महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-6, chapter-61, verse-14
संजय उवाच ।
शृणु राजन्नवहितः श्रुत्वा चैवावधारय ।
नैव मन्त्रकृतं किंचिन्नैव मायां तथाविधाम् ।
न वै विभीषिकां कांचिद्राजन्कुर्वन्ति पाण्डवाः ॥१४॥
शृणु राजन्नवहितः श्रुत्वा चैवावधारय ।
नैव मन्त्रकृतं किंचिन्नैव मायां तथाविधाम् ।
न वै विभीषिकां कांचिद्राजन्कुर्वन्ति पाण्डवाः ॥१४॥
14. saṁjaya uvāca ,
śṛṇu rājannavahitaḥ śrutvā caivāvadhāraya ,
naiva mantrakṛtaṁ kiṁcinnaiva māyāṁ tathāvidhām ,
na vai vibhīṣikāṁ kāṁcidrājankurvanti pāṇḍavāḥ.
śṛṇu rājannavahitaḥ śrutvā caivāvadhāraya ,
naiva mantrakṛtaṁ kiṁcinnaiva māyāṁ tathāvidhām ,
na vai vibhīṣikāṁ kāṁcidrājankurvanti pāṇḍavāḥ.
14.
sañjaya uvāca śṛṇu rājan avahitaḥ śrutvā
ca eva avadhāraya na eva mantra-kṛtam
kiñcit na eva māyām tathā-vidhām na vai
vibhīṣikām kāñcit rājan kurvanti pāṇḍavāḥ
ca eva avadhāraya na eva mantra-kṛtam
kiñcit na eva māyām tathā-vidhām na vai
vibhīṣikām kāñcit rājan kurvanti pāṇḍavāḥ
14.
sañjaya uvāca rājan avahitaḥ śṛṇu ca śrutvā
eva avadhāraya rājan pāṇḍavāḥ na eva
kiñcit mantra-kṛtam na eva tathā-vidhām
māyām na vai kāñcit vibhīṣikām kurvanti
eva avadhāraya rājan pāṇḍavāḥ na eva
kiñcit mantra-kṛtam na eva tathā-vidhām
māyām na vai kāñcit vibhīṣikām kurvanti
14.
Sanjaya said: "O King, listen attentively, and having heard, comprehend. The Pandavas do not perform any spell (mantra) or any kind of illusion (māyā), nor indeed do they resort to any intimidation, O King."
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- सञ्जय (sañjaya) - Sanjaya
- उवाच (uvāca) - he said, spoke
- शृणु (śṛṇu) - listen! (imperative)
- राजन् (rājan) - O King
- अवहितः (avahitaḥ) - attentive, concentrated
- श्रुत्वा (śrutvā) - having heard
- च (ca) - and
- एव (eva) - certainly, indeed
- अवधारय (avadhāraya) - understand!, comprehend! (imperative)
- न (na) - not, no
- एव (eva) - certainly, indeed, only
- मन्त्र-कृतम् (mantra-kṛtam) - made by a spell/charm, magical
- किञ्चित् (kiñcit) - anything, something
- न (na) - not, no
- एव (eva) - certainly, indeed, only
- मायाम् (māyām) - illusion, magic, deception
- तथा-विधाम् (tathā-vidhām) - of that kind, such like
- न (na) - not, no
- वै (vai) - indeed, certainly (emphatic particle)
- विभीषिकाम् (vibhīṣikām) - intimidation, terrifying display, scare
- काञ्चित् (kāñcit) - any, some
- राजन् (rājan) - O King
- कुर्वन्ति (kurvanti) - they do, they make, they perform
- पाण्डवाः (pāṇḍavāḥ) - the sons of Pandu, the Pandavas
Words meanings and morphology
सञ्जय (sañjaya) - Sanjaya
(proper noun)
Nominative, masculine, singular of sañjaya
sañjaya - Sanjaya (proper name)
उवाच (uvāca) - he said, spoke
(verb)
3rd person , singular, active, perfect (liṭ) of vac
Root: vac (class 2)
शृणु (śṛṇu) - listen! (imperative)
(verb)
2nd person , singular, active, imperative (loṭ) of śru
Root: śru (class 5)
राजन् (rājan) - O King
(noun)
Vocative, masculine, singular of rājan
rājan - king, ruler
अवहितः (avahitaḥ) - attentive, concentrated
(adjective)
Nominative, masculine, singular of avahita
avahita - attentive, concentrated, vigilant, careful
Prefix: ava
Root: dhā (class 3)
श्रुत्वा (śrutvā) - having heard
(indeclinable)
absolutive
Formed from root śru with suffix -tvā.
Root: śru (class 5)
च (ca) - and
(indeclinable)
एव (eva) - certainly, indeed
(indeclinable)
अवधारय (avadhāraya) - understand!, comprehend! (imperative)
(verb)
2nd person , singular, active, imperative (loṭ) of ava-dhṛ
Prefix: ava
Root: dhṛ (class 10)
न (na) - not, no
(indeclinable)
एव (eva) - certainly, indeed, only
(indeclinable)
मन्त्र-कृतम् (mantra-kṛtam) - made by a spell/charm, magical
(adjective)
Accusative, neuter, singular of mantra-kṛta
mantra-kṛta - done by incantations, made by magic
Compound type : tatpurusha (mantra+kṛta)
- mantra – sacred utterance, incantation, spell (mantra)
noun (masculine) - kṛta – done, made, performed
adjective (neuter)
Past Passive Participle
Formed from root kṛ with suffix -ta.
Root: kṛ (class 8)
किञ्चित् (kiñcit) - anything, something
(indeclinable)
न (na) - not, no
(indeclinable)
एव (eva) - certainly, indeed, only
(indeclinable)
मायाम् (māyām) - illusion, magic, deception
(noun)
Accusative, feminine, singular of māyā
māyā - illusion, magic, artifice, deception (māyā)
तथा-विधाम् (tathā-vidhām) - of that kind, such like
(adjective)
Accusative, feminine, singular of tathā-vidha
tathā-vidha - of such a kind, such, similar
Compound type : karmadharaya (tathā+vidha)
- tathā – so, thus, in that manner
indeclinable - vidha – kind, sort, manner
noun (masculine)
न (na) - not, no
(indeclinable)
वै (vai) - indeed, certainly (emphatic particle)
(indeclinable)
विभीषिकाम् (vibhīṣikām) - intimidation, terrifying display, scare
(noun)
Accusative, feminine, singular of vibhīṣikā
vibhīṣikā - frightening, intimidation, scarecrow
काञ्चित् (kāñcit) - any, some
(pronoun)
Accusative, feminine, singular of kiṃcid
kiṁcid - any, some, a certain
राजन् (rājan) - O King
(noun)
Vocative, masculine, singular of rājan
rājan - king, ruler
कुर्वन्ति (kurvanti) - they do, they make, they perform
(verb)
3rd person , plural, active, present (laṭ) of kṛ
Root: kṛ (class 8)
पाण्डवाः (pāṇḍavāḥ) - the sons of Pandu, the Pandavas
(proper noun)
Nominative, masculine, plural of pāṇḍava
pāṇḍava - descendant of Pandu, the Pandavas (proper name)