Skip to content
אתר זה לא תומך בגרסאות ישנות של אינטרנט אקספלורר
מומלץ להשתמש בדפדפן גוגל כרום או פיירפוקס מוזילה
(או באינטרנט אקספלורר / edge עדכני)
Enjoy Learning Sanskrit tips, tools, resources and more...

कुलार्णव-तन्त्रम्       kulārṇava-tantram - chapter-6

Use the following checkboxes to set the display options for this chapter (You can also control the display of each verse separately):
what would you like to see in each verse:
कुलेश श्रोतुमिच्चामि पूजकस्य च लक्षणम् ।
कुलद्रव्यादिसंस्कारमर्चनं वद मे प्रभो ॥१॥
1. kuleśa śrotumiccāmi pūjakasya ca lakṣaṇam ,
kuladravyādisaṁskāramarcanaṁ vada me prabho.
शृणु देवि प्रवक्ष्यामि यन्मां त्वं परिपृच्चसि ।
तस्य श्रवणमात्रेण स्तूयते देवदानवैः ॥२॥
2. śṛṇu devi pravakṣyāmi yanmāṁ tvaṁ paripṛccasi ,
tasya śravaṇamātreṇa stūyate devadānavaiḥ.
निरस्तपातका यत्र मानवाः पुण्यकमीणः ।
कुलज्ञानसुसम्पन्ना भजन्ते ये दृढव्रताः ॥३॥
3. nirastapātakā yatra mānavāḥ puṇyakamīṇaḥ ,
kulajñānasusampannā bhajante ye dṛḍhavratāḥ.
पूर्णाभिषेकसहितो वेदशास्त्रार्थतत्त्ववित्।
देवतागुरुभक्तस्तु नियतात्मार्चयेत् प्रिये ॥४॥
4. pūrṇābhiṣekasahito vedaśāstrārthatattvavit,
devatāgurubhaktastu niyatātmārcayet priye.
कुलागमरहस्यज्ञो देवताराधनोत्सुकः ।
गुरूपदेशसंयुक्तः पूजयेत् कुलनायिके ॥५॥
5. kulāgamarahasyajño devatārādhanotsukaḥ ,
gurūpadeśasaṁyuktaḥ pūjayet kulanāyike.
शुद्धात्मा चातिसंहृष्टः क्रोधलौल्यविवजीतः ।
पशुव्रतादिविमुखः सुमुखस्तु यजेत् प्रिये ॥६॥
6. śuddhātmā cātisaṁhṛṣṭaḥ krodhalaulyavivajītaḥ ,
paśuvratādivimukhaḥ sumukhastu yajet priye.
यदा पुंसः कृतार्थस्य कालेन बहुना प्रिये ।
मत्प्रसादेन भूयाच्च दृढभक्तिसमागमः ॥७॥
7. yadā puṁsaḥ kṛtārthasya kālena bahunā priye ,
matprasādena bhūyācca dṛḍhabhaktisamāgamaḥ.
तदर्थं तर्पणं कुर्याद् द्रव्यैः श्रीभैरवोदितेः ।
गुरूपदेशविधिना चान्यथा पतनं भवेत् ॥८॥
8. tadarthaṁ tarpaṇaṁ kuryād dravyaiḥ śrībhairavoditeḥ ,
gurūpadeśavidhinā cānyathā patanaṁ bhavet.
मन्त्रयोगेन देवेशि कुर्यात् श्रीचक्रपूजनम् ।
तदहन्तु त्वया सार्धं गृह्णामि स्वयमादरात् ॥९॥
9. mantrayogena deveśi kuryāt śrīcakrapūjanam ,
tadahantu tvayā sārdhaṁ gṛhṇāmi svayamādarāt.
भैरवोऽहमिति ज्ञानात् सर्वज्ञादिगुणान्वितः ।
इति संचिन्त्य योगीन्द्रः कुलपूजारतो भवेत् ॥१०॥
10. bhairavo'hamiti jñānāt sarvajñādiguṇānvitaḥ ,
iti saṁcintya yogīndraḥ kulapūjārato bhavet.
इत्यादिलक्षणोपेतः कौलिको नियतव्रतः ।
यस्त्वां समर्चयेद्देवि भुक्तिमुक्त्योः स भाजनम् ॥११॥
11. ityādilakṣaṇopetaḥ kauliko niyatavrataḥ ,
yastvāṁ samarcayeddevi bhuktimuktyoḥ sa bhājanam.
एकान्ते विजनेऽरण्ये देशे बाधाविवजीते ।
सुखासने समासीनः प्राङ्मुखो वाप्युदङ्मुखः ॥१२॥
12. ekānte vijane'raṇye deśe bādhāvivajīte ,
sukhāsane samāsīnaḥ prāṅmukho vāpyudaṅmukhaḥ.
अमृताब्धौ मणिद्वीपे कल्पवृक्षतरोस्तले ।
रत्नप्राकारसन्दीप्तं स्मरेन्माणिक्यमण्डपम् ॥१३॥
13. amṛtābdhau maṇidvīpe kalpavṛkṣatarostale ,
ratnaprākārasandīptaṁ smarenmāṇikyamaṇḍapam.
पुष्पमालावितानाढ्यं प्रच्चन्नपटसंवृतम् ।
कर्पूरदीपभास्वन्तं धूपामोदसुगन्धिकम् ॥१४॥
14. puṣpamālāvitānāḍhyaṁ praccannapaṭasaṁvṛtam ,
karpūradīpabhāsvantaṁ dhūpāmodasugandhikam.
तन्मण्डपस्थमात्मानं ध्यात्वाऽनाकुलचेतसा ।
श्रीगुरोराज्ञया देवि कुलपूजां समाचरेत् ॥१५॥
15. tanmaṇḍapasthamātmānaṁ dhyātvā'nākulacetasā ,
śrīgurorājñayā devi kulapūjāṁ samācaret.
आत्मस्थानमनुद्रव्यदेवशुद्धिस्तु पञ्चमी ।
यावन्न कुरुते मन्त्री तावद्देवार्चनं कुतः ॥१६॥
16. ātmasthānamanudravyadevaśuddhistu pañcamī ,
yāvanna kurute mantrī tāvaddevārcanaṁ kutaḥ.
सुस्नानभूतसंशुद्धिप्राणायामादिभिः प्रिये ।
षडङ्गाद्यखिलन्यासेरात्मशुद्धिः समीरिता ॥१७॥
17. susnānabhūtasaṁśuddhiprāṇāyāmādibhiḥ priye ,
ṣaḍaṅgādyakhilanyāserātmaśuddhiḥ samīritā.
सम्मार्जनानुलेपाद्यैर्दर्पणोदरवत्कृतम् ।
वितानधूपदीपादिपुष्पमालोपशोभितम् ।
पञ्चवर्णरजश्चित्रं स्थानशुद्धिरितीरिता ॥१८॥
18. sammārjanānulepādyairdarpaṇodaravatkṛtam ,
vitānadhūpadīpādipuṣpamālopaśobhitam ,
pañcavarṇarajaścitraṁ sthānaśuddhiritīritā.
ग्रथित्वा मातृकावर्णैर्मूलमन्त्राक्षराणि च ।
क्रमोत्क्रमाद् द्विरावृत्त्या मन्त्रशुद्धिरितीरिता ॥१९॥
19. grathitvā mātṛkāvarṇairmūlamantrākṣarāṇi ca ,
kramotkramād dvirāvṛttyā mantraśuddhiritīritā.
पूजाद्रव्याणि संप्रोक्ष्य मूलास्त्राद्भिवीधानवित् ।
दर्शयेद्धेनुमुद्राञ्च द्रव्यशुद्धिरितारिता ॥२०॥
20. pūjādravyāṇi saṁprokṣya mūlāstrādbhivīdhānavit ,
darśayeddhenumudrāñca dravyaśuddhiritāritā.
पीठे देवं प्रतिष्ठाप्य सकलीकृत्य मन्त्रवित् ।
मूलमन्त्रेण दीप्तात्मा न्यासद्रव्योदकेन च ।
त्रिवारं प्रोक्षयेद्विद्वान् देवशुद्धिरितीरिता ॥२१॥
21. pīṭhe devaṁ pratiṣṭhāpya sakalīkṛtya mantravit ,
mūlamantreṇa dīptātmā nyāsadravyodakena ca ,
trivāraṁ prokṣayedvidvān devaśuddhiritīritā.
पञ्चशुद्धिं विधायेत्थं पश्चाद् यजनमाचरेत् ।
सा पूजा सफला प्रोक्ता चान्यथा निष्फला भवेत् ॥२२॥
22. pañcaśuddhiṁ vidhāyetthaṁ paścād yajanamācaret ,
sā pūjā saphalā proktā cānyathā niṣphalā bhavet.
मण्डलेन विना पूजा निष्फला कथिता प्रिये ।
तस्मान्मण्डलमालिख्य विधिवत्तत्र पूजयेत् ॥२३॥
23. maṇḍalena vinā pūjā niṣphalā kathitā priye ,
tasmānmaṇḍalamālikhya vidhivattatra pūjayet.
अखण्डमण्डलाकारं विश्वं व्याप्य व्यवस्थितम् ।
त्रैलोक्यं मण्डितं येन मण्डलं तत् सदा शिवम् ॥२४॥
24. akhaṇḍamaṇḍalākāraṁ viśvaṁ vyāpya vyavasthitam ,
trailokyaṁ maṇḍitaṁ yena maṇḍalaṁ tat sadā śivam.
उड्डीयानां चतुरस्रं कामरूपञ्च वर्त्तुलम् ।
जालन्धरञ्च चन्द्रार्धं त्र्यस्रः पूर्णगिरिर्भवेत् ॥२५॥
25. uḍḍīyānāṁ caturasraṁ kāmarūpañca varttulam ,
jālandharañca candrārdhaṁ tryasraḥ pūrṇagirirbhavet.
अभ्यर्च्य मण्डलं पश्चादाधारान् स्थापयेत् क्रमात् ।
समान्यश्रीगुरुभोगबलिपात्राणि पञ्चधा ॥२६॥
26. abhyarcya maṇḍalaṁ paścādādhārān sthāpayet kramāt ,
samānyaśrīgurubhogabalipātrāṇi pañcadhā.
द्विपात्रं वा त्रिपात्रं वा एकपात्रं न कारयेत् ।
स्वदक्षिणादिवामान्तं स्थाप्याभ्यर्च्यासवेन तु ॥२७॥
27. dvipātraṁ vā tripātraṁ vā ekapātraṁ na kārayet ,
svadakṣiṇādivāmāntaṁ sthāpyābhyarcyāsavena tu.
संपूर्य मूलमन्त्रेण कुलेश्वरि विनिधानवित् ।
तत्र माषप्रमाणन्तु मत्स्यं मांसं विनिक्षेपेत् ॥२८॥
28. saṁpūrya mūlamantreṇa kuleśvari vinidhānavit ,
tatra māṣapramāṇantu matsyaṁ māṁsaṁ vinikṣepet.
नष्टैः पर्युषितोच्चिष्टैर्दुर्गन्धैर्गन्धवजीतैः ।
हेतुभिः परपात्रस्थैस्तपीतं निष्फलं भवेत् ॥२९॥
29. naṣṭaiḥ paryuṣitocciṣṭairdurgandhairgandhavajītaiḥ ,
hetubhiḥ parapātrasthaistapītaṁ niṣphalaṁ bhavet.
न पूरयेत्तु पात्राणि अप्रियैस्तैः कुलेश्वरि ।
स्वादिष्ठैश्च मदिरौष्ठैश्च द्रव्यैरमृतसन्निभैः ।
मनोहरैर्महेशानि तर्पणं सफलं भवेत् ॥३०॥
30. na pūrayettu pātrāṇi apriyaistaiḥ kuleśvari ,
svādiṣṭhaiśca madirauṣṭhaiśca dravyairamṛtasannibhaiḥ ,
manoharairmaheśāni tarpaṇaṁ saphalaṁ bhavet.
असंस्कृता सुरा पापकलहव्याधिदुःखदा ।
आयुःश्रीकीत्तीसौभाग्यधनधान्यविनाशिनी ॥३१॥
31. asaṁskṛtā surā pāpakalahavyādhiduḥkhadā ,
āyuḥśrīkīttīsaubhāgyadhanadhānyavināśinī.
तस्मात् संस्कृत्य विधिवत् कुलद्रव्यं ततोऽर्चयेत् ।
अन्यथा नरकं याति दाता भोक्ता न संशयः ॥३२॥
32. tasmāt saṁskṛtya vidhivat kuladravyaṁ tato'rcayet ,
anyathā narakaṁ yāti dātā bhoktā na saṁśayaḥ.
विना द्रव्यादिवासेन न जपेन्न स्मरेत् प्रिये ।
ये स्मरन्ति नरा मूढास्तेषां दुःखं पदे पदे ॥३३॥
33. vinā dravyādivāsena na japenna smaret priye ,
ye smaranti narā mūḍhāsteṣāṁ duḥkhaṁ pade pade.
नासवेन विना मन्त्रो न मन्त्रेण विनासवः ।
परस्परविरोधित्वात् कथं पूजा विधीयते ॥३४॥
34. nāsavena vinā mantro na mantreṇa vināsavaḥ ,
parasparavirodhitvāt kathaṁ pūjā vidhīyate.
तत्संशयनिवृत्तिञ्च ज्ञात्वा गुरुमुखात् प्रिये ।
वीक्षणं प्रोक्षणं ध्यानं मन्त्रमुद्राविशोधनम् ।
द्रव्यं तर्पणयोग्यं स्याद्देवताप्रीतिकारकम् ॥३५॥
35. tatsaṁśayanivṛttiñca jñātvā gurumukhāt priye ,
vīkṣaṇaṁ prokṣaṇaṁ dhyānaṁ mantramudrāviśodhanam ,
dravyaṁ tarpaṇayogyaṁ syāddevatāprītikārakam.
अग्निसूर्येन्दुब्रह्मेन्द्रविष्णुरुद्रसदाशिवैः ।
चतुवींशतिमन्त्रैः स्यान्मद्यञ्चैव परामृतम् ॥३६॥
36. agnisūryendubrahmendraviṣṇurudrasadāśivaiḥ ,
catuvīṁśatimantraiḥ syānmadyañcaiva parāmṛtam.
अमृता मानदा पूषा तुष्टिः पुष्टी रतिर्धृतिः ।
शशिनी चन्द्रिका कान्तिर्ज्योत्स्ना श्रीः प्रीतिरङ्गदा ॥३७॥
37. amṛtā mānadā pūṣā tuṣṭiḥ puṣṭī ratirdhṛtiḥ ,
śaśinī candrikā kāntirjyotsnā śrīḥ prītiraṅgadā.
पूर्णा पूर्णामृता चेति कथिताः कुलनायिके ।
स्ॐयाः कामप्रदायिन्यः षोडश स्वरजाः कलाः ॥३८॥
38. pūrṇā pūrṇāmṛtā ceti kathitāḥ kulanāyike ,
soṁyāḥ kāmapradāyinyaḥ ṣoḍaśa svarajāḥ kalāḥ.
तपनी तापिनी धूम्रा मरीचिर्ज्वालिनी रुचिः ।
सुषुम्ना भोगदा विश्वा रोधिनी धारिणी क्षमा ।
कभाद्या वसुदाः सौराष्ठडान्ता द्वादशेरिताः ॥३९॥
39. tapanī tāpinī dhūmrā marīcirjvālinī ruciḥ ,
suṣumnā bhogadā viśvā rodhinī dhāriṇī kṣamā ,
kabhādyā vasudāḥ saurāṣṭhaḍāntā dvādaśeritāḥ.
धूम्राचीरुष्मा ज्वलिनी ज्वालिनी विस्फुलिङ्गिनी ।
सुश्रीः सुरूपा कपिला हव्यकव्यवहे अपि ।
आग्नेया यादिवर्णाद्या दश धर्मप्रदाः कलाः ॥४०॥
40. dhūmrācīruṣmā jvalinī jvālinī visphuliṅginī ,
suśrīḥ surūpā kapilā havyakavyavahe api ,
āgneyā yādivarṇādyā daśa dharmapradāḥ kalāḥ.
सृष्टिर्मेधा स्मृतिरृद्धिः कान्तिर्लक्ष्मीर्द्युतिः स्थिरा ।
स्थितिः सिद्धिरिति प्रोक्ताः कचवर्गकला दश ।
अकारप्रभवा ब्रह्मजाताः स्युः सृष्टये कलाः ॥४१॥
41. sṛṣṭirmedhā smṛtirṛddhiḥ kāntirlakṣmīrdyutiḥ sthirā ,
sthitiḥ siddhiriti proktāḥ kacavargakalā daśa ,
akāraprabhavā brahmajātāḥ syuḥ sṛṣṭaye kalāḥ.
जरा च पालिनी शान्तिरीश्वरी रतिकामिके ।
वरदाह्लादिनीप्रीतिदीर्घाः स्युष्टतवर्गजाः ।
उकारप्रभवा विष्णुजाताः स्युः स्थितये कलाः ॥४२॥
42. jarā ca pālinī śāntirīśvarī ratikāmike ,
varadāhlādinīprītidīrghāḥ syuṣṭatavargajāḥ ,
ukāraprabhavā viṣṇujātāḥ syuḥ sthitaye kalāḥ.
तीक्ष्ण रौद्री भया निद्रा तन्द्रा क्षुत् क्रोधिनी क्रिया ।
उत्कारी मृत्युरित्युक्ता पयवर्गकला दश ।
मकारप्रभवा रुद्रजाताः संहृतये कलाः ॥४३॥
43. tīkṣṇa raudrī bhayā nidrā tandrā kṣut krodhinī kriyā ,
utkārī mṛtyurityuktā payavargakalā daśa ,
makāraprabhavā rudrajātāḥ saṁhṛtaye kalāḥ.
षवर्गगाश्चतस्रः स्युः पीता श्वेतारुणासिताः ।
कलाश्चेश्वरसञ्जातास्तिरोधानाय बिन्दुजाः ॥४४॥
44. ṣavargagāścatasraḥ syuḥ pītā śvetāruṇāsitāḥ ,
kalāśceśvarasañjātāstirodhānāya bindujāḥ.
निवृत्तिश्च प्रतिष्ठा च विद्या शान्तिस्तथैव च ।
इन्धिका दीपिका चापि रेचिका मोचिका परा ॥४५॥
45. nivṛttiśca pratiṣṭhā ca vidyā śāntistathaiva ca ,
indhikā dīpikā cāpi recikā mocikā parā.
सूक्ष्मा सूक्ष्मामृता ज्ञानाऽमृता चाप्यायिनी तथा ।
व्यापिनी व्योमरूपा च षोडश स्वरजाः कलाः ।
सदाशिवभवा नादादनुग्रहकलाः क्रमात् ॥४६॥
46. sūkṣmā sūkṣmāmṛtā jñānā'mṛtā cāpyāyinī tathā ,
vyāpinī vyomarūpā ca ṣoḍaśa svarajāḥ kalāḥ ,
sadāśivabhavā nādādanugrahakalāḥ kramāt.
प्रथमं प्रकृतेर्हंसःप्रतद्विष्णुरनन्तरम् ।
त्र्यम्बकन्तु तृतीयं स्याच्चतुर्थस्तत्पदादिकः ॥४७॥
47. prathamaṁ prakṛterhaṁsaḥpratadviṣṇuranantaram ,
tryambakantu tṛtīyaṁ syāccaturthastatpadādikaḥ.
विष्णुर्योनिं कल्पयतु पञ्चमः कल्पनामनुः ।
चतुर्नवतिमन्त्रात्मदेवताभावसिद्धिदाः ॥४८॥
48. viṣṇuryoniṁ kalpayatu pañcamaḥ kalpanāmanuḥ ,
caturnavatimantrātmadevatābhāvasiddhidāḥ.
मन्त्रजापश्च संप्रोक्त आत्मस्तवश्च पञ्चभिः ।
अत्र ये (ते) पञ्च संप्रोक्ता मन्त्रास्ते कुलनायिके ॥४९॥
49. mantrajāpaśca saṁprokta ātmastavaśca pañcabhiḥ ,
atra ye (te) pañca saṁproktā mantrāste kulanāyike.
अखण्डैकरसानन्दाकरे परसुधात्मनि ।
स्वच्चन्दस्फुरणामत्र निधेह्यकुलरूपिणि ॥५०॥
50. akhaṇḍaikarasānandākare parasudhātmani ,
svaccandasphuraṇāmatra nidhehyakularūpiṇi.
अकुलस्थामृताकारे सिद्धिज्ञानकरे परे ।
अमृतत्वं विधेह्यस्मिन् वस्तुनि क्लिन्नरूपिणि ॥५१॥
51. akulasthāmṛtākāre siddhijñānakare pare ,
amṛtatvaṁ vidhehyasmin vastuni klinnarūpiṇi.
तद्रूपेणैकरस्यञ्च कृत्वार्घ्यं तत्स्वरूपिणि ।
भूत्वा परामृताकारं मयि चित्स्फुरणं कुरु ॥५२॥
52. tadrūpeṇaikarasyañca kṛtvārghyaṁ tatsvarūpiṇi ,
bhūtvā parāmṛtākāraṁ mayi citsphuraṇaṁ kuru.
वाग्भवं पार्श्वगं भूमिः पुष्टिरिन्दुसमन्विता ।
स्थितिश्च पावकानुग्रहार्थेन्दुसमलङ्कृता ॥५३॥
53. vāgbhavaṁ pārśvagaṁ bhūmiḥ puṣṭirindusamanvitā ,
sthitiśca pāvakānugrahārthendusamalaṅkṛtā.
स्थिरेन्धिकेन्दुसंयुक्ता श्वेता बिन्दुयुगान्विता ।
तथामृते पदं ब्रूयात्तत्पश्चादमृतोद्भवे ॥५४॥
54. sthirendhikendusaṁyuktā śvetā binduyugānvitā ,
tathāmṛte padaṁ brūyāttatpaścādamṛtodbhave.
तथामृतेश्वरीत्युक्त्वा पश्चादमृतवषीणि ।
अमृतं स्रावयद् द्वन्द्वं द्विठान्तो द्रव्यशुद्धिकृत् ।
अमृतेशीमनुः प्रोक्तः पञ्चत्रिंशद्भिरक्षरैः ॥५५॥
55. tathāmṛteśvarītyuktvā paścādamṛtavaṣīṇi ,
amṛtaṁ srāvayad dvandvaṁ dviṭhānto dravyaśuddhikṛt ,
amṛteśīmanuḥ proktaḥ pañcatriṁśadbhirakṣaraiḥ.
वाग्भवं वदयुग्मञ्च वाग्वादिनीति वाग्भवम् ।
कामराजं ततः क्लिन्ने क्लेदिनि क्लेदयेति च ॥५६॥
56. vāgbhavaṁ vadayugmañca vāgvādinīti vāgbhavam ,
kāmarājaṁ tataḥ klinne kledini kledayeti ca.
महामोक्षं कुरुयुग्मं कामराजमतः परम् ।
तार्त्तीयं मोक्षशब्दान्ते कुरुयुग्मं वदेत्ततः ॥५७॥
57. mahāmokṣaṁ kuruyugmaṁ kāmarājamataḥ param ,
tārttīyaṁ mokṣaśabdānte kuruyugmaṁ vadettataḥ.
स्यात् प्रासादपरा चान्तेसप्तत्रिंशद्भिरक्षरैः ।
दीपनीमनुरित्युक्तः सर्वसिद्धिकरः प्रिये ॥५८॥
58. syāt prāsādaparā cāntesaptatriṁśadbhirakṣaraiḥ ,
dīpanīmanurityuktaḥ sarvasiddhikaraḥ priye.
एताः कला मातृकाञ्चाप्यख(ण्डेन्द्वा)ण्डैकादिकान् मनून् ।
अमृतेशीं दीपनीञ्च मूलामन्त्रमपि क्रमात् ॥५९॥
59. etāḥ kalā mātṛkāñcāpyakha(ṇḍendvā)ṇḍaikādikān manūn ,
amṛteśīṁ dīpanīñca mūlāmantramapi kramāt.
एकद्वित्रिचतुःपञ्च द्विचतुर्वारमम्बिके ।
संस्मृत्याभ्यर्च्य पात्रन्तु पूजयेद्धेनुमुद्रया ॥६०॥
60. ekadvitricatuḥpañca dvicaturvāramambike ,
saṁsmṛtyābhyarcya pātrantu pūjayeddhenumudrayā.
ब्रह्माण्डखण्डसम्भूतमशेषरससम्भृतम् ।
आपूरितं महापात्रं पीयूषरसमावह ॥६१॥
61. brahmāṇḍakhaṇḍasambhūtamaśeṣarasasambhṛtam ,
āpūritaṁ mahāpātraṁ pīyūṣarasamāvaha.
शुद्धद्रव्येण तेनापि गन्धपुष्पाक्षतैरपि ।
न्यासोक्तसर्वमन्त्रैश्चाप्यात्मानं पूजयेत् प्रिये ॥६२॥
62. śuddhadravyeṇa tenāpi gandhapuṣpākṣatairapi ,
nyāsoktasarvamantraiścāpyātmānaṁ pūjayet priye.
मूध्नी श्रीगुरुपङ्क्तीश्च मूलाधारे च पादुकाम् ।
दिव्यौघे चादिनाथश्च तच्चक्तिश्च सदाशिवः ॥६३॥
63. mūdhnī śrīgurupaṅktīśca mūlādhāre ca pādukām ,
divyaughe cādināthaśca taccaktiśca sadāśivaḥ.
तत्पत्नी चेश्वरस्तस्य भार्या रुद्रश्च तद्वधूः ।
विष्णुश्च तत्प्रिया ब्रह्मा तत्कान्ता द्वादशेरिताः ॥६४॥
64. tatpatnī ceśvarastasya bhāryā rudraśca tadvadhūḥ ,
viṣṇuśca tatpriyā brahmā tatkāntā dvādaśeritāḥ.
सिद्धौघे सनकश्चैव सनन्दश्च सनातनः ।
सनत्कुमारश्च सनत्सुजातश्च ऋभुक्षजः ॥६५॥
65. siddhaughe sanakaścaiva sanandaśca sanātanaḥ ,
sanatkumāraśca sanatsujātaśca ṛbhukṣajaḥ.
दत्तात्रेयो रैवतको वामदेवस्ततः परम् ।
ततो व्यासः शुकश्चैव एकादश समीरिताः ॥६६॥
66. dattātreyo raivatako vāmadevastataḥ param ,
tato vyāsaḥ śukaścaiva ekādaśa samīritāḥ.
मानवौघे नृसिंहश्च महेशो भास्करस्तथा ।
महेन्द्रो माधवो विष्णुः षडेते च प्रकीत्तीताः ॥६७॥
67. mānavaughe nṛsiṁhaśca maheśo bhāskarastathā ,
mahendro mādhavo viṣṇuḥ ṣaḍete ca prakīttītāḥ.
नमोऽन्ते योजयेद्देवि दिव्यौघे परमं शिवम् ।
महाशिवञ्च सिद्धौघे मानवौघे सदाशिवम् ॥६८॥
68. namo'nte yojayeddevi divyaughe paramaṁ śivam ,
mahāśivañca siddhaughe mānavaughe sadāśivam.
ततः पीठं समभ्यर्च्य देवीमावाहयेत् प्रिये ।
महापद्मवनान्तःस्थे कारणानन्दविग्रहे ।
सर्वभूतहिते मातरेह्येहि परमेश्वरि ॥६९॥
69. tataḥ pīṭhaṁ samabhyarcya devīmāvāhayet priye ,
mahāpadmavanāntaḥsthe kāraṇānandavigrahe ,
sarvabhūtahite mātarehyehi parameśvari.
देवेशि भक्तिसुलभे सर्वावरणसंयुते ।
यावत्त्वां पूजयामीह तावत्त्वं सुस्थिरा भव ॥७०॥
70. deveśi bhaktisulabhe sarvāvaraṇasaṁyute ,
yāvattvāṁ pūjayāmīha tāvattvaṁ susthirā bhava.
मन्त्रेणानेन चावाह्य यजेद्देवीमनन्यधीः ।
ध्यात्वा मुद्रां प्रदर्श्यार्चेत् गन्धपुष्पाक्षतादिभिः ॥७१॥
71. mantreṇānena cāvāhya yajeddevīmananyadhīḥ ,
dhyātvā mudrāṁ pradarśyārcet gandhapuṣpākṣatādibhiḥ.
चिन्मयस्याप्रमेयस्य निर्गुणस्याशरीरिणः ।
साधकानां हितार्थाय ब्रह्मणो रूपकल्पना ॥७२॥
72. cinmayasyāprameyasya nirguṇasyāśarīriṇaḥ ,
sādhakānāṁ hitārthāya brahmaṇo rūpakalpanā.
लिङ्गस्थण्डिलवह्न्यम्बुसूपकुड्यपटेषु च ।
मण्डले फलके मूध्नी हृदि वा दश कीत्तीताः ॥७३॥
73. liṅgasthaṇḍilavahnyambusūpakuḍyapaṭeṣu ca ,
maṇḍale phalake mūdhnī hṛdi vā daśa kīttītāḥ.
एषु स्थानेषु देवेशि यजन्ति परमां शिवाम् ।
अरूपां रूपिणीं कृत्वा कर्मकाण्डरता नराः ॥७४॥
74. eṣu sthāneṣu deveśi yajanti paramāṁ śivām ,
arūpāṁ rūpiṇīṁ kṛtvā karmakāṇḍaratā narāḥ.
गवां सर्वाङ्गजं क्षीरं स्रवेत् स्तनमुखाद् यथा ।
तथा सर्वगतो देवः प्रतिमादिषु राजते ॥७५॥
75. gavāṁ sarvāṅgajaṁ kṣīraṁ sravet stanamukhād yathā ,
tathā sarvagato devaḥ pratimādiṣu rājate.
आभिरूप्याच्च बिम्बस्य पूजायाश्च विशेषतः ।
साधकस्य च विश्वासात् सन्निधौ देवता भवेत् ॥७६॥
76. ābhirūpyācca bimbasya pūjāyāśca viśeṣataḥ ,
sādhakasya ca viśvāsāt sannidhau devatā bhavet.
गवां सपीः शरीरस्थं न करोत्यङ्गपोषणम् ।
स्वकर्मरचितं दत्तं पुनस्तामेव पोषयेत् ॥७७॥
77. gavāṁ sapīḥ śarīrasthaṁ na karotyaṅgapoṣaṇam ,
svakarmaracitaṁ dattaṁ punastāmeva poṣayet.
एवं सर्वशरीरस्था सपीर्वत् परमेश्वरी ।
विना चोपासनां देवि न ददाति फलं नृणाम् ॥७८॥
78. evaṁ sarvaśarīrasthā sapīrvat parameśvarī ,
vinā copāsanāṁ devi na dadāti phalaṁ nṛṇām.
सकलीकृत्य तत्प्राणान् समुद्दीप्येन्द्रियाणि च ।
प्रतिष्ठाप्यार्चयेद्देवि चान्यथा निष्फलं भवेत् ॥७९॥
79. sakalīkṛtya tatprāṇān samuddīpyendriyāṇi ca ,
pratiṣṭhāpyārcayeddevi cānyathā niṣphalaṁ bhavet.
मन्त्रहीनं क्रियाहीनं विधिहीनञ्च यद् भवेत् ।
क्षमया साधयेत् सर्वं हीनमङ्गं पदं तथा ॥८०॥
80. mantrahīnaṁ kriyāhīnaṁ vidhihīnañca yad bhavet ,
kṣamayā sādhayet sarvaṁ hīnamaṅgaṁ padaṁ tathā.
नियमादतिरेकेण यद् यत् कर्म करोति यः ।
न किञ्चिदप्यस्य फलं सिध्यति क्रमदोषतः ॥८१॥
81. niyamādatirekeṇa yad yat karma karoti yaḥ ,
na kiñcidapyasya phalaṁ sidhyati kramadoṣataḥ.
न्यूनातिरिक्तकर्माणि न फलन्ति कदाचन ।
यथाविधि कृतानीह सत्कर्माणि फलन्ति हि ॥८२॥
82. nyūnātiriktakarmāṇi na phalanti kadācana ,
yathāvidhi kṛtānīha satkarmāṇi phalanti hi.
तद्विधानकृतं कर्म जपहोमार्चनादिषु ।
देवताप्रीतिदं भूयाद् भुक्तिमुक्तिफलप्रदम् ॥८३॥
83. tadvidhānakṛtaṁ karma japahomārcanādiṣu ,
devatāprītidaṁ bhūyād bhuktimuktiphalapradam.
देवस्य मन्त्ररूपस्य मन्त्रव्याप्तिमजानताम् ।
कृतार्चनादिकां सर्वं व्यर्थं भवति शाम्भवि ॥८४॥
84. devasya mantrarūpasya mantravyāptimajānatām ,
kṛtārcanādikāṁ sarvaṁ vyarthaṁ bhavati śāmbhavi.
यन्त्रं मन्त्रमयं प्रोक्तं देवता मन्त्ररूपिणी ।
यन्त्रे सा पूजिता देवि सहसैव प्रसीदति ॥८५॥
85. yantraṁ mantramayaṁ proktaṁ devatā mantrarūpiṇī ,
yantre sā pūjitā devi sahasaiva prasīdati.
कामक्रोधादिदोषोत्थसर्वदुःखनियन्त्रणात् ।
यन्त्रमित्याहुरेतस्मिन् देवः प्रीणाति पूजितः ॥८६॥
86. kāmakrodhādidoṣotthasarvaduḥkhaniyantraṇāt ,
yantramityāhuretasmin devaḥ prīṇāti pūjitaḥ.
शरीरमिव जीवस्य दीपस्य स्नेहवत् प्रिये ।
सर्वेषामपि देवानां तथा यन्त्रं प्रतिष्ठितम् ॥८७॥
87. śarīramiva jīvasya dīpasya snehavat priye ,
sarveṣāmapi devānāṁ tathā yantraṁ pratiṣṭhitam.
तस्माद् यन्त्रं लिखित्वा वा ध्यात्वा सावृतिकं शिवम् ।
ज्ञात्वा गुरुमुखात् सर्वं पूजयेद्विधिना प्रिये ॥८८॥
88. tasmād yantraṁ likhitvā vā dhyātvā sāvṛtikaṁ śivam ,
jñātvā gurumukhāt sarvaṁ pūjayedvidhinā priye.
एकपीठे पृथक्पूजां विना यन्त्रं करोति यः ।
अङ्गाङ्गित्वं परित्यज्य देवताशापमाप्नुयात् ॥८९॥
89. ekapīṭhe pṛthakpūjāṁ vinā yantraṁ karoti yaḥ ,
aṅgāṅgitvaṁ parityajya devatāśāpamāpnuyāt.
एकपीठे कुलेशानि स्वे स्वे यन्त्रे पृथक्पृथक् ।
यजेदावरणोपेता देवतास्तद्विधानतः ॥९०॥
90. ekapīṭhe kuleśāni sve sve yantre pṛthakpṛthak ,
yajedāvaraṇopetā devatāstadvidhānataḥ.
आवाह्य देवतामेकां पूजयेदन्यदेवताम् ।
उभाभ्यां लभते पापं मन्त्री चञ्चलमानसः ॥९१॥
91. āvāhya devatāmekāṁ pūjayedanyadevatām ,
ubhābhyāṁ labhate pāpaṁ mantrī cañcalamānasaḥ.
इत्यादिलक्षणं ज्ञात्वा गुरुतः शास्त्रतः प्रिये ।
विधिनाभ्यर्चयेत् सम्यग्देवता सुप्रसीदति ॥९२॥
92. ityādilakṣaṇaṁ jñātvā gurutaḥ śāstrataḥ priye ,
vidhinābhyarcayet samyagdevatā suprasīdati.
षोडशैरुपचारैस्तु साङ्गं सावरणं शिवम् ।
पूजयेन्मूलमन्त्रेण गन्धपुष्पाक्षतादिभिः ॥९३॥
93. ṣoḍaśairupacāraistu sāṅgaṁ sāvaraṇaṁ śivam ,
pūjayenmūlamantreṇa gandhapuṣpākṣatādibhiḥ.
महाषोढोदिताशेषपरिवारांश्च शाम्भवि ।
प्रणवादिनमोऽन्तेन तत्तन्नाम्ना समर्चयेत् ॥९४॥
94. mahāṣoḍhoditāśeṣaparivārāṁśca śāmbhavi ,
praṇavādinamo'ntena tattannāmnā samarcayet.
आगमोक्तेन मार्गेण तर्पयेदलिबिन्दुभिः ।
अङ्गुष्ठानामिकाभ्याञ्च नखे निःसृतमूर्ध्वतः ।
स्वपात्रस्पन्दनिस्यन्दं विधिवत् कुलनायिके ॥९५॥
95. āgamoktena mārgeṇa tarpayedalibindubhiḥ ,
aṅguṣṭhānāmikābhyāñca nakhe niḥsṛtamūrdhvataḥ ,
svapātraspandanisyandaṁ vidhivat kulanāyike.
सकृत्तर्पणमुत्सृज्य जप्त्वा मूलञ्च पादुकाम् ।
अन्तःशक्तिं समुत्थाप्य तर्पयेद्देहदेवताः ॥९६॥
96. sakṛttarpaṇamutsṛjya japtvā mūlañca pādukām ,
antaḥśaktiṁ samutthāpya tarpayeddehadevatāḥ.
अङ्गुष्ठो भैरवो देवो अनामा चण्डिका प्रिये ।
अनामाङ्गुष्ठयोगेन तर्पयेत् कुलसन्ततिम् ॥९७॥
97. aṅguṣṭho bhairavo devo anāmā caṇḍikā priye ,
anāmāṅguṣṭhayogena tarpayet kulasantatim.
अङ्गुष्ठानामिकाभ्याञ्च वश्यकर्मणि तर्पयेत् ।
तर्जन्यङ्गुष्ठयोगेन तर्पयेदभिचारके ।
कनिष्ठाङ्गुष्ठयोगेन स्तम्भने तर्पयेत् प्रिये ॥९८॥
98. aṅguṣṭhānāmikābhyāñca vaśyakarmaṇi tarpayet ,
tarjanyaṅguṣṭhayogena tarpayedabhicārake ,
kaniṣṭhāṅguṣṭhayogena stambhane tarpayet priye.
एवं सन्तर्प्य देवेशि कुलद्रव्यैर्यथाविधि ।
देवतापुरतो देवि गुरुपङ्क्तीश्च पूजयेत् ।
पङ्क्तित्रयक्रमेणाथ ज्ञात्वा सम्यगनन्यधीः ॥९९॥
99. evaṁ santarpya deveśi kuladravyairyathāvidhi ,
devatāpurato devi gurupaṅktīśca pūjayet ,
paṅktitrayakrameṇātha jñātvā samyagananyadhīḥ.
कराभ्यां चिन्मुद्रां समधुनृकपालञ्च दधतीं द्रुतस्वर्णप्रख्यामरुणकुसुमालेपवसनाम् ।
कृपापूर्णापाङ्गीमरुणनयनामम्बरजटामुपेतां सिद्धौघैर्यजतु गुरुपंक्तिं क्रमगतिम् ॥१००॥
100. karābhyāṁ cinmudrāṁ samadhunṛkapālañca dadhatīṁ drutasvarṇaprakhyāmaruṇakusumālepavasanām ,
kṛpāpūrṇāpāṅgīmaruṇanayanāmambarajaṭāmupetāṁ siddhaughairyajatu gurupaṁktiṁ kramagatim.
एवं संपूज्य धूपञ्च दीपं नैवेद्यमेव च ।
आसवं पिशितोपेतं भक्ष्याणि विविधानि च ।
कदल्यादिफलान्येव ताम्बूलञ्च समर्पयेत् ॥१०१॥
101. evaṁ saṁpūjya dhūpañca dīpaṁ naivedyameva ca ,
āsavaṁ piśitopetaṁ bhakṣyāṇi vividhāni ca ,
kadalyādiphalānyeva tāmbūlañca samarpayet.
इति ते कथितं देवि कुलाचारस्य लक्षणम् ।
द्गव्यसंस्कारशुद्ध्यादि किमन्यत् श्रोतुमिच्चसि ॥१०२॥
102. iti te kathitaṁ devi kulācārasya lakṣaṇam ,
dgavyasaṁskāraśuddhyādi kimanyat śrotumiccasi.