कुलार्णव-तन्त्रम्
kulārṇava-tantram
-
chapter-6, verse-100
कराभ्यां चिन्मुद्रां समधुनृकपालञ्च दधतीं द्रुतस्वर्णप्रख्यामरुणकुसुमालेपवसनाम् ।
कृपापूर्णापाङ्गीमरुणनयनामम्बरजटामुपेतां सिद्धौघैर्यजतु गुरुपंक्तिं क्रमगतिम् ॥१००॥
कृपापूर्णापाङ्गीमरुणनयनामम्बरजटामुपेतां सिद्धौघैर्यजतु गुरुपंक्तिं क्रमगतिम् ॥१००॥
100. karābhyāṁ cinmudrāṁ samadhunṛkapālañca dadhatīṁ drutasvarṇaprakhyāmaruṇakusumālepavasanām ,
kṛpāpūrṇāpāṅgīmaruṇanayanāmambarajaṭāmupetāṁ siddhaughairyajatu gurupaṁktiṁ kramagatim.
kṛpāpūrṇāpāṅgīmaruṇanayanāmambarajaṭāmupetāṁ siddhaughairyajatu gurupaṁktiṁ kramagatim.
100.
karābhyāṃ cinmudrāṃ samadhunṛkapālaṃ ca dadhatīṃ
drutasvarṇaprakhyām aruṇakusumālepavasanām
kṛpāpūrṇāpāṅgīm aruṇanayanām ambarajaṭām
upetāṃ siddhaughair yajatu gurupaṅktiṃ kramagatim
drutasvarṇaprakhyām aruṇakusumālepavasanām
kṛpāpūrṇāpāṅgīm aruṇanayanām ambarajaṭām
upetāṃ siddhaughair yajatu gurupaṅktiṃ kramagatim
100.
karābhyāṃ cinmudrāṃ samadhunṛkapālaṃ ca dadhatīṃ
drutasvarṇaprakhyām aruṇakusumālepavasanām
kṛpāpūrṇāpāṅgīm aruṇanayanām ambarajaṭām
siddhaughaiḥ upetāṃ kramagatim gurupaṅktiṃ yajatu
drutasvarṇaprakhyām aruṇakusumālepavasanām
kṛpāpūrṇāpāṅgīm aruṇanayanām ambarajaṭām
siddhaughaiḥ upetāṃ kramagatim gurupaṅktiṃ yajatu
100. May one worship the lineage of gurus - who proceed in sequential order, accompanied by hosts of perfected beings, holding in their hands the cinmudrā and a skull cup filled with honey, resembling molten gold, wearing red flower garlands and garments, having compassionate glances, red eyes, and matted hair adorned with the sky [or ether].
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- कराभ्याम् (karābhyām) - with both hands
- चिन्मुद्राम् (cinmudrām) - the cinmudrā (gesture of knowledge)
- समधुनृकपालम् (samadhunṛkapālam) - a human skull cup filled with honey
- च (ca) - and
- दधतीम् (dadhatīm) - holding, bearing
- द्रुतस्वर्णप्रख्याम् (drutasvarṇaprakhyām) - resembling molten gold
- अरुणकुसुमालेपवसनाम् (aruṇakusumālepavasanām) - wearing red flower ointments and garments / adorned with red flower paste and garments
- कृपापूर्णापाङ्गीम् (kṛpāpūrṇāpāṅgīm) - having glances filled with compassion
- अरुणनयनाम् (aruṇanayanām) - having red eyes
- अम्बरजटाम् (ambarajaṭām) - having the sky as matted hair / having matted locks and sky-garments
- उपेताम् (upetām) - approached, endowed with, accompanied by
- सिद्धौघैः (siddhaughaiḥ) - with hosts of perfected beings (siddhas)
- यजतु (yajatu) - let one worship
- गुरुपङ्क्तिम् (gurupaṅktim) - the lineage of gurus, the row of teachers
- क्रमगतिम् (kramagatim) - proceeding in sequential order, having a progressive path
Words meanings and morphology
कराभ्याम् (karābhyām) - with both hands
(noun)
Instrumental, masculine, dual of kara
kara - hand, ray
चिन्मुद्राम् (cinmudrām) - the cinmudrā (gesture of knowledge)
(noun)
Accusative, feminine, singular of cinmudrā
cinmudrā - gesture of consciousness or knowledge (cinmudrā)
cit + mudrā
Compound type : tatpurusha (cit+mudrā)
- cit – consciousness, spirit
noun (feminine) - mudrā – seal, gesture
noun (feminine)
समधुनृकपालम् (samadhunṛkapālam) - a human skull cup filled with honey
(noun)
Accusative, neuter, singular of samadhunṛkapāla
samadhunṛkapāla - human skull cup filled with honey
sa + madhu + nṛkapāla
Compound type : bahuvrihi (samadhu+nṛkapāla)
- samadhu – with honey
adjective (neuter)
sa + madhu - nṛkapāla – human skull, skull cup
noun (masculine)
nṛ + kapāla
च (ca) - and
(indeclinable)
दधतीम् (dadhatīm) - holding, bearing
(adjective)
Accusative, feminine, singular of dadhatī
dadhatī - holding, bearing
Present active participle
from dhā, reduplicated present stem
Root: dhā (class 3)
द्रुतस्वर्णप्रख्याम् (drutasvarṇaprakhyām) - resembling molten gold
(adjective)
Accusative, feminine, singular of drutasvarṇaprakhyā
drutasvarṇaprakhyā - resembling molten gold
druta + svarṇa + prakhyā
Compound type : bahuvrihi (drutasvarṇa+prakhyā)
- drutasvarṇa – molten gold
noun (neuter)
druta + svarṇa - prakhyā – resembling, appearance
noun (feminine)
अरुणकुसुमालेपवसनाम् (aruṇakusumālepavasanām) - wearing red flower ointments and garments / adorned with red flower paste and garments
(adjective)
Accusative, feminine, singular of aruṇakusumālepavasanā
aruṇakusumālepavasanā - adorned with red flower paste and garments
aruṇa + kusuma + ālepa + vasana
Compound type : bahuvrihi (aruṇakusumālepa+vasana)
- aruṇakusumālepa – ointment or paste of red flowers
noun (masculine)
aruṇa + kusuma + ālepa - vasana – garment, clothing
noun (neuter)
कृपापूर्णापाङ्गीम् (kṛpāpūrṇāpāṅgīm) - having glances filled with compassion
(adjective)
Accusative, feminine, singular of kṛpāpūrṇāpāṅgī
kṛpāpūrṇāpāṅgī - having glances filled with compassion
kṛpā + pūrṇa + apāṅga
Compound type : bahuvrihi (kṛpāpūrṇa+apāṅga)
- kṛpāpūrṇa – filled with compassion
adjective (masculine)
kṛpā + pūrṇa - apāṅga – outer corner of the eye, glance
noun (masculine)
अरुणनयनाम् (aruṇanayanām) - having red eyes
(adjective)
Accusative, feminine, singular of aruṇanayanā
aruṇanayanā - having red eyes
aruṇa + nayana
Compound type : bahuvrihi (aruṇa+nayana)
- aruṇa – red, reddish
adjective (masculine) - nayana – eye
noun (neuter)
अम्बरजटाम् (ambarajaṭām) - having the sky as matted hair / having matted locks and sky-garments
(adjective)
Accusative, feminine, singular of ambarajaṭā
ambarajaṭā - having matted hair and sky as garment / matted locks of ether
ambara + jaṭā
Compound type : bahuvrihi (ambara+jaṭā)
- ambara – sky, ether, garment
noun (neuter) - jaṭā – matted hair
noun (feminine)
उपेताम् (upetām) - approached, endowed with, accompanied by
(adjective)
Accusative, feminine, singular of upeta
upeta - endowed with, accompanied by
Past Passive Participle
from upa + i
Prefix: upa
Root: i (class 2)
सिद्धौघैः (siddhaughaiḥ) - with hosts of perfected beings (siddhas)
(noun)
Instrumental, masculine, plural of siddhaugha
siddhaugha - flood or host of siddhas
siddha + ogha
Compound type : tatpurusha (siddha+ogha)
- siddha – perfected being, siddha
noun (masculine)
Past Passive Participle
from sidh
Root: sidh (class 4) - ogha – flood, stream, multitude, host
noun (masculine)
यजतु (yajatu) - let one worship
(verb)
3rd person , singular, active, imperative (loṭ) of yaj
Root: yaj (class 1)
गुरुपङ्क्तिम् (gurupaṅktim) - the lineage of gurus, the row of teachers
(noun)
Accusative, feminine, singular of gurupaṅkti
gurupaṅkti - lineage of gurus, row of teachers
guru + paṅkti
Compound type : tatpurusha (guru+paṅkti)
- guru – guru, teacher
noun (masculine) - paṅkti – row, line, lineage
noun (feminine)
क्रमगतिम् (kramagatim) - proceeding in sequential order, having a progressive path
(adjective)
Accusative, feminine, singular of kramagati
kramagati - progressive motion, sequential order
krama + gati
Compound type : bahuvrihi (krama+gati)
- krama – step, order, succession
noun (masculine) - gati – motion, course, path
noun (feminine)