योगवासिष्ठः
yogavāsiṣṭhaḥ
-
book-6, chapter-7, verse-14
व्याधूतजर्जराकीर्णजनतापर्णराजयः ।
स्वकर्मपवना वान्ति नानावकररेणवः ॥ १४ ॥
स्वकर्मपवना वान्ति नानावकररेणवः ॥ १४ ॥
vyādhūtajarjarākīrṇajanatāparṇarājayaḥ ,
svakarmapavanā vānti nānāvakarareṇavaḥ 14
svakarmapavanā vānti nānāvakarareṇavaḥ 14
14.
vyādhūtajarjarīkīrṇajanatāparṇarājayaḥ
svakarmapavanāḥ vānti nānāvakarareṇavaḥ
svakarmapavanāḥ vānti nānāvakarareṇavaḥ
14.
svakarmapavanāḥ nānāvakarareṇavaḥ
vyādhūtajarjarīkīrṇajanatāparṇarājayaḥ vānti
vyādhūtajarjarīkīrṇajanatāparṇarājayaḥ vānti
14.
The winds of one's own actions (karma) blow, appearing as various particles of refuse, and as rows of worn-out leaves of humanity that are shaken off and scattered into fragments.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- व्याधूतजर्जरीकीर्णजनतापर्णराजयः (vyādhūtajarjarīkīrṇajanatāparṇarājayaḥ) - humanity's ephemeral existence, easily destroyed by karma, likened to scattered, dilapidated leaves (rows of leaves of humanity, shaken off and scattered into fragments, worn out)
- स्वकर्मपवनाः (svakarmapavanāḥ) - winds of one's own actions (karma)
- वान्ति (vānti) - blow, flow
- नानावकररेणवः (nānāvakarareṇavaḥ) - various particles of refuse/rubbish/dust
Words meanings and morphology
व्याधूतजर्जरीकीर्णजनतापर्णराजयः (vyādhūtajarjarīkīrṇajanatāparṇarājayaḥ) - humanity's ephemeral existence, easily destroyed by karma, likened to scattered, dilapidated leaves (rows of leaves of humanity, shaken off and scattered into fragments, worn out)
(adjective)
Nominative, masculine, plural of vyādhūtajarjarīkīrṇajanatāparṇarāji
vyādhūtajarjarīkīrṇajanatāparṇarāji - rows of worn-out leaves of humanity that are shaken off and scattered
Compound type : bahuvrīhi (vyādhūta+jarjarī-kīrṇa+janatā+parṇa-rāji)
- vyādhūta – shaken off, agitated, tossed about
adjective (masculine)
Past Passive Participle
From root dhū (to shake) with prefixes vi-ā-
Prefixes: vi+ā
Root: dhū (class 5) - jarjarī-kīrṇa – scattered into fragments, broken down, dilapidated
adjective (masculine)
Past Passive Participle
Compound 'jarjarī' (broken, worn out) + 'kīrṇa' (scattered from root kṛ)
Root: kṛ (class 6) - janatā – people, humanity, multitude
noun (feminine) - parṇa-rāji – row of leaves, mass of leaves
noun (feminine)
स्वकर्मपवनाः (svakarmapavanāḥ) - winds of one's own actions (karma)
(noun)
Nominative, masculine, plural of svakarmapavana
svakarmapavana - the wind of one's own actions
Compound type : tatpuruṣa (sva+karma+pavana)
- sva – one's own, self
adjective (masculine) - karma – action, deed, work, destiny (karma)
noun (neuter)
Root: kṛ (class 8) - pavana – wind, air, purifier
noun (masculine)
Root: pu (class 1)
वान्ति (vānti) - blow, flow
(verb)
3rd person , plural, active, present (laṭ) of vā
Present tense, 3rd person plural
Root: vā (class 2)
नानावकररेणवः (nānāvakarareṇavaḥ) - various particles of refuse/rubbish/dust
(noun)
Nominative, masculine, plural of nānāvakarareṇu
nānāvakarareṇu - various dust particles of rubbish
Compound type : tatpuruṣa (nānā+avakara+reṇu)
- nānā – various, manifold, diverse
indeclinable - avakara – sweepings, rubbish, refuse, dirt
noun (masculine)
Prefix: ava
Root: kṛ (class 6) - reṇu – dust, particle, pollen
noun (masculine)