महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-8, chapter-26, verse-30
संजय उवाच ।
अनादृत्य तु तद्वाक्यं मद्रराजेन भाषितम् ।
द्रक्ष्यस्यद्येत्यवोचद्वै शल्यं कर्णो नरेश्वर ॥३०॥
अनादृत्य तु तद्वाक्यं मद्रराजेन भाषितम् ।
द्रक्ष्यस्यद्येत्यवोचद्वै शल्यं कर्णो नरेश्वर ॥३०॥
30. saṁjaya uvāca ,
anādṛtya tu tadvākyaṁ madrarājena bhāṣitam ,
drakṣyasyadyetyavocadvai śalyaṁ karṇo nareśvara.
anādṛtya tu tadvākyaṁ madrarājena bhāṣitam ,
drakṣyasyadyetyavocadvai śalyaṁ karṇo nareśvara.
30.
saṃjaya uvāca anādṛtya tu tat vākyam madrarājena bhāṣitam
drakṣyasi adya iti avocat vai śalyam karṇaḥ nara-īśvara
drakṣyasi adya iti avocat vai śalyam karṇaḥ nara-īśvara
30.
saṃjaya uvāca nara-īśvara tu karṇaḥ madrarājena bhāṣitam
tat vākyam anādṛtya śalyam adya drakṣyasi iti vai avocat
tat vākyam anādṛtya śalyam adya drakṣyasi iti vai avocat
30.
Sañjaya said: O lord of men, Karṇa, having indeed disregarded those words spoken by the king of Madras, Śalya, then said, 'You will see today!'
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- संजय (saṁjaya) - Sañjaya
- उवाच (uvāca) - Sañjaya said (he said, spoke)
- अनादृत्य (anādṛtya) - Karṇa having disregarded (having disregarded, not heeding)
- तु (tu) - but, indeed, yet
- तत् (tat) - that speech (of Śalya) (that, those)
- वाक्यम् (vākyam) - the advice or words spoken by Śalya (word, speech, statement)
- मद्रराजेन (madrarājena) - by Śalya, the king of Madras (by the king of Madras)
- भाषितम् (bhāṣitam) - the words spoken by Śalya (spoken, said)
- द्रक्ष्यसि (drakṣyasi) - you will see
- अद्य (adya) - today, now
- इति (iti) - thus, so (marks direct speech)
- अवोचत् (avocat) - Karṇa said (he spoke, he said)
- वै (vai) - indeed, verily (emphatic particle)
- शल्यम् (śalyam) - to Śalya
- कर्णः (karṇaḥ) - Karṇa
- नर-ईश्वर (nara-īśvara) - O Dhṛtarāṣṭra (O lord of men)
Words meanings and morphology
संजय (saṁjaya) - Sañjaya
(proper noun)
Nominative, masculine, singular of saṃjaya
saṁjaya - Sañjaya (name of Dhṛtarāṣṭra's charioteer)
उवाच (uvāca) - Sañjaya said (he said, spoke)
(verb)
3rd person , singular, active, perfect (liṭ) of vac
perfect tense, 3rd person singular
root vac, reduplicated perfect form
Root: vac (class 2)
अनादृत्य (anādṛtya) - Karṇa having disregarded (having disregarded, not heeding)
(indeclinable)
absolutive
from an- + ā- + dṛ with suffix -tya (absolutive with prefix)
Prefixes: an+ā
Root: dṛ (class 6)
तु (tu) - but, indeed, yet
(indeclinable)
तत् (tat) - that speech (of Śalya) (that, those)
(pronoun)
Accusative, neuter, singular of tad
tad - that, he, she, it
Note: Adjective to vākyam.
वाक्यम् (vākyam) - the advice or words spoken by Śalya (word, speech, statement)
(noun)
Accusative, neuter, singular of vākya
vākya - speech, word, sentence, statement
मद्रराजेन (madrarājena) - by Śalya, the king of Madras (by the king of Madras)
(proper noun)
Instrumental, masculine, singular of madrarāja
madrarāja - king of Madras
Compound type : tatpuruṣa (madra+rājan)
- madra – Madra (a country/people)
proper noun (neuter) - rājan – king, ruler
noun (masculine)
भाषितम् (bhāṣitam) - the words spoken by Śalya (spoken, said)
(adjective)
Accusative, neuter, singular of bhāṣita
bhāṣita - spoken, said, uttered
Past Passive Participle
from root bhāṣ, participle suffix -ita
Root: bhāṣ (class 1)
Note: Adjective to vākyam.
द्रक्ष्यसि (drakṣyasi) - you will see
(verb)
2nd person , singular, active, future (lṛṭ) of dṛś
future tense, 2nd person singular
root dṛś, future stem drakṣya, + si (2nd singular active ending)
Root: dṛś (class 1)
अद्य (adya) - today, now
(indeclinable)
इति (iti) - thus, so (marks direct speech)
(indeclinable)
अवोचत् (avocat) - Karṇa said (he spoke, he said)
(verb)
3rd person , singular, active, aorist (luṅ) of vac
aorist tense, 3rd person singular
root vac, a-augment, aorist formation
Root: vac (class 2)
वै (vai) - indeed, verily (emphatic particle)
(indeclinable)
शल्यम् (śalyam) - to Śalya
(proper noun)
Accusative, masculine, singular of śalya
śalya - Śalya (name of the king of Madras)
Note: Object of 'avocat' (indirect object in English, direct in Sanskrit).
कर्णः (karṇaḥ) - Karṇa
(proper noun)
Nominative, masculine, singular of karṇa
karṇa - Karṇa (name of a prominent warrior in the Mahābhārata)
Note: Subject of 'avocat'.
नर-ईश्वर (nara-īśvara) - O Dhṛtarāṣṭra (O lord of men)
(noun)
Vocative, masculine, singular of nara-īśvara
nara-īśvara - lord of men, king
Compound type : tatpuruṣa (nara+īśvara)
- nara – man, human being
noun (masculine) - īśvara – lord, master, controller
noun (masculine)