कुलार्णव-तन्त्रम्
kulārṇava-tantram
-
chapter-5
Use the following checkboxes to set the display options for this chapter (You can also control the display of each verse separately):
what would you like to see in each verse:
which language(s) would you like to see in the translations:
कुलेशाधारपात्राणां पिशितानाञ्च लक्षणम् ।
कुलद्रव्यस्य निर्माणं भेदं माहात्म्यमेव च ॥१॥
कुलद्रव्यस्य निर्माणं भेदं माहात्म्यमेव च ॥१॥
1. kuleśādhārapātrāṇāṁ piśitānāñca lakṣaṇam ,
kuladravyasya nirmāṇaṁ bhedaṁ māhātmyameva ca.
kuladravyasya nirmāṇaṁ bhedaṁ māhātmyameva ca.
1.
kuleśādhārapātrāṇām piśitānām ca lakṣaṇam
kuladravyasya nirmāṇam bhedam māhātmyam eva ca
kuladravyasya nirmāṇam bhedam māhātmyam eva ca
1.
kuleśādhārapātrāṇām piśitānām ca lakṣaṇam,
kuladravyasya nirmāṇam,
bhedam,
māhātmyam eva ca (vakṣye)
kuladravyasya nirmāṇam,
bhedam,
māhātmyam eva ca (vakṣye)
1. (I shall now explain) the characteristics of the vessels that hold the base offerings for the kuleśa rite and of the sacred meats, the preparation of the kula substances, their different kinds, and their greatness as well.
अविधानेन यत् पापं सविधानेन यत् फलम् ।
तत् सर्वं श्रोतुमिच्चामि वद मे करुणानिधे ॥२॥
तत् सर्वं श्रोतुमिच्चामि वद मे करुणानिधे ॥२॥
2. avidhānena yat pāpaṁ savidhānena yat phalam ,
tat sarvaṁ śrotumiccāmi vada me karuṇānidhe.
tat sarvaṁ śrotumiccāmi vada me karuṇānidhe.
2.
avidhānena yat pāpam savidhānena yat phalam
tat sarvam śrotum icchāmi vada me karuṇānidhe
tat sarvam śrotum icchāmi vada me karuṇānidhe
2.
he karuṇānidhe,
avidhānena yat pāpam (bhavati),
savidhānena yat phalam (bhavati),
tat sarvam śrotum icchāmi,
(tat) me vada
avidhānena yat pāpam (bhavati),
savidhānena yat phalam (bhavati),
tat sarvam śrotum icchāmi,
(tat) me vada
2. O ocean of compassion, I wish to hear all of it - what sin results from performing this without the proper procedure, and what fruit results from performing it with the proper procedure. Please tell me.
शृणु देवि प्रवक्ष्यामि यन्मां त्वं परिपृच्चसि ।
तस्य श्रवणमात्रेण त्रिदशैः समतां व्रजेत् ॥३॥
तस्य श्रवणमात्रेण त्रिदशैः समतां व्रजेत् ॥३॥
3. śṛṇu devi pravakṣyāmi yanmāṁ tvaṁ paripṛccasi ,
tasya śravaṇamātreṇa tridaśaiḥ samatāṁ vrajet.
tasya śravaṇamātreṇa tridaśaiḥ samatāṁ vrajet.
आधारेण विना भ्रंशो न च तृप्यन्ति मातरः ।
तस्माद्विधिवदाधारं कल्पयेत् कुलनायिके ॥४॥
तस्माद्विधिवदाधारं कल्पयेत् कुलनायिके ॥४॥
4. ādhāreṇa vinā bhraṁśo na ca tṛpyanti mātaraḥ ,
tasmādvidhivadādhāraṁ kalpayet kulanāyike.
tasmādvidhivadādhāraṁ kalpayet kulanāyike.
आधारं त्रिपदं प्राहुः षट्पदं वा चतुष्पदम् ।
अथवा वर्तुलाकारं कुर्याद्देवि मनोहरम् ॥५॥
अथवा वर्तुलाकारं कुर्याद्देवि मनोहरम् ॥५॥
5. ādhāraṁ tripadaṁ prāhuḥ ṣaṭpadaṁ vā catuṣpadam ,
athavā vartulākāraṁ kuryāddevi manoharam.
athavā vartulākāraṁ kuryāddevi manoharam.
स्वर्णरौप्यशिलाकूर्मकपालालाबुमृण्मयम् ।
नारिकेलशङ्खताम्रमुक्ताशुक्तिसमुद्भवम् ॥६॥
नारिकेलशङ्खताम्रमुक्ताशुक्तिसमुद्भवम् ॥६॥
6. svarṇaraupyaśilākūrmakapālālābumṛṇmayam ,
nārikelaśaṅkhatāmramuktāśuktisamudbhavam.
nārikelaśaṅkhatāmramuktāśuktisamudbhavam.
पुण्यवृक्ष समुद्भूतं पात्रं कुर्याद्विचक्षणः ।
अतिसूक्ष्ममतिस्थूलं चिन्नं भिन्नञ्च वर्जयेत् ॥७॥
अतिसूक्ष्ममतिस्थूलं चिन्नं भिन्नञ्च वर्जयेत् ॥७॥
7. puṇyavṛkṣa samudbhūtaṁ pātraṁ kuryādvicakṣaṇaḥ ,
atisūkṣmamatisthūlaṁ cinnaṁ bhinnañca varjayet.
atisūkṣmamatisthūlaṁ cinnaṁ bhinnañca varjayet.
सुवर्णरौप्यताम्राणि सर्वसिद्धकराणि च ।
शान्तिके च शिलापात्रं स्तम्भने चैव मृण्मयम् ॥८॥
शान्तिके च शिलापात्रं स्तम्भने चैव मृण्मयम् ॥८॥
8. suvarṇaraupyatāmrāṇi sarvasiddhakarāṇi ca ,
śāntike ca śilāpātraṁ stambhane caiva mṛṇmayam.
śāntike ca śilāpātraṁ stambhane caiva mṛṇmayam.
नारिकेलञ्च वश्ये स्यादभिचारे च कूर्मजम् ।
शङ्गं ज्ञानप्रदं शुक्तिर्देवीप्रीतिप्रदायिनी ॥९॥
शङ्गं ज्ञानप्रदं शुक्तिर्देवीप्रीतिप्रदायिनी ॥९॥
9. nārikelañca vaśye syādabhicāre ca kūrmajam ,
śaṅgaṁ jñānapradaṁ śuktirdevīprītipradāyinī.
śaṅgaṁ jñānapradaṁ śuktirdevīprītipradāyinī.
कपालालाबुपात्राणि योगसिद्धिकराणि च ।
पुण्यवृक्षज पात्राणि सर्वपापहराणि च ।
उक्तेष्वेतेषु देवेशि पात्रमेकं प्रकल्पयेत् ॥१०॥
पुण्यवृक्षज पात्राणि सर्वपापहराणि च ।
उक्तेष्वेतेषु देवेशि पात्रमेकं प्रकल्पयेत् ॥१०॥
10. kapālālābupātrāṇi yogasiddhikarāṇi ca ,
puṇyavṛkṣaja pātrāṇi sarvapāpaharāṇi ca ,
ukteṣveteṣu deveśi pātramekaṁ prakalpayet.
puṇyavṛkṣaja pātrāṇi sarvapāpaharāṇi ca ,
ukteṣveteṣu deveśi pātramekaṁ prakalpayet.
कुलद्रव्यं प्रवक्ष्यामि शृणु देवि समाहिता ।
अम्भसां द्वादशप्रस्थं प्रस्थार्द्धं तक्रमेव च ॥११॥
अम्भसां द्वादशप्रस्थं प्रस्थार्द्धं तक्रमेव च ॥११॥
11. kuladravyaṁ pravakṣyāmi śṛṇu devi samāhitā ,
ambhasāṁ dvādaśaprasthaṁ prasthārddhaṁ takrameva ca.
ambhasāṁ dvādaśaprasthaṁ prasthārddhaṁ takrameva ca.
तण्डुलानां चतुःप्रस्थं द्विप्रस्थञ्च तथान्धसाम् ।
मुष्टिमात्राङ्कुरैः सार्द्धम् एकस्मिन् योजयेद् घटे ॥१२॥
मुष्टिमात्राङ्कुरैः सार्द्धम् एकस्मिन् योजयेद् घटे ॥१२॥
12. taṇḍulānāṁ catuḥprasthaṁ dviprasthañca tathāndhasām ,
muṣṭimātrāṅkuraiḥ sārddham ekasmin yojayed ghaṭe.
muṣṭimātrāṅkuraiḥ sārddham ekasmin yojayed ghaṭe.
शीतादिरहिते स्थाने स्थापयेद्दिवसद्वयम् ।
तस्मादग्निं समारोप्य जम्बालसदृशं पचेत् ॥१३॥
तस्मादग्निं समारोप्य जम्बालसदृशं पचेत् ॥१३॥
13. śītādirahite sthāne sthāpayeddivasadvayam ,
tasmādagniṁ samāropya jambālasadṛśaṁ pacet.
tasmādagniṁ samāropya jambālasadṛśaṁ pacet.
अवरोप्य पुनः शीतामवस्थां प्रापयेत्ततः ।
पादोनप्रस्थकैः पिष्ट्वा हस्ताभ्यां मेलयेत् सुधीः ॥१४॥
पादोनप्रस्थकैः पिष्ट्वा हस्ताभ्यां मेलयेत् सुधीः ॥१४॥
14. avaropya punaḥ śītāmavasthāṁ prāpayettataḥ ,
pādonaprasthakaiḥ piṣṭvā hastābhyāṁ melayet sudhīḥ.
pādonaprasthakaiḥ piṣṭvā hastābhyāṁ melayet sudhīḥ.
प्रस्थार्द्धान् तण्डुलान् वाप्यपरेद्युस्तत् समुद्धरेत् ।
सम्यक् संमद्ये तक्रेण पाकमालोड्य मेलयेत् ।
एषा पैष्टीति विख्याता पूजिता देवदानवैः ॥१५॥
सम्यक् संमद्ये तक्रेण पाकमालोड्य मेलयेत् ।
एषा पैष्टीति विख्याता पूजिता देवदानवैः ॥१५॥
15. prasthārddhān taṇḍulān vāpyaparedyustat samuddharet ,
samyak saṁmadye takreṇa pākamāloḍya melayet ,
eṣā paiṣṭīti vikhyātā pūjitā devadānavaiḥ.
samyak saṁmadye takreṇa pākamāloḍya melayet ,
eṣā paiṣṭīti vikhyātā pūjitā devadānavaiḥ.
गौडी च श्वेतबर्बुरजम्बुत्वक्सधिताम्भसाम् ।
दशप्रस्थं कुलेशानि धातकीकुसुमं शुभम् ॥१६॥
दशप्रस्थं कुलेशानि धातकीकुसुमं शुभम् ॥१६॥
16. gauḍī ca śvetabarburajambutvaksadhitāmbhasām ,
daśaprasthaṁ kuleśāni dhātakīkusumaṁ śubham.
daśaprasthaṁ kuleśāni dhātakīkusumaṁ śubham.
नारिकेलप्रसूनं वा चैकप्रस्थं विनिक्षिपेत् ।
हरीतकी चाक्षफलं वसुनिष्कप्रमाणतः ॥१७॥
हरीतकी चाक्षफलं वसुनिष्कप्रमाणतः ॥१७॥
17. nārikelaprasūnaṁ vā caikaprasthaṁ vinikṣipet ,
harītakī cākṣaphalaṁ vasuniṣkapramāṇataḥ.
harītakī cākṣaphalaṁ vasuniṣkapramāṇataḥ.
वह्निं त्रिकटुकञ्चापि निष्कमार्धं क्षिपेत् पृथक् ।
अशीतिगुडसम्मिश्रमेकस्मिन् योजयेद् घटे ॥१८॥
अशीतिगुडसम्मिश्रमेकस्मिन् योजयेद् घटे ॥१८॥
18. vahniṁ trikaṭukañcāpi niṣkamārdhaṁ kṣipet pṛthak ,
aśītiguḍasammiśramekasmin yojayed ghaṭe.
aśītiguḍasammiśramekasmin yojayed ghaṭe.
करेण भ्रामयेत् सम्यगनुलोमविलोमतः ।
अष्टोत्तरशतावृत्त्या त्रिसन्ध्यं प्रतिवासरम् ॥१९॥
अष्टोत्तरशतावृत्त्या त्रिसन्ध्यं प्रतिवासरम् ॥१९॥
19. kareṇa bhrāmayet samyaganulomavilomataḥ ,
aṣṭottaraśatāvṛttyā trisandhyaṁ prativāsaram.
aṣṭottaraśatāvṛttyā trisandhyaṁ prativāsaram.
द्वादशाहेन पाकः स्यात् पालयेत्तत्त्रयोदशे ।
एषा गौडीति कथिता शिवसायुज्यहेतुकी ॥२०॥
एषा गौडीति कथिता शिवसायुज्यहेतुकी ॥२०॥
20. dvādaśāhena pākaḥ syāt pālayettattrayodaśe ,
eṣā gauḍīti kathitā śivasāyujyahetukī.
eṣā gauḍīti kathitā śivasāyujyahetukī.
द्विगुणं मकरन्दस्य वारि संयोजयेद् घटे ।
द्वादशाहेन पाकः स्याच्चेषमन्यत् पुरोक्तवत् ।
एषा माध्वी समुद्दिष्टा देवताप्रीतिकारिणी ॥२१॥
द्वादशाहेन पाकः स्याच्चेषमन्यत् पुरोक्तवत् ।
एषा माध्वी समुद्दिष्टा देवताप्रीतिकारिणी ॥२१॥
21. dviguṇaṁ makarandasya vāri saṁyojayed ghaṭe ,
dvādaśāhena pākaḥ syācceṣamanyat puroktavat ,
eṣā mādhvī samuddiṣṭā devatāprītikāriṇī.
dvādaśāhena pākaḥ syācceṣamanyat puroktavat ,
eṣā mādhvī samuddiṣṭā devatāprītikāriṇī.
एका शुण्ठी द्विवह्निश्च मरीचत्रितयं तथा ।
धातकी च चतुष्कं स्यात् पञ्च पुष्पाणि षण्मधु ॥२२॥
धातकी च चतुष्कं स्यात् पञ्च पुष्पाणि षण्मधु ॥२२॥
22. ekā śuṇṭhī dvivahniśca marīcatritayaṁ tathā ,
dhātakī ca catuṣkaṁ syāt pañca puṣpāṇi ṣaṇmadhu.
dhātakī ca catuṣkaṁ syāt pañca puṣpāṇi ṣaṇmadhu.
अशीतिगुडसम्मिश्रं शेषमन्यत् पुरोक्तवत् ।
इदं मनोहरं द्रव्यं योगिनीपानमुत्तमम् ॥२३॥
इदं मनोहरं द्रव्यं योगिनीपानमुत्तमम् ॥२३॥
23. aśītiguḍasammiśraṁ śeṣamanyat puroktavat ,
idaṁ manoharaṁ dravyaṁ yoginīpānamuttamam.
idaṁ manoharaṁ dravyaṁ yoginīpānamuttamam.
सार्द्धेन्दुपलकं दघ्नो माहिषं प्रस्थमात्रकम् ।
मोचापक्वशतञ्चापि योगोऽयं मदिरा शुभा ॥२४॥
मोचापक्वशतञ्चापि योगोऽयं मदिरा शुभा ॥२४॥
24. sārddhendupalakaṁ daghno māhiṣaṁ prasthamātrakam ,
mocāpakvaśatañcāpi yogo'yaṁ madirā śubhā.
mocāpakvaśatañcāpi yogo'yaṁ madirā śubhā.
तं मेलयित्वा संयोज्य सान्द्गे वंशपुटे पचेत् ।
चत्वारिंशद्दिनान्यष्टौ पङ्के पङ्कजसम्भवे ॥२५॥
चत्वारिंशद्दिनान्यष्टौ पङ्के पङ्कजसम्भवे ॥२५॥
25. taṁ melayitvā saṁyojya sāndge vaṁśapuṭe pacet ,
catvāriṁśaddinānyaṣṭau paṅke paṅkajasambhave.
catvāriṁśaddinānyaṣṭau paṅke paṅkajasambhave.
निधायोद्धृत्य किरणैः सौरैः सम्यग् विशोषयेत् ।
यदा च कठिनीभावस्तदा संगृह्य मानवः ॥२६॥
यदा च कठिनीभावस्तदा संगृह्य मानवः ॥२६॥
26. nidhāyoddhṛtya kiraṇaiḥ sauraiḥ samyag viśoṣayet ,
yadā ca kaṭhinībhāvastadā saṁgṛhya mānavaḥ.
yadā ca kaṭhinībhāvastadā saṁgṛhya mānavaḥ.
गुञ्जाफलप्रमाणन्तु जलैः सम्मिलितं शुभम् ।
आत्मेच्चं पूरयेत् पात्रं परमानन्ददं परम् ॥२७॥
आत्मेच्चं पूरयेत् पात्रं परमानन्ददं परम् ॥२७॥
27. guñjāphalapramāṇantu jalaiḥ sammilitaṁ śubham ,
ātmeccaṁ pūrayet pātraṁ paramānandadaṁ param.
ātmeccaṁ pūrayet pātraṁ paramānandadaṁ param.
एतादप्युत्तमं द्रव्यं सर्वदेवप्रियं प्रिये ।
एतानि मदहेतूनि मद्यान्यन्यानि कारयेत् ॥२८॥
एतानि मदहेतूनि मद्यान्यन्यानि कारयेत् ॥२८॥
28. etādapyuttamaṁ dravyaṁ sarvadevapriyaṁ priye ,
etāni madahetūni madyānyanyāni kārayet.
etāni madahetūni madyānyanyāni kārayet.
पानसं द्राक्षमाधूकं खार्जूरं तालमैक्षवम् ।
मधूत्थं शीधु माध्वीकं मैरेयं नारिकेलजम् ॥२९॥
मधूत्थं शीधु माध्वीकं मैरेयं नारिकेलजम् ॥२९॥
29. pānasaṁ drākṣamādhūkaṁ khārjūraṁ tālamaikṣavam ,
madhūtthaṁ śīdhu mādhvīkaṁ maireyaṁ nārikelajam.
madhūtthaṁ śīdhu mādhvīkaṁ maireyaṁ nārikelajam.
मद्यान्येकादशैतानि भुक्तिमुक्तिकराणि च ।
द्वादशन्तु सुरा मद्य सर्वेषामुत्तमं प्रिये ॥३०॥
द्वादशन्तु सुरा मद्य सर्वेषामुत्तमं प्रिये ॥३०॥
30. madyānyekādaśaitāni bhuktimuktikarāṇi ca ,
dvādaśantu surā madya sarveṣāmuttamaṁ priye.
dvādaśantu surā madya sarveṣāmuttamaṁ priye.
पैष्टी गौडी च माध्वी च विज्ञेया त्रिविधा सुरा ।
सर्वसिद्धिकरी पैष्टी गौडी भोगप्रदायिनी ॥३१॥
सर्वसिद्धिकरी पैष्टी गौडी भोगप्रदायिनी ॥३१॥
31. paiṣṭī gauḍī ca mādhvī ca vijñeyā trividhā surā ,
sarvasiddhikarī paiṣṭī gauḍī bhogapradāyinī.
sarvasiddhikarī paiṣṭī gauḍī bhogapradāyinī.
माध्वी मुक्तिकरी ज्ञेया सुरा स्याद्देवताप्रिया ।
विद्याप्रदैक्षवी ज्ञेया द्राक्षी राज्यप्रदा भवेत् ॥३२॥
विद्याप्रदैक्षवी ज्ञेया द्राक्षी राज्यप्रदा भवेत् ॥३२॥
32. mādhvī muktikarī jñeyā surā syāddevatāpriyā ,
vidyāpradaikṣavī jñeyā drākṣī rājyapradā bhavet.
vidyāpradaikṣavī jñeyā drākṣī rājyapradā bhavet.
तालजा स्तम्भने शस्ता खार्जूरी रिपुनाशिना ।
नारिकेलभवा श्रीदा पानसी च शुभप्रदा ॥३३॥
नारिकेलभवा श्रीदा पानसी च शुभप्रदा ॥३३॥
33. tālajā stambhane śastā khārjūrī ripunāśinā ,
nārikelabhavā śrīdā pānasī ca śubhapradā.
nārikelabhavā śrīdā pānasī ca śubhapradā.
मधूकजा ज्ञानकरी माध्वीकी रोगनाशिनी ।
मैरेयाख्या कुलेशानि सर्वदा पापहारिणी ॥३४॥
मैरेयाख्या कुलेशानि सर्वदा पापहारिणी ॥३४॥
34. madhūkajā jñānakarī mādhvīkī roganāśinī ,
maireyākhyā kuleśāni sarvadā pāpahāriṇī.
maireyākhyā kuleśāni sarvadā pāpahāriṇī.
क्षीरवृक्षसमुद्भूतं मद्यं वल्कलसम्भवम् ।
मधुपुष्पसमुद्भूतम् आसवं तण्डुलोद्रवम् ॥३५॥
मधुपुष्पसमुद्भूतम् आसवं तण्डुलोद्रवम् ॥३५॥
35. kṣīravṛkṣasamudbhūtaṁ madyaṁ valkalasambhavam ,
madhupuṣpasamudbhūtam āsavaṁ taṇḍulodravam.
madhupuṣpasamudbhūtam āsavaṁ taṇḍulodravam.
यस्यानन्दो निवीकार आमोदश्च मनोहरः ।
मद्यं तदुत्तमं देवि देवानां प्रीतिदायकम् ॥३६॥
मद्यं तदुत्तमं देवि देवानां प्रीतिदायकम् ॥३६॥
36. yasyānando nivīkāra āmodaśca manoharaḥ ,
madyaṁ taduttamaṁ devi devānāṁ prītidāyakam.
madyaṁ taduttamaṁ devi devānāṁ prītidāyakam.
आत्मेच्चं पूरयेत् पात्रं परमानन्दवर्द्धनम् ।
एतदामोदकं द्रव्यं सर्वदेवप्रियं प्रिये ॥३७॥
एतदामोदकं द्रव्यं सर्वदेवप्रियं प्रिये ॥३७॥
37. ātmeccaṁ pūrayet pātraṁ paramānandavarddhanam ,
etadāmodakaṁ dravyaṁ sarvadevapriyaṁ priye.
etadāmodakaṁ dravyaṁ sarvadevapriyaṁ priye.
सुरादर्शनमात्रेण सर्वपापैः प्रमुच्यते ।
तद्गन्धाघ्राणमात्रेण शतक्रतुफलं लभेत् ॥३८॥
तद्गन्धाघ्राणमात्रेण शतक्रतुफलं लभेत् ॥३८॥
38. surādarśanamātreṇa sarvapāpaiḥ pramucyate ,
tadgandhāghrāṇamātreṇa śatakratuphalaṁ labhet.
tadgandhāghrāṇamātreṇa śatakratuphalaṁ labhet.
मद्यस्पर्शनमात्रेण तीर्थकोटिफलं लभेत् ।
देवि तत्पानतः साक्षाल्लभेन्मुक्तिं चतुवीधाम् ॥३९॥
देवि तत्पानतः साक्षाल्लभेन्मुक्तिं चतुवीधाम् ॥३९॥
39. madyasparśanamātreṇa tīrthakoṭiphalaṁ labhet ,
devi tatpānataḥ sākṣāllabhenmuktiṁ catuvīdhām.
devi tatpānataḥ sākṣāllabhenmuktiṁ catuvīdhām.
इच्चाशक्तिः सुरामोदे ज्ञानशक्तिश्च तद्रसे ।
तत्स्वादे च क्रियाशक्तिस्तदुल्लासे परा स्थिता ॥४०॥
तत्स्वादे च क्रियाशक्तिस्तदुल्लासे परा स्थिता ॥४०॥
40. iccāśaktiḥ surāmode jñānaśaktiśca tadrase ,
tatsvāde ca kriyāśaktistadullāse parā sthitā.
tatsvāde ca kriyāśaktistadullāse parā sthitā.
मदिरा ब्रह्मगाः प्रोक्ताः चित्तशोधनसाधनाः ।
तासामेकां समाहृत्य पूजाकर्म समाचरेत् ॥४१॥
तासामेकां समाहृत्य पूजाकर्म समाचरेत् ॥४१॥
41. madirā brahmagāḥ proktāḥ cittaśodhanasādhanāḥ ,
tāsāmekāṁ samāhṛtya pūjākarma samācaret.
tāsāmekāṁ samāhṛtya pūjākarma samācaret.
मत्स्य मांसादिविजयां चाष्टगन्धैः सुमिश्रिताम् ।
संमर्द्य वटिकां कृत्वा संगृह्याथ विचक्षणः ।
मद्याभावे तु वटिकां जले संयुज्य तर्पयेत् ॥४२॥
संमर्द्य वटिकां कृत्वा संगृह्याथ विचक्षणः ।
मद्याभावे तु वटिकां जले संयुज्य तर्पयेत् ॥४२॥
42. matsya māṁsādivijayāṁ cāṣṭagandhaiḥ sumiśritām ,
saṁmardya vaṭikāṁ kṛtvā saṁgṛhyātha vicakṣaṇaḥ ,
madyābhāve tu vaṭikāṁ jale saṁyujya tarpayet.
saṁmardya vaṭikāṁ kṛtvā saṁgṛhyātha vicakṣaṇaḥ ,
madyābhāve tu vaṭikāṁ jale saṁyujya tarpayet.
गुडमिश्रेण तक्रेण तर्पयेत् मधुभाजिना ।
सौवीरेणाथवा कुर्यादेतत् कर्म न लोपयेत् ।
प्रमादाद् यदि लुप्येत देवताशापमाप्नुयात् ॥४३॥
सौवीरेणाथवा कुर्यादेतत् कर्म न लोपयेत् ।
प्रमादाद् यदि लुप्येत देवताशापमाप्नुयात् ॥४३॥
43. guḍamiśreṇa takreṇa tarpayet madhubhājinā ,
sauvīreṇāthavā kuryādetat karma na lopayet ,
pramādād yadi lupyeta devatāśāpamāpnuyāt.
sauvīreṇāthavā kuryādetat karma na lopayet ,
pramādād yadi lupyeta devatāśāpamāpnuyāt.
मांसन्तु त्रिविधं प्रोक्तं खभूजलचरं प्रिये ।
यथासम्भवमप्येकं तर्पणार्थं प्रकल्पयेत् ।
मांसदर्शनमात्रेण सुरादर्शनवत् फलम् ॥४४॥
यथासम्भवमप्येकं तर्पणार्थं प्रकल्पयेत् ।
मांसदर्शनमात्रेण सुरादर्शनवत् फलम् ॥४४॥
44. māṁsantu trividhaṁ proktaṁ khabhūjalacaraṁ priye ,
yathāsambhavamapyekaṁ tarpaṇārthaṁ prakalpayet ,
māṁsadarśanamātreṇa surādarśanavat phalam.
yathāsambhavamapyekaṁ tarpaṇārthaṁ prakalpayet ,
māṁsadarśanamātreṇa surādarśanavat phalam.
पितृदैवतयज्ञेषु वैधहिंसा विधीयते ।
आत्मार्थं प्राणिनां हिंसा कदाचिन्नोदिता प्रिये ॥४५॥
आत्मार्थं प्राणिनां हिंसा कदाचिन्नोदिता प्रिये ॥४५॥
45. pitṛdaivatayajñeṣu vaidhahiṁsā vidhīyate ,
ātmārthaṁ prāṇināṁ hiṁsā kadācinnoditā priye.
ātmārthaṁ prāṇināṁ hiṁsā kadācinnoditā priye.
अनिमित्तं तृणं वापि चेदयेन्न कदाचन ।
देवतार्थं द्विजार्थ वा हत्वा पापैर्न लिप्यते ॥४६॥
देवतार्थं द्विजार्थ वा हत्वा पापैर्न लिप्यते ॥४६॥
46. animittaṁ tṛṇaṁ vāpi cedayenna kadācana ,
devatārthaṁ dvijārtha vā hatvā pāpairna lipyate.
devatārthaṁ dvijārtha vā hatvā pāpairna lipyate.
मामनादृत्य यत् पुण्यं पापं स्यात् प्रतिभाषतः ।
मन्निमित्तं चरेत् पापं पुण्यं भवति शाम्भवि ॥४७॥
मन्निमित्तं चरेत् पापं पुण्यं भवति शाम्भवि ॥४७॥
47. māmanādṛtya yat puṇyaṁ pāpaṁ syāt pratibhāṣataḥ ,
mannimittaṁ caret pāpaṁ puṇyaṁ bhavati śāmbhavi.
mannimittaṁ caret pāpaṁ puṇyaṁ bhavati śāmbhavi.
यैरेव पतनं द्रव्यैः सिद्धिस्तैरेव चोदिता ।
श्रीकौलदर्शने चापि भैरवेण महात्मना ॥४८॥
श्रीकौलदर्शने चापि भैरवेण महात्मना ॥४८॥
48. yaireva patanaṁ dravyaiḥ siddhistaireva coditā ,
śrīkauladarśane cāpi bhairaveṇa mahātmanā.
śrīkauladarśane cāpi bhairaveṇa mahātmanā.
मत्कर्म कुर्वतां पुंसां कर्मलोपो भवेन्नहि (यदि) ।
तत्कर्म ते प्रकुर्वन्ति सप्तकोटिमुनीश्वराः ॥४९॥
तत्कर्म ते प्रकुर्वन्ति सप्तकोटिमुनीश्वराः ॥४९॥
49. matkarma kurvatāṁ puṁsāṁ karmalopo bhavennahi (yadi) ,
tatkarma te prakurvanti saptakoṭimunīśvarāḥ.
tatkarma te prakurvanti saptakoṭimunīśvarāḥ.
हन्यान्मन्त्रेण चानेन त्वभिमन्त्र्य पशुं प्रिये ।
गन्धपुष्पाक्षतैः पूज्य चान्यथा नरकं व्रजेत् ॥५०॥
गन्धपुष्पाक्षतैः पूज्य चान्यथा नरकं व्रजेत् ॥५०॥
50. hanyānmantreṇa cānena tvabhimantrya paśuṁ priye ,
gandhapuṣpākṣataiḥ pūjya cānyathā narakaṁ vrajet.
gandhapuṣpākṣataiḥ pūjya cānyathā narakaṁ vrajet.
शिवोत्कृत्तमिदं पिण्डमतस्त्वं शिवतां गतः ।
तद् बुध्यस्य पशो त्वं हि मा शिवस्त्वं शिवोऽसि हि ॥५१॥
तद् बुध्यस्य पशो त्वं हि मा शिवस्त्वं शिवोऽसि हि ॥५१॥
51. śivotkṛttamidaṁ piṇḍamatastvaṁ śivatāṁ gataḥ ,
tad budhyasya paśo tvaṁ hi mā śivastvaṁ śivo'si hi.
tad budhyasya paśo tvaṁ hi mā śivastvaṁ śivo'si hi.
ब्रह्मा स्यात् पलले विष्णुर्गन्धे रुद्रश्च तद्रसे ।
परमात्मा तदानन्दे तस्मात् सेव्यमिदं प्रिये ॥५२॥
परमात्मा तदानन्दे तस्मात् सेव्यमिदं प्रिये ॥५२॥
52. brahmā syāt palale viṣṇurgandhe rudraśca tadrase ,
paramātmā tadānande tasmāt sevyamidaṁ priye.
paramātmā tadānande tasmāt sevyamidaṁ priye.
मांसाभावे तु लशुनं सार्द्रकं नागरन्तु वा ।
आदाय पूजयेद्देवि चान्यथा निष्फलं भवेत् ॥५३॥
आदाय पूजयेद्देवि चान्यथा निष्फलं भवेत् ॥५३॥
53. māṁsābhāve tu laśunaṁ sārdrakaṁ nāgarantu vā ,
ādāya pūjayeddevi cānyathā niṣphalaṁ bhavet.
ādāya pūjayeddevi cānyathā niṣphalaṁ bhavet.
मत्स्यमांसविहीनेन मद्येनापि न तर्पयेत् ।
न कुर्यान्मत्स्यमांसाभ्यां विना द्रव्येण पूजनम् ॥५४॥
न कुर्यान्मत्स्यमांसाभ्यां विना द्रव्येण पूजनम् ॥५४॥
54. matsyamāṁsavihīnena madyenāpi na tarpayet ,
na kuryānmatsyamāṁsābhyāṁ vinā dravyeṇa pūjanam.
na kuryānmatsyamāṁsābhyāṁ vinā dravyeṇa pūjanam.
पिशितं तिलमात्रन्तु तिलार्द्धमपि बिन्दुना ।
सकृत्तर्पणमात्रेण कोटियज्ञफलं लभेत् ॥५५॥
सकृत्तर्पणमात्रेण कोटियज्ञफलं लभेत् ॥५५॥
55. piśitaṁ tilamātrantu tilārddhamapi bindunā ,
sakṛttarpaṇamātreṇa koṭiyajñaphalaṁ labhet.
sakṛttarpaṇamātreṇa koṭiyajñaphalaṁ labhet.
कुलपूजासमं नास्ति पुण्यमन्यज्जगत्त्रये ।
तस्माद् यः पूजयेद्भक्त्या भुक्तिमुक्त्योः स भाजनम् ॥५६॥
तस्माद् यः पूजयेद्भक्त्या भुक्तिमुक्त्योः स भाजनम् ॥५६॥
56. kulapūjāsamaṁ nāsti puṇyamanyajjagattraye ,
tasmād yaḥ pūjayedbhaktyā bhuktimuktyoḥ sa bhājanam.
tasmād yaḥ pūjayedbhaktyā bhuktimuktyoḥ sa bhājanam.
अनधीतोऽप्यशास्त्रज्ञो गुरुभक्तो दृढव्रतः ।
कुलपूजारतो यस्तु स मे प्रियतमो भवेत् ॥५७॥
कुलपूजारतो यस्तु स मे प्रियतमो भवेत् ॥५७॥
57. anadhīto'pyaśāstrajño gurubhakto dṛḍhavrataḥ ,
kulapūjārato yastu sa me priyatamo bhavet.
kulapūjārato yastu sa me priyatamo bhavet.
चतुर्णामपि वर्णानामाश्रमाणामपीश्वरि ।
पुंस्त्रीनपुंसकानान्तु पूजितेष्टफलप्रदा ॥५८॥
पुंस्त्रीनपुंसकानान्तु पूजितेष्टफलप्रदा ॥५८॥
58. caturṇāmapi varṇānāmāśramāṇāmapīśvari ,
puṁstrīnapuṁsakānāntu pūjiteṣṭaphalapradā.
puṁstrīnapuṁsakānāntu pūjiteṣṭaphalapradā.
इहामुत्र फलं दद्याः पूजिता सुवधूरिव ।
अपूजिता त्वं देवेशि दुःखदा कुवधूरिव ॥५९॥
अपूजिता त्वं देवेशि दुःखदा कुवधूरिव ॥५९॥
59. ihāmutra phalaṁ dadyāḥ pūjitā suvadhūriva ,
apūjitā tvaṁ deveśi duḥkhadā kuvadhūriva.
apūjitā tvaṁ deveśi duḥkhadā kuvadhūriva.
कुलपूजां विना यस्तु करोत्येवं सुदुर्मतिः ।
स याति नरकं घोरमेकविंशतिभिः कुलैः ॥६०॥
स याति नरकं घोरमेकविंशतिभिः कुलैः ॥६०॥
60. kulapūjāṁ vinā yastu karotyevaṁ sudurmatiḥ ,
sa yāti narakaṁ ghoramekaviṁśatibhiḥ kulaiḥ.
sa yāti narakaṁ ghoramekaviṁśatibhiḥ kulaiḥ.
तस्मात् सर्वप्रयत्नेन कुलपूजारतो भवेत् ।
लभते सर्वसिद्धींश्च नात्र कार्या विचारणा ॥६१॥
लभते सर्वसिद्धींश्च नात्र कार्या विचारणा ॥६१॥
61. tasmāt sarvaprayatnena kulapūjārato bhavet ,
labhate sarvasiddhīṁśca nātra kāryā vicāraṇā.
labhate sarvasiddhīṁśca nātra kāryā vicāraṇā.
आराधनासमर्थश्चेद्दद्यादर्चनसाधनम् ।
यो दातुं नैव शक्नोति कुर्यादर्चनदर्शनम् ॥६२॥
यो दातुं नैव शक्नोति कुर्यादर्चनदर्शनम् ॥६२॥
62. ārādhanāsamarthaśceddadyādarcanasādhanam ,
yo dātuṁ naiva śaknoti kuryādarcanadarśanam.
yo dātuṁ naiva śaknoti kuryādarcanadarśanam.
सम्यक् शतक्रतून् कृत्वा यत् फलं समवाप्नुयात् ।
तत् फलं समवाप्नोति सकृत् कृत्वा क्रमार्चनम् ॥६३॥
तत् फलं समवाप्नोति सकृत् कृत्वा क्रमार्चनम् ॥६३॥
63. samyak śatakratūn kṛtvā yat phalaṁ samavāpnuyāt ,
tat phalaṁ samavāpnoti sakṛt kṛtvā kramārcanam.
tat phalaṁ samavāpnoti sakṛt kṛtvā kramārcanam.
महाषोडशदानानि कृत्वा यच्च फलं लभेत् ।
तत् फलं समवाप्नोति कृत्वा श्रीचक्रदर्शनम् ॥६४॥
तत् फलं समवाप्नोति कृत्वा श्रीचक्रदर्शनम् ॥६४॥
64. mahāṣoḍaśadānāni kṛtvā yacca phalaṁ labhet ,
tat phalaṁ samavāpnoti kṛtvā śrīcakradarśanam.
tat phalaṁ samavāpnoti kṛtvā śrīcakradarśanam.
सार्द्धत्रिकोटितीर्थेषु स्नात्वा यत् फलमाप्नुयात् ।
तत् फलं लभते देवि सकृत् कृत्वा क्रमार्चनम् ॥६५॥
तत् फलं लभते देवि सकृत् कृत्वा क्रमार्चनम् ॥६५॥
65. sārddhatrikoṭitīrtheṣu snātvā yat phalamāpnuyāt ,
tat phalaṁ labhate devi sakṛt kṛtvā kramārcanam.
tat phalaṁ labhate devi sakṛt kṛtvā kramārcanam.
बहुनोक्तेन किं देवि यथाभक्त्या ददाति यः ।
कुलाचार्याय पूजार्थं कुलद्रव्यं स धर्मवित् ॥६६॥
कुलाचार्याय पूजार्थं कुलद्रव्यं स धर्मवित् ॥६६॥
66. bahunoktena kiṁ devi yathābhaktyā dadāti yaḥ ,
kulācāryāya pūjārthaṁ kuladravyaṁ sa dharmavit.
kulācāryāya pūjārthaṁ kuladravyaṁ sa dharmavit.
शैवे वा वैष्णवे शाक्ते सौरे सुगतदर्शने ।
बौद्धे पाशुपते सांख्ये व्रते कुलमुखे तथा ॥६७॥
बौद्धे पाशुपते सांख्ये व्रते कुलमुखे तथा ॥६७॥
67. śaive vā vaiṣṇave śākte saure sugatadarśane ,
bauddhe pāśupate sāṁkhye vrate kulamukhe tathā.
bauddhe pāśupate sāṁkhye vrate kulamukhe tathā.
सदक्षवामसिद्धान्ते वैदिकादिषु पार्वति ।
विनाऽलिपिशिताभ्यान्तु पूजनं निष्फलं भवेत् ॥६८॥
विनाऽलिपिशिताभ्यान्तु पूजनं निष्फलं भवेत् ॥६८॥
68. sadakṣavāmasiddhānte vaidikādiṣu pārvati ,
vinā'lipiśitābhyāntu pūjanaṁ niṣphalaṁ bhavet.
vinā'lipiśitābhyāntu pūjanaṁ niṣphalaṁ bhavet.
कुलद्रव्यैवीना कुर्याज्जपयज्ञ तपोव्रतम् ।
निष्फलं तद्भवेद्देवि भस्मनीव यथा हुतम् ॥६९॥
निष्फलं तद्भवेद्देवि भस्मनीव यथा हुतम् ॥६९॥
69. kuladravyaivīnā kuryājjapayajña tapovratam ,
niṣphalaṁ tadbhaveddevi bhasmanīva yathā hutam.
niṣphalaṁ tadbhaveddevi bhasmanīva yathā hutam.
यथैवान्तश्चरा राज्ञः प्रियाः स्युर्न बहिश्चराः ।
तथान्तर्यागनिष्ठा ये ते प्रिया देवि नापरे ॥७०॥
तथान्तर्यागनिष्ठा ये ते प्रिया देवि नापरे ॥७०॥
70. yathaivāntaścarā rājñaḥ priyāḥ syurna bahiścarāḥ ,
tathāntaryāganiṣṭhā ye te priyā devi nāpare.
tathāntaryāganiṣṭhā ye te priyā devi nāpare.
समर्पयन्ति ये भक्त्या आवाभ्यां पिशितासवम् ।
उत्पादयन्ति चानन्दं मत्प्रियाः कौलिकाश्च ते ॥७१॥
उत्पादयन्ति चानन्दं मत्प्रियाः कौलिकाश्च ते ॥७१॥
71. samarpayanti ye bhaktyā āvābhyāṁ piśitāsavam ,
utpādayanti cānandaṁ matpriyāḥ kaulikāśca te.
utpādayanti cānandaṁ matpriyāḥ kaulikāśca te.
आवयोः परमाकारं सच्चिदानन्दलक्षणम् ।
कुलद्रव्योपभोगेन परिस्फुरति नान्यथा ॥७२॥
कुलद्रव्योपभोगेन परिस्फुरति नान्यथा ॥७२॥
72. āvayoḥ paramākāraṁ saccidānandalakṣaṇam ,
kuladravyopabhogena parisphurati nānyathā.
kuladravyopabhogena parisphurati nānyathā.
अन्तःस्थानुभवोल्लासो मनोवाचामगोचरः ।
कुलद्रव्योपभोगेन जायते नान्यथा प्रिये ॥७३॥
कुलद्रव्योपभोगेन जायते नान्यथा प्रिये ॥७३॥
73. antaḥsthānubhavollāso manovācāmagocaraḥ ,
kuladravyopabhogena jāyate nānyathā priye.
kuladravyopabhogena jāyate nānyathā priye.
सेविते च कुलद्रव्ये कुलतत्त्वार्थदर्शनः ।
जायते भैरवावेशः सर्वत्र समदर्शनः ॥७४॥
जायते भैरवावेशः सर्वत्र समदर्शनः ॥७४॥
74. sevite ca kuladravye kulatattvārthadarśanaḥ ,
jāyate bhairavāveśaḥ sarvatra samadarśanaḥ.
jāyate bhairavāveśaḥ sarvatra samadarśanaḥ.
तमःपरिवृतं वेश्म यथा दीपेन दृश्यते ।
तथा मायावृतो ह्यात्मा द्रव्यपानेन दृश्यते ॥७५॥
तथा मायावृतो ह्यात्मा द्रव्यपानेन दृश्यते ॥७५॥
75. tamaḥparivṛtaṁ veśma yathā dīpena dṛśyate ,
tathā māyāvṛto hyātmā dravyapānena dṛśyate.
tathā māyāvṛto hyātmā dravyapānena dṛśyate.
मन्त्रपूतं कुलद्रव्यं गुरुदेवापीतं प्रिये ।
ये पिबन्ति जनास्तेषां स्तन्यपानं न विद्यते ॥७६॥
ये पिबन्ति जनास्तेषां स्तन्यपानं न विद्यते ॥७६॥
76. mantrapūtaṁ kuladravyaṁ gurudevāpītaṁ priye ,
ye pibanti janāsteṣāṁ stanyapānaṁ na vidyate.
ye pibanti janāsteṣāṁ stanyapānaṁ na vidyate.
मद्यन्तु भैरवो देवो मद्यं शक्तिः समीरिता ।
अहो भोक्ता च मद्यस्य मोहयेदमरानपि ॥७७॥
अहो भोक्ता च मद्यस्य मोहयेदमरानपि ॥७७॥
77. madyantu bhairavo devo madyaṁ śaktiḥ samīritā ,
aho bhoktā ca madyasya mohayedamarānapi.
aho bhoktā ca madyasya mohayedamarānapi.
तन्मैरेयं नरः पीत्वा यो न विकुरुते प्रिये ।
मद्ध्यानैकपरो भूत्वा स मुक्तः स च कौलिकः ॥७८॥
मद्ध्यानैकपरो भूत्वा स मुक्तः स च कौलिकः ॥७८॥
78. tanmaireyaṁ naraḥ pītvā yo na vikurute priye ,
maddhyānaikaparo bhūtvā sa muktaḥ sa ca kaulikaḥ.
maddhyānaikaparo bhūtvā sa muktaḥ sa ca kaulikaḥ.
सुरा शक्तिः शिवो मांसं तद्भोक्ता भैरवः स्वयम् ।
तयोरैक्यसमुत्पन्न आनन्दो मोक्ष उच्यते ॥७९॥
तयोरैक्यसमुत्पन्न आनन्दो मोक्ष उच्यते ॥७९॥
79. surā śaktiḥ śivo māṁsaṁ tadbhoktā bhairavaḥ svayam ,
tayoraikyasamutpanna ānando mokṣa ucyate.
tayoraikyasamutpanna ānando mokṣa ucyate.
आनन्दं ब्रह्मणो रूपं तच्च देहे व्यवस्थितम् ।
तस्याभिव्यञ्जकं मद्यं योगिभिस्तेन पीयते ॥८०॥
तस्याभिव्यञ्जकं मद्यं योगिभिस्तेन पीयते ॥८०॥
80. ānandaṁ brahmaṇo rūpaṁ tacca dehe vyavasthitam ,
tasyābhivyañjakaṁ madyaṁ yogibhistena pīyate.
tasyābhivyañjakaṁ madyaṁ yogibhistena pīyate.
कुण्डी कम्बुकपालानि मधुपूर्णानि बिभ्रतः ।
किं न पश्यति लोकोऽयं ब्रह्मविष्णुमहेश्वरान् ॥८१॥
किं न पश्यति लोकोऽयं ब्रह्मविष्णुमहेश्वरान् ॥८१॥
81. kuṇḍī kambukapālāni madhupūrṇāni bibhrataḥ ,
kiṁ na paśyati loko'yaṁ brahmaviṣṇumaheśvarān.
kiṁ na paśyati loko'yaṁ brahmaviṣṇumaheśvarān.
निःशङ्को निर्भयो वीरो निर्लज्जो निष्कुतूहलः ।
निर्णीतवेदशास्त्रार्थो वरदां वारुणीं पिबेत् ॥८२॥
निर्णीतवेदशास्त्रार्थो वरदां वारुणीं पिबेत् ॥८२॥
82. niḥśaṅko nirbhayo vīro nirlajjo niṣkutūhalaḥ ,
nirṇītavedaśāstrārtho varadāṁ vāruṇīṁ pibet.
nirṇītavedaśāstrārtho varadāṁ vāruṇīṁ pibet.
मन्त्रसंस्कारसंशुद्धामृतपानेन पार्वति ।
जायते देवताभावो भवबन्धविमोचकः ॥८३॥
जायते देवताभावो भवबन्धविमोचकः ॥८३॥
83. mantrasaṁskārasaṁśuddhāmṛtapānena pārvati ,
jāyate devatābhāvo bhavabandhavimocakaḥ.
jāyate devatābhāvo bhavabandhavimocakaḥ.
ब्राह्मणस्य सदा पेयं क्षत्रियस्य रणागमे ।
गोलम्भने तु वैश्यस्य शूद्रस्यान्त्येष्टिकर्मणि ॥८४॥
गोलम्भने तु वैश्यस्य शूद्रस्यान्त्येष्टिकर्मणि ॥८४॥
84. brāhmaṇasya sadā peyaṁ kṣatriyasya raṇāgame ,
golambhane tu vaiśyasya śūdrasyāntyeṣṭikarmaṇi.
golambhane tu vaiśyasya śūdrasyāntyeṣṭikarmaṇi.
देवान् पितृन् समभ्यर्च्य देवि शास्त्रोक्तवर्त्मना ।
गुरुं स्मरन् पिबन्मद्यं खादन् मांसंन दोषभाक् ॥८५॥
गुरुं स्मरन् पिबन्मद्यं खादन् मांसंन दोषभाक् ॥८५॥
85. devān pitṛn samabhyarcya devi śāstroktavartmanā ,
guruṁ smaran pibanmadyaṁ khādan māṁsaṁna doṣabhāk.
guruṁ smaran pibanmadyaṁ khādan māṁsaṁna doṣabhāk.
तृप्त्यर्थं पितृदेवानां ब्रह्मध्यानस्थिराय च ।
सेवेत मधुमांसानि तृष्णया चेत् स पातकी ॥८६॥
सेवेत मधुमांसानि तृष्णया चेत् स पातकी ॥८६॥
86. tṛptyarthaṁ pitṛdevānāṁ brahmadhyānasthirāya ca ,
seveta madhumāṁsāni tṛṣṇayā cet sa pātakī.
seveta madhumāṁsāni tṛṣṇayā cet sa pātakī.
मन्त्रार्थं स्फुरणार्थाय मनसः स्थैर्यहेतवे ।
भवपाशनिवृत्त्यर्थं मधुपानं समाचरेत् ॥८७॥
भवपाशनिवृत्त्यर्थं मधुपानं समाचरेत् ॥८७॥
87. mantrārthaṁ sphuraṇārthāya manasaḥ sthairyahetave ,
bhavapāśanivṛttyarthaṁ madhupānaṁ samācaret.
bhavapāśanivṛttyarthaṁ madhupānaṁ samācaret.
सेवेत स्वसुखार्थं यो मद्यादीनि स पातकी ।
प्राशयेद्देवताप्रीत्यै स्वाभिलाषविवजीतः ॥८८॥
प्राशयेद्देवताप्रीत्यै स्वाभिलाषविवजीतः ॥८८॥
88. seveta svasukhārthaṁ yo madyādīni sa pātakī ,
prāśayeddevatāprītyai svābhilāṣavivajītaḥ.
prāśayeddevatāprītyai svābhilāṣavivajītaḥ.
मत्स्यमांससुरादीनां मादकानां निषेवणम् ।
यागकालं बिनान्यत्र दूषणं कथितं प्रिये ॥८९॥
यागकालं बिनान्यत्र दूषणं कथितं प्रिये ॥८९॥
89. matsyamāṁsasurādīnāṁ mādakānāṁ niṣevaṇam ,
yāgakālaṁ binānyatra dūṣaṇaṁ kathitaṁ priye.
yāgakālaṁ binānyatra dūṣaṇaṁ kathitaṁ priye.
यथा क्रतुषु विप्राणां सोमपानं विधीयते ।
मद्यपानं तथा कार्यं समये भोगमोक्षदम् ॥९०॥
मद्यपानं तथा कार्यं समये भोगमोक्षदम् ॥९०॥
90. yathā kratuṣu viprāṇāṁ somapānaṁ vidhīyate ,
madyapānaṁ tathā kāryaṁ samaye bhogamokṣadam.
madyapānaṁ tathā kāryaṁ samaye bhogamokṣadam.
श्रीगुरोः कुलशास्त्रेभ्यः सम्यग्विज्ञाय वासनाम् ।
पञ्चमुद्रा निषेवेत चान्यथा पतितो भवेद् ॥९१॥
पञ्चमुद्रा निषेवेत चान्यथा पतितो भवेद् ॥९१॥
91. śrīguroḥ kulaśāstrebhyaḥ samyagvijñāya vāsanām ,
pañcamudrā niṣeveta cānyathā patito bhaved.
pañcamudrā niṣeveta cānyathā patito bhaved.
आवृत्तिं गुरुपंक्तिश्च वटुकादीन्न पूज्य यः ।
वीरोऽप्यत्र वृथापानी देवताशापमाप्नुयात् ॥९२॥
वीरोऽप्यत्र वृथापानी देवताशापमाप्नुयात् ॥९२॥
92. āvṛttiṁ gurupaṁktiśca vaṭukādīnna pūjya yaḥ ,
vīro'pyatra vṛthāpānī devatāśāpamāpnuyāt.
vīro'pyatra vṛthāpānī devatāśāpamāpnuyāt.
अयष्ट्वा भैरवं देवमकृत्वा मन्त्रतर्पणम् ।
पशुपानविधौ पीत्वा वीरोऽपि नरकं व्रजेत् ॥९३॥
पशुपानविधौ पीत्वा वीरोऽपि नरकं व्रजेत् ॥९३॥
93. ayaṣṭvā bhairavaṁ devamakṛtvā mantratarpaṇam ,
paśupānavidhau pītvā vīro'pi narakaṁ vrajet.
paśupānavidhau pītvā vīro'pi narakaṁ vrajet.
अज्ञात्वा कौलिकाचारमयष्ट्वा गुरुपादुकाम् ।
योऽस्मिन् शास्त्रे प्रवर्त्तेत तं त्वं पीडयसि ध्रुवम् ॥९४॥
योऽस्मिन् शास्त्रे प्रवर्त्तेत तं त्वं पीडयसि ध्रुवम् ॥९४॥
94. ajñātvā kaulikācāramayaṣṭvā gurupādukām ,
yo'smin śāstre pravartteta taṁ tvaṁ pīḍayasi dhruvam.
yo'smin śāstre pravartteta taṁ tvaṁ pīḍayasi dhruvam.
कौलज्ञाने ह्यसिद्धो यस्तद्द्रव्यं भोक्तुमिच्चति ।
स महापातकी ज्ञेयः सर्वधर्मबहिष्कृतः ॥९५॥
स महापातकी ज्ञेयः सर्वधर्मबहिष्कृतः ॥९५॥
95. kaulajñāne hyasiddho yastaddravyaṁ bhoktumiccati ,
sa mahāpātakī jñeyaḥ sarvadharmabahiṣkṛtaḥ.
sa mahāpātakī jñeyaḥ sarvadharmabahiṣkṛtaḥ.
समयाचारहीनस्य स्वैरवृत्तेर्दुरात्मनः ।
न सिद्धयः कुलभ्रंशस्तत्संसर्गं न कारयेत् ॥९६॥
न सिद्धयः कुलभ्रंशस्तत्संसर्गं न कारयेत् ॥९६॥
96. samayācārahīnasya svairavṛtterdurātmanaḥ ,
na siddhayaḥ kulabhraṁśastatsaṁsargaṁ na kārayet.
na siddhayaḥ kulabhraṁśastatsaṁsargaṁ na kārayet.
यः शास्त्रविधिमुत्सृज्य वर्त्तते कामकारतः ।
स सिद्धिमिह नाप्नोति परत्र न परां गतिम् ॥९७॥
स सिद्धिमिह नाप्नोति परत्र न परां गतिम् ॥९७॥
97. yaḥ śāstravidhimutsṛjya varttate kāmakārataḥ ,
sa siddhimiha nāpnoti paratra na parāṁ gatim.
sa siddhimiha nāpnoti paratra na parāṁ gatim.
स्वेच्चया रममाणो यो दीक्षासंस्कारवजीतः ।
न तस्य सद्गतिः क्वापि तपस्तीर्थव्रतादिभिः ॥९८॥
न तस्य सद्गतिः क्वापि तपस्तीर्थव्रतादिभिः ॥९८॥
98. sveccayā ramamāṇo yo dīkṣāsaṁskāravajītaḥ ,
na tasya sadgatiḥ kvāpi tapastīrthavratādibhiḥ.
na tasya sadgatiḥ kvāpi tapastīrthavratādibhiḥ.
असंस्कृतं पिबेद्द्रव्यं बलात्कारेण मैथुनम् ।
स्वप्रियेण हतं मांसं रौरवं नरकं व्रजेत् ॥९९॥
स्वप्रियेण हतं मांसं रौरवं नरकं व्रजेत् ॥९९॥
99. asaṁskṛtaṁ pibeddravyaṁ balātkāreṇa maithunam ,
svapriyeṇa hataṁ māṁsaṁ rauravaṁ narakaṁ vrajet.
svapriyeṇa hataṁ māṁsaṁ rauravaṁ narakaṁ vrajet.
कौलाः पशुव्रतस्याश्चेत् पक्षद्वयविडम्बकाः ।
केशसंख्या स्मृता यावत्तावत्तिष्ठन्ति रौरवे ॥१००॥
केशसंख्या स्मृता यावत्तावत्तिष्ठन्ति रौरवे ॥१००॥
100. kaulāḥ paśuvratasyāścet pakṣadvayaviḍambakāḥ ,
keśasaṁkhyā smṛtā yāvattāvattiṣṭhanti raurave.
keśasaṁkhyā smṛtā yāvattāvattiṣṭhanti raurave.
कुलद्रव्याणि सेवेत योऽन्यदर्शनमाश्रितः ।
तदङ्गरोमसंख्यातं भूतयोनिषु जायते ॥१०१॥
तदङ्गरोमसंख्यातं भूतयोनिषु जायते ॥१०१॥
101. kuladravyāṇi seveta yo'nyadarśanamāśritaḥ ,
tadaṅgaromasaṁkhyātaṁ bhūtayoniṣu jāyate.
tadaṅgaromasaṁkhyātaṁ bhūtayoniṣu jāyate.
मदप्रच्चादितात्मा च न किञ्चिदपि वेत्ति च ।
न ध्यानं न तपो नार्चा न धर्मो न च सत्क्रिया ॥१०२॥
न ध्यानं न तपो नार्चा न धर्मो न च सत्क्रिया ॥१०२॥
102. madapraccāditātmā ca na kiñcidapi vetti ca ,
na dhyānaṁ na tapo nārcā na dharmo na ca satkriyā.
na dhyānaṁ na tapo nārcā na dharmo na ca satkriyā.
न दैवं न गुरुर्नात्मविचारो न स कौलिकः ।
केवलं विषयासक्तः पतत्येव न संशयः ॥१०३॥
केवलं विषयासक्तः पतत्येव न संशयः ॥१०३॥
103. na daivaṁ na gururnātmavicāro na sa kaulikaḥ ,
kevalaṁ viṣayāsaktaḥ patatyeva na saṁśayaḥ.
kevalaṁ viṣayāsaktaḥ patatyeva na saṁśayaḥ.
मद्यासक्तो न पूजार्थी मांसाशी स्त्रीनिषेवकः ।
कौलोपदेशहीनो यः सोऽक्षयं नरकं व्रजेत् ॥१०४॥
कौलोपदेशहीनो यः सोऽक्षयं नरकं व्रजेत् ॥१०४॥
104. madyāsakto na pūjārthī māṁsāśī strīniṣevakaḥ ,
kaulopadeśahīno yaḥ so'kṣayaṁ narakaṁ vrajet.
kaulopadeśahīno yaḥ so'kṣayaṁ narakaṁ vrajet.
असंस्कारी तु यो नौ स्यात् पञ्च मुद्रा निषेवते ।
कुलेशि ब्रह्यनिष्ठोऽपि निन्द्यतामधिगच्चति ॥१०५॥
कुलेशि ब्रह्यनिष्ठोऽपि निन्द्यतामधिगच्चति ॥१०५॥
105. asaṁskārī tu yo nau syāt pañca mudrā niṣevate ,
kuleśi brahyaniṣṭho'pi nindyatāmadhigaccati.
kuleśi brahyaniṣṭho'pi nindyatāmadhigaccati.
लिङ्गत्रयविशेषज्ञः षडाधारविभेदकः ।
पीठस्थानानि चागत्य महापद्मवनं व्रजेत् ॥१०६॥
पीठस्थानानि चागत्य महापद्मवनं व्रजेत् ॥१०६॥
106. liṅgatrayaviśeṣajñaḥ ṣaḍādhāravibhedakaḥ ,
pīṭhasthānāni cāgatya mahāpadmavanaṁ vrajet.
pīṭhasthānāni cāgatya mahāpadmavanaṁ vrajet.
आमूलाधारमाब्रह्मरन्ध्रं गत्वा पुनः पुनः ।
चिच्चन्द्रकुण्डलीशक्तिसामरस्य सुखोदयः ॥१०७॥
चिच्चन्द्रकुण्डलीशक्तिसामरस्य सुखोदयः ॥१०७॥
107. āmūlādhāramābrahmarandhraṁ gatvā punaḥ punaḥ ,
ciccandrakuṇḍalīśaktisāmarasya sukhodayaḥ.
ciccandrakuṇḍalīśaktisāmarasya sukhodayaḥ.
व्योमपङ्कजनिस्यन्दसुधापानरतो नरः ।
सुधापानमिदं प्रोक्तमितरे मद्यपायिनः ॥१०८॥
सुधापानमिदं प्रोक्तमितरे मद्यपायिनः ॥१०८॥
108. vyomapaṅkajanisyandasudhāpānarato naraḥ ,
sudhāpānamidaṁ proktamitare madyapāyinaḥ.
sudhāpānamidaṁ proktamitare madyapāyinaḥ.
पुण्यापुण्यपशुं हत्वा ज्ञानखड्गेन योगवित् ।
परे लयं नयेच्चितं पलाशी स निगद्यते ॥१०९॥
परे लयं नयेच्चितं पलाशी स निगद्यते ॥१०९॥
109. puṇyāpuṇyapaśuṁ hatvā jñānakhaḍgena yogavit ,
pare layaṁ nayeccitaṁ palāśī sa nigadyate.
pare layaṁ nayeccitaṁ palāśī sa nigadyate.
मनसा चेन्द्रियगणं संयम्यात्मनि योजयेत् ।
मत्त्स्याशी स भवेद्देवि शेषाः स्युः प्राणिहिंसकाः ॥११०॥
मत्त्स्याशी स भवेद्देवि शेषाः स्युः प्राणिहिंसकाः ॥११०॥
110. manasā cendriyagaṇaṁ saṁyamyātmani yojayet ,
mattsyāśī sa bhaveddevi śeṣāḥ syuḥ prāṇihiṁsakāḥ.
mattsyāśī sa bhaveddevi śeṣāḥ syuḥ prāṇihiṁsakāḥ.
अप्रबुद्धा पशोः शक्तिः प्रबुद्धा कौलिकस्य च ।
शक्तिं तां सेवयेत् यस्तु स भवेत् शक्तिसेवकः ॥१११॥
शक्तिं तां सेवयेत् यस्तु स भवेत् शक्तिसेवकः ॥१११॥
111. aprabuddhā paśoḥ śaktiḥ prabuddhā kaulikasya ca ,
śaktiṁ tāṁ sevayet yastu sa bhavet śaktisevakaḥ.
śaktiṁ tāṁ sevayet yastu sa bhavet śaktisevakaḥ.
पराशक्त्यात्ममिथुनसंयोगानन्दनिर्भरः ।
य आस्ते मैथुनं तत् स्यादपरे स्त्रीनिषेवकाः ॥११२॥
य आस्ते मैथुनं तत् स्यादपरे स्त्रीनिषेवकाः ॥११२॥
112. parāśaktyātmamithunasaṁyogānandanirbharaḥ ,
ya āste maithunaṁ tat syādapare strīniṣevakāḥ.
ya āste maithunaṁ tat syādapare strīniṣevakāḥ.
इत्यादि पञ्चमुद्राणां वासनां कुलनायिके ।
ज्ञात्वा गुरुमुखाद्देवि यः सेवेत स मुच्यते ॥११३॥
ज्ञात्वा गुरुमुखाद्देवि यः सेवेत स मुच्यते ॥११३॥
113. ityādi pañcamudrāṇāṁ vāsanāṁ kulanāyike ,
jñātvā gurumukhāddevi yaḥ seveta sa mucyate.
jñātvā gurumukhāddevi yaḥ seveta sa mucyate.
Links to all chapters:
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5 (current chapter)
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15
Chapter 16
Chapter 17