कुलार्णव-तन्त्रम्
kulārṇava-tantram
-
chapter-15
कुलेश श्रोतुमिच्चामि पुरश्चरणलक्षणम् ।
स्थानाहारादिभेदञ्च वद मे परमेश्वर ॥१॥
स्थानाहारादिभेदञ्च वद मे परमेश्वर ॥१॥
1. kuleśa śrotumiccāmi puraścaraṇalakṣaṇam ,
sthānāhārādibhedañca vada me parameśvara.
sthānāhārādibhedañca vada me parameśvara.
शृणु देवि प्रवक्ष्यामि यन्मां त्वं परिपृच्चसि ।
तस्य श्रवणमात्रेण मन्त्रतत्त्वं प्रकाशते ॥२॥
तस्य श्रवणमात्रेण मन्त्रतत्त्वं प्रकाशते ॥२॥
2. śṛṇu devi pravakṣyāmi yanmāṁ tvaṁ paripṛccasi ,
tasya śravaṇamātreṇa mantratattvaṁ prakāśate.
tasya śravaṇamātreṇa mantratattvaṁ prakāśate.
जपयज्ञात् परो यज्ञो नापरोऽस्तीह कश्चन ।
तस्माज्जपेन धर्मार्थकाममोक्षांश्च साधयेत् ॥३॥
तस्माज्जपेन धर्मार्थकाममोक्षांश्च साधयेत् ॥३॥
3. japayajñāt paro yajño nāparo'stīha kaścana ,
tasmājjapena dharmārthakāmamokṣāṁśca sādhayet.
tasmājjapena dharmārthakāmamokṣāṁśca sādhayet.
सर्वपादान् परित्यज्य मन्त्रपादं समभ्यसेत् ।
अप्रमादाद् भवेत् सिद्धिः प्रमादादशुभं फलम् ॥४॥
अप्रमादाद् भवेत् सिद्धिः प्रमादादशुभं फलम् ॥४॥
4. sarvapādān parityajya mantrapādaṁ samabhyaset ,
apramādād bhavet siddhiḥ pramādādaśubhaṁ phalam.
apramādād bhavet siddhiḥ pramādādaśubhaṁ phalam.
भोगापवर्गसङ्कल्पकल्पव्रतशुभो जपः ।
जपध्यानमयं योगं तस्माद्देवि समाचरेत् ॥५॥
जपध्यानमयं योगं तस्माद्देवि समाचरेत् ॥५॥
5. bhogāpavargasaṅkalpakalpavrataśubho japaḥ ,
japadhyānamayaṁ yogaṁ tasmāddevi samācaret.
japadhyānamayaṁ yogaṁ tasmāddevi samācaret.
आब्रह्मबीजदोषाश्च नियमातिक्रमोद्भवाः ।
ज्ञानाज्ञानकृताः सर्वं प्रणश्यन्ति जपात् प्रिये ॥६॥
ज्ञानाज्ञानकृताः सर्वं प्रणश्यन्ति जपात् प्रिये ॥६॥
6. ābrahmabījadoṣāśca niyamātikramodbhavāḥ ,
jñānājñānakṛtāḥ sarvaṁ praṇaśyanti japāt priye.
jñānājñānakṛtāḥ sarvaṁ praṇaśyanti japāt priye.
संसारे दुःखभूयिष्ठे यदीच्चेत् सिद्धिमात्मनः ।
पञ्चाङ्गोपासनेनैव मन्त्रजापी व्रजेत् सुखम् ॥७॥
पञ्चाङ्गोपासनेनैव मन्त्रजापी व्रजेत् सुखम् ॥७॥
7. saṁsāre duḥkhabhūyiṣṭhe yadīccet siddhimātmanaḥ ,
pañcāṅgopāsanenaiva mantrajāpī vrajet sukham.
pañcāṅgopāsanenaiva mantrajāpī vrajet sukham.
पूजा त्रैकालिकी नित्यं जपस्तर्पणमेव च ।
होमो ब्राह्मणभुक्तिश्च पुरश्चरणमुच्यते ॥८॥
होमो ब्राह्मणभुक्तिश्च पुरश्चरणमुच्यते ॥८॥
8. pūjā traikālikī nityaṁ japastarpaṇameva ca ,
homo brāhmaṇabhuktiśca puraścaraṇamucyate.
homo brāhmaṇabhuktiśca puraścaraṇamucyate.
यद् यदङ्गं विहीयेत तत्संख्याद्विगुणो जपः ।
कुर्याद् द्वित्रिचतुःपञ्च-संख्यां वा साधकः प्रिये ॥९॥
कुर्याद् द्वित्रिचतुःपञ्च-संख्यां वा साधकः प्रिये ॥९॥
9. yad yadaṅgaṁ vihīyeta tatsaṁkhyādviguṇo japaḥ ,
kuryād dvitricatuḥpañca-saṁkhyāṁ vā sādhakaḥ priye.
kuryād dvitricatuḥpañca-saṁkhyāṁ vā sādhakaḥ priye.
कुर्वीत चाङ्गसिद्ध्यर्थं तदशक्तौ स भक्तितः ।
तच्चेदङ्गं विहीयेत मन्त्री नेष्टमवाप्नुयात् ॥१०॥
तच्चेदङ्गं विहीयेत मन्त्री नेष्टमवाप्नुयात् ॥१०॥
10. kurvīta cāṅgasiddhyarthaṁ tadaśaktau sa bhaktitaḥ ,
taccedaṅgaṁ vihīyeta mantrī neṣṭamavāpnuyāt.
taccedaṅgaṁ vihīyeta mantrī neṣṭamavāpnuyāt.
अन्नैश्चतुवीधैर्देवि पदार्थैः षड्रसान्वितैः ।
सुभोजितेषु विप्रेषु सर्वं हि सफलं भवेत् ॥११॥
सुभोजितेषु विप्रेषु सर्वं हि सफलं भवेत् ॥११॥
11. annaiścatuvīdhairdevi padārthaiḥ ṣaḍrasānvitaiḥ ,
subhojiteṣu vipreṣu sarvaṁ hi saphalaṁ bhavet.
subhojiteṣu vipreṣu sarvaṁ hi saphalaṁ bhavet.
सम्यक्सिद्धैकमन्त्रस्य पञ्चाङ्गोपासनेन च ।
सर्वमन्त्राश्च सिध्यन्ति त्वत्प्रसादात् कुलेश्वरि ॥१२॥
सर्वमन्त्राश्च सिध्यन्ति त्वत्प्रसादात् कुलेश्वरि ॥१२॥
12. samyaksiddhaikamantrasya pañcāṅgopāsanena ca ,
sarvamantrāśca sidhyanti tvatprasādāt kuleśvari.
sarvamantrāśca sidhyanti tvatprasādāt kuleśvari.
उपदेशस्य सामर्थ्यात् श्रीगुरोश्च प्रसादतः ।
मन्त्रप्रभावाद्भक्त्या च मन्त्रसिद्धिः प्रजायते ॥१३॥
मन्त्रप्रभावाद्भक्त्या च मन्त्रसिद्धिः प्रजायते ॥१३॥
13. upadeśasya sāmarthyāt śrīgurośca prasādataḥ ,
mantraprabhāvādbhaktyā ca mantrasiddhiḥ prajāyate.
mantraprabhāvādbhaktyā ca mantrasiddhiḥ prajāyate.
सिद्धमन्त्राद् गुरोर्लब्धो मन्त्रो यः सिद्धिभाग्भवेत् ।
पूर्वजन्मकृताभ्यासान्मन्त्रो वा शीघ्रसिद्धिदः ॥१४॥
पूर्वजन्मकृताभ्यासान्मन्त्रो वा शीघ्रसिद्धिदः ॥१४॥
14. siddhamantrād gurorlabdho mantro yaḥ siddhibhāgbhavet ,
pūrvajanmakṛtābhyāsānmantro vā śīghrasiddhidaḥ.
pūrvajanmakṛtābhyāsānmantro vā śīghrasiddhidaḥ.
दीक्षापूर्वं कुलेशानि पारम्पर्यक्रमागतम् ।
न्यायलब्धश्च यो मन्त्रः स च सिद्धो न संशयः ॥१५॥
न्यायलब्धश्च यो मन्त्रः स च सिद्धो न संशयः ॥१५॥
15. dīkṣāpūrvaṁ kuleśāni pāramparyakramāgatam ,
nyāyalabdhaśca yo mantraḥ sa ca siddho na saṁśayaḥ.
nyāyalabdhaśca yo mantraḥ sa ca siddho na saṁśayaḥ.
सहस्रं प्रजपेन्मन्त्रं मातृकाक्षरसंपुटम् ।
अनुलोमविलोमेन मन्त्रसिद्धिः प्रजायते ॥१६॥
अनुलोमविलोमेन मन्त्रसिद्धिः प्रजायते ॥१६॥
16. sahasraṁ prajapenmantraṁ mātṛkākṣarasaṁpuṭam ,
anulomavilomena mantrasiddhiḥ prajāyate.
anulomavilomena mantrasiddhiḥ prajāyate.
त्रिषष्ट्यक्षरसंयुक्तमातृकाक्षरसंपुटम् ।
क्रमोत्क्रमात्सहस्रन्तु तस्य सिद्धो भवेन्मनुः ॥१७॥
क्रमोत्क्रमात्सहस्रन्तु तस्य सिद्धो भवेन्मनुः ॥१७॥
17. triṣaṣṭyakṣarasaṁyuktamātṛkākṣarasaṁpuṭam ,
kramotkramātsahasrantu tasya siddho bhavenmanuḥ.
kramotkramātsahasrantu tasya siddho bhavenmanuḥ.
मातृकाजपमात्रेण मन्त्राणां कोटिकोटयः ।
जषिताः स्युर्न सन्देहो यतः सर्वं तदुद्भवम् ॥१८॥
जषिताः स्युर्न सन्देहो यतः सर्वं तदुद्भवम् ॥१८॥
18. mātṛkājapamātreṇa mantrāṇāṁ koṭikoṭayaḥ ,
jaṣitāḥ syurna sandeho yataḥ sarvaṁ tadudbhavam.
jaṣitāḥ syurna sandeho yataḥ sarvaṁ tadudbhavam.
अनेककोटिमन्त्राणि चित्ताकुलकराणि च ।
मन्त्रं गुरुकृपाप्राप्तमेकं स्यात् सर्वसिद्धिदम् ॥१९॥
मन्त्रं गुरुकृपाप्राप्तमेकं स्यात् सर्वसिद्धिदम् ॥१९॥
19. anekakoṭimantrāṇi cittākulakarāṇi ca ,
mantraṁ gurukṛpāprāptamekaṁ syāt sarvasiddhidam.
mantraṁ gurukṛpāprāptamekaṁ syāt sarvasiddhidam.
यदृच्चया श्रुतं मन्त्रं दृष्टेनापि चलेन च ।
पत्रे स्थितं वा चाध्याप्य तज्जपः स्यादनर्थकृत् ॥२०॥
पत्रे स्थितं वा चाध्याप्य तज्जपः स्यादनर्थकृत् ॥२०॥
20. yadṛccayā śrutaṁ mantraṁ dṛṣṭenāpi calena ca ,
patre sthitaṁ vā cādhyāpya tajjapaḥ syādanarthakṛt.
patre sthitaṁ vā cādhyāpya tajjapaḥ syādanarthakṛt.
पुस्तके लिखितान्मन्त्रान् विलोक्य प्रजपन्ति ये ।
ब्रह्महत्यासमं तेषां पातकं व्याधिदुःखदम् ॥२१॥
ब्रह्महत्यासमं तेषां पातकं व्याधिदुःखदम् ॥२१॥
21. pustake likhitānmantrān vilokya prajapanti ye ,
brahmahatyāsamaṁ teṣāṁ pātakaṁ vyādhiduḥkhadam.
brahmahatyāsamaṁ teṣāṁ pātakaṁ vyādhiduḥkhadam.
पुण्यक्षेत्रं नदीतीरं गुहा पर्वतमस्तकम् ।
तीर्थप्रदेशाः सिन्धूनां सङ्गमः पावनं वनम् ॥२२॥
तीर्थप्रदेशाः सिन्धूनां सङ्गमः पावनं वनम् ॥२२॥
22. puṇyakṣetraṁ nadītīraṁ guhā parvatamastakam ,
tīrthapradeśāḥ sindhūnāṁ saṅgamaḥ pāvanaṁ vanam.
tīrthapradeśāḥ sindhūnāṁ saṅgamaḥ pāvanaṁ vanam.
उद्यानानि विविक्तानि विल्वमूलं तटं गिरेः ।
देवतायतनं कूलं समुद्रस्य निजं गृहम् ॥२३॥
देवतायतनं कूलं समुद्रस्य निजं गृहम् ॥२३॥
23. udyānāni viviktāni vilvamūlaṁ taṭaṁ gireḥ ,
devatāyatanaṁ kūlaṁ samudrasya nijaṁ gṛham.
devatāyatanaṁ kūlaṁ samudrasya nijaṁ gṛham.
साधनेषु प्रशस्तानि स्थानान्येतानि मन्त्रिणाम् ।
अथवा निवसेत्तत्र यत्र चित्तं प्रसीदति ॥२४॥
अथवा निवसेत्तत्र यत्र चित्तं प्रसीदति ॥२४॥
24. sādhaneṣu praśastāni sthānānyetāni mantriṇām ,
athavā nivasettatra yatra cittaṁ prasīdati.
athavā nivasettatra yatra cittaṁ prasīdati.
सूर्यस्याग्नेर्गुरोरिन्दोर्दीपस्य च जलस्य च ।
गोविप्रकुलवृक्षाणां सन्निधौ शस्यते जपः ॥२५॥
गोविप्रकुलवृक्षाणां सन्निधौ शस्यते जपः ॥२५॥
25. sūryasyāgnergurorindordīpasya ca jalasya ca ,
goviprakulavṛkṣāṇāṁ sannidhau śasyate japaḥ.
goviprakulavṛkṣāṇāṁ sannidhau śasyate japaḥ.
गृहे शतगुणं विद्याद् गोष्ठे लक्षगुणं भवेत् ।
कोटिर्देवालये पुण्यमनन्तं शिवसन्निधौ ॥२६॥
कोटिर्देवालये पुण्यमनन्तं शिवसन्निधौ ॥२६॥
26. gṛhe śataguṇaṁ vidyād goṣṭhe lakṣaguṇaṁ bhavet ,
koṭirdevālaye puṇyamanantaṁ śivasannidhau.
koṭirdevālaye puṇyamanantaṁ śivasannidhau.
म्लेच्चदुष्टमृगव्यालशङ्कातङ्कविवजीतः ।
एकान्तपावने निन्दारहिते भक्तिसंयुते ॥२७॥
एकान्तपावने निन्दारहिते भक्तिसंयुते ॥२७॥
27. mleccaduṣṭamṛgavyālaśaṅkātaṅkavivajītaḥ ,
ekāntapāvane nindārahite bhaktisaṁyute.
ekāntapāvane nindārahite bhaktisaṁyute.
स्वदेशे धामीके देशे सुभिक्षे निरुपद्रवे ।
राजभक्तजनस्थाने निवसेत्तापसाश्रये ॥२८॥
राजभक्तजनस्थाने निवसेत्तापसाश्रये ॥२८॥
28. svadeśe dhāmīke deśe subhikṣe nirupadrave ,
rājabhaktajanasthāne nivasettāpasāśraye.
rājabhaktajanasthāne nivasettāpasāśraye.
राजानः सचिवा राज्ञां पुरुषाः प्रभवो जनाः ।
चरन्ति येन मार्गेण न वसेत्तत्र मन्त्रवित् ॥२९॥
चरन्ति येन मार्गेण न वसेत्तत्र मन्त्रवित् ॥२९॥
29. rājānaḥ sacivā rājñāṁ puruṣāḥ prabhavo janāḥ ,
caranti yena mārgeṇa na vasettatra mantravit.
caranti yena mārgeṇa na vasettatra mantravit.
जीर्णदेवालयोद्यानगृहवृक्षतलेषु च ।
नदीतडागकूपेषु भूच्चिद्रादिषु नो वसेत् ॥३०॥
नदीतडागकूपेषु भूच्चिद्रादिषु नो वसेत् ॥३०॥
30. jīrṇadevālayodyānagṛhavṛkṣataleṣu ca ,
nadītaḍāgakūpeṣu bhūccidrādiṣu no vaset.
nadītaḍāgakūpeṣu bhūccidrādiṣu no vaset.
दीपनाथमयष्ट्वा यो जपपूजादिकं चरेत् ।
तत्फलं गृह्यते तेन तस्यायासः फलं भवेत् ॥३१॥
तत्फलं गृह्यते तेन तस्यायासः फलं भवेत् ॥३१॥
31. dīpanāthamayaṣṭvā yo japapūjādikaṁ caret ,
tatphalaṁ gṛhyate tena tasyāyāsaḥ phalaṁ bhavet.
tatphalaṁ gṛhyate tena tasyāyāsaḥ phalaṁ bhavet.
वंशाश्मधरणीदारुतृणपल्लवनिमीतम् ।
वर्जयेदासनं धीमान् दारिद्र्यव्याधिदुःखदम् ॥३२॥
वर्जयेदासनं धीमान् दारिद्र्यव्याधिदुःखदम् ॥३२॥
32. vaṁśāśmadharaṇīdārutṛṇapallavanimītam ,
varjayedāsanaṁ dhīmān dāridryavyādhiduḥkhadam.
varjayedāsanaṁ dhīmān dāridryavyādhiduḥkhadam.
तूलकम्बलवस्त्राणां सिंहव्याघ्रमृगाजिनम् ।
कल्पयेदासनं धीमान् सौभाग्यज्ञानवृद्धिदम् ॥३३॥
कल्पयेदासनं धीमान् सौभाग्यज्ञानवृद्धिदम् ॥३३॥
33. tūlakambalavastrāṇāṁ siṁhavyāghramṛgājinam ,
kalpayedāsanaṁ dhīmān saubhāgyajñānavṛddhidam.
kalpayedāsanaṁ dhīmān saubhāgyajñānavṛddhidam.
पद्मस्वस्तिकवीरादिष्वासनेषूपविश्य च ।
जपार्च्चनादिकं कुर्यादन्यथा निष्फलं भवेत् ॥३४॥
जपार्च्चनादिकं कुर्यादन्यथा निष्फलं भवेत् ॥३४॥
34. padmasvastikavīrādiṣvāsaneṣūpaviśya ca ,
japārccanādikaṁ kuryādanyathā niṣphalaṁ bhavet.
japārccanādikaṁ kuryādanyathā niṣphalaṁ bhavet.
द्वादशावर्त्तयन् बुद्ध्या प्रणवन्तु त्रिमात्रकम् ।
मुञ्चेत् पिङ्गलया वायुमन्तःस्थं रेचको भवेत् ॥३५॥
मुञ्चेत् पिङ्गलया वायुमन्तःस्थं रेचको भवेत् ॥३५॥
35. dvādaśāvarttayan buddhyā praṇavantu trimātrakam ,
muñcet piṅgalayā vāyumantaḥsthaṁ recako bhavet.
muñcet piṅgalayā vāyumantaḥsthaṁ recako bhavet.
षोडशावर्त्तयन् तारं पूरयेद् बाह्यमारुतम् ।
शनकैरिडया बद्ध्वा पूरकं परिकीत्तीतम् ॥३६॥
शनकैरिडया बद्ध्वा पूरकं परिकीत्तीतम् ॥३६॥
36. ṣoḍaśāvarttayan tāraṁ pūrayed bāhyamārutam ,
śanakairiḍayā baddhvā pūrakaṁ parikīttītam.
śanakairiḍayā baddhvā pūrakaṁ parikīttītam.
द्वादशावर्त्तयन् तारं वायुं मध्ये च कुम्भयेत् ।
शोषयेद्वायुबीजेन देहशोषणमीरितम् ॥३७॥
शोषयेद्वायुबीजेन देहशोषणमीरितम् ॥३७॥
37. dvādaśāvarttayan tāraṁ vāyuṁ madhye ca kumbhayet ,
śoṣayedvāyubījena dehaśoṣaṇamīritam.
śoṣayedvāyubījena dehaśoṣaṇamīritam.
पुनश्च पूर्ववद्वायुं विरेच्यापूर्य कुम्भयेत् ।
दहेत् दहनबीजेन देहदाहनमीरितम् ॥३८॥
दहेत् दहनबीजेन देहदाहनमीरितम् ॥३८॥
38. punaśca pūrvavadvāyuṁ virecyāpūrya kumbhayet ,
dahet dahanabījena dehadāhanamīritam.
dahet dahanabījena dehadāhanamīritam.
पुनश्च पूर्ववद्वायुं विरेच्यापूर्य कुम्भयेत् ।
शिवकुण्डलिनीयोगस्यन्दनामृतधारया ।
आपादमस्तकं देवि प्लावयेत् प्लावनं भवेत् ॥३९॥
शिवकुण्डलिनीयोगस्यन्दनामृतधारया ।
आपादमस्तकं देवि प्लावयेत् प्लावनं भवेत् ॥३९॥
39. punaśca pūrvavadvāyuṁ virecyāpūrya kumbhayet ,
śivakuṇḍalinīyogasyandanāmṛtadhārayā ,
āpādamastakaṁ devi plāvayet plāvanaṁ bhavet.
śivakuṇḍalinīyogasyandanāmṛtadhārayā ,
āpādamastakaṁ devi plāvayet plāvanaṁ bhavet.
जपध्यानं विनाऽगर्भः सगर्भस्तद्विपर्ययात् ।
अगर्भाद् गर्भसंयुक्तः प्राणायामः शताधिकः ॥४०॥
अगर्भाद् गर्भसंयुक्तः प्राणायामः शताधिकः ॥४०॥
40. japadhyānaṁ vinā'garbhaḥ sagarbhastadviparyayāt ,
agarbhād garbhasaṁyuktaḥ prāṇāyāmaḥ śatādhikaḥ.
agarbhād garbhasaṁyuktaḥ prāṇāyāmaḥ śatādhikaḥ.
तपांसि तीर्थयात्राद्या मखदानव्रतादयः ।
प्राणायामस्य तस्यैते कलां नार्हन्ति षोडशीम् ॥४१॥
प्राणायामस्य तस्यैते कलां नार्हन्ति षोडशीम् ॥४१॥
41. tapāṁsi tīrthayātrādyā makhadānavratādayaḥ ,
prāṇāyāmasya tasyaite kalāṁ nārhanti ṣoḍaśīm.
prāṇāyāmasya tasyaite kalāṁ nārhanti ṣoḍaśīm.
मानसं वाचिकं पापं कायिकं वापि यत् कृतम् ।
तत् सर्वं निर्द्दहेच्चीघ्रं प्राणायामत्रयं शिवे ॥४२॥
तत् सर्वं निर्द्दहेच्चीघ्रं प्राणायामत्रयं शिवे ॥४२॥
42. mānasaṁ vācikaṁ pāpaṁ kāyikaṁ vāpi yat kṛtam ,
tat sarvaṁ nirddaheccīghraṁ prāṇāyāmatrayaṁ śive.
tat sarvaṁ nirddaheccīghraṁ prāṇāyāmatrayaṁ śive.
दह्यते ध्मार्यमानानां धातूनाञ्च यथा मलम् ।
तथेन्द्रियाणां दह्यन्ते दोषाः प्राणस्य संयमात् ॥४३॥
तथेन्द्रियाणां दह्यन्ते दोषाः प्राणस्य संयमात् ॥४३॥
43. dahyate dhmāryamānānāṁ dhātūnāñca yathā malam ,
tathendriyāṇāṁ dahyante doṣāḥ prāṇasya saṁyamāt.
tathendriyāṇāṁ dahyante doṣāḥ prāṇasya saṁyamāt.
प्राणायामैवीशुद्धात्मा यद् यत् कर्म करोति हि ।
तत्तत् फलत्यसन्देहस्त्वप्रयत्नेन वा कृतम् ॥४४॥
तत्तत् फलत्यसन्देहस्त्वप्रयत्नेन वा कृतम् ॥४४॥
44. prāṇāyāmaivīśuddhātmā yad yat karma karoti hi ,
tattat phalatyasandehastvaprayatnena vā kṛtam.
tattat phalatyasandehastvaprayatnena vā kṛtam.
आगमोक्तेन मार्गेणाभ्यासं नित्यं करोति यः ।
देवताभावमाप्नोति मन्त्रसिद्धिः प्रजायते ॥४५॥
देवताभावमाप्नोति मन्त्रसिद्धिः प्रजायते ॥४५॥
45. āgamoktena mārgeṇābhyāsaṁ nityaṁ karoti yaḥ ,
devatābhāvamāpnoti mantrasiddhiḥ prajāyate.
devatābhāvamāpnoti mantrasiddhiḥ prajāyate.
यो न्यासकवचच्चन्दो मन्त्रं जपति तं प्रिये ।
विघ्ना दृष्ट्वा पलायन्ते सिंहं दृष्टवा यथा गजाः ॥४६॥
विघ्ना दृष्ट्वा पलायन्ते सिंहं दृष्टवा यथा गजाः ॥४६॥
46. yo nyāsakavacaccando mantraṁ japati taṁ priye ,
vighnā dṛṣṭvā palāyante siṁhaṁ dṛṣṭavā yathā gajāḥ.
vighnā dṛṣṭvā palāyante siṁhaṁ dṛṣṭavā yathā gajāḥ.
अकृत्वा न्यासजालं यो मूढात्मा प्रजपेन्मनुम् ।
वाध्यते सर्वविघ्नैश्च व्याघ्रैर्मृगशिशुर्यथा ॥४७॥
वाध्यते सर्वविघ्नैश्च व्याघ्रैर्मृगशिशुर्यथा ॥४७॥
47. akṛtvā nyāsajālaṁ yo mūḍhātmā prajapenmanum ,
vādhyate sarvavighnaiśca vyāghrairmṛgaśiśuryathā.
vādhyate sarvavighnaiśca vyāghrairmṛgaśiśuryathā.
अक्षमाला द्विधा प्रोक्ता कल्पिताऽकल्पितेति च ।
कल्पिता मणिभिः क्लृप्ता मातृका स्यादकल्पिता ॥४८॥
कल्पिता मणिभिः क्लृप्ता मातृका स्यादकल्पिता ॥४८॥
48. akṣamālā dvidhā proktā kalpitā'kalpiteti ca ,
kalpitā maṇibhiḥ klṛptā mātṛkā syādakalpitā.
kalpitā maṇibhiḥ klṛptā mātṛkā syādakalpitā.
आदिक्षान्ताक्षवर्णत्वादक्षमालेति कीत्तीता ।
अनुलोमविलोमाभ्यां गणयेन्मन्त्रवित्तमः ॥४९॥
अनुलोमविलोमाभ्यां गणयेन्मन्त्रवित्तमः ॥४९॥
49. ādikṣāntākṣavarṇatvādakṣamāleti kīttītā ,
anulomavilomābhyāṁ gaṇayenmantravittamaḥ.
anulomavilomābhyāṁ gaṇayenmantravittamaḥ.
एकैकमङ्गुलीभिः स्याद्रेखाभिर्द्दशधा फलम् ।
मणिभिः शतसाहस्रं माणिक्याऽनन्तमुच्यते ॥५०॥
मणिभिः शतसाहस्रं माणिक्याऽनन्तमुच्यते ॥५०॥
50. ekaikamaṅgulībhiḥ syādrekhābhirddaśadhā phalam ,
maṇibhiḥ śatasāhasraṁ māṇikyā'nantamucyate.
maṇibhiḥ śatasāhasraṁ māṇikyā'nantamucyate.
त्रिंशद्भिः स्याद्धनं पुष्टिः सप्तविंशतिभिर्भवेत् ।
पञ्चविंशतिभिर्मोक्षं पञ्चदश्याभिचारके ।
पञ्चाशद्भिः कुलेशानि सर्वसिद्धिरुदीरिता ॥५१॥
पञ्चविंशतिभिर्मोक्षं पञ्चदश्याभिचारके ।
पञ्चाशद्भिः कुलेशानि सर्वसिद्धिरुदीरिता ॥५१॥
51. triṁśadbhiḥ syāddhanaṁ puṣṭiḥ saptaviṁśatibhirbhavet ,
pañcaviṁśatibhirmokṣaṁ pañcadaśyābhicārake ,
pañcāśadbhiḥ kuleśāni sarvasiddhirudīritā.
pañcaviṁśatibhirmokṣaṁ pañcadaśyābhicārake ,
pañcāśadbhiḥ kuleśāni sarvasiddhirudīritā.
अङ्गुष्ठेन च मोक्षः स्यात्तर्जनी शत्रुनाशिनी ।
मध्यमां धनदां विद्यात् शान्तिकर्मण्यनामिका ।
कनिष्ठा स्तम्भन्याकर्षण्यङ्गुली सुप्रकीत्तीता ॥५२॥
मध्यमां धनदां विद्यात् शान्तिकर्मण्यनामिका ।
कनिष्ठा स्तम्भन्याकर्षण्यङ्गुली सुप्रकीत्तीता ॥५२॥
52. aṅguṣṭhena ca mokṣaḥ syāttarjanī śatrunāśinī ,
madhyamāṁ dhanadāṁ vidyāt śāntikarmaṇyanāmikā ,
kaniṣṭhā stambhanyākarṣaṇyaṅgulī suprakīttītā.
madhyamāṁ dhanadāṁ vidyāt śāntikarmaṇyanāmikā ,
kaniṣṭhā stambhanyākarṣaṇyaṅgulī suprakīttītā.
एतज्जपिष्यामीत्यादौ सङ्कल्प्य मन्त्रवित्तमः ।
स्थिरासनो जपित्वाऽथ देव्यै सोदकमर्पयेत् ॥५३॥
स्थिरासनो जपित्वाऽथ देव्यै सोदकमर्पयेत् ॥५३॥
53. etajjapiṣyāmītyādau saṅkalpya mantravittamaḥ ,
sthirāsano japitvā'tha devyai sodakamarpayet.
sthirāsano japitvā'tha devyai sodakamarpayet.
उच्चैर्जपोऽधमः प्रोक्त उपांशुमध्यमः स्मृतः ।
उत्तमो मानसो देवि त्रिविधः कथितो जपः ॥५४॥
उत्तमो मानसो देवि त्रिविधः कथितो जपः ॥५४॥
54. uccairjapo'dhamaḥ prokta upāṁśumadhyamaḥ smṛtaḥ ,
uttamo mānaso devi trividhaḥ kathito japaḥ.
uttamo mānaso devi trividhaḥ kathito japaḥ.
अतिह्रस्वो व्याधिहेतुरतिदीर्घस्तपःक्षयः ।
अक्षराक्षरसंयुक्तो यो मन्त्रः स न सिध्यति ॥५५॥
अक्षराक्षरसंयुक्तो यो मन्त्रः स न सिध्यति ॥५५॥
55. atihrasvo vyādhiheturatidīrghastapaḥkṣayaḥ ,
akṣarākṣarasaṁyukto yo mantraḥ sa na sidhyati.
akṣarākṣarasaṁyukto yo mantraḥ sa na sidhyati.
मनसा यः स्मरेत् स्तोत्रं वचसा वा मनुं जपेत् ।
उभयं निष्फलं देवि भिन्नभाण्डोदकं यथा ॥५६॥
उभयं निष्फलं देवि भिन्नभाण्डोदकं यथा ॥५६॥
56. manasā yaḥ smaret stotraṁ vacasā vā manuṁ japet ,
ubhayaṁ niṣphalaṁ devi bhinnabhāṇḍodakaṁ yathā.
ubhayaṁ niṣphalaṁ devi bhinnabhāṇḍodakaṁ yathā.
जातसूतकमादौ स्यात्तदन्ते मृतसूतकम् ।
सूतकद्वयसंयुक्तो यो मन्त्रः स न सिध्यति ॥५७॥
सूतकद्वयसंयुक्तो यो मन्त्रः स न सिध्यति ॥५७॥
57. jātasūtakamādau syāttadante mṛtasūtakam ,
sūtakadvayasaṁyukto yo mantraḥ sa na sidhyati.
sūtakadvayasaṁyukto yo mantraḥ sa na sidhyati.
आद्यन्तरहितं कृत्वा मन्त्रमावर्त्तयेद्धिया ।
सूतकद्वयनिर्मुक्तो यो मन्त्रः सर्वसिद्धिदः ॥५८॥
सूतकद्वयनिर्मुक्तो यो मन्त्रः सर्वसिद्धिदः ॥५८॥
58. ādyantarahitaṁ kṛtvā mantramāvarttayeddhiyā ,
sūtakadvayanirmukto yo mantraḥ sarvasiddhidaḥ.
sūtakadvayanirmukto yo mantraḥ sarvasiddhidaḥ.
मन्त्रार्थं मन्त्रचैतन्यं योनिमुद्रां न वेत्ति यः ।
शतकोटिजपेनापि तस्य सिद्धिर्न जायते ॥५९॥
शतकोटिजपेनापि तस्य सिद्धिर्न जायते ॥५९॥
59. mantrārthaṁ mantracaitanyaṁ yonimudrāṁ na vetti yaḥ ,
śatakoṭijapenāpi tasya siddhirna jāyate.
śatakoṭijapenāpi tasya siddhirna jāyate.
सुप्तबीजाश्च ये मन्त्रा न दास्यन्ति फलं प्रिये ।
मन्त्रा चैतन्यसहिताः सर्वसिद्धिकराः स्मृताः ॥६०॥
मन्त्रा चैतन्यसहिताः सर्वसिद्धिकराः स्मृताः ॥६०॥
60. suptabījāśca ye mantrā na dāsyanti phalaṁ priye ,
mantrā caitanyasahitāḥ sarvasiddhikarāḥ smṛtāḥ.
mantrā caitanyasahitāḥ sarvasiddhikarāḥ smṛtāḥ.
चैतन्यरहिता मन्त्राः प्रोक्ता वर्णास्तु केवलम् ।
फलं नैव प्रयच्चन्ति लक्षकोटिजपादपि ॥६१॥
फलं नैव प्रयच्चन्ति लक्षकोटिजपादपि ॥६१॥
61. caitanyarahitā mantrāḥ proktā varṇāstu kevalam ,
phalaṁ naiva prayaccanti lakṣakoṭijapādapi.
phalaṁ naiva prayaccanti lakṣakoṭijapādapi.
मन्त्रोच्चारे कृते यादृक् स्वरूपं प्रथमं भवेत् ।
शतैः सहस्रैर्लक्षैर्वा कोटिजापेन् तत् फलम् ॥६२॥
शतैः सहस्रैर्लक्षैर्वा कोटिजापेन् तत् फलम् ॥६२॥
62. mantroccāre kṛte yādṛk svarūpaṁ prathamaṁ bhavet ,
śataiḥ sahasrairlakṣairvā koṭijāpen tat phalam.
śataiḥ sahasrairlakṣairvā koṭijāpen tat phalam.
हृत्कण्ठग्रन्थिभेदश्च सर्वावयववर्द्धनम् ।
आनन्दाश्रु च पुलको देहावेशः कुलेश्वरि ।
गद्गदोक्तिश्च सहसा जायते नात्र संशयः ॥६३॥
आनन्दाश्रु च पुलको देहावेशः कुलेश्वरि ।
गद्गदोक्तिश्च सहसा जायते नात्र संशयः ॥६३॥
63. hṛtkaṇṭhagranthibhedaśca sarvāvayavavarddhanam ,
ānandāśru ca pulako dehāveśaḥ kuleśvari ,
gadgadoktiśca sahasā jāyate nātra saṁśayaḥ.
ānandāśru ca pulako dehāveśaḥ kuleśvari ,
gadgadoktiśca sahasā jāyate nātra saṁśayaḥ.
सकृदुच्चरितेऽप्येवं मन्त्रे चैतन्यसंयुते ।
दृश्यन्ते प्रत्यया यत्र पारम्पर्य तदुच्यते ॥६४॥
दृश्यन्ते प्रत्यया यत्र पारम्पर्य तदुच्यते ॥६४॥
64. sakṛduccarite'pyevaṁ mantre caitanyasaṁyute ,
dṛśyante pratyayā yatra pāramparya taducyate.
dṛśyante pratyayā yatra pāramparya taducyate.
रुद्धः कूटाक्षरो मुग्धो बद्धः क्रुद्धश्च भेदितः ।
बालः कुमारो युवकः प्रौढो वृद्धश्च गवीतः ॥६५॥
बालः कुमारो युवकः प्रौढो वृद्धश्च गवीतः ॥६५॥
65. ruddhaḥ kūṭākṣaro mugdho baddhaḥ kruddhaśca bheditaḥ ,
bālaḥ kumāro yuvakaḥ prauḍho vṛddhaśca gavītaḥ.
bālaḥ kumāro yuvakaḥ prauḍho vṛddhaśca gavītaḥ.
स्तम्भितो र्मूच्चितो मत्तः कीलितः खण्डितः शठः ।
मन्दः पराङ्मुखश्चिन्नो बधिरोऽन्धस्त्वचेतनः ॥६६॥
मन्दः पराङ्मुखश्चिन्नो बधिरोऽन्धस्त्वचेतनः ॥६६॥
66. stambhito rmūccito mattaḥ kīlitaḥ khaṇḍitaḥ śaṭhaḥ ,
mandaḥ parāṅmukhaścinno badhiro'ndhastvacetanaḥ.
mandaḥ parāṅmukhaścinno badhiro'ndhastvacetanaḥ.
किङ्करः क्षुधितः स्तब्धः स्थानभ्रष्टञ्च पीडितः ।
निःस्नेहो विकलो ध्वस्तो निर्जीवः खण्डितारिकः ॥६७॥
निःस्नेहो विकलो ध्वस्तो निर्जीवः खण्डितारिकः ॥६७॥
67. kiṅkaraḥ kṣudhitaḥ stabdhaḥ sthānabhraṣṭañca pīḍitaḥ ,
niḥsneho vikalo dhvasto nirjīvaḥ khaṇḍitārikaḥ.
niḥsneho vikalo dhvasto nirjīvaḥ khaṇḍitārikaḥ.
सुप्तस्तिरस्कृतो नीचो मलिनश्च दुरासदः ।
निःसत्त्वो निजीतो दग्धचपलश्च भयङ्करः ॥६८॥
निःसत्त्वो निजीतो दग्धचपलश्च भयङ्करः ॥६८॥
68. suptastiraskṛto nīco malinaśca durāsadaḥ ,
niḥsattvo nijīto dagdhacapalaśca bhayaṅkaraḥ.
niḥsattvo nijīto dagdhacapalaśca bhayaṅkaraḥ.
निस्त्रिंशो निन्दितः क्रूरः फलहीनो निकृन्तनः ।
निर्वीर्यो भ्रमितो शप्त रुग्णः कष्टोऽङ्गहीनकः ।
जडो रिपुरुदासीनो लज्जितो मोहितोऽलसः ॥६९॥
निर्वीर्यो भ्रमितो शप्त रुग्णः कष्टोऽङ्गहीनकः ।
जडो रिपुरुदासीनो लज्जितो मोहितोऽलसः ॥६९॥
69. nistriṁśo ninditaḥ krūraḥ phalahīno nikṛntanaḥ ,
nirvīryo bhramito śapta rugṇaḥ kaṣṭo'ṅgahīnakaḥ ,
jaḍo ripurudāsīno lajjito mohito'lasaḥ.
nirvīryo bhramito śapta rugṇaḥ kaṣṭo'ṅgahīnakaḥ ,
jaḍo ripurudāsīno lajjito mohito'lasaḥ.
षष्ट्येतान् मन्त्रदोषांश्च योऽज्ञात्वा प्रजपेन्मनुम् ।
सिद्धिर्न जायते तस्य लक्षकोटिजपादपि ॥७०॥
सिद्धिर्न जायते तस्य लक्षकोटिजपादपि ॥७०॥
70. ṣaṣṭyetān mantradoṣāṁśca yo'jñātvā prajapenmanum ,
siddhirna jāyate tasya lakṣakoṭijapādapi.
siddhirna jāyate tasya lakṣakoṭijapādapi.
कथ्यन्ते दश संस्कारा मन्त्रदोषहराः प्रिये ।
जननं जीवनं पश्चात्ताडनं बोधनं ततः ॥७१॥
जननं जीवनं पश्चात्ताडनं बोधनं ततः ॥७१॥
71. kathyante daśa saṁskārā mantradoṣaharāḥ priye ,
jananaṁ jīvanaṁ paścāttāḍanaṁ bodhanaṁ tataḥ.
jananaṁ jīvanaṁ paścāttāḍanaṁ bodhanaṁ tataḥ.
अभिषेकोऽथ विमलीकरणाप्यायने तथा ।
तर्पणं दीपनं गुप्तिः संस्काराः कुलनायिके ॥७२॥
तर्पणं दीपनं गुप्तिः संस्काराः कुलनायिके ॥७२॥
72. abhiṣeko'tha vimalīkaraṇāpyāyane tathā ,
tarpaṇaṁ dīpanaṁ guptiḥ saṁskārāḥ kulanāyike.
tarpaṇaṁ dīpanaṁ guptiḥ saṁskārāḥ kulanāyike.
शाणोल्लोढानि शस्त्राणि यथा स्युनीशितानि वै ।
मन्त्राश्च स्फूत्तीमायान्ति संस्कारैर्द्दशभिस्तथा ॥७३॥
मन्त्राश्च स्फूत्तीमायान्ति संस्कारैर्द्दशभिस्तथा ॥७३॥
73. śāṇolloḍhāni śastrāṇi yathā syunīśitāni vai ,
mantrāśca sphūttīmāyānti saṁskārairddaśabhistathā.
mantrāśca sphūttīmāyānti saṁskārairddaśabhistathā.
भक्ष्यं हविष्यं शाकादि विहितानि फलान्यपि ।
मूलं शक्तु यवानाञ्च शस्तान्येतानि मन्त्रिणाम् ॥७४॥
मूलं शक्तु यवानाञ्च शस्तान्येतानि मन्त्रिणाम् ॥७४॥
74. bhakṣyaṁ haviṣyaṁ śākādi vihitāni phalānyapi ,
mūlaṁ śaktu yavānāñca śastānyetāni mantriṇām.
mūlaṁ śaktu yavānāñca śastānyetāni mantriṇām.
यस्यान्नपानपुष्टाङ्गः कुरुते धर्मसञ्चयम् ।
अन्नदातुः फलं चार्द्धं कर्त्तुश्चार्द्धं न संशयः ॥७५॥
अन्नदातुः फलं चार्द्धं कर्त्तुश्चार्द्धं न संशयः ॥७५॥
75. yasyānnapānapuṣṭāṅgaḥ kurute dharmasañcayam ,
annadātuḥ phalaṁ cārddhaṁ karttuścārddhaṁ na saṁśayaḥ.
annadātuḥ phalaṁ cārddhaṁ karttuścārddhaṁ na saṁśayaḥ.
तस्मात् सर्वप्रयत्नेन परान्नं वर्जयेत् सुधीः ।
पुरश्चरणकाले च काम्यकर्मस्वपीश्वरि ॥७६॥
पुरश्चरणकाले च काम्यकर्मस्वपीश्वरि ॥७६॥
76. tasmāt sarvaprayatnena parānnaṁ varjayet sudhīḥ ,
puraścaraṇakāle ca kāmyakarmasvapīśvari.
puraścaraṇakāle ca kāmyakarmasvapīśvari.
जिह्वा दग्धा परान्नेन करौ दग्धौ प्रतिग्रहात् ।
मनो दग्धं परस्त्रीभिः कार्यसिद्धिः कथं भवेत् ॥७७॥
मनो दग्धं परस्त्रीभिः कार्यसिद्धिः कथं भवेत् ॥७७॥
77. jihvā dagdhā parānnena karau dagdhau pratigrahāt ,
mano dagdhaṁ parastrībhiḥ kāryasiddhiḥ kathaṁ bhavet.
mano dagdhaṁ parastrībhiḥ kāryasiddhiḥ kathaṁ bhavet.
इन्द्राग्निरुद्रग्रहदृग्वेदार्कदिक्षडष्टसु ।
षोडशमनुबाणाब्धितिथित्रयोदशस्वपि ॥७८॥
षोडशमनुबाणाब्धितिथित्रयोदशस्वपि ॥७८॥
78. indrāgnirudragrahadṛgvedārkadikṣaḍaṣṭasu ,
ṣoḍaśamanubāṇābdhitithitrayodaśasvapi.
ṣoḍaśamanubāṇābdhitithitrayodaśasvapi.
लिखेत् षोडशकोष्ठेषु मातृकार्णान् विचक्षणः ।
स्वनामाद्यक्षराद् यावन्मन्त्राद्यक्षरदर्शनम् ॥७९॥
स्वनामाद्यक्षराद् यावन्मन्त्राद्यक्षरदर्शनम् ॥७९॥
79. likhet ṣoḍaśakoṣṭheṣu mātṛkārṇān vicakṣaṇaḥ ,
svanāmādyakṣarād yāvanmantrādyakṣaradarśanam.
svanāmādyakṣarād yāvanmantrādyakṣaradarśanam.
सिद्धादीन् कल्पयेन्मन्त्री कुर्यात् साध्यादिभिः पुनः ।
चतुश्चतुवीभागेन सिद्धादीन् गणयेत् पुनः ॥८०॥
चतुश्चतुवीभागेन सिद्धादीन् गणयेत् पुनः ॥८०॥
80. siddhādīn kalpayenmantrī kuryāt sādhyādibhiḥ punaḥ ,
catuścatuvībhāgena siddhādīn gaṇayet punaḥ.
catuścatuvībhāgena siddhādīn gaṇayet punaḥ.
सिद्धसिद्धो जपात् सिद्धो द्विगुणात् सिद्धसाध्यकः ।
सिद्धसुसिद्धोऽर्द्धजपात् सिद्धारिर्हन्ति बान्धवान् ॥८१॥
सिद्धसुसिद्धोऽर्द्धजपात् सिद्धारिर्हन्ति बान्धवान् ॥८१॥
81. siddhasiddho japāt siddho dviguṇāt siddhasādhyakaḥ ,
siddhasusiddho'rddhajapāt siddhārirhanti bāndhavān.
siddhasusiddho'rddhajapāt siddhārirhanti bāndhavān.
साध्यसिद्धोऽतिसंक्लेशात् साध्यसाध्यो निरर्थकः ।
साध्यसुसिद्धो भजनात् साध्यारिहन्ति गोत्रजान् ॥८२॥
साध्यसुसिद्धो भजनात् साध्यारिहन्ति गोत्रजान् ॥८२॥
82. sādhyasiddho'tisaṁkleśāt sādhyasādhyo nirarthakaḥ ,
sādhyasusiddho bhajanāt sādhyārihanti gotrajān.
sādhyasusiddho bhajanāt sādhyārihanti gotrajān.
सुसिद्धसिद्धोऽर्द्धजपात्तत्साध्यस्तु यथोक्ततः ।
तत्सुसिद्धो ग्रहादेव सुसिद्धारिः स्वगोत्रहा ॥८३॥
तत्सुसिद्धो ग्रहादेव सुसिद्धारिः स्वगोत्रहा ॥८३॥
83. susiddhasiddho'rddhajapāttatsādhyastu yathoktataḥ ,
tatsusiddho grahādeva susiddhāriḥ svagotrahā.
tatsusiddho grahādeva susiddhāriḥ svagotrahā.
अरिसिद्धः सुतं हन्यादरिसाध्यस्तु योषितम् ।
तत्सुसिद्धः कुलं हन्ति स्वात्मानं हन्ति तद्रिपुः ॥८४॥
तत्सुसिद्धः कुलं हन्ति स्वात्मानं हन्ति तद्रिपुः ॥८४॥
84. arisiddhaḥ sutaṁ hanyādarisādhyastu yoṣitam ,
tatsusiddhaḥ kulaṁ hanti svātmānaṁ hanti tadripuḥ.
tatsusiddhaḥ kulaṁ hanti svātmānaṁ hanti tadripuḥ.
सिद्धार्णा बान्धवाः प्रोक्ताः साध्यास्ते सेवकाः स्मृताः ।
सुसिद्धाः पोषका ज्ञेयाः शत्रवो घातकाः स्मृताः ॥८५॥
सुसिद्धाः पोषका ज्ञेयाः शत्रवो घातकाः स्मृताः ॥८५॥
85. siddhārṇā bāndhavāḥ proktāḥ sādhyāste sevakāḥ smṛtāḥ ,
susiddhāḥ poṣakā jñeyāḥ śatravo ghātakāḥ smṛtāḥ.
susiddhāḥ poṣakā jñeyāḥ śatravo ghātakāḥ smṛtāḥ.
बान्धवा नवबार्णकाः स्युद्विषड्दश सेवकाः ।
वह्निरुद्रमुनयस्तु(पोषका) द्वादशाष्टकचतुरस्तु(घातकाः) ॥८६॥
वह्निरुद्रमुनयस्तु(पोषका) द्वादशाष्टकचतुरस्तु(घातकाः) ॥८६॥
86. bāndhavā navabārṇakāḥ syudviṣaḍdaśa sevakāḥ ,
vahnirudramunayastu(poṣakā) dvādaśāṣṭakacaturastu(ghātakāḥ).
vahnirudramunayastu(poṣakā) dvādaśāṣṭakacaturastu(ghātakāḥ).
प्राप लोभा पटु प्राह्यं रुद्रस्याद्रिरुरुः करम् ।
लोक लोप पटुः प्रायः खलोघोभेदिताः प्रिये ।
वर्णाः क्रमात् स्वरान्तौ तु रेवत्यंशगतौ तदा ॥८७॥
लोक लोप पटुः प्रायः खलोघोभेदिताः प्रिये ।
वर्णाः क्रमात् स्वरान्तौ तु रेवत्यंशगतौ तदा ॥८७॥
87. prāpa lobhā paṭu prāhyaṁ rudrasyādriruruḥ karam ,
loka lopa paṭuḥ prāyaḥ khaloghobheditāḥ priye ,
varṇāḥ kramāt svarāntau tu revatyaṁśagatau tadā.
loka lopa paṭuḥ prāyaḥ khaloghobheditāḥ priye ,
varṇāḥ kramāt svarāntau tu revatyaṁśagatau tadā.
जन्म सम्पद् विपत् क्षेम प्रत्यरिः साधको वधः ।
मित्रं परममित्रञ्च जन्मादीनि पुनः पुनः ॥८८॥
मित्रं परममित्रञ्च जन्मादीनि पुनः पुनः ॥८८॥
88. janma sampad vipat kṣema pratyariḥ sādhako vadhaḥ ,
mitraṁ paramamitrañca janmādīni punaḥ punaḥ.
mitraṁ paramamitrañca janmādīni punaḥ punaḥ.
वालं गौरं खुरं शोणं शमीशोभेति राशिषु ।
क्रमेण भेदिता वर्णाः कन्यायां शादयः स्मृता ॥८९॥
क्रमेण भेदिता वर्णाः कन्यायां शादयः स्मृता ॥८९॥
89. vālaṁ gauraṁ khuraṁ śoṇaṁ śamīśobheti rāśiṣu ,
krameṇa bheditā varṇāḥ kanyāyāṁ śādayaḥ smṛtā.
krameṇa bheditā varṇāḥ kanyāyāṁ śādayaḥ smṛtā.
लग्नो धनं भ्रातृबन्धुपुत्रशत्रुकलत्रकाः ।
मरणं धर्मकर्माय व्यया द्वादश राशयः ॥९०॥
मरणं धर्मकर्माय व्यया द्वादश राशयः ॥९०॥
90. lagno dhanaṁ bhrātṛbandhuputraśatrukalatrakāḥ ,
maraṇaṁ dharmakarmāya vyayā dvādaśa rāśayaḥ.
maraṇaṁ dharmakarmāya vyayā dvādaśa rāśayaḥ.
स्वराशेर्मन्त्रशश्यन्तं गणनीयं विचक्षणैः ।
अज्ञाते राशिनक्षत्रे नामाद्यक्षरराशितः ॥९१॥
अज्ञाते राशिनक्षत्रे नामाद्यक्षरराशितः ॥९१॥
91. svarāśermantraśaśyantaṁ gaṇanīyaṁ vicakṣaṇaiḥ ,
ajñāte rāśinakṣatre nāmādyakṣararāśitaḥ.
ajñāte rāśinakṣatre nāmādyakṣararāśitaḥ.
नामाद्यक्षरमारभ्य यावन्मन्त्रादिमाक्षरम् ।
त्रिधा कृत्वा स्वरैभिन्द्यात्तदन्यद्विपरीतकम् ॥९२॥
त्रिधा कृत्वा स्वरैभिन्द्यात्तदन्यद्विपरीतकम् ॥९२॥
92. nāmādyakṣaramārabhya yāvanmantrādimākṣaram ,
tridhā kṛtvā svaraibhindyāttadanyadviparītakam.
tridhā kṛtvā svaraibhindyāttadanyadviparītakam.
कृत्वाधिकमृणं ज्ञेयं ऋणी चेन्मन्त्रवित्तमः ।
स्वयमृणी चेत्तन्मन्त्रं जपेत्पूर्वमृणी यतः ॥९३॥
स्वयमृणी चेत्तन्मन्त्रं जपेत्पूर्वमृणी यतः ॥९३॥
93. kṛtvādhikamṛṇaṁ jñeyaṁ ṛṇī cenmantravittamaḥ ,
svayamṛṇī cettanmantraṁ japetpūrvamṛṇī yataḥ.
svayamṛṇī cettanmantraṁ japetpūrvamṛṇī yataḥ.
वाय्वग्निभूजलाकाशाः पञ्चाशल्लिपयः क्रमात् ।
पञ्च ह्रस्वाः पञ्च दीर्घा बिन्द्वन्ताः सन्धिसम्भवाः ।
कादयः पञ्चशः षक्षसहान्ताश्च प्रकीत्तीताः ॥९४॥
पञ्च ह्रस्वाः पञ्च दीर्घा बिन्द्वन्ताः सन्धिसम्भवाः ।
कादयः पञ्चशः षक्षसहान्ताश्च प्रकीत्तीताः ॥९४॥
94. vāyvagnibhūjalākāśāḥ pañcāśallipayaḥ kramāt ,
pañca hrasvāḥ pañca dīrghā bindvantāḥ sandhisambhavāḥ ,
kādayaḥ pañcaśaḥ ṣakṣasahāntāśca prakīttītāḥ.
pañca hrasvāḥ pañca dīrghā bindvantāḥ sandhisambhavāḥ ,
kādayaḥ pañcaśaḥ ṣakṣasahāntāśca prakīttītāḥ.
महीसलिलयोमीत्रमनिलानलयोरपि ।
शात्रवं वैपरीत्येन मैत्रं सर्वत्र चापरम् ॥९५॥
शात्रवं वैपरीत्येन मैत्रं सर्वत्र चापरम् ॥९५॥
95. mahīsalilayomītramanilānalayorapi ,
śātravaṁ vaiparītyena maitraṁ sarvatra cāparam.
śātravaṁ vaiparītyena maitraṁ sarvatra cāparam.
परस्परविरुद्धानां वर्णानां यत्र सङ्गतिः ।
वर्जयेत्तादृशं मन्त्रं नाशकृत्तत् कुलेश्वरि ॥९६॥
वर्जयेत्तादृशं मन्त्रं नाशकृत्तत् कुलेश्वरि ॥९६॥
96. parasparaviruddhānāṁ varṇānāṁ yatra saṅgatiḥ ,
varjayettādṛśaṁ mantraṁ nāśakṛttat kuleśvari.
varjayettādṛśaṁ mantraṁ nāśakṛttat kuleśvari.
एकाक्षरे तथा कूटे त्रैपुरे मन्त्रनायिके ।
स्त्रीदत्ते स्वप्नलब्धे च सिद्धादीन्नैव शोधयेत् ॥९७॥
स्त्रीदत्ते स्वप्नलब्धे च सिद्धादीन्नैव शोधयेत् ॥९७॥
97. ekākṣare tathā kūṭe traipure mantranāyike ,
strīdatte svapnalabdhe ca siddhādīnnaiva śodhayet.
strīdatte svapnalabdhe ca siddhādīnnaiva śodhayet.
मन्त्रसिद्धोपदिष्टेषु चतुराम्नायजेषु च ।
मालामन्त्रेषु देवेशि सिद्धादीन्नैव शोधयेत् ॥९८॥
मालामन्त्रेषु देवेशि सिद्धादीन्नैव शोधयेत् ॥९८॥
98. mantrasiddhopadiṣṭeṣu caturāmnāyajeṣu ca ,
mālāmantreṣu deveśi siddhādīnnaiva śodhayet.
mālāmantreṣu deveśi siddhādīnnaiva śodhayet.
नृसिंहार्कवराहाणां प्रासादप्रणवस्य च ।
सपिण्डाक्षरमन्त्राणां सिद्धादीन्नैव शोधयेत् ॥९९॥
सपिण्डाक्षरमन्त्राणां सिद्धादीन्नैव शोधयेत् ॥९९॥
99. nṛsiṁhārkavarāhāṇāṁ prāsādapraṇavasya ca ,
sapiṇḍākṣaramantrāṇāṁ siddhādīnnaiva śodhayet.
sapiṇḍākṣaramantrāṇāṁ siddhādīnnaiva śodhayet.
मनोऽन्यत्र शिवोऽन्यत्र शक्तिरन्यत्र मारुतः ।
न सिध्यति वरारोहे लक्षकोटिजपादपि ॥१००॥
न सिध्यति वरारोहे लक्षकोटिजपादपि ॥१००॥
100. mano'nyatra śivo'nyatra śaktiranyatra mārutaḥ ,
na sidhyati varārohe lakṣakoṭijapādapi.
na sidhyati varārohe lakṣakoṭijapādapi.
वादार्थं पठ्यते विद्या परार्थं क्रियते जपः ।
ख्यात्यर्थं दीयते दानं कथं सिद्धिर्वरानने ॥१०१॥
ख्यात्यर्थं दीयते दानं कथं सिद्धिर्वरानने ॥१०१॥
101. vādārthaṁ paṭhyate vidyā parārthaṁ kriyate japaḥ ,
khyātyarthaṁ dīyate dānaṁ kathaṁ siddhirvarānane.
khyātyarthaṁ dīyate dānaṁ kathaṁ siddhirvarānane.
धनार्थं गम्यते तीर्थं दम्भार्थं क्रियते तपः ।
कार्यार्थे देवतापूजा कथं सिद्धिर्नु जायते ॥१०२॥
कार्यार्थे देवतापूजा कथं सिद्धिर्नु जायते ॥१०२॥
102. dhanārthaṁ gamyate tīrthaṁ dambhārthaṁ kriyate tapaḥ ,
kāryārthe devatāpūjā kathaṁ siddhirnu jāyate.
kāryārthe devatāpūjā kathaṁ siddhirnu jāyate.
अमेध्येन तु देहेन न्यासं देवार्चनं जपम् ।
होमं कुवन्ति चेन्मूढास्तत् सर्वं निष्फलं भवेत् ॥१०३॥
होमं कुवन्ति चेन्मूढास्तत् सर्वं निष्फलं भवेत् ॥१०३॥
103. amedhyena tu dehena nyāsaṁ devārcanaṁ japam ,
homaṁ kuvanti cenmūḍhāstat sarvaṁ niṣphalaṁ bhavet.
homaṁ kuvanti cenmūḍhāstat sarvaṁ niṣphalaṁ bhavet.
विण्मूत्रत्यागशेषादियुक्तः कर्म करोति यः ।
जपार्चनादिकं सर्वमपवित्रं भवेत् प्रिये ॥१०४॥
जपार्चनादिकं सर्वमपवित्रं भवेत् प्रिये ॥१०४॥
104. viṇmūtratyāgaśeṣādiyuktaḥ karma karoti yaḥ ,
japārcanādikaṁ sarvamapavitraṁ bhavet priye.
japārcanādikaṁ sarvamapavitraṁ bhavet priye.
मलिनाम्बरकेशादिमुखदौर्गन्धसंयुतः ।
यो जपेत्तं दहत्याशु देवता सुजुगुप्सिता ॥१०५॥
यो जपेत्तं दहत्याशु देवता सुजुगुप्सिता ॥१०५॥
105. malināmbarakeśādimukhadaurgandhasaṁyutaḥ ,
yo japettaṁ dahatyāśu devatā sujugupsitā.
yo japettaṁ dahatyāśu devatā sujugupsitā.
आलस्यं जृम्भणं निद्रां क्षुतं निष्ठीवनं भयम् ।
नीचाङ्गस्पर्शनं कोपं जपकाले विवर्जयेत् ॥१०६॥
नीचाङ्गस्पर्शनं कोपं जपकाले विवर्जयेत् ॥१०६॥
106. ālasyaṁ jṛmbhaṇaṁ nidrāṁ kṣutaṁ niṣṭhīvanaṁ bhayam ,
nīcāṅgasparśanaṁ kopaṁ japakāle vivarjayet.
nīcāṅgasparśanaṁ kopaṁ japakāle vivarjayet.
अत्याहारः प्रलापश्च प्रजल्पो नियमाग्रहः ।
अन्यासङ्गश्च लौल्यञ्च षड्भिर्मन्त्रो न सिध्यति ॥१०७॥
अन्यासङ्गश्च लौल्यञ्च षड्भिर्मन्त्रो न सिध्यति ॥१०७॥
107. atyāhāraḥ pralāpaśca prajalpo niyamāgrahaḥ ,
anyāsaṅgaśca laulyañca ṣaḍbhirmantro na sidhyati.
anyāsaṅgaśca laulyañca ṣaḍbhirmantro na sidhyati.
उष्णीशी कञ्चुकी नग्नो मुक्तकेशो गणावृतः ।
अपवित्रोत्तरीयश्चाशुचिर्गच्चंश्च नो जपेत् ॥१०८॥
अपवित्रोत्तरीयश्चाशुचिर्गच्चंश्च नो जपेत् ॥१०८॥
108. uṣṇīśī kañcukī nagno muktakeśo gaṇāvṛtaḥ ,
apavitrottarīyaścāśucirgaccaṁśca no japet.
apavitrottarīyaścāśucirgaccaṁśca no japet.
जाड्यं दुःखं तृणच्चेदं विवादं वा मनोरथम् ।
बहिस्तु देहवायुञ्च जपकाले विवर्जयेत् ॥१०९॥
बहिस्तु देहवायुञ्च जपकाले विवर्जयेत् ॥१०९॥
109. jāḍyaṁ duḥkhaṁ tṛṇaccedaṁ vivādaṁ vā manoratham ,
bahistu dehavāyuñca japakāle vivarjayet.
bahistu dehavāyuñca japakāle vivarjayet.
शान्तः शुचिमिताहारो भूशायी भक्तिमान् वशी ।
निर्द्वन्द्वः स्थिरधीमौनी संयतात्मा जपेत् प्रिये ॥११०॥
निर्द्वन्द्वः स्थिरधीमौनी संयतात्मा जपेत् प्रिये ॥११०॥
110. śāntaḥ śucimitāhāro bhūśāyī bhaktimān vaśī ,
nirdvandvaḥ sthiradhīmaunī saṁyatātmā japet priye.
nirdvandvaḥ sthiradhīmaunī saṁyatātmā japet priye.
विश्वासास्तिक्यकरुणाश्रद्धानियमनिश्चयैः ।
सन्तोषौत्सुक्यधर्मादिगुणैर्युक्तो जपेन्नरः ॥१११॥
सन्तोषौत्सुक्यधर्मादिगुणैर्युक्तो जपेन्नरः ॥१११॥
111. viśvāsāstikyakaruṇāśraddhāniyamaniścayaiḥ ,
santoṣautsukyadharmādiguṇairyukto japennaraḥ.
santoṣautsukyadharmādiguṇairyukto japennaraḥ.
सुगन्धिपुष्पाभरणवस्त्रादिभिरलङ्कृतः ।
तस्य हस्तगता सिद्धिर्नान्यस्य जपकोटितः ॥११२॥
तस्य हस्तगता सिद्धिर्नान्यस्य जपकोटितः ॥११२॥
112. sugandhipuṣpābharaṇavastrādibhiralaṅkṛtaḥ ,
tasya hastagatā siddhirnānyasya japakoṭitaḥ.
tasya hastagatā siddhirnānyasya japakoṭitaḥ.
तन्निष्ठस्तद्गतप्राणस्तच्चित्तस्तत्परायणः ।
तत्पदार्थानुसन्धानं कुर्वन् मन्त्रं जपेत् प्रिये ॥११३॥
तत्पदार्थानुसन्धानं कुर्वन् मन्त्रं जपेत् प्रिये ॥११३॥
113. tanniṣṭhastadgataprāṇastaccittastatparāyaṇaḥ ,
tatpadārthānusandhānaṁ kurvan mantraṁ japet priye.
tatpadārthānusandhānaṁ kurvan mantraṁ japet priye.
जपात् श्रान्तः पुनर्ध्यायेद्ध्यानात् श्रान्तः पुनर्जपेत् ।
जपध्यानादियुक्तस्य क्षिप्रं मन्त्रः प्रसिध्यति ॥११४॥
जपध्यानादियुक्तस्य क्षिप्रं मन्त्रः प्रसिध्यति ॥११४॥
114. japāt śrāntaḥ punardhyāyeddhyānāt śrāntaḥ punarjapet ,
japadhyānādiyuktasya kṣipraṁ mantraḥ prasidhyati.
japadhyānādiyuktasya kṣipraṁ mantraḥ prasidhyati.
Links to all chapters:
Chapter 1
Chapter 2
Chapter 3
Chapter 4
Chapter 5
Chapter 6
Chapter 7
Chapter 8
Chapter 9
Chapter 10
Chapter 11
Chapter 12
Chapter 13
Chapter 14
Chapter 15 (current chapter)
Chapter 16
Chapter 17