Skip to content
אתר זה לא תומך בגרסאות ישנות של אינטרנט אקספלורר
מומלץ להשתמש בדפדפן גוגל כרום או פיירפוקס מוזילה
(או באינטרנט אקספלורר / edge עדכני)
Enjoy Learning Sanskrit tips, tools, resources and more...
12,274

महाभारतः       mahābhārataḥ - book-12, chapter-274, verse-38

तत्र चाजायत तदा पुरुषः पुरुषर्षभ ।
ह्रस्वोऽतिमात्ररक्ताक्षो हरिश्मश्रुर्विभीषणः ॥३८॥
38. tatra cājāyata tadā puruṣaḥ puruṣarṣabha ,
hrasvo'timātraraktākṣo hariśmaśrurvibhīṣaṇaḥ.
38. tatra ca ajāyata tadā puruṣaḥ puruṣarṣabha
hrasvaḥ atimātraraktākṣaḥ hariśmaśruḥ vibhīṣaṇaḥ
38. puruṣarṣabha tatra ca tadā puruṣaḥ ajāyata
hrasvaḥ atimātraraktākṣaḥ hariśmaśruḥ vibhīṣaṇaḥ
38. And then, O best among men, a terrifying (vibhīṣaṇa) being (puruṣa) was born there, short in stature, with exceedingly red eyes, and a tawny beard.

Words meanings summery:

(Scroll down for elaborated words morphology)

  • तत्र (tatra) - there, in that place
  • (ca) - and, also
  • अजायत (ajāyata) - was born, appeared
  • तदा (tadā) - then, at that time
  • पुरुषः (puruṣaḥ) - a man, a person, a being (puruṣa)
  • पुरुषर्षभ (puruṣarṣabha) - O best among men, O bull among men
  • ह्रस्वः (hrasvaḥ) - short (in stature), small
  • अतिमात्ररक्ताक्षः (atimātraraktākṣaḥ) - having exceedingly red eyes
  • हरिश्मश्रुः (hariśmaśruḥ) - having a tawny beard
  • विभीषणः (vibhīṣaṇaḥ) - terrifying, frightful

Words meanings and morphology

तत्र (tatra) - there, in that place
(indeclinable)
(ca) - and, also
(indeclinable)
अजायत (ajāyata) - was born, appeared
(verb)
3rd person , singular, middle, past imperfect (laṅ) of jan
Root: jan (class 4)
तदा (tadā) - then, at that time
(indeclinable)
पुरुषः (puruṣaḥ) - a man, a person, a being (puruṣa)
(noun)
Nominative, masculine, singular of puruṣa
puruṣa - man, person, male, human being, the cosmic person (puruṣa)
पुरुषर्षभ (puruṣarṣabha) - O best among men, O bull among men
(noun)
Vocative, masculine, singular of puruṣarṣabha
puruṣarṣabha - best of men, foremost among men
Compound type : karmadhāraya (puruṣa+ṛṣabha)
  • puruṣa – man, person, human being
    noun (masculine)
  • ṛṣabha – bull, best, excellent, foremost
    noun (masculine)
ह्रस्वः (hrasvaḥ) - short (in stature), small
(adjective)
Nominative, masculine, singular of hrasva
hrasva - short, small, dwarf
अतिमात्ररक्ताक्षः (atimātraraktākṣaḥ) - having exceedingly red eyes
(adjective)
Nominative, masculine, singular of atimātraraktākṣa
atimātraraktākṣa - one whose eyes are exceedingly red
Compound type : bahuvrīhi (atimātra+rakta+akṣa)
  • atimātra – exceeding measure, excessive, very much
    adjective
  • rakta – red, colored, dyed, attached
    adjective
    Past Passive Participle
    From root rañj (to color, dye).
    Root: rañj (class 1)
  • akṣa – eye
    noun (neuter)
हरिश्मश्रुः (hariśmaśruḥ) - having a tawny beard
(adjective)
Nominative, masculine, singular of hariśmaśru
hariśmaśru - one whose beard is tawny
Compound type : bahuvrīhi (hari+śmaśru)
  • hari – tawny, yellowish-brown, green, golden
    adjective (masculine)
  • śmaśru – beard, moustache
    noun (neuter)
विभीषणः (vibhīṣaṇaḥ) - terrifying, frightful
(adjective)
Nominative, masculine, singular of vibhīṣaṇa
vibhīṣaṇa - terrifying, formidable, dreadful
agent noun/adjective
Derived from prefix 'vi' + root 'bhī' (to fear) with the suffix '-ana' (lyuṭ pratyaya) meaning 'causing fear' or 'terrifying'.
Prefix: vi
Root: bhī (class 3)