महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-8, chapter-66, verse-49
गाण्डीवं ज्यां च बाणांश्च अनुमन्त्र्य धनंजयः ।
असृजच्छरवर्षाणि वर्षाणीव पुरंदरः ॥४९॥
असृजच्छरवर्षाणि वर्षाणीव पुरंदरः ॥४९॥
49. gāṇḍīvaṁ jyāṁ ca bāṇāṁśca anumantrya dhanaṁjayaḥ ,
asṛjaccharavarṣāṇi varṣāṇīva puraṁdaraḥ.
asṛjaccharavarṣāṇi varṣāṇīva puraṁdaraḥ.
49.
gāṇḍīvaṃ jyāṃ ca bāṇān ca anūmantrya dhanaṃjayaḥ
asṛjat śaravarṣāṇi varṣāṇi iva purandaraḥ
asṛjat śaravarṣāṇi varṣāṇi iva purandaraḥ
49.
dhanaṃjayaḥ gāṇḍīvaṃ jyāṃ ca bāṇān ca anūmantrya
purandaraḥ varṣāṇi iva śaravarṣāṇi asṛjat
purandaraḥ varṣāṇi iva śaravarṣāṇi asṛjat
49.
After consecrating his Gaṇḍīva bow, its string, and his arrows with a mantra, Dhananjaya (Arjuna) unleashed torrents of arrows, just as Indra pours down showers of rain.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- गाण्डीवं (gāṇḍīvaṁ) - Gaṇḍīva (Arjuna's bow)
- ज्यां (jyāṁ) - bowstring
- च (ca) - and
- बाणान् (bāṇān) - arrows
- च (ca) - and
- अनूमन्त्र्य (anūmantrya) - after consecrating, having recited a mantra over
- धनंजयः (dhanaṁjayaḥ) - Dhananjaya (Arjuna)
- असृजत् (asṛjat) - released, created
- शरवर्षाणि (śaravarṣāṇi) - showers of arrows
- वर्षाणि (varṣāṇi) - showers (of rain)
- इव (iva) - like, as
- पुरन्दरः (purandaraḥ) - Purandara (Indra)
Words meanings and morphology
गाण्डीवं (gāṇḍīvaṁ) - Gaṇḍīva (Arjuna's bow)
(proper noun)
Accusative, neuter, singular of gāṇḍīva
gāṇḍīva - name of Arjuna's bow
ज्यां (jyāṁ) - bowstring
(noun)
Accusative, feminine, singular of jyā
jyā - bowstring
च (ca) - and
(indeclinable)
बाणान् (bāṇān) - arrows
(noun)
Accusative, masculine, plural of bāṇa
bāṇa - arrow
च (ca) - and
(indeclinable)
अनूमन्त्र्य (anūmantrya) - after consecrating, having recited a mantra over
(indeclinable)
absolutive
from root man- 'to think' with prefix anu- and 'lyaP' suffix
Prefix: anu
Root: man (class 4)
धनंजयः (dhanaṁjayaḥ) - Dhananjaya (Arjuna)
(proper noun)
Nominative, masculine, singular of dhanaṃjaya
dhanaṁjaya - conqueror of wealth; a name of Arjuna
Compound type : upapada tatpurusha (dhana+jaya)
- dhana – wealth, riches
noun (neuter) - jaya – victory, conquest, conqueror
noun (masculine)
Root: ji (class 1)
असृजत् (asṛjat) - released, created
(verb)
3rd person , singular, active, past imperfect (laṅ) of sṛj
imperfect past
3rd person singular, active voice
Root: sṛj (class 6)
शरवर्षाणि (śaravarṣāṇi) - showers of arrows
(noun)
Accusative, neuter, plural of śaravarṣa
śaravarṣa - shower of arrows
Compound type : tatpurusha (śara+varṣa)
- śara – arrow
noun (masculine) - varṣa – rain, shower
noun (neuter)
Root: vṛṣ (class 1)
वर्षाणि (varṣāṇi) - showers (of rain)
(noun)
Accusative, neuter, plural of varṣa
varṣa - rain, shower
Root: vṛṣ (class 1)
Note: Here refers to rain showers, by context with Purandara (Indra)
इव (iva) - like, as
(indeclinable)
पुरन्दरः (purandaraḥ) - Purandara (Indra)
(proper noun)
Nominative, masculine, singular of purandara
purandara - destroyer of cities; a name of Indra
Compound type : upapada tatpurusha (pura+dara)
- pura – city, fortress
noun (neuter) - dara – splitting, breaking, destroying
noun (masculine)
Root: dṛ (class 6)