महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-6, chapter-10, verse-25
हिरण्वतीं चित्रवतीं चित्रसेनां च निम्नगाम् ।
रथचित्रां ज्योतिरथां विश्वामित्रां कपिञ्जलाम् ॥२५॥
रथचित्रां ज्योतिरथां विश्वामित्रां कपिञ्जलाम् ॥२५॥
25. hiraṇvatīṁ citravatīṁ citrasenāṁ ca nimnagām ,
rathacitrāṁ jyotirathāṁ viśvāmitrāṁ kapiñjalām.
rathacitrāṁ jyotirathāṁ viśvāmitrāṁ kapiñjalām.
25.
hiraṇvatīm citravatīm citrasenām ca nimnagām
rathacitrām jyotirathām viśvāmitrām kapiñjalām
rathacitrām jyotirathām viśvāmitrām kapiñjalām
25.
hiraṇvatīm citravatīm citrasenām ca nimnagām
rathacitrām jyotirathām viśvāmitrām kapiñjalām
rathacitrām jyotirathām viśvāmitrām kapiñjalām
25.
Hiraṇvatī, Citravatī, and Citrasenā, the river (nimnagā); Rathacitrā, Jyotirathā, Viśvāmitrā, and Kapiñjalā.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- हिरण्वतीम् (hiraṇvatīm) - The proper name Hiraṇvatī (likely a river or goddess) (Golden, rich in gold)
- चित्रवतीम् (citravatīm) - The proper name Citravatī (likely a river or goddess) (Colorful, wonderful, variegated)
- चित्रसेनाम् (citrasenām) - The proper name Citrasenā (likely a river or goddess) (Having a variegated army)
- च (ca) - And, also
- निम्नगाम् (nimnagām) - A river, mentioned as an epithet for the preceding names (River, flowing downwards)
- रथचित्राम् (rathacitrām) - The proper name Rathacitrā (likely a river or goddess) (Having a wonderful or splendid chariot)
- ज्योतिरथाम् (jyotirathām) - The proper name Jyotirathā (likely a river or goddess) (Having a luminous chariot)
- विश्वामित्राम् (viśvāmitrām) - The proper name Viśvāmitrā (likely a river or goddess, feminine form of Viśvāmitra) (Friend of all)
- कपिञ्जलाम् (kapiñjalām) - The proper name Kapiñjalā (likely a river or goddess) (A kind of partridge)
Words meanings and morphology
हिरण्वतीम् (hiraṇvatīm) - The proper name Hiraṇvatī (likely a river or goddess) (Golden, rich in gold)
(noun)
Accusative, feminine, singular of hiraṇvatī
hiraṇvatī - golden, rich in gold; a proper name (e.g., of a river)
चित्रवतीम् (citravatīm) - The proper name Citravatī (likely a river or goddess) (Colorful, wonderful, variegated)
(noun)
Accusative, feminine, singular of citravatī
citravatī - colorful, wonderful, variegated; a proper name
चित्रसेनाम् (citrasenām) - The proper name Citrasenā (likely a river or goddess) (Having a variegated army)
(noun)
Accusative, feminine, singular of citrasenā
citrasenā - having a variegated or splendid army; a proper name
Compound type : bahuvrihi (citra+senā)
- citra – variegated, diverse, wonderful, splendid
adjective (neuter) - senā – army, host, troop
noun (feminine)
च (ca) - And, also
(indeclinable)
निम्नगाम् (nimnagām) - A river, mentioned as an epithet for the preceding names (River, flowing downwards)
(noun)
Accusative, feminine, singular of nimnagā
nimnagā - flowing downwards; a river
Compound type : tatpurusha (nimna+gā)
- nimna – low, deep, sunken
adjective (neuter) - gā – going, moving
noun (feminine)
Root: gam (class 1)
रथचित्राम् (rathacitrām) - The proper name Rathacitrā (likely a river or goddess) (Having a wonderful or splendid chariot)
(noun)
Accusative, feminine, singular of rathacitrā
rathacitrā - having a wonderful chariot; a proper name
Compound type : bahuvrihi (ratha+citrā)
- ratha – chariot, car
noun (masculine) - citrā – variegated, wonderful, splendid
adjective (feminine)
ज्योतिरथाम् (jyotirathām) - The proper name Jyotirathā (likely a river or goddess) (Having a luminous chariot)
(noun)
Accusative, feminine, singular of jyotirathā
jyotirathā - having a luminous or radiant chariot; a proper name
Compound type : bahuvrihi (jyotis+ratha)
- jyotis – light, luster, star, heavenly body
noun (neuter) - ratha – chariot, car
noun (masculine)
विश्वामित्राम् (viśvāmitrām) - The proper name Viśvāmitrā (likely a river or goddess, feminine form of Viśvāmitra) (Friend of all)
(noun)
Accusative, feminine, singular of viśvāmitrā
viśvāmitrā - friend of all; a proper name
Compound type : bahuvrihi (viśva+mitra)
- viśva – all, whole, entire, universal
adjective (neuter) - mitra – friend, companion
noun (masculine)
कपिञ्जलाम् (kapiñjalām) - The proper name Kapiñjalā (likely a river or goddess) (A kind of partridge)
(noun)
Accusative, feminine, singular of kapiñjalā
kapiñjalā - a kind of partridge; a proper name