महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-6, chapter-82, verse-1
संजय उवाच ।
विरथं तं समासाद्य चित्रसेनं मनस्विनम् ।
रथमारोपयामास विकर्णस्तनयस्तव ॥१॥
विरथं तं समासाद्य चित्रसेनं मनस्विनम् ।
रथमारोपयामास विकर्णस्तनयस्तव ॥१॥
1. saṁjaya uvāca ,
virathaṁ taṁ samāsādya citrasenaṁ manasvinam ,
rathamāropayāmāsa vikarṇastanayastava.
virathaṁ taṁ samāsādya citrasenaṁ manasvinam ,
rathamāropayāmāsa vikarṇastanayastava.
1.
saṃjaya uvāca viratham tam samāsādya citrasenam
manasvinam ratham āropayāmāsa vikarṇaḥ tanayaḥ tava
manasvinam ratham āropayāmāsa vikarṇaḥ tanayaḥ tava
1.
saṃjaya uvāca tava tanayaḥ vikarṇaḥ viratham
manasvinam tam citrasenam samāsādya ratham āropayāmāsa
manasvinam tam citrasenam samāsādya ratham āropayāmāsa
1.
Sañjaya said: Your son Vikarṇa, having approached that chariotiess and noble-minded Citrasena, helped him mount a chariot.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- संजय (saṁjaya) - Sañjaya
- उवाच (uvāca) - said, spoke
- विरथम् (viratham) - chariotiess, without a chariot
- तम् (tam) - him, that
- समासाद्य (samāsādya) - having reached, having approached
- चित्रसेनम् (citrasenam) - Citrasena
- मनस्विनम् (manasvinam) - noble-minded, proud
- रथम् (ratham) - chariot
- आरोपयामास (āropayāmāsa) - made ascend, caused to mount
- विकर्णः (vikarṇaḥ) - Vikarṇa
- तनयः (tanayaḥ) - son
- तव (tava) - your, of you
Words meanings and morphology
संजय (saṁjaya) - Sañjaya
(proper noun)
Nominative, masculine, singular of saṃjaya
saṁjaya - Sañjaya (the charioteer of Dhṛtarāṣṭra)
उवाच (uvāca) - said, spoke
(verb)
3rd person , singular, active, perfect (liṭ) of vac
Root: vac (class 2)
विरथम् (viratham) - chariotiess, without a chariot
(adjective)
Accusative, masculine, singular of viratha
viratha - without a chariot, chariotiess
Compound type : bahuvrīhi (vi+ratha)
- vi – without, apart, away
indeclinable - ratha – chariot
noun (masculine)
तम् (tam) - him, that
(pronoun)
Accusative, masculine, singular of tad
tad - that, he, she, it
समासाद्य (samāsādya) - having reached, having approached
(indeclinable)
absolutive
Prefixes: sam+ā
Root: sad (class 1)
चित्रसेनम् (citrasenam) - Citrasena
(proper noun)
Accusative, masculine, singular of citrasena
citrasena - Citrasena (a proper name)
मनस्विनम् (manasvinam) - noble-minded, proud
(adjective)
Accusative, masculine, singular of manasvin
manasvin - wise, intelligent, spirited, proud, noble-minded
रथम् (ratham) - chariot
(noun)
Accusative, masculine, singular of ratha
ratha - chariot
आरोपयामास (āropayāmāsa) - made ascend, caused to mount
(verb)
3rd person , singular, active, perfect (liṭ) of āropaya
causative
Causative form of ā-ruh
Prefix: ā
Root: ruh (class 1)
विकर्णः (vikarṇaḥ) - Vikarṇa
(proper noun)
Nominative, masculine, singular of vikarṇa
vikarṇa - Vikarṇa (a son of Dhṛtarāṣṭra)
तनयः (tanayaḥ) - son
(noun)
Nominative, masculine, singular of tanaya
tanaya - son
Root: tan (class 8)
तव (tava) - your, of you
(pronoun)
Genitive, singular of yuṣmad
yuṣmad - you