanavat - resounding, sonorous, possessing sound
Suffixed with -matup to 'svana'
Note: Agrees with 'śaṅkham'
उग्रम् (ugram) - formidable, fierce, terrible
(adjective)
Accusative, masculine, singular of ugra
ugra - fierce, formidable, terrible, mighty
Note: Agrees with 'śaṅkham'