महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-9, chapter-30, verse-11
क्रियाभ्युपायैर्निहतो मया राजन्पुरातने ।
तारकश्च महादैत्यो विप्रचित्तिश्च वीर्यवान् ॥११॥
तारकश्च महादैत्यो विप्रचित्तिश्च वीर्यवान् ॥११॥
11. kriyābhyupāyairnihato mayā rājanpurātane ,
tārakaśca mahādaityo vipracittiśca vīryavān.
tārakaśca mahādaityo vipracittiśca vīryavān.
11.
kriyābhyupāyaiḥ nihataḥ mayā rājan purātane
tārakaḥ ca mahādaityaḥ vipracittiḥ ca vīryavān
tārakaḥ ca mahādaityaḥ vipracittiḥ ca vīryavān
11.
rājan purātane mayā kriyābhyupāyaiḥ mahādaityaḥ
tārakaḥ ca vīryavān vipracittiḥ ca nihataḥ
tārakaḥ ca vīryavān vipracittiḥ ca nihataḥ
11.
O King, in ancient times, the great demon Tāraka and the powerful Vipracitti were slain by me through skillful actions.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- क्रियाभ्युपायैः (kriyābhyupāyaiḥ) - by means of actions, by skillful methods, by strategies
- निहतः (nihataḥ) - killed, struck down, slain
- मया (mayā) - by me
- राजन् (rājan) - O King
- पुरातने (purātane) - in ancient times, in the past
- तारकः (tārakaḥ) - Tāraka (name of a demon)
- च (ca) - and
- महादैत्यः (mahādaityaḥ) - the great demon
- विप्रचित्तिः (vipracittiḥ) - Vipracitti (name of a demon)
- च (ca) - and
- वीर्यवान् (vīryavān) - powerful, valorous
Words meanings and morphology
क्रियाभ्युपायैः (kriyābhyupāyaiḥ) - by means of actions, by skillful methods, by strategies
(noun)
Instrumental, masculine, plural of kriyābhyupāya
kriyābhyupāya - skillful means, effective actions, strategies
Compound type : tatpuruṣa (kriyā+abhyupāya)
- kriyā – action, activity, performance
noun (feminine)
Root: kṛ (class 8) - abhyupāya – means, method, resource, expedient
noun (masculine)
Prefixes: abhi+upa
Root: i (class 2)
निहतः (nihataḥ) - killed, struck down, slain
(adjective)
Nominative, masculine, singular of nihata
nihata - killed, slain, destroyed
Past Passive Participle
Derived from root han with prefix ni
Prefix: ni
Root: han (class 2)
मया (mayā) - by me
(pronoun)
Instrumental, singular of aham
aham - I
राजन् (rājan) - O King
(noun)
Vocative, masculine, singular of rājan
rājan - king, ruler
पुरातने (purātane) - in ancient times, in the past
(adjective)
Locative, masculine, singular of purātana
purātana - ancient, old, past
Note: Modifies an implied noun like 'kāle' (time).
तारकः (tārakaḥ) - Tāraka (name of a demon)
(proper noun)
Nominative, masculine, singular of tāraka
tāraka - Tāraka (a proper noun for a demon)
च (ca) - and
(indeclinable)
महादैत्यः (mahādaityaḥ) - the great demon
(noun)
Nominative, masculine, singular of mahādaitya
mahādaitya - great demon
Compound type : karmadhāraya (mahā+daitya)
- mahā – great, large, mighty
adjective - daitya – demon, son of Diti
noun (masculine)
विप्रचित्तिः (vipracittiḥ) - Vipracitti (name of a demon)
(proper noun)
Nominative, masculine, singular of vipracitti
vipracitti - Vipracitti (a proper noun for a demon)
च (ca) - and
(indeclinable)
वीर्यवान् (vīryavān) - powerful, valorous
(adjective)
Nominative, masculine, singular of vīryavat
vīryavat - powerful, strong, valorous, heroic
Possessive suffix -vat