Skip to content
אתר זה לא תומך בגרסאות ישנות של אינטרנט אקספלורר
מומלץ להשתמש בדפדפן גוגל כרום או פיירפוקס מוזילה
(או באינטרנט אקספלורר / edge עדכני)
Enjoy Learning Sanskrit tips, tools, resources and more...

कुलार्णव-तन्त्रम्       kulārṇava-tantram - chapter-17

Use the following checkboxes to set the display options for this chapter (You can also control the display of each verse separately):
what would you like to see in each verse:
कुलेश श्रोतुमिच्चामि गुरुनामादिवासनाम् ।
तत्त्वं कुलपदार्थानां वद मे परमेश्वर ॥१॥
1. kuleśa śrotumiccāmi gurunāmādivāsanām ,
tattvaṁ kulapadārthānāṁ vada me parameśvara.
शृणु देवि प्रवक्ष्यामि यन्मां त्वं परिपृच्चसि ।
तस्य श्रवणमात्रेण कुलज्ञानं प्रकाशते ॥२॥
2. śṛṇu devi pravakṣyāmi yanmāṁ tvaṁ paripṛccasi ,
tasya śravaṇamātreṇa kulajñānaṁ prakāśate.
नमस्ते नाथ भगवन् शिवाय गुरुरूपिणे ।
विद्यावतारसंसिद्ध्यै स्वीकृतानेकविग्रह ॥३॥
3. namaste nātha bhagavan śivāya gururūpiṇe ,
vidyāvatārasaṁsiddhyai svīkṛtānekavigraha.
नारायणस्वरूपाय परमात्मस्वरूपिणे ।
सर्वाज्ञानतमोभेदभानवे चैतन्याय च ॥४॥
4. nārāyaṇasvarūpāya paramātmasvarūpiṇe ,
sarvājñānatamobhedabhānave caitanyāya ca.
सर्वज्ञाय दयाक्लृप्तविग्रहाय शिवात्मने ।
परत्रेह च भक्तानां भव्यानां भावदायिने ॥५॥
5. sarvajñāya dayāklṛptavigrahāya śivātmane ,
paratreha ca bhaktānāṁ bhavyānāṁ bhāvadāyine.
पुरस्तात् पार्श्वयोः पृष्ठे नमः कुर्यामुपर्यधः ।
सदा सच्चित्तरूपेण विधेहि तव दासताम् ॥६॥
6. purastāt pārśvayoḥ pṛṣṭhe namaḥ kuryāmuparyadhaḥ ,
sadā saccittarūpeṇa vidhehi tava dāsatām.
गुशब्दस्त्वन्धकारः स्यात् रुशब्दस्तन्निरोधकः ।
अन्धकारनिरोधत्वात् गुरुरित्यभिधीयते ॥७॥
7. guśabdastvandhakāraḥ syāt ruśabdastannirodhakaḥ ,
andhakāranirodhatvāt gururityabhidhīyate.
गकारः सिद्धदः प्रोक्तो रेफः पापस्य दाहकः ।
उकारो विष्णुरित्युक्तस्त्रितयात्मा गुरुः परः ॥८॥
8. gakāraḥ siddhadaḥ prokto rephaḥ pāpasya dāhakaḥ ,
ukāro viṣṇurityuktastritayātmā guruḥ paraḥ.
गकारो ज्ञानसम्पत्ती रेफस्तत्र प्रकाशकः ।
उकारः शिवतादात्म्यं गुरुरित्यभिधीयते ॥९॥
9. gakāro jñānasampattī rephastatra prakāśakaḥ ,
ukāraḥ śivatādātmyaṁ gururityabhidhīyate.
गुह्यागमात्मतत्त्वान्धनद्धानां बोधनादपि ।
रुद्रादिदेवरूपत्वाद् गुरुरित्यभिधीयते ॥१०॥
10. guhyāgamātmatattvāndhanaddhānāṁ bodhanādapi ,
rudrādidevarūpatvād gururityabhidhīyate.
स्वयमाचरते शिष्यानाचारे स्थापयत्यपि ।
आचिनोतीह शास्त्रार्थानाचार्यस्तेन कथ्यते ॥११॥
11. svayamācarate śiṣyānācāre sthāpayatyapi ,
ācinotīha śāstrārthānācāryastena kathyate.
चराचरसमासन्नमध्यापयति यः स्वयम् ।
यमादियोगसिद्धत्वादाचार्य इति कथ्यते ॥१२॥
12. carācarasamāsannamadhyāpayati yaḥ svayam ,
yamādiyogasiddhatvādācārya iti kathyate.
आत्मभावप्रदानात्तु रागद्वेषादिवर्ज्जनात् ।
ध्यानैकनिष्ठाचित्तत्वादाराध्य इति कथ्यते ॥१३॥
13. ātmabhāvapradānāttu rāgadveṣādivarjjanāt ,
dhyānaikaniṣṭhācittatvādārādhya iti kathyate.
देवतारूपधारित्वाच्चिष्यानुग्रहकारणात् ।
करुणामयमूत्तीत्वाद्देशिकः कथितः प्रिये ॥१४॥
14. devatārūpadhāritvācciṣyānugrahakāraṇāt ,
karuṇāmayamūttītvāddeśikaḥ kathitaḥ priye.
स्वान्तःशान्तिसमुन्मीलत्परतत्त्वार्थचिन्तनात् ।
मिथ्याज्ञानविहीनत्वात् स्वामीति कथितः प्रिये ॥१५॥
15. svāntaḥśāntisamunmīlatparatattvārthacintanāt ,
mithyājñānavihīnatvāt svāmīti kathitaḥ priye.
मनोदोषादिदूरत्वाद्धेतुवादादिवर्ज्जनात् ।
श्वादिप्राणिषु सादृश्याद् रम्यत्वाच्च महेश्वरः ॥१६॥
16. manodoṣādidūratvāddhetuvādādivarjjanāt ,
śvādiprāṇiṣu sādṛśyād ramyatvācca maheśvaraḥ.
श्रीमोक्षज्ञानदातृत्वान्नादब्रह्मात्मबोधनात् ।
स्थगिताज्ञानचिह्नत्वात् श्रीनाथः कथितः प्रिये ॥१७॥
17. śrīmokṣajñānadātṛtvānnādabrahmātmabodhanāt ,
sthagitājñānacihnatvāt śrīnāthaḥ kathitaḥ priye.
देशकालाविरोधेन वर्त्तमानात् कुलागमे ।
वशीकृतजगज्जीवाद्देव इत्यभिधीयते ॥१८॥
18. deśakālāvirodhena varttamānāt kulāgame ,
vaśīkṛtajagajjīvāddeva ityabhidhīyate.
भवपाशप्रशमनात् टङ्कारेन्दुकशेखरात् ।
रक्षणात् कमनीयत्वात् भट्टारक इतीरितः ॥१९॥
19. bhavapāśapraśamanāt ṭaṅkārendukaśekharāt ,
rakṣaṇāt kamanīyatvāt bhaṭṭāraka itīritaḥ.
प्रगुप्तागमवेदान्तरहस्यार्थविभावनात् ।
भुक्तिमुक्तिप्रदानाच्च प्रभुरित्यभिधीयते ॥२०॥
20. praguptāgamavedāntarahasyārthavibhāvanāt ,
bhuktimuktipradānācca prabhurityabhidhīyate.
योनिमुद्रानुसन्धानात् प्रस्फुरन्मन्त्रवैभवात् ।
गीर्वाणगणपूज्यत्वाद् योगीति कथितः प्रिये ॥२१॥
21. yonimudrānusandhānāt prasphuranmantravaibhavāt ,
gīrvāṇagaṇapūjyatvād yogīti kathitaḥ priye.
सङ्गदुःखपरित्यागात् यत्र कुत्राश्रमाश्रयात् ।
मिथ आत्मनिबन्धत्वात् संयमीत्यभिधीयते ॥२२॥
22. saṅgaduḥkhaparityāgāt yatra kutrāśramāśrayāt ,
mitha ātmanibandhatvāt saṁyamītyabhidhīyate.
तत्त्वस्वरूपमननात् परिवादादिवजीतात् ।
स्वीकारात् शुभकार्याणां तपस्वीत्यभिधीयते ॥२३॥
23. tattvasvarūpamananāt parivādādivajītāt ,
svīkārāt śubhakāryāṇāṁ tapasvītyabhidhīyate.
अक्षरत्वाद्वरेण्यत्वाद्धूतसंसारबन्धनात् ।
तत्त्वमस्यर्थसिद्धत्वात् अवधूतोऽभिधीयते ॥२४॥
24. akṣaratvādvareṇyatvāddhūtasaṁsārabandhanāt ,
tattvamasyarthasiddhatvāt avadhūto'bhidhīyate.
वीतरागमदक्लेशकोपमात्सर्यमोहतः ।
रजस्तमोविदूरत्वाद्वीर इत्यभिधीयते ॥२५॥
25. vītarāgamadakleśakopamātsaryamohataḥ ,
rajastamovidūratvādvīra ityabhidhīyate.
कुलं गोत्रं समाख्यातं तच्च शक्तिशिवोद्भवम् ।
येन मोक्ष इति ज्ञानं कौलिकः सोऽभिधीयते ॥२६॥
26. kulaṁ gotraṁ samākhyātaṁ tacca śaktiśivodbhavam ,
yena mokṣa iti jñānaṁ kaulikaḥ so'bhidhīyate.
अकुलं शिव इत्युक्तं कुलं शक्तिः प्रकीत्तीता ।
कुलाकुलानुसन्धानान्निपुणाः कौलिकाः प्रिये ॥२७॥
27. akulaṁ śiva ityuktaṁ kulaṁ śaktiḥ prakīttītā ,
kulākulānusandhānānnipuṇāḥ kaulikāḥ priye.
सारसंग्रहणाच्चैव धर्ममार्गप्रवर्त्तनात् ।
करणग्रामनियमात् साधकः सोऽभिधीयते ॥२८॥
28. sārasaṁgrahaṇāccaiva dharmamārgapravarttanāt ,
karaṇagrāmaniyamāt sādhakaḥ so'bhidhīyate.
भजनात् परया भक्त्या मनोवाक्कायकर्मभिः ।
तरत्यखिलदुःखानि तस्माद्भक्त इतीरितः ॥२९॥
29. bhajanāt parayā bhaktyā manovākkāyakarmabhiḥ ,
taratyakhiladuḥkhāni tasmādbhakta itīritaḥ.
शरीरमर्थं प्राणांश्च सद्गुरुभ्यो निवेद्य यः ।
गुरुभ्यः शिक्षते योगं शिष्य इत्यभिधीयते ॥३०॥
30. śarīramarthaṁ prāṇāṁśca sadgurubhyo nivedya yaḥ ,
gurubhyaḥ śikṣate yogaṁ śiṣya ityabhidhīyate.
योनिमुद्रानुसन्धानात् गिरिजापादसेवनात् ।
निर्लीनोपाधिविभवाद् योगिनीत्यभिधीयते ॥३१॥
31. yonimudrānusandhānāt girijāpādasevanāt ,
nirlīnopādhivibhavād yoginītyabhidhīyate.
शतकोटिमहादिव्ययोगिनीप्रीतिकारणात् ।
तीव्रमुक्तिप्रदानाच्च शक्तिरित्यभिधीयते ॥३२॥
32. śatakoṭimahādivyayoginīprītikāraṇāt ,
tīvramuktipradānācca śaktirityabhidhīyate.
पालनाद्दुरितच्चेदात् कामितार्थस्य वर्द्धनात् ।
पादुकेति समाख्याता मम तत्त्वं तव प्रिये ॥३३॥
33. pālanādduritaccedāt kāmitārthasya varddhanāt ,
pāduketi samākhyātā mama tattvaṁ tava priye.
जन्मान्तरसहस्रेषु कृतपापप्रणाशनात् ।
परदेवप्रकाशाच्च जप इत्यभिधीयते ॥३४॥
34. janmāntarasahasreṣu kṛtapāpapraṇāśanāt ,
paradevaprakāśācca japa ityabhidhīyate.
स्तोकस्तोकेन मनसः परमप्रीतिकारणात् ।
स्तोतृसन्तारणाद्देवि स्तोत्रमित्यभिधीयते ॥३५॥
35. stokastokena manasaḥ paramaprītikāraṇāt ,
stotṛsantāraṇāddevi stotramityabhidhīyate.
यावदिन्द्रियसन्तापं मनसा संनियम्य च ।
स्वान्तेनाभीष्टदेवस्य चिन्तनं ध्यानमुच्यते ॥३६॥
36. yāvadindriyasantāpaṁ manasā saṁniyamya ca ,
svāntenābhīṣṭadevasya cintanaṁ dhyānamucyate.
चरितार्थविकाशाच्च रक्षणादपि पार्वति ।
नरनारीस्वरूपाच्च चरणं कथितं प्रिये ॥३७॥
37. caritārthavikāśācca rakṣaṇādapi pārvati ,
naranārīsvarūpācca caraṇaṁ kathitaṁ priye.
वेदिताऽखिलशास्त्रार्थसद्धर्मार्थनिरूपणात् ।
दर्शनानां प्रमाणत्वाद्वेद इत्यभिधीयते ॥३८॥
38. veditā'khilaśāstrārthasaddharmārthanirūpaṇāt ,
darśanānāṁ pramāṇatvādveda ityabhidhīyate.
पुण्यपापादिकथनाद्राक्षसादिनिवारणात् ।
नवभक्त्यादिजननात् पुराण इति कथ्यते ॥३९॥
39. puṇyapāpādikathanādrākṣasādinivāraṇāt ,
navabhaktyādijananāt purāṇa iti kathyate.
शासनादनिशं देवि वर्णाश्रमनिवासिनाम् ।
तारणात् सर्वपापेभ्यः शास्त्रमित्यभिधीयते ॥४०॥
40. śāsanādaniśaṁ devi varṇāśramanivāsinām ,
tāraṇāt sarvapāpebhyaḥ śāstramityabhidhīyate.
स्मरणोत्सुकनिष्ठानां धर्माधर्मनिरूपणात् ।
तिमिरोत्पाटनाद्देवि स्मृतिरित्यभिधीयते ॥४१॥
41. smaraṇotsukaniṣṭhānāṁ dharmādharmanirūpaṇāt ,
timirotpāṭanāddevi smṛtirityabhidhīyate.
इष्टधर्मादिकथनात्तिमिराज्ञानभञ्जनात् ।
हरणात् सर्वदुःखानां इतिहास इति स्मृतः ॥४२॥
42. iṣṭadharmādikathanāttimirājñānabhañjanāt ,
haraṇāt sarvaduḥkhānāṁ itihāsa iti smṛtaḥ.
आचारकथनाद्दिव्यगतिप्राप्तिनिदानतः ।
महात्मतत्त्वकथनादागमः कथितः प्रिये ॥४३॥
43. ācārakathanāddivyagatiprāptinidānataḥ ,
mahātmatattvakathanādāgamaḥ kathitaḥ priye.
शाकिनीगणपूज्यत्वात्तारणाद्भववारिधे ।
परादिशक्तिसान्निध्याच्चाक्त इत्यभिधीयते ॥४४॥
44. śākinīgaṇapūjyatvāttāraṇādbhavavāridhe ,
parādiśaktisānnidhyāccākta ityabhidhīyate.
क्ॐआरादिनिरोधत्वात् लयजन्मादिभञ्जनात् ।
अशेषकुलसम्बन्धात् कौल इत्यभिधीयते ॥४५॥
45. koṁārādinirodhatvāt layajanmādibhañjanāt ,
aśeṣakulasambandhāt kaula ityabhidhīyate.
पाशच्चेदकराद्देवि रञ्जनात् परतेजसः ।
यतिभिश्चिन्त्यमानत्वात् परम्पर्यमितीरितम् ॥४६॥
46. pāśaccedakarāddevi rañjanāt paratejasaḥ ,
yatibhiścintyamānatvāt paramparyamitīritam.
संसारसारभूतत्वात् प्रकाशानन्ददानतः ।
यशः सौभाग्यकरणात् सम्प्रदाय इतीरितः ॥४७॥
47. saṁsārasārabhūtatvāt prakāśānandadānataḥ ,
yaśaḥ saubhāgyakaraṇāt sampradāya itīritaḥ.
आदित्वात् सर्वमार्गाणां मनोल्लासप्रवर्द्धनात् ।
यज्ञादिधर्महेतुत्वादाम्नाय इति कीतीतः ॥४८॥
48. āditvāt sarvamārgāṇāṁ manollāsapravarddhanāt ,
yajñādidharmahetutvādāmnāya iti kītītaḥ.
श्रुतानेकमहामन्त्रयन्त्रतन्त्रादिदैवतात् ।
श्रुतौ यदनविच्चिन्नाच्च्रौत इत्यभिधीयते ॥४९॥
49. śrutānekamahāmantrayantratantrādidaivatāt ,
śrutau yadanaviccinnāccrauta ityabhidhīyate.
आम्नायतत्त्वरूपत्वाच्चातुर्यार्थनिरूपणात् ।
रागद्वेषादिशमनादाचार इति कीर्त्त्यते ॥५०॥
50. āmnāyatattvarūpatvāccāturyārthanirūpaṇāt ,
rāgadveṣādiśamanādācāra iti kīrttyate.
दिव्यभावप्रदानाच्च क्षालनात् कल्मषस्य च ।
दीक्षेति कथिता सद्भिर्भवबन्धविमोचनात् ॥५१॥
51. divyabhāvapradānācca kṣālanāt kalmaṣasya ca ,
dīkṣeti kathitā sadbhirbhavabandhavimocanāt.
अहम्भावहराद्भीतिमथनात् सेचनादपि ।
कम्पानन्दादिजननादभिषेक इति स्मृतः ॥५२॥
52. ahambhāvaharādbhītimathanāt secanādapi ,
kampānandādijananādabhiṣeka iti smṛtaḥ.
उल्बणत्वात् परत्वाच्च देवताप्रीतिदानतः ।
शक्तिपातनिमित्तादप्युपदेश इति स्मृतः ॥५३॥
53. ulbaṇatvāt paratvācca devatāprītidānataḥ ,
śaktipātanimittādapyupadeśa iti smṛtaḥ.
मननात्तत्त्वरूपस्य देवस्यामिततेजसः ।
त्रायते सर्वभयतस्तस्मान्मन्त्र इतीरितः ॥५४॥
54. mananāttattvarūpasya devasyāmitatejasaḥ ,
trāyate sarvabhayatastasmānmantra itīritaḥ.
देहमास्थाय भक्तानां वरदानाच्च पार्वति ।
तापत्रयादिशमनाद्देवता परिकीत्तीता ॥५५॥
55. dehamāsthāya bhaktānāṁ varadānācca pārvati ,
tāpatrayādiśamanāddevatā parikīttītā.
न्यायोपाजीतवित्तानामङ्गेषु विनिवेशनात् ।
सर्वरक्षाकराद्देवि न्यास इत्यभिधीयते ॥५६॥
56. nyāyopājītavittānāmaṅgeṣu viniveśanāt ,
sarvarakṣākarāddevi nyāsa ityabhidhīyate.
मुदं कुर्वन्ति देवानां मनांसि द्रावयन्ति च ।
तस्मान्मुद्रा इति ख्याता दशीतव्याः कुलेश्वरि ॥५७॥
57. mudaṁ kurvanti devānāṁ manāṁsi drāvayanti ca ,
tasmānmudrā iti khyātā daśītavyāḥ kuleśvari.
अनन्तफलदानाच्च क्षपिताशेषकल्मषात् ।
मातृकात्मतया लाभकरणादक्षमालिका ॥५८॥
58. anantaphaladānācca kṣapitāśeṣakalmaṣāt ,
mātṛkātmatayā lābhakaraṇādakṣamālikā.
मङ्गलत्वाच्च डाकिन्या योगिनीगणसंश्रयात् ।
ललितत्वाच्च देवेशि मण्डलं परिकीत्तीतम् ॥५९॥
59. maṅgalatvācca ḍākinyā yoginīgaṇasaṁśrayāt ,
lalitatvācca deveśi maṇḍalaṁ parikīttītam.
कमलासनरूपत्वाल्लघुतत्त्वादिनाशनात् ।
शमितापारपापाच्च कलशः परिकीत्तीतः ॥६०॥
60. kamalāsanarūpatvāllaghutattvādināśanāt ,
śamitāpārapāpācca kalaśaḥ parikīttītaḥ.
यमभूतादिसर्वेभ्यो भयेभ्योऽपि कुलेश्वरि ।
त्रायते सततञ्चैव तस्माद् यन्त्रमितीरितम् ॥६१॥
61. yamabhūtādisarvebhyo bhayebhyo'pi kuleśvari ,
trāyate satatañcaiva tasmād yantramitīritam.
आत्मसिद्धिप्रदानाच्च सर्वरोगनिवारणात् ।
नवसिद्धिप्रदानाच्च आसनं कथितं प्रिये ॥६२॥
62. ātmasiddhipradānācca sarvaroganivāraṇāt ,
navasiddhipradānācca āsanaṁ kathitaṁ priye.
मायाजालादिशमनान्मोक्षमार्गनिरूपणात् ।
अष्टदुःखादिविरहान् मद्यमित्यभिधीयते ॥६३॥
63. māyājālādiśamanānmokṣamārganirūpaṇāt ,
aṣṭaduḥkhādivirahān madyamityabhidhīyate.
महादानार्थरूपत्वाद् यागभूम्येककारणात् ।
मद्भावजननाद्देवि मद्यमित्यभिधीयते ॥६४॥
64. mahādānārtharūpatvād yāgabhūmyekakāraṇāt ,
madbhāvajananāddevi madyamityabhidhīyate.
सुमनसः सेवितत्वाद् राज्यदत्वात् सदा प्रिये ।
सुराकारप्रदानत्वात् सुरेति परिकीत्तीता ॥६५॥
65. sumanasaḥ sevitatvād rājyadatvāt sadā priye ,
surākārapradānatvāt sureti parikīttītā.
अमृतांशुस्वरूपत्वान्मृत्युभीतिनिवारणात् ।
तत्त्वप्रकाशहेतुत्वादमृतं कथितं प्रिये ॥६६॥
66. amṛtāṁśusvarūpatvānmṛtyubhītinivāraṇāt ,
tattvaprakāśahetutvādamṛtaṁ kathitaṁ priye.
पानाङ्गविश्वरूपत्वात्त्रिचतुष्ककलाश्रयात् ।
पतितत्राणनाद्देवि पात्रमित्यभिधीयते ॥६७॥
67. pānāṅgaviśvarūpatvāttricatuṣkakalāśrayāt ,
patitatrāṇanāddevi pātramityabhidhīyate.
आशुशुक्षणिरूपत्वाद्धातृदेवप्रियादपि ।
रक्षणादपि चाधेयस्याधारं तु विदुर्बुधाः ॥६८॥
68. āśuśukṣaṇirūpatvāddhātṛdevapriyādapi ,
rakṣaṇādapi cādheyasyādhāraṁ tu vidurbudhāḥ.
माङ्गल्यजननाद्देवि संविवदानन्ददानतः ।
सर्वदेवप्रियत्वाच्च मांस इत्यभिधीयते ॥६९॥
69. māṅgalyajananāddevi saṁvivadānandadānataḥ ,
sarvadevapriyatvācca māṁsa ityabhidhīyate.
पूर्वजन्मानुशमनाज्जन्ममृत्युनिवारणात् ।
सम्पूर्णफलदानाच्च पूजेति कथिता प्रिये ॥७०॥
70. pūrvajanmānuśamanājjanmamṛtyunivāraṇāt ,
sampūrṇaphaladānācca pūjeti kathitā priye.
अभीष्टफलदानाच्च चतुर्वर्गफलाश्रयात् ।
नन्दनात् सर्वदेवानामर्चनं समुदाहृतम् ॥७१॥
71. abhīṣṭaphaladānācca caturvargaphalāśrayāt ,
nandanāt sarvadevānāmarcanaṁ samudāhṛtam.
तत्त्वात्मकस्य देवस्य परिवारवृतस्य च ।
नवानन्दप्रजननात्तर्पणं समुदाहृतम् ॥७२॥
72. tattvātmakasya devasya parivāravṛtasya ca ,
navānandaprajananāttarpaṇaṁ samudāhṛtam.
गम्भीरापारदौर्भाग्यक्लेशनाशनकारणात् ।
धर्मज्ञानप्रदानाच्च गन्ध इत्यभिधीयते ॥७३॥
73. gambhīrāpāradaurbhāgyakleśanāśanakāraṇāt ,
dharmajñānapradānācca gandha ityabhidhīyate.
आघ्राणनप्रजननान् मोक्षमार्गप्रदर्शनात् ।
दग्धदुःखादिदमनादामोद इति कथ्यते ॥७४॥
74. āghrāṇanaprajananān mokṣamārgapradarśanāt ,
dagdhaduḥkhādidamanādāmoda iti kathyate.
अन्नदानात् कुलेशानि क्षपिताशेषकल्मषात् ।
तादात्म्यकरणाद्देवि अक्षताः परिकीत्तीताः ॥७५॥
75. annadānāt kuleśāni kṣapitāśeṣakalmaṣāt ,
tādātmyakaraṇāddevi akṣatāḥ parikīttītāḥ.
पुण्यसंवर्द्धनाच्चापि पापौघपरिहारतः ।
पुष्कलार्थप्रदानाच्च पुष्पमित्यभिधीयते ॥७६॥
76. puṇyasaṁvarddhanāccāpi pāpaughaparihārataḥ ,
puṣkalārthapradānācca puṣpamityabhidhīyate.
धूताशेषमहादोषपूतिगन्धप्रभावतः ।
परमानन्दजननाद्धूप इत्यभिधीयते ॥७७॥
77. dhūtāśeṣamahādoṣapūtigandhaprabhāvataḥ ,
paramānandajananāddhūpa ityabhidhīyate.
दीर्घाज्ञानमहाध्वान्ताहङ्कारपरिवर्जनात् ।
परतत्त्वप्रकाशाच्च दीप इत्यभिधीयते ॥७८॥
78. dīrghājñānamahādhvāntāhaṅkāraparivarjanāt ,
paratattvaprakāśācca dīpa ityabhidhīyate.
मोहध्वान्तप्रशमनात् क्षयातीविनिवारणात् ।
दिव्यरूपप्रदानाच्च परतत्त्वप्रकाशनात् ।
ख्यातो मोक्षो दीप इति मोक्षमार्गैकसाधनः ॥७९॥
79. mohadhvāntapraśamanāt kṣayātīvinivāraṇāt ,
divyarūpapradānācca paratattvaprakāśanāt ,
khyāto mokṣo dīpa iti mokṣamārgaikasādhanaḥ.
चतुवीधं कुलेशानि द्रव्यञ्च षड्रसान्वितम् ।
निवेदनाद्भवेत्तृप्तिर्नैवेद्यं समुदाहृतम् ॥८०॥
80. catuvīdhaṁ kuleśāni dravyañca ṣaḍrasānvitam ,
nivedanādbhavettṛptirnaivedyaṁ samudāhṛtam.
बहुप्रकारविचरद् भूतौघप्रीतिकारणात् ।
लिप्तपापप्रशमनाद् बलिरित्यभिधीयते ॥८१॥
81. bahuprakāravicarad bhūtaughaprītikāraṇāt ,
liptapāpapraśamanād balirityabhidhīyate.
तत्त्वत्रयविशुद्धिः स्यात्त्वत्सेवामात्रतः प्रिये ।
तत्त्वप्रकाशहेतुत्वात्तत्त्वत्रयमितीरितम् ॥८२॥
82. tattvatrayaviśuddhiḥ syāttvatsevāmātrataḥ priye ,
tattvaprakāśahetutvāttattvatrayamitīritam.
चतुर्वर्गफलावापात् लुण्ठिताज्ञानबन्धनात् ।
कल्याणधर्ममूलत्वाच्चलुकं कथितं प्रिये ॥८३॥
83. caturvargaphalāvāpāt luṇṭhitājñānabandhanāt ,
kalyāṇadharmamūlatvāccalukaṁ kathitaṁ priye.
प्रकाशानन्दजननात् सामरस्यप्रदानतः ।
दर्शनात् परतत्त्वस्य प्रसाद इति कथ्यते ॥८४॥
84. prakāśānandajananāt sāmarasyapradānataḥ ,
darśanāt paratattvasya prasāda iti kathyate.
पाशसञ्चेदनाद्देवि नरकस्य निवारणात् ।
पाबनात् परमेशानि पानमित्यभिधीयते ॥८५॥
85. pāśasañcedanāddevi narakasya nivāraṇāt ,
pābanāt parameśāni pānamityabhidhīyate.
कर्मणा मनसा वाचा सर्वावस्थासु सर्वदा ।
समीपसेवा विधिवत् उपास्तिरिति कथ्यते ॥८६॥
86. karmaṇā manasā vācā sarvāvasthāsu sarvadā ,
samīpasevā vidhivat upāstiriti kathyate.
पञ्चाङ्गोपासनेनेष्टदेवता प्रीतिदानतः ।
पुरश्चरति भक्तस्य तत् पुरश्चरणं प्रिये ॥८७॥
87. pañcāṅgopāsaneneṣṭadevatā prītidānataḥ ,
puraścarati bhaktasya tat puraścaraṇaṁ priye.
आवाहनादिकर्माणि षोडश द्वादशावधि ।
विधिनाचरणं प्रोक्तं उपहारमिति स्मृतम् ॥८८॥
88. āvāhanādikarmāṇi ṣoḍaśa dvādaśāvadhi ,
vidhinācaraṇaṁ proktaṁ upahāramiti smṛtam.
सम्पूज्य सावृतिं देवं षोडशैरुपचारकैः ।
स्वस्थानप्रेषणं प्रोक्तं मृद्वासनमिति प्रिये ॥८९॥
89. sampūjya sāvṛtiṁ devaṁ ṣoḍaśairupacārakaiḥ ,
svasthānapreṣaṇaṁ proktaṁ mṛdvāsanamiti priye.
देवं पूजार्थमाह्वानमावाहनमिति स्मृतम् ।
आसने सन्निवेशः स्यात् स्थापनं कुलनायिके ॥९०॥
90. devaṁ pūjārthamāhvānamāvāhanamiti smṛtam ,
āsane sanniveśaḥ syāt sthāpanaṁ kulanāyike.
अन्योन्यसम्मुखाकारः सन्निधापनमीरितम् ।
यत्र कुत्राप्यचलनं सन्निरोधनमीरितम् ॥९१॥
91. anyonyasammukhākāraḥ sannidhāpanamīritam ,
yatra kutrāpyacalanaṁ sannirodhanamīritam.
देवताङ्गे षडङ्गानां न्यासः स्यात् सकलीकृतिः ।
आच्चादनं समुद्दिष्टमवगुण्ठनमीरितम् ॥९२॥
92. devatāṅge ṣaḍaṅgānāṁ nyāsaḥ syāt sakalīkṛtiḥ ,
āccādanaṁ samuddiṣṭamavaguṇṭhanamīritam.
दर्शनं धेनुमुद्राया अमृतीकरणं प्रिये ।
क्षमस्वेत्यञ्जलिर्द्देवि परमीकरणं प्रिये ।
स्वागतं कुशलप्रश्नं निगदेद्देवताग्रतः ॥९३॥
93. darśanaṁ dhenumudrāyā amṛtīkaraṇaṁ priye ,
kṣamasvetyañjalirddevi paramīkaraṇaṁ priye ,
svāgataṁ kuśalapraśnaṁ nigadeddevatāgrataḥ.
पाद्यं श्यामाकदूर्वाब्जविष्णुक्रान्ताभिरुच्यते ।
जातालवङ्गकक्कोलैरुक्तमाचमनीयकम् ॥९४॥
94. pādyaṁ śyāmākadūrvābjaviṣṇukrāntābhirucyate ,
jātālavaṅgakakkolairuktamācamanīyakam.
अखिलाघप्रशमनार्द्धनपुत्रविवर्द्धनात् ।
अनर्घफलदानाच्च अर्घ्यमित्यभिधीयते ॥९५॥
95. akhilāghapraśamanārddhanaputravivarddhanāt ,
anarghaphaladānācca arghyamityabhidhīyate.
सिद्धार्थमक्षतञ्चैव कुशाग्रं तिलमेव च ।
यवं गन्धः फलं पुष्पमष्टाङ्गार्घ्यं प्रकीत्तीतम् ॥९६॥
96. siddhārthamakṣatañcaiva kuśāgraṁ tilameva ca ,
yavaṁ gandhaḥ phalaṁ puṣpamaṣṭāṅgārghyaṁ prakīttītam.
मध्वाज्यदधिभिः प्रोक्तो मधुपर्कः कुलेश्वरि ।
देहप्रक्षालनं स्नानं सुगन्धिसलिलैः सह ॥९७॥
97. madhvājyadadhibhiḥ prokto madhuparkaḥ kuleśvari ,
dehaprakṣālanaṁ snānaṁ sugandhisalilaiḥ saha.
चन्द्राचन्दनकस्तूरीकालागुरुभिरुच्यते ।
अष्टाङ्गप्रणिपातन्तु कथितं वन्दनं प्रिये ॥९८॥
98. candrācandanakastūrīkālāgurubhirucyate ,
aṣṭāṅgapraṇipātantu kathitaṁ vandanaṁ priye.
एतच्चराचरं सर्वं क्षेत्रमित्यभिधीयते ।
तत् क्षेत्रं पालितं येन क्षेत्रपालः स उच्यते ॥९९॥
99. etaccarācaraṁ sarvaṁ kṣetramityabhidhīyate ,
tat kṣetraṁ pālitaṁ yena kṣetrapālaḥ sa ucyate.
इति ते कथिता किञ्चिद् गुरुनामादिवासना ।
समासेन महेशानि यो जानाति स पूजकः ॥१००॥
100. iti te kathitā kiñcid gurunāmādivāsanā ,
samāsena maheśāni yo jānāti sa pūjakaḥ.
रहस्यातिरहस्यानां रहस्योऽयं महेश्वरि ।
ऊर्ध्वाम्नायोऽयमाख्यातः समासेन सविस्तरात् ॥१०१॥
101. rahasyātirahasyānāṁ rahasyo'yaṁ maheśvari ,
ūrdhvāmnāyo'yamākhyātaḥ samāsena savistarāt.
कुलार्णवमिदं शास्त्रं योगिनीनां हृदि स्थितम् ।
प्रकाशितं मया चाद्य गोपनीयं प्रयत्नतः ॥१०२॥
102. kulārṇavamidaṁ śāstraṁ yoginīnāṁ hṛdi sthitam ,
prakāśitaṁ mayā cādya gopanīyaṁ prayatnataḥ.
पुस्तकञ्च महेशानि पशुगेहे न निक्षिपेत् ।
न दद्यात् पशुहस्ते च न पठेत् पशुसन्निधौ ।
न पठेदासवोल्लासं ग्रन्थं भूमौ न निक्षिपेत् ॥१०३॥
103. pustakañca maheśāni paśugehe na nikṣipet ,
na dadyāt paśuhaste ca na paṭhet paśusannidhau ,
na paṭhedāsavollāsaṁ granthaṁ bhūmau na nikṣipet.
नित्यं सम्पूजयेद्भक्त्या जानीयाद् गुरुवक्त्रतः ।
नापुत्राय प्रवक्तव्यं नाशिष्याय कदाचन ॥१०४॥
104. nityaṁ sampūjayedbhaktyā jānīyād guruvaktrataḥ ,
nāputrāya pravaktavyaṁ nāśiṣyāya kadācana.
स्नेहाल्लोभाद्भयादुक्त्वा सोऽचिरान्नश्यति ध्रुवम् ।
देवि यद्विद्यते प्राज्ञे तत्तत् किञ्चिन्मयोदितम् ॥१०५॥
105. snehāllobhādbhayāduktvā so'cirānnaśyati dhruvam ,
devi yadvidyate prājñe tattat kiñcinmayoditam.
साधकानां हितार्थाय भुक्तिमुक्तिफलेषिणाम् ।
यश्चोर्ध्वाम्नायमाहात्म्यं पठेत् श्रीचक्रसन्निधौ ॥१०६॥
106. sādhakānāṁ hitārthāya bhuktimuktiphaleṣiṇām ,
yaścordhvāmnāyamāhātmyaṁ paṭhet śrīcakrasannidhau.
भक्त्या परमया देवि यः शृणोति स कौलिकः ।
व्रतं स्नानं तपस्तीर्थं यज्ञदेवार्चनादिषु ॥१०७॥
107. bhaktyā paramayā devi yaḥ śṛṇoti sa kaulikaḥ ,
vrataṁ snānaṁ tapastīrthaṁ yajñadevārcanādiṣu.
तत् फलं कोटिगुणितं लभते नात्र संशयः ।
त्वत्सन्निधौ सन्निवसेन्नात्र कार्या विचारणा ॥१०८॥
108. tat phalaṁ koṭiguṇitaṁ labhate nātra saṁśayaḥ ,
tvatsannidhau sannivasennātra kāryā vicāraṇā.