योगवासिष्ठः
yogavāsiṣṭhaḥ
-
book-4, chapter-47, verse-69
पुनःपुनरिदं सर्वं पुनर्मरणजन्मनी ।
पुनः सुखं पुनर्दुःखं पुनः करणकर्मणी ॥ ६९ ॥
पुनः सुखं पुनर्दुःखं पुनः करणकर्मणी ॥ ६९ ॥
punaḥpunaridaṃ sarvaṃ punarmaraṇajanmanī ,
punaḥ sukhaṃ punarduḥkhaṃ punaḥ karaṇakarmaṇī 69
punaḥ sukhaṃ punarduḥkhaṃ punaḥ karaṇakarmaṇī 69
69.
punaḥ punaḥ idam sarvam punaḥ maraṇa-janmanī
punaḥ sukham punaḥ duḥkham punaḥ karaṇa-karmaṇī
punaḥ sukham punaḥ duḥkham punaḥ karaṇa-karmaṇī
69.
idam sarvam punaḥ punaḥ punaḥ maraṇa-janmanī
punaḥ sukham punaḥ duḥkham punaḥ karaṇa-karmaṇī
punaḥ sukham punaḥ duḥkham punaḥ karaṇa-karmaṇī
69.
Again and again, all this (unfolds): repeated birth and death (saṃsāra), repeated happiness and sorrow, and repeated instruments (karaṇa) and actions (karma).
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- पुनः (punaḥ) - again, once more, repeatedly
- पुनः (punaḥ) - again, once more, repeatedly
- इदम् (idam) - this, here
- सर्वम् (sarvam) - all, whole, entire
- पुनः (punaḥ) - again, once more, repeatedly
- मरण-जन्मनी (maraṇa-janmanī) - birth and death, dying and being born (saṃsāra)
- पुनः (punaḥ) - again, once more
- सुखम् (sukham) - happiness, pleasure, ease
- पुनः (punaḥ) - again, once more
- दुःखम् (duḥkham) - sorrow, pain, suffering
- पुनः (punaḥ) - again, once more
- करण-कर्मणी (karaṇa-karmaṇī) - instrument and action (karma)
Words meanings and morphology
पुनः (punaḥ) - again, once more, repeatedly
(indeclinable)
पुनः (punaḥ) - again, once more, repeatedly
(indeclinable)
Note: Used to emphasize the repetitive nature of 'again'.
इदम् (idam) - this, here
(pronoun)
Nominative, neuter, singular of idam
idam - this, here, present
सर्वम् (sarvam) - all, whole, entire
(adjective)
Nominative, neuter, singular of sarva
sarva - all, every, whole, entire
Note: Agrees with 'idam'.
पुनः (punaḥ) - again, once more, repeatedly
(indeclinable)
मरण-जन्मनी (maraṇa-janmanī) - birth and death, dying and being born (saṃsāra)
(noun)
Nominative, neuter, dual of maraṇa-janman
maraṇa-janman - birth and death (cycle of saṃsāra)
Compound type : dvandva (maraṇa+janman)
- maraṇa – death, dying
noun (neuter)
Root: mṛ (class 6) - janman – birth, production, existence, life
noun (neuter)
Root: jan (class 4)
पुनः (punaḥ) - again, once more
(indeclinable)
सुखम् (sukham) - happiness, pleasure, ease
(noun)
Nominative, neuter, singular of sukha
sukha - happiness, pleasure, comfort, well-being
पुनः (punaḥ) - again, once more
(indeclinable)
दुःखम् (duḥkham) - sorrow, pain, suffering
(noun)
Nominative, neuter, singular of duḥkha
duḥkha - suffering, sorrow, pain, misery
पुनः (punaḥ) - again, once more
(indeclinable)
करण-कर्मणी (karaṇa-karmaṇī) - instrument and action (karma)
(noun)
Nominative, neuter, dual of karaṇa-karman
karaṇa-karman - instrument and action
Compound type : dvandva (karaṇa+karman)
- karaṇa – instrument, means, doing, action
noun (neuter)
Root: kṛ (class 8) - karman – action, deed, work, ritual, fate (karma)
noun (neuter)
Root: kṛ (class 8)