योगवासिष्ठः
yogavāsiṣṭhaḥ
-
book-7, chapter-116, verse-8
पश्याम्बरं बलवदम्बुधराब्धिपूर्णं पश्याम्बरं तरलतारकतारहारम् ।
पश्याम्बरं सुघनसक्तमसैकसारं पश्याम्बरं विशदचन्द्रकरावसिक्तम् ॥ ८ ॥
पश्याम्बरं सुघनसक्तमसैकसारं पश्याम्बरं विशदचन्द्रकरावसिक्तम् ॥ ८ ॥
paśyāmbaraṃ balavadambudharābdhipūrṇaṃ paśyāmbaraṃ taralatārakatārahāram ,
paśyāmbaraṃ sughanasaktamasaikasāraṃ paśyāmbaraṃ viśadacandrakarāvasiktam 8
paśyāmbaraṃ sughanasaktamasaikasāraṃ paśyāmbaraṃ viśadacandrakarāvasiktam 8
8.
paśya ambaram balavadambudharābdhipūrṇam
paśya ambaram taralatārakatārahāram
paśya ambaram sughanasaktamasāikasāram
paśya ambaram viśadacandrakarāvasiktam
paśya ambaram taralatārakatārahāram
paśya ambaram sughanasaktamasāikasāram
paśya ambaram viśadacandrakarāvasiktam
8.
paśya ambaram balavadambudharābdhipūrṇam.
paśya ambaram taralatārakatārahāram.
paśya ambaram sughanasaktamasāikasāram.
paśya ambaram viśadacandrakarāvasiktam.
paśya ambaram taralatārakatārahāram.
paśya ambaram sughanasaktamasāikasāram.
paśya ambaram viśadacandrakarāvasiktam.
8.
Behold the sky, filled with mighty oceans of rain-bearing clouds. Behold the sky, adorned with a sparkling necklace of stars. Behold the sky, clinging with very dense clouds, whose only essence is darkness. Behold the sky, bathed in clear moonbeams.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- पश्य (paśya) - behold (behold, see, look)
- अम्बरम् (ambaram) - the sky (sky, atmosphere, garment)
- बलवदम्बुधराब्धिपूर्णम् (balavadambudharābdhipūrṇam) - filled with mighty oceans of rain-bearing clouds (full of mighty oceans of rain-bearing clouds)
- तरलतारकतारहारम् (taralatārakatārahāram) - having a necklace of sparkling stars (adorned with a sparkling necklace of stars)
- सुघनसक्तमसाइकसारम् (sughanasaktamasāikasāram) - clinging with very dense clouds, whose only essence is darkness (clinging with very dense (clouds), whose only essence is darkness)
- विशदचन्द्रकरावसिक्तम् (viśadacandrakarāvasiktam) - bathed in clear moonbeams
Words meanings and morphology
पश्य (paśya) - behold (behold, see, look)
(verb)
2nd person , singular, active, imperative (loṭ) of dṛś
Imperative, active voice
From root dṛś, takes paśya stem in present.
Root: dṛś (class 1)
अम्बरम् (ambaram) - the sky (sky, atmosphere, garment)
(noun)
Accusative, neuter, singular of ambara
ambara - sky, atmosphere, garment, cloth
Note: Object of paśya.
बलवदम्बुधराब्धिपूर्णम् (balavadambudharābdhipūrṇam) - filled with mighty oceans of rain-bearing clouds (full of mighty oceans of rain-bearing clouds)
(adjective)
Accusative, neuter, singular of balavadambudharābdhipūrṇa
balavadambudharābdhipūrṇa - full of powerful cloud-ocean streams
Tatpuruṣa compound ending in pūrṇa.
Compound type : tatpuruṣa (balavat+ambudhārā+abdhi+pūrṇa)
- balavat – powerful, mighty, strong
adjective (neuter)
From bala (strength) + matup suffix - ambudhārā – stream of water, cloud-stream, heavy rain
noun (feminine)
From ambu (water) + dhārā (stream). - abdhi – ocean, sea
noun (masculine)
From ap (water) + dhā (to hold).
Root: dhā (class 3) - pūrṇa – full, complete, filled with
adjective (neuter)
Past Passive Participle (from pṛ)
From root pṛ (to fill)
Root: pṛ (class 3)
Note: Agrees with ambaram.
तरलतारकतारहारम् (taralatārakatārahāram) - having a necklace of sparkling stars (adorned with a sparkling necklace of stars)
(adjective)
Accusative, neuter, singular of taralatārakatārahāra
taralatārakatārahāra - having a necklace of trembling stars
Bahuvrīhi compound.
Compound type : bahuvrīhi (tarala+tāraka+tāra+hāra)
- tarala – trembling, sparkling, agile
adjective (neuter) - tāraka – star, pupil of the eye
noun (neuter) - tāra – bright, clear, pearl
adjective (neuter) - hāra – necklace, garland
noun (masculine)
Root: hṛ (class 1)
Note: Agrees with ambaram.
सुघनसक्तमसाइकसारम् (sughanasaktamasāikasāram) - clinging with very dense clouds, whose only essence is darkness (clinging with very dense (clouds), whose only essence is darkness)
(adjective)
Accusative, neuter, singular of sughanasaktamasāikasāra
sughanasaktamasāikasāra - characterized by very dense adherence of darkness as its sole essence
Bahuvrīhi compound. sughana (very dense) + āsakta (clinging) + tamasa (darkness) + eka (one, sole) + sāra (essence).
Compound type : bahuvrīhi (sughana+āsakta+tamasa+eka+sāra)
- sughana – very dense, very thick
adjective (neuter)
From su- (very) + ghana (dense)
Prefix: su - āsakta – attached, clinging, engrossed
participle (neuter)
Past Passive Participle
From ā-sañj (to attach)
Prefix: ā
Root: sañj (class 7) - tamasa – darkness, gloom
noun (neuter) - eka – one, sole, unique
adjective (neuter) - sāra – essence, core, strength
noun (masculine)
Note: Agrees with ambaram.
विशदचन्द्रकरावसिक्तम् (viśadacandrakarāvasiktam) - bathed in clear moonbeams
(adjective)
Accusative, neuter, singular of viśadacandrakarāvasikta
viśadacandrakarāvasikta - sprinkled/bathed by pure moon-rays
Tatpuruṣa compound.
Compound type : tatpuruṣa (viśada+candra+kara+avasikta)
- viśada – clear, pure, bright, white
adjective (neuter) - candra – moon
noun (masculine) - kara – ray, beam, hand
noun (masculine) - avasikta – bathed, sprinkled, irrigated
participle (neuter)
Past Passive Participle
From ava-sic (to sprinkle, bathe)
Prefix: ava
Root: sic (class 6)
Note: Agrees with ambaram.